Câu 2: 3 ®iÓm : Giải thích các đặc điểm cấu tạo của tim phù hợp với chức năng của nó trong cơ thể?. - Thành cơ tâm thất dày hơn thành cơ tâm nhĩ đảm bảo lực bóp lớn đa máu vào động mạch
Trang 1PHÒNG GD& ĐT HUYỆN KẾ SÁCH ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI CẤP HUYỆN
Môn: sinh học.
Câu 1: (2.0đ) Hãy cho biết loài người có tổ tiên là loài nào? Hãy tìm những dẫn
chứng để chứng minh mối quan hệ đó? Loài người tiến hoá hoá hơn tổ tiên như thế nào?
Câu 2: ( 3 ®iÓm ): Giải thích các đặc điểm cấu tạo của tim phù hợp với chức năng của
nó trong cơ thể?
Câu 3: (2.0đ) So sánh sự khác nhau giữa phản xạ không điều kiện và phản xạ có điều
kiện.
Câu 4 : (2.5đ) Nêu những điểm giống nhau và khác nhau của quá trình phát sinh giao
tử đực và quá trình phát sinh giao tử cái?
Câu 5: ( 1.5đ) Đột biến gen là gì? Tại sao đột biến gen thường có hại cho bản thân
sinh vật?
Câu 6: (3.0đ)So sánh sự giống nhau và khác nhau giữa quá trình tổng hợp ADN và
ARN ?
Câu 7: (3.0đ) Ở người, nhóm máu được quy định bởi các kiểu gen tương ứng như
sau:
- Nhóm máu A kiểu gen : IAIA hoặc IAIO
- Nhóm máu B kiểu gen : IBIB hoặc IBIO
- Nhóm máu O kiểu gen : IOIO
- Nhóm máu AB kiểu gen : IAIB
a Lập sơ đồ lai và xác định kiểu gen, kiêủ hình của các con trong các trường hợp sau:
- Bố máu A, mẹ máu O
- Bố máu AB, mẹ máu B dị hợp tử.
b Bố có máu A (hoặc B có thể sinh con có máu O được không ? Giải thích và cho biết nếu được thì kiểu gen và kiểu hình của mẹ phải như thế nào?
Câu 8: (3.0đ) Một gen có chiều dài 5100 Ao Trong gen tổng tỉ lệ hai loại nucleotit
bổ sung với nhau bằng 40% tổng số nucleotit của gen
a Tính số lượng từng loại nucleotit của gen.
b Cho biết gen tự nhân đôi 7 lần Tính tổng số nucleotit tự do cần thiết mà môi trường cung cấp để gen thực hiện quá trình nhân đôi.
c Gen nói trên có thể mã hóa được một phân tử protein gồm bao nhiêu axit amin?
Trang 2ĐÁP ÁN.
1
(2.0đ)
- Loài người cú tổ tiờn là loài vượn người
- Dẫn chứng chứng minh mối quan hệ đú: Cả người và vượn người đều cú những
đặc điểm giống nhau như
+ Đi bằng bàn chõn
+ Bàn tay bàn chõn đều cú 5 ngún, ngún cỏi đối diện với cỏc ngún cũn lại
+ Đặc biệt là cấu tạo của cỏc hệ cơ quan hoàn toàn giống nhau
- Loài người tiến hoỏ hơn tổ tiờn ở những đặc điểm sau: Đụi tay của người ngoài
chức năng cầm nắm như vượn người, ở người đụi tay cũn giữ một chức năng quan
trọng là lao động làm được nhiều cụng việc Một đặc điểm tiến hoỏ nhất của người
so với vượn người đú là khả năng giao tiếp bằng ngụn ngữ cũn ở loài vượn thỡ
khụng cú Người cú khả năng tư duy và biết nhận thức đỳng sai…
0.25đ 1.0đ
0.75đ
2
(3.0đ)
- Bao quanh tim là 1 màng liên kết mỏng có tiết dịch nhầy giúp tim khi co bóp
giảm ma sát với các bộ phận gần nó
- Tim có yếu tố thần kinh tự động, nhờ vậy có thể co bóp liên tục kể cả khi ngủ
- Thành cơ tâm thất dày hơn thành cơ tâm nhĩ đảm bảo lực bóp lớn đa máu vào
động mạch
- Thành cơ tâm thất trái dày hơn thành cơ tâm thất phải giúp đẩy và lu thông máu
trong vòng tuần hoàn lớn
- Van nhĩ thất: ngăn giữa tâm nhĩ và tâm thất theo chiều từ tâm nhĩ xuống tâm thất
giúp máu chỉ lu thông 1 chiều từ tâm nhĩ xuống tâm thất
- Van bán nguyệt: Ngăn giữa động mạch với tâm thất Cấu tạo của van này giúp
máu chỉ lu thông một chiều từ tâm thất vào động mạch chủ và động mạch phổi
0.5đ
0.5đ 0.5đ 0.5đ 0.5đ
0.5đ 3
(2.0đ) -Là phản xạ hỡnh thành trong đời sống Phản xạ cú điều kiện
cỏ thể là kết quả của quỏ trỡnh rốn
luyện và học tập
- Trả lời cỏc kớch thớch bất kỡ hay kớch
thớch cú điều kiện, do rốn luyện , học
tập,
- Kộm bền vững, khụng di truyền
- Số lượng khụng hạn chế, cung phản
xạ phức tạp, hỡnh thành đường liờn hệ
thần kinh tạm thờI,
- Trung ương nằm ở vỏ nóo
Phản xạ khụng điểu kiện
- Là phản xạ sinh ra đó cú khụng cần phảI học tập
- Trả lời cỏc kớch thớch tương ứng hay kớch thớch khụng điều kiện, mang tớnh chất bẩm sinh
- Bền vững, di truyền, mang tớnh chủng loại
- Cú hạn định, cung phản xạ đơn giản,
- Trung ương thần kinh nằm ở trụ nóo
0.5đ 0.5đ
0.25đ 0.25đ 0.5đ
4
(2.5đ)
* Giống nhau:
+ Đều xảy ra ở các TB sinh dục ở thời kì chín
+ Các TB mầm (noãn nguyên bào, tinh nguyên bào) đều thực hiện nguyên phân
liên tiếp nhiều lần
+ Noãn bào bậc 1 và tinh bào bậc 1 đều thực hiện giảm phân để tạo ra giao tử
* Khỏc nhau:
1.0đ
1.5đ
Trang 3Phỏt sinh giao tử cỏi Phỏt sinh giao tử đực
- Noãn bào bậc 1 qua giảm phân I cho
thể cực thứ nhất (kích thớc nhỏ) và noãn
bào bậc 2 (kích thớc lớn).
- Noãn bào bậc 2 qua giảm phân II cho
thể cực thứ 2 (kích thớc nhỏ) và một tế
bào trứng (kích thớc lớn)
- Từ mỗi noãn bào bậc 1 qua giảm phân
cho 2 thể cực và một TB trứng, trong đó
chỉ có trứngtrực tiếp thụ tinh
- Tinh bào bậc 1 qua giảm phân I cho
2 tinh bào bậc 2
- Mỗi tinh bào bậc 2 qua giảm phân II cho 2 tinh tử , các tinh tử phát triển thành tinh trùng
- Từ tinh bào bậc 1 qua giảm phân cho
4 tinh trùng , các tinh trùng này đều tham gia vào thụ tinh
MỗI ý
so sỏnh đỳng được 0.5 đ
5
(1.5đ) - Đột biến gen: là những biến đổi trong cấu trỳc của gen- Các ĐBG biểu hiện ra KH thường là có hại cho bản thân SV vì nó phá vỡ sự
thống nhất hài hoà trong KG đã được hình thành qua chọn lọc tự nhiên lâu đời,
gây ra những rối loạn trong quá trình tổng hợp Protein
0.5đ 1.0đ
6
(3.0)đ * Giống nhau: - Đều đợc tổng hợp dựa trên khuôn mẫu của phân tử ADN dới tác dụng của enzim
- Đều xảy ra chủ yếu trong nhân TB tại các NST ở kì trung gian lúc NST ở dạng
sợi mảnh
- Đều có hiện tợng tách 2 mạch đơn ADN
- Đều diễn ra sự liên kết giữa các nucleotit của môi trờng nội bào với các nucleotit
trên mạch ADN theo NTBS
- Đều tổng hợp dựa trên khuôn mẫu là phân tử AND
* Khỏc nhau:
- Xảy ra trên toàn bộ các gen của phân
tử ADN
- Quá trình nhân đôi ADN diễn ra trên
cả 2 mạch của phân tử ADN theo2
h-ớng ngợc nhau
- Nguyên liệu dùng để tổng hợp là 4
loại nu: A,T,G,X
- Mạch mới đợc tổng hợp sẽ liên kết
với mạch khuôn của ADN mẹ để tạo
thành phân tử ADN con
- Mỗi lần tổng hợp tạo ra 2 phân tử
ADN con giống nhau
- Tổng hợp dựa trên 3 nguyên tắc là:
Khuôn mẫu, NTBS, và nguyên tắc bán
bảo toàn( giữ lại 1 nửa )
- Xảy ra trên 1 đoạn của ADN tơng ứng với 1 gen nào đó
- Chỉ có 1 mạch của gen trên ADN làm mạch khuôn ( Quá trình tổng hợp ARN diễn ra trên 1 mạch của gen )
- Nguyên liệu để tổng hợp là 4 loại nu:
A,U,G,X
- Mạch ARN sau khi đợc tổng hợp sẽ rời nhân ra TBC để tham gia vào quá
trình tổng hợp Protein
- Mỗi lần tổng hợp chỉ tạo ra 1 phân tử ARN
- Tổng hợp dựa trên 2 nguyên tắc là:
NTBS và nguyên tắc khuôn mẫu
1.0đ ( mỗi ý trả lời
đúng là 0.25 đ)
2.0đ (Mỗi ý
so sánh sai trừ 0.25đ)
7
(3.0đ) a Sơ đồ lai, kiểu gen, kiểu hỡnh của con.* Bố mỏu A cú kiểu gen IAIA hoặc IAIO
Mẹ mỏu O cú kiểu gen IOIO
Sơ đồ lai cú thể là:
Trường hợp 1
P : IAIA ( bố mỏu A) x IOIO (mẹ mỏu O)
G : IA IO
F1 : KG: IAIO
Trường hợp 2
P : IAIO ( bố mỏu A) x IOIO(mẹ mỏu O)
G : IA, IO IO
0.25đ 0.5đ
0.5đ
Trang 4F1 : Kg: IAIO , IOIO
Kh: 1 máu A : 1 máu O
Bố máu AB có kiểu gen IAIB
Mẹ máu B dị hợp tử có kiểu gen IBIO
Sơ đồ lai:
P : IAIB ( bố máu A) x IBIO(mẹ máu B)
G : IA, IB IB , IO
F1 : Kg: IAIB :IAIO : IBIB: IBIO
Kh: 1 máu AB : 1 máu A : 2 máu B
b Bố có máu A (hoặc máu B) có thể hoặc không thể sinh con máu O vì:
- Con máu O (IOIO) chứng tỏ bố và mẹ phải tạo được giao tử IO
- Nếu bố có máu A đồng hợp (IAIA) hoặc máu B đồng hợp (IBIB) thì không thể
tạo dược giao tử IO nên không thể sinh được con máu O
Nếu bố có máu A dị hợp (IAIO)hoặc máu B dị hợp (IBIO)có thể tạo được giao tử IO
và có thể sinh được con có máu O, nhưng trong trường hợp này, người mẹ cũng
phải tạo được giao tử IO tức mẹ phải có một trong các kiểu gen sau: IBIO :IAIO IOIO
0.25đ 0.5đ
1.0đ
8
(3.0đ)
a Số nucleotit cua gen là:
Ta có : L = N/2 x 3,4 N = 2L / 3,4 = (2 x 5100) / 3,4 = 3000 nu
* Trường hợp 1: % A + % T = 40 %
% A = % T = 40 % : 2 = 20 %
Vậy số lượng nucleotit loạI A và T là: A = T = 3000 x 20 % = 600 nu
Số lượng nucleotit loạI G và X là: G = X = ( 3000/ 2) – 600 = 900 nu
* Trường hợp 2: : % G + % X = 40 %
% G = % X = 40 % : 2 = 20 %
Vậy số lượng nucleotit loạI G và X là: G = X = 3000 x 20 % = 600 nu
Số lượng nucleotit loạI A và T là: A = T = ( 3000/ 2) – 600 = 900 nu
b Số nucleotit tự do cần thiết mà môi trường cung cấp để gen tự nhân đôi 7 lần là:
N Td = N ( 2n - 1) = 3000 x ( 27 - 1) = 381000 nu
c Số axit amin được tạo thành: N/ ( 2 x 3) –2 = 3000 / 6 - 2 = 498 a.a
1.0 đ
1.0đ
0.5đ 0.5đ
