4 3 bài toán este của phenol

Ví dụ minh họa Câu 1: Đun nóng 14,94 gam hỗn hợp gồm phenyl acrylat và benzyl axetat với dung dịch KOH dư, thấy lượng KOH phản ứng là 7,28 gam, thu được m gam muối.. Câu 2: Đun nóng 14,6

Trang 1

4.3 Bài toán este của phenol

A Định hướng tư duy

+ Cần chú ý với bài toán thủy phân nếu đề bài không nói là este “mạch hở” thì rất có thể sẽ có este của phenol

+Một dấu hiệu quan trọng nhưng cũng dễ dàng nhận ra là n coo≠ n NaOH thì chắc chắn có este của phenol + Để xử lý nhanh ta có thể tư duy bằng cách hỏi Na chạy đi đâu? – Đương nhiên là nó chạy vào RCOONa

và R’C6H4ONa

B Ví dụ minh họa

Câu 1: Đun nóng 14,94 gam hỗn hợp gồm phenyl acrylat và benzyl axetat với dung dịch KOH dư, thấy

lượng KOH phản ứng là 7,28 gam, thu được m gam muối Giá trị m là

Định hướng tư duy giải:

2 3

6 5

3

C H COOK : 0,03

CH COOCH C H : b 148a 150b 14,94 b 0,07

CH COOK : 0,07





Giải thích tư duy:

Với câu hỏi của bài toán này sau khi tìm ra số mol của các chất thì các bạn cũng có thể dùng phương pháp BTKL để suy ra khối lượng muối

Câu 2: Đun nóng 14,68 gam hỗn hợp gồm metyl axetat và phenyl fomat với dung dịch NaOH dư, thấy

lượng NaOH phản ứng là 9,2 gam, thu được m gam muối Giá trị m là

3

6 5

CH COOK : 0,05

HCOOC H : b 74a 122b 14,68 b 0,09

HCOOK : 0,09





Với câu hỏi của bài toán này sau khi tìm ra số mol của các chất thì các bạn cũng có thể dùng phương pháp BTKL để suy ra khối lượng muối

Câu 3: Hỗn hợp X gồm 2 este đơn chức (đều tạo bởi axit no, đều không có phản ứng cộng brom trong

nước) là đồng phân của nhau 0,2 mol X phản ứng với tối đa 0,3 mol NaOH, khi đó tổng khối lượng sản phẩm hữu cơ thu được là 37,4 gam Số cặp este tối đa có thể có trong hỗn hợp X là:

Dễ dàng suy ra có 1 cặp este tạo bởi phenol

Este(ruou) : a a b 0, 2

Este(phenol) : b a 2b 0,3

+ =

Trang 2

X

a 0,1

m 0,3.40 37, 4 0,1.18 m 27, 2

b 0,1

=



CH COO C H C H -COOCH (1 cap)

27, 2

HCOO C H CH C H -COOCH (3 cap)

0, 2

−

Vì các este đều là este nên số mol COO cũng là 0,2 mà số mol NaOH bằng 0,3 nên este có este của phenol

Câu 4: Cho 0,16 mol hỗn hợp hai este đơn chức X và Y tác dụng vừa đủ với dung dịch NaOH thu được

hỗn hợp các chất hữu cơ Z Đốt cháy hoàn toàn Z thu được 0,535 mol CO2 và 0,095 mol Na2CO3 Làm bay hơi hỗn hợp Z thu được m gam chất rắn T (trong T không có chất nào có khả năng tráng bạc) Giá trị của m là?

0,095 mol Na2CO3 BTNT.Na→nNaOH =0,19 neste =0,16

Nên có este của phenol

NaOH

a b 0,16

+ =

CH COO C H : 0,03 C H ONa : 0,03

−

∑

+ Vì các este không có khả năng tráng bạc nên không thể có dạng HCOOR→các este phải có ít nhất là 3C

+ Để tìm được số C trong este thứ 2 chúng ta dùng BTNT.C C 0,63 0,13.3 8

0,03

−

Câu 5: Cho 0,3 mol hỗn hợp X gồm 2 este đơn chức tác dụng vừa đủ với 200 ml dung dịch NaOH 2M

đun nóng, thu được hợp chất hữu cơ no mạch hở Y có phản ứng tráng bạc và 37,6 gam hỗn hợp muối hữu

cơ Đốt cháy hoàn toàn Y rồi cho sản phẩm hấp thụ hết vào bình chứa dung dịch nước vôi trong dư, thấy khối lượng bình tăng 24,8 gam Khối lượng của X là

Vì este là đơn chức và este ' 6'' 5

NaOH

RCOOC H : 0,1

n 0, 4 R COOR : 0, 2

Và Y cháy cho

2 2

BTKL

n =n =0, 4→CH CHO→ +m 0, 4.40 37,6 0, 2.44 0,1.18= + + → =m 32, 2

Trang 3

+ Vì các este là đơn chức nên Y cũng là đơn chức Y tráng bạc nên chỉ có thể là andehit no, đơn chức nên khi cháy cho CO2 và H2O với số mol bằng nhau

+ Lưu ý khi áp dụng BTKL phải nhớ có H2O sinh ra

Câu 6: Hỗn hợp A gồm 2 este đơn chức X, Y (MX < MY) Cho 0,05 mol A tác dụng vừa đủ với dung dịch NaOH thu được hỗn hợp sản phẩm hữu cơ B Đốt cháy hết toàn bộ B thu được 0,12 mol CO2; 0,03 mol

Na2CO3 Khi làm bay hơi B thu được m gam chất rắn Phần trăm khối lượng của X trong A là:

6 5

HCOOCH : 0,04

HCOOC H : 0,01





Vì nNa CO2 3 =0,03→nNaOH =0,06 0,05≠

+ Để tìm được số C trong este thứ 2 chúng ta dùng BTNT.C C 0,15 0,04.2 7

0,01

−

Câu 7: Cho m gam hỗn hợp X gồm ba este đều đơn chức tác dụng tối đa với 350ml dung dịch NaOH 1M,

thu được hỗn hợp Y gồm hai ancol cùng dãy đồng đẳng và 28,6 gam hỗn hợp muối Z Đốt cháy hoàn toàn

Y, thu được 4,48 lít khí CO2 (đktc) và 6,3 gam H2O Giá trị của m là:

Đốt cháy Y

6 5

2

BTKL

Y

m 0,35.40 28,6 0, 2.14 0,15.18 0,1.18 m 21,9



Ở đây để tính khối lượng Y tôi đã dùng dồn chất đưa Y về 2

2

CH : 0,16

H O : 0, 26 0,16 0,1





Câu 8: Cho m gam hỗn hợp X gồm ba este đều đơn chức tác dụng tối đa với 400 ml dung dịch NaOH

1M, thu được hỗn hợp Y gồm hai ancol cùng dãy đồng đẳng và 34,4 gam hỗn hợp muối Z Đốt cháy hoàn toàn Y, thu được 3,584 lít khí CO2 (đktc) và 4,68 gam H2O Giá trị của m là:

2



Trang 4

Y

m 0, 4.40 34.4 0,16.14 0,1.18 0,15.18 m 25,14

Ở đây để tính khối lượng Y tôi đã dùng dồn chất đưa Y về 2

2

CH : 0,16

H O : 0, 26 0,16 0,1





Câu 9: Hỗn hợp E gồm bốn este đều có công thức C8H8O2 và có vòng benzen Cho 16,32 gam E tác dụng tối đa với V ml dung dịch NaOH 1M (đun nóng), thu được hỗn hợp X gồm các ancol và 18,78 gam hỗn hợp muối Cho toàn bộ X vào bình đựng kim loại Na dư, sau khi phản ứng kết thúc khối lượng chất rắn trong bình tăng 3,83 gam so với ban đầu Giá trị của V là

NaOH

E 2

Ancol : a

H O : b





BTKL

ancol

16,32 40(a 2b) 18,78 18b 3,83 a

NaOH

a 0,05

b 0,07

=



+ Đề bài nói E chứa vòng benzen nên tổng quát ta cứ xem nó có este của phenol

+ Khối lượng của ancol bằng khối lượng bình tăng + khối lượng H thoát ra từ bình Na

BÀI TẬP VẬN DỤNG

Câu 1: Đun nóng phenyl axetat với dung dịch KOH dư, thấy lượng KOH phản ứng tối đa là 16,8 gam.

Cô cạn dung dịch sau phản ứng, thu được x gam muối khan Giá trị của x là

Câu 2: Lấy 0,12 mol phenyl axetat tác dụng với dung dịch KOH vừa đủ, cô cạn dung dịch sau phản ứng

thu được m gam muối Giá trị m là

A 27,60 gam B 21,60 gam C 25,44 gam D 23,76 gam.

Câu 3: Đun nóng 12,15 gam este X đơn chức với dung dịch NaOH 8%, thu được 87,15 gam dung dịch Y.

Giả sử nước bay hơi không đáng kể Số nguyên tử hidro (H) trong este X là

Câu 4: Đun nóng 13,6 gam hỗn hợp gồm benzyl fomat và phenyl axetat với dung dịch KOH dư, thấy

lượng KOH phản ứng là 0,16 mol, thu được m gam muối Giá trị m là

Trang 5

Câu 5: Hỗn hợp X gồm hai este đều chứa vòng benzen có cùng công thức phân tử C8H8O2 Đun nóng 27,2 gam X cần dùng 320 ml dung dịch NaOH 1M, thu được m gam hỗn hợp muối Y gồm CH3COONa; HCOONa và C6H5ONa Biết các phản ứng hoàn toàn Giá trị m là

Câu 6: Thủy phân 14,64 gam HCOOC6H5 trong dung dịch chứa 0,28 mol NaOH Sau khi phản ứng xảy

ra hoàn toàn cô cạn dung dịch thu được m gam chất rắn khan Giá trị của m là:

Câu 7: Hỗn hợp X gồm hai este đơn chức (đều tạo bởi axit no, đều không có phản ứng cộng brom trong

Câu 8: Xà phòng hóa hoàn toàn m1 gam este đơn chức X cần vừa đủ 100 ml dung dịch KOH 2M Cô cạn dung dịch sau phản ứng thu được m2 gam chất rắn khan Y gồm hai muối của kali Khi đốt cháy hoàn toàn

Y thu được K2CO3, H2O và 30,8 gam CO2 Giá trị của m1, m2 lần lượt là:

A 12,2 và 18,4 B 13,6 và 11,6 C 13,6 và 23,0 D 12,2 và 12,8.

Câu 9: Đun nóng m gam hỗn hợp X gồm hai este đơn chức với lượng dư dung dịch KOH thì có tối đa

11,2 gam KOH phản ứng, thu được ancol Y và dung dịch chứa 24,1 gam muối Đốt cháy hoàn toàn Y thu được 8,96 lít CO2 (đktc) và 9 gam H2O Giá trị của m là:

hỗn hợp các chất hữu cơ Z Đốt cháy hoàn toàn Z thu được 0,12 mol CO2 và 0,03 mol Na2CO3 Làm bay hơi hỗn hợp Z thu được m gam chất rắn Giá trị của m là:

Câu 11: Đun nóng phenyl fomat với dung dịch NaOH dư, thấy lượng NaOH phản ứng tối đa là 12 gam.

Cô cạn dung dịch sau phản ứng, thu được x gam muối khan Giá trị của x là:

Câu 12: Đun nóng phenyl axetat với dung dịch NaOH dư, thấy lượng NaOH phản ứng tối đa là 16 gam.

Câu 14: Đun nóng phenyl acrylat với dung dịch KOH dư, thấy lượng KOH phản ứng tối đa là 20,16 gam.

Trang 6

thu được m gam muối Giá trị của m là:

Câu 16: Lấy 0,23 mol phenyl fomat tác dụng với dung dịch NaOH vừa đủ, cô cạn dung dịch sau phản

ứng thu được m gam muối Giá trị của m là:

Câu 17: Lấy 0,14 mol phenyl benzoat tác dụng với dung dịch NaOH vừa đủ, cô cạn dung dịch sau phản

Câu 18: Lấy 0,24 mol metyl benzoat tác dụng với dung dịch NaOH vừa đủ, cô cạn dung dịch sau phản

Câu 19: Lấy 0,13 mol benzyl axetat tác dụng với dung dịch KOH vừa đủ, cô cạn dung dịch sau phản ứng

Câu 20: Đun nóng 9,52 gam este X đơn chức với dung dịch NaOH 20% (vừa đủ), thu được 37,52 gam

dung dịch Y Giả sử nước bay hơi không đáng kể Số nguyên tử hidro (H) trong este X là:

Câu 21: Đun nóng 10,98 gam este X đơn chức với dung dịch KOH 16% (vừa đủ), thu được 73,98 gam

Câu 24: Đun nóng 11,16 gam hỗn hợp gồm benzyl axetat và phenyl fomat với dung dịch KOH dư, thấy

Câu 25: Đun nóng 14,52 gam hỗn hợp gồm etyl acrylat và phenyl axetat với dung dịch KOH dư, thấy

lượng KOH phản ứng là 10,64 gam, thu được m gam muối Giá trị m là

Câu 26: Đun nóng 12,8 gam hỗn hợp gồm benzyl axetat và phenyl axetat với dung dịch NaOH dư, thấy

lượng NaOH phản ứng là 5,6 gam, thu được m gam muối Phần trăm khối lượng của benzyl axetat trong hỗn hợp là

Trang 7

A 46,875% B 42,123% C 40,865% D 37,455%.

Câu 27: Thủy phân 5,44 gam CH3COOC6H5 trong dung dịch chứa 0,1 mol NaOH Sau khi các phản ứng xảy ra hoàn toàn cô cạn dung dịch thu được m gam rắn khan Giá trị của m là:

Câu 28: Thủy phân 7,5 gam CH3COOC6H4CH3 trong dung dịch chứa 5,6 gam NaOH Sau khi các phản ứng xảy ra hoàn toàn cô cạn dung dịch thu được m gam rắn khan Giá trị của m là:

Câu 29: Thủy phân 12 gam C2H5COOC6H5 trong dung dịch chứa 10,08 gam NaOH Sau khi các phản ứng xảy ra hoàn toàn cô cạn dung dịch thu được m gam rắn khan Giá trị của m là:

Câu 30: Xà phòng hóa hoàn toàn m1 gam este đơn chức X cần vừa đủ 100 ml dung dịch KOH 2M Cô cạn dung dịch sau phản ứng thu được m2 gam chất rắn khan Y gồm hai muối của kali Khi đốt cháy hoàn toàn Y thu được K2CO3, H2O và 30,8 gam CO2 Giá trị của m1, m2 lần lượt là:

A 12,2 và 18,4 B 13,6 và 11,6 C 13,6 và 23,0 D 12,2 và 12,8

Câu 31: Hợp chất hữu cơ X (chứa C, H, O) chỉ có một loại nhóm chức Cho 0,15 mol X phản ứng vừa đủ

với 180 gam dung dịch NaOH, thu được dung dịch Y Làm bay hơi Y, chỉ thu được 164,7 gam hơi nước

và 44,4 gam hỗn hợp chất rắn khan Z Đốt cháy hoàn toàn Z, thu được 23,85 gam Na2CO3; 56,1 gam CO2

và 14,85 gam H2O Mặt khác, Z phản ứng với dung dịch H2SO4 loãng (dư), thu được hai axit cacboxylic đơn chức và hợp chất T (chứa C, H, O và MT <126) Số nguyên tử H trong phân tử T bằng

Câu 32: Hỗn hợp E gồm hai este đơn chức, là đồng phân cấu tạo và đều chứa vòng benzen Đốt cháy

hoàn toàn m gam E cần vừa đủ 8,064 lít khí O2 (đktc), thu được 14,08 gam CO2 và 2,88 gam H2O Đun nóng m gam E với dung dịch NaOH (dư) thì có tối đa 2,80 gam NaOH phản ứng, thu được dung dịch T chứa 6,62 gam hỗn hợp ba muối Khối lượng muối của axit cacboxylic trong T là

ĐÁP ÁN LỜI GIẢI THỦY PHÂN ESTE CHỨA VÒNG BENZEN

Câu 1: Đun nóng phenyl axetat với dung dịch KOH dư, thấy lượng KOH phản ứng tối đa là 16,8 gam Cô

cạn dung dịch sau phản ứng, thu được x gam muối khan Giá trị của x là

Định hướng tư duy giải

6 5

CH COOK : 0,15

C H OK : 0,15





thu được m gam muối Giá trị m là

Trang 8

Ta có: CH COOC H3 6 5 3

6 5

CH COOK : 0,12

C H OK : 0,12





Câu 3: Đun nóng 12,15 gam este X đơn chức với dung dịch NaOH 8%, thu được 87,15 gam dung dịch Y.

Giả sử nước bay hơi không đáng kể Số nguyên tử hidro (H) trong este X là

Ta có: →mddNaOH =75(gam)→nNaOH =0,15→MX=81n 162= →C H COOC H3 5 6 5 → =H 10

Câu 4: Đun nóng 13,6 gam hỗn hợp gồm benzyl fomat và phenyl axetat với dung dịch KOH dư, thấy

A 17,16 gam B 16,80 gam C 15,36 gam D 18,24 gam

HCOOCH C H : a 136a 136b 13,6 a 0,04



Câu 5: Hỗn hợp X gồm hai este đều chứa vòng benzen có cùng công thức phân tử C8H8O2 Đun nóng 27,2 gam X cần dùng 320 ml dung dịch NaOH 1M, thu được m gam hỗn hợp muối Y gồm CH3COONa; HCOONa và C6H5ONa Biết các phản ứng hoàn toàn Giá trị m là

Các chất trong X là 2 6 5

HCOOCH C H : 0,08

m 29, 2

CH COOC H : 0,12





Câu 6: Thủy phân 14,64 gam HCOOC6H5 trong dung dịch chứa 0,28 mol NaOH Sau khi phản ứng xảy

ra hoàn toàn cô cạn dung dịch thu được m gam chất rắn khan Giá trị của m là:

Ta có: HCOOC H6 5 NaOH 6 5

HCOONa : 0,12

NaOH : 0,04







Câu 7: Hỗn hợp X gồm hai este đơn chức (đều tạo bởi axit no, đều không có phản ứng cộng brom trong

Dễ dàng suy ra có 1 este tạo bởi phenol

Trang 9

X

Este(ruou) : a a b 0, 2 a 0,1

m 0,3.40 37, 4 0,1.18 m 27, 2 Este(phenol) : b a 2b 0,3 b 0,1

CH COO C H C H -COOCH (1 cap)

27, 2

HCOO C H CH C H -COOCH (3 cap)

0, 2

−

Câu 8: Xà phòng hóa hoàn toàn m1 gam este đơn chức X cần vừa đủ 100 ml dung dịch KOH 2M Cô cạn dung dịch sau phản ứng thu được m2 gam chất rắn khan Y gồm hai muối của kali Khi đốt cháy hoàn toàn

Y thu được K2CO3, H2O và 30,8 gam CO2 Giá trị của m1, m2 lần lượt là:

A 12,2 và 18,4 B 13,6 và 11,6 C 13,6 và 23,0 D 12,2 và 12,8.

X đơn chức mà cho hai muối →X là este của phenol RCOOC6H5

6 5

RCOOK : 0,1

C H OK : 0,1





2

BTNT.C trongX

n =0,7(mol)→n =0,7 0,1 0,8+ = →X : CH COOC H

1

BTKL

m 0,1.136 13,6(gam)

13,6 0, 2.56 m 0,1.18 m 23(gam)





Câu 9: Đun nóng m gam hỗn hợp X gồm hai este đơn chức với lượng dư dung dịch KOH thì có tối đa

11,2 gam KOH phản ứng, thu được ancol Y và dung dịch chứa 24,1 gam muối Đốt cháy hoàn toàn Y thu được 8,96 lít CO2 (đktc) và 9 gam H2O Giá trị của m là:

CO : 0, 4

H O : 0,5 m 7, 4

=



=

Và nKOH =0, 2→nH O2 =0,05→ +BTKL m 11, 2 24,1 7, 4 0,05.18= + + → =m 21, 2

hỗn hợp các chất hữu cơ Z Đốt cháy hoàn toàn Z thu được 0,12 mol CO2 và 0,03 mol Na2CO3 Làm bay hơi hỗn hợp Z thu được m gam chất rắn Giá trị của m là:

0,03 mol Na2CO3 BTNT.Na→nNaOH =0,06 neste =0, 05

Nên có este của phenol

NaOH

a b 0,05

+ =

6 5

C H ONa : 0,01 HCOO C H : 0,01



∑

Trang 10

Câu 11: Đun nóng phenyl fomat với dung dịch NaOH dư, thấy lượng NaOH phản ứng tối đa là 12 gam.

Ta có: NaOH

6 5

HCOONa : 0,15

C H ONa : 0,15





Câu 12: Đun nóng phenyl axetat với dung dịch NaOH dư, thấy lượng NaOH phản ứng tối đa là 16 gam.

6 5

CH COONa : 0, 2

C H ONa : 0, 2





6 5

CH COOK : 0,16

C H OK : 0,16





Câu 14: Đun nóng phenyl acrylat với dung dịch KOH dư, thấy lượng KOH phản ứng tối đa là 20,16 gam.

6 5

C H COOK : 0,18

C H OK : 0,18





Ta có: CH COOC H3 6 5 3

6 5

CH COOK : 0,15

C H OK : 0,15





Câu 16: Lấy 0,23 mol phenyl fomat tác dụng với dung dịch NaOH vừa đủ, cô cạn dung dịch sau phản

Định dạng
Số trang	18
Dung lượng	307 KB