Câu lệnh lặp

CÁC CÔNG VIỆC PHẢI THỰC HIỆN NHIỀU LẦN Trong cuộc sống hằng ngày, nhiều hoạt động được lặp đi lặp lại nhiều lần.. Có những hoạt động mà chúng ta thường thực hiện lặp lại với một s

CÂU LỆNH LẶP

Bài 7

CÁC CÔNG VIỆC PHẢI THỰC HIỆN NHIỀU LẦN

Hãy quan sát các ảnh sau

CÁC CÔNG VIỆC PHẢI THỰC HIỆN NHIỀU LẦN

Trong cuộc sống hằng ngày, nhiều hoạt động được lặp đi

lặp lại nhiều lần.

Có những hoạt động mà chúng ta thường thực hiện lặp lại với một số lần nhất định và biết trước, chẳng hạn đánh răng mỗi ngày hai lần, mỗi ngày tắm một lần,… Chúng ta còn lặp lại công việc với số lần không thể xác định được: học cho đến khi thuộc bài, nhặt từng cọng rau cho đến khi xong,…

Khi viết chương trình máy tính cũng vậy Để chỉ dẫn cho máy thực hiện đúng công việc, trong nhiều trường hợp ta cũng cần phải viết lặp lại nhiều câu lệnh thực hiện một phép tính nhất định

Trong cuộc sống hằng ngày, nhiều hoạt động được lặp đi lặp lại nhiều lần.

Có những hoạt động mà chúng ta thường thực hiện lặp lại với một số lần nhất định và biết trước, chẳng hạn đánh răng mỗi ngày hai lần, mỗi ngày tắm một lần,… Chúng ta còn lặp lại công việc với số lần không thể xác định được: học cho đến khi thuộc bài, nhặt từng cọng rau cho đến khi xong,…

Khi viết chương trình máy tính cũng vậy Để chỉ dẫn cho máy thực hiện đúng công việc, trong nhiều trường hợp ta cũng cần phải viết lặp lại nhiều câu lệnh thực hiện một phép tính nhất định

CÂU LỆNH LẶP_MỘT LỆNH THAY CHO NHIỀU LỆNH

Ví dụ 1: Giả sử ta cần vẽ ba hình vuông có cạnh 1 đơn vị như hình 33 Mỗi hình vuông là ảnh dịch chuyển của hình bên trái nó một khoảng cách 2 đơn vị Do đó, ta chỉ cần lặp lại thao tác vẽ hình vuông ba lần

Hình 33

Việc vẽ hình có thể thực hiện được bằng thuật toán sau đây:

Bước 1 Vẽ hình vuông (vẽ liên tiếp bốn cạnh và trở về đỉnh ban đầu).

Bước 2 Nếu số hình vuông đã vẽ được ít hơn 3,

di chuyển bút vẽ về bên phải hai đơn vị và trở lại

bước 1; ngược lại kết thúc thuật toán.

Riêng bài toán vẽ một hình vuông (hình 34), thao tác chính là vẽ bốn cạnh bằng nhau, hãy lập lại bốn lần thao tác vẽ một đoạn thẳng Sau mỗi lần vẽ đoạn thẳng, thước kẻ được quay một góc 90o sang phải tại vị trí của bút vẽ.

CÂU LỆNH LẶP_MỘT LỆNH THAY CHO NHIỀU LỆNH

Hình 34

Thuật toán sau đây sẽ mô tả các bước để vẽ hình vuông:

Bước1 K 0 ( là số đoạn thẳng đã

vẽ được)

Bước2 K K+1 Vẽ đoạn thẳng 1

đơn vị độ dài và quay thước

sang phải.

Bước3 Nếu K < 4 thì trở lại bước2;

Ngược lại, kết thúc thuật toán.

900

CÂU LỆNH LẶP_MỘT LỆNH THAY CHO NHIỀU LỆNH

Ví dụ 2 Giả sử cần tính tổng của 100 số tự nhiên đầu tiên, tức là tính:

S= 1+2+3+…+100.

Thuật toán sau đây sẽ mô tả việc thực hiện lặp lại phép cộng 100 lần:

Bước1 SUM 0; i 0.

Bước2 i i+1

S Bước3 Nếu i ≤ 100, thì SUM SUM + i và quay lại bước 2.

Bước4 Thông báo kết quả và kết thúc thuật toán.

CẤU TRÚC DẠNG LẶP TIẾN

Hãy nêu cấu trúc dạng lặp tiến?

Biến đếm : biến kiểu nguyên, kí tự Giá trị đầu, giá trị cuối là biểu thức cùng kiểu với biến đếm Giá trị đầu phải nhỏ hơn hoặc bằng giá trị cuối.

For <biến đếm>:= <giá trị đầu> to <giá trị cuối> do <câu lệnh>;

For < biến đếm >:= < giá trị đầu > to < giá trị cuối > do < câu lệnh >;

Ví dụ S:=1;

FOR i:=2 TO 100 DO S:=S+1/i;

Câu lệnh : Không được làm thay đổi giá trị biến đếm,

Nếu có nhiều hơn một lệnh thì phải đặt trong cặp từ khoá Begin end;

SƠ ĐỒ KHỐI Biến đếm:=giá trị đầu

Biến đếm<=giá trị cuối

Lệnh cần lặp biến đếm tăng 1

Đúng

Sai

Quan sát sơ

đồ khối, hãy

cho biết sự

thực hiện của

máy?

• Bước 1: Tính giá trị đầu, gán cho biến đếm.

• Bước 2: Nếu biến đếm <= giá trị cuối thì:

• Thực hiện lệnh cần lặp.

• Tăng biến đếm 1 đơn vị, quay lại bước 2

Chương trình sau sẽ in ra màn hình số

lần lặp

Program lap;

Uses crt;

Var i: integer;

Begin For i:= 1 to 10 do Writeln (‘Day la lan lap thu ’,i); Readln;

end

CẤU TRÚC DẠNG LẶP TIẾN

Để in một chữ “O” trên màn hình, ta

có thể sử dụng lệnh

Program lap;

Uses crt;

Var i: integer;

Begin For i:= 1 to 20 do begin

Writeln (‘O’);

delay(100) end;

Readln end

CẤU TRÚC DẠNG LẶP TIẾN

CẤU TRÚC DẠNG LẶP LÙI

Hãy nêu cấu trúc dạng lặp lùi?

Biến đếm : biến kiểu nguyên, kí tự Giá trị đầu, giá trị cuối là biểu thức cùng kiểu với biến đếm Giá trị đầu phải nhỏ hơn hoặc bằng giá trị cuối.

for <biến đếm>:= <giá trị cuối> downto <giá trị đầu> do <câu lệnh>;

Ví dụ S:=1;

FOR i:=100 DOWNTO 2 DO S:=S+1/i;

Lưu ý:

+ Biến đếm là biến đơn, có kiểu nguyên hoặc kí tự

+ Giá trị đầu, giá trị cuối là các biểu thức có cùng kiểu với biến đếm Giá trị đầu phải nhỏ hơn giá trị cuối

+ Giá trị của biến đếm được điều chỉnh tự động, vì vậy câu lệnh viết sau DO không được thay đổi giá trị biến đếm

For i:=1 to 10 do write(i);

For i:=‘a’ to ‘z’ do write(i);

For i:= 100 to 200 do write(i);

TÍNH TỔNG BẰNG CÂU LỆNH LẶP

Viết chương trình tính tổng

S=1+2+3+4+5

Program Tinh_tong;

Uses crt;

Var i: integer;

S: longint;

Begin S:=0;

Writeln (‘Tong cua S = ’,S); Readln;

end

TÍNH TỔNG BẰNG CÂU LỆNH LẶP

Viết chương trình tính tổng của N số

tự nhiên đầu tiên, với N là số tự nhiên

được nhập vào từ bàn phím

Program Tinh_tong;

Uses crt;

Var N, i: integer;

S: longint;

Begin

write(‘Nhap so N = ‘); readln(N);

S:=0;

For i:= 1 to N do S:= S + i;

Writeln (‘Tong cua ’,N,’ So tu nhien dau tien S = ‘,S); Readln;

end

TÍNH TÍCH BẰNG CÂU LỆNH LẶP

Cho biết: N! = 1.2.3…N

- Viết chương trình tính N! với

N là số tự nhiên được nhập vào từ

bàn phím.

Program Tính_Giai_thua;

Uses crt;

Var i, N: integer;

P: longint;

Begin write (‘Nhap N = ‘); readln (N); P:= 1;

For i:= 1 to N do P:= P*i;

Writeln (N,’! = ’,P);

Readln;

end

Em hãy viết chương trình tính tổng

các số nguyên liên tiếp từ n đến m với

n, m là các số nguyên dương nhập

vào từ bàn phím.

Program tinh_tong;

Uses crt;

Var m, n, i: integer;

S: longint;

Begin write (‘Nhap n = ‘); readln ( n); write (‘Nhap m=‘); readln ( m); S:=0;

For i:= n to m do S:= S + n; Writeln (‘Tong cua S = ’,S);

Readln;

End

CỦNG CỐ

1 Cấu trúc lặp được sử dụng để chỉ thị cho máy tính thực hiện lặp lại một vài hoạt động nào đó cho đến khi một điều kiện nào đó được thoả mãn.

2 Mọi ngôn ngữ lập trình đều có các câu lệnh lặp để thể hiện cấu trúc lặp.

3 Ngôn ngữ Pascal thể hiện cấu trúc lặp với số lần lặp cho

trước bằng câu lệnh For … do