1 số dàn bài văn 12

“Sau Toàn quốc kháng chiếntrong vô số hình ảnh quanh ta thì hình ảnh con đường, những con đường đập mạnh vào mắt ta, tâm óc ta nhiều nhất... ệ ạ Cảm hứng lãng mạn là cảm hứng bày tỏ mạc

MỘT SỐ ĐỀ VĂN ÔN TẬP HỌC KÌ I

PHẦN THƠ

VIỆT BẮC (TỐ HỮU)

ĐỀ 1Phân tích đo n th sau trong bài ạ ơ Vi t B c ệ ắ c a T H u:ủ ố ữ

Ta v , mình có nh ta ề ớ

Ta v , ta nh nh ng hoa cùng ng ề ớ ữ ườ i.

R ng xanh hoa chu i đ t ừ ố ỏ ươ i

èo cao n ng ánh dao gài th t l ng.

d ng nh ng thu t ng c a h i h a đ đánh giá ngh thu t miêu t c a tác gi ụ ữ ậ ữ ủ ộ ọ ể ệ ậ ả ủ ảKhông nên sa vào vi c t l i m t cách rệ ả ạ ộ ườm rà nh ng đi u tác gi đã t mà ph iữ ề ả ả ả

t p trung làm n i b t tài v n d ng ngôn ng và ch n l c chi ti t c a nhà th ậ ổ ậ ậ ụ ữ ọ ọ ế ủ ơ

B DÀN BÀI:

I M BÀI: Ở

- Vi t B c ệ ắ , khúc ca tr tình n ng nàn, đ m say v nh ng l s ng l n, ânữ ồ ắ ề ữ ẽ ố ớtình l n c a con ngớ ủ ười cách m ng.ạ

- N i nh h ỗ ớ ướ ng v c nh và ng ề ả ườ ở i quê h ươ ng Vi t B c ệ ắ là m t n iộ ộdung n i b t c a bài th , đổ ậ ủ ơ ược th hi n h t s c xu t s c trong đo n th trên.ể ệ ế ứ ấ ắ ạ ơ

II THÂN BÀI:

- Hai dòng đ u c a đo n th v a gi i thi u ch đ c a đo n, v a có tínhầ ủ ạ ơ ừ ớ ệ ủ ề ủ ạ ừ

ch t nh m t s đ a đ y đ n i các ph n c a bài th l i v i nhau Ngấ ư ộ ự ư ẩ ể ố ầ ủ ơ ạ ớ ười ra đi đãnói rõ:

Ta v , ta nh nh ng hoa cùng ng ề ớ ữ ườ i.

Trong n i nh c a ngỗ ớ ủ ười đi, c nh v t l n con ngả ậ ẫ ười Vi t B c hòa quy n v iệ ắ ệ ớnhau thành m t th th ng nh t.ộ ể ố ấ

- Trong tám dòng th ti p theo, tác gi t o d ng m t b tranh t bình vơ ế ả ạ ự ộ ộ ứ ề

Vi t B c theo ch đ Xuân – H – Thu – ông Ngòi bút t o hình c a nhà th đãệ ắ ủ ề ạ Đ ạ ủ ơ

đ t t i trình đ c đi n Bút pháp miêu t nh t quán: câu l c đ nói c nh, cònạ ớ ộ ổ ể ả ấ ụ ể ảcâu bát dành đ “v ” ngể ẽ ười

- B c th nh t c a b tranh t c nh mùa đông Màu hoa chu i đ tứ ứ ấ ủ ộ ả ả ố ỏ ươi đãlàm tr l i màu xanh tr m t ch c a r ng già S đ i ch i hai màu xanh – đ đâyẻ ạ ầ ị ủ ừ ự ố ọ ỏ ở

- B c tranh th ba nói v mùa hè Gam màu vàng đứ ứ ề ược s d ng đ t đ a.ử ụ ắ ị

ó là “màu” c a ti ng ve quy n hòa v i màu vàng c a r ng phách thay lá Do

cách di n đ t tài tình c a r ng phách, ta có c m tễ ạ ủ ừ ả ưởng ti ng ve đã g i d y s cế ọ ậ ắvàng c a r ng phách và ngủ ừ ượ ạ ắc l i s c vàng này nh đã th giác hóa ti ng ve.ư ị ế

Hình nh “ả cô gái hái m ng m t mình ă ộ ” xu t hi n đã cân b ng l i nét t đ yấ ệ ằ ạ ả ầkích thích trên Nó có kh n ng kh i d y trong ta nh ng xúc c m ng t ngào.ở ả ă ơ ậ ữ ả ọ

- B c tranh th t v c nh mùa thu v i ánh tr ng d u mát, êm đ m Trênứ ứ ư ẽ ả ớ ă ị ề

n n b i c nh y, “ề ố ả ấ ti ng hát ân tình th y chung ế ủ ” ai đó c t lên nghe th t m lòng.ấ ậ ấ

ây là ti ng hát c a ngày qua hay ti ng hát c a th i đi m hi n t i đang ngân

HƯỚNG TH HAIỨ

A H ƯỚ NG D N TÌM HI U Ẫ Ể ĐỀ :

ây là trong nh ng đo n th hay nh t c a bài th

phân tích c n làm n i rõ ầ ổ n i nh da di t c a nhà th v thiên nhiên ỗ ớ ế ủ ơ ề thơ

m ng n i núi r ng Vi t B c và ộ ơ ừ ệ ắ con ng ườ n i giàu tình n ng ngh a y Qua đó, i ở ơ ặ ĩ ấ

th y đấ ượ T H u là m t h n th tài hoa, m t cây bút yêu thc ố ữ ộ ồ ơ ộ ươ ng da

di t, g n bó sâu n ng v i nhân dân, v i quê h ế ắ ặ ớ ớ ươ ng đ t n ấ ướ c.

B H ƯỚ NG D N LÀM BÀI: Ẫ

1 C m xúc ch đ o c a đo n th : ả ủ ạ ủ ạ ơ

Ta v , mình có nh ta ề ớ

Ta v , ta nh nh ng hoa cùng ng ề ớ ữ ườ i.

Khúc d o đ u y đã làm “tho ng bay” n i dung c a c đo n th : N iạ ầ ấ ả ộ ủ ả ạ ơ ỗ

nh da di t v thiên nhiên th m ng n i núi r ng Vi t B c và con ngớ ế ề ơ ộ ơ ừ ệ ắ ườ ở ơi n i “ântình th y chung” y.ủ ấ

* C p t “ặ ừ ta – mình”: M t th pháp ngh thu t đ c đáo, kh i ngu nộ ủ ệ ậ ộ ơ ồcho dòng m ch nh thạ ớ ương trôi ch y.ả

* “Ta v mình có nh ta ề ớ ” là câu h i tu t đỏ ừ ược dùng làm cái c đ b cớ ể ộ

l tình c m c a chính b n thân mình: “ộ ả ủ ả Ta v ta nh nh ng hoa cùng ng ề ớ ữ ườ ” i

2 Thiên nhiên và con ng ườ i Vi t B c (“hoa” và “ng ệ ắ ườ i”):

2.1 Thiên nhiên: Đẹp nh m t b c tranh t bình, hi n lên các câuư ộ ứ ứ ệ ở

l c:ụ

- Mùa đông: R ng xanh hoa chu i đ t ừ ố ỏ ươ i

- Mùa xuân: Ngày xuân m n tr ng r ng ơ ở ắ ừ

- Mùa h : ạ Ve kêu r ng phách đ vàng ừ ổ

- Mùa thu : R ng thu tr ng r i hòa bình ừ ă ọ

2.2 Con ng ườ Hi n lên các câu bát: i: ệ ở

Con người Vi t B c là linh h n c a b c tranh th , là trung tâm c aệ ắ ồ ủ ứ ơ ủ

n i nh mênh mang.ỗ ớ

3 ánh giá t ng h p b c tranh th kép – “hoa” và “ng Đ ổ ợ ứ ơ ườ i”:

* Thiên nhiên và con người hòa quy n, qu n quýt bên nhau và đi m tôệ ấ ểcho nhau

* Ngh thu t đi p c u trúc ng pháp, đ i tr t t cú pháp, đi p tệ ậ ệ ấ ữ ổ ậ ự ệ ừ đượcnhà th s d ng r t thành công.ơ ử ụ ấ

* Nh p th , âm đi u th hài hòa, m m m i, uy n chuy n, làm say lòngị ơ ệ ơ ề ạ ể ể

người

* Cách x ng hô “mình – ta” r t g n v i đi u hát giao duyên trong khoư ấ ầ ớ ệtàng ca dao – dân ca.

* S k t h p điêu luy n, hài hòa gi a ngh thu t th ca v i các y u tự ế ợ ệ ữ ệ ậ ơ ớ ế ố

h i h a, âm nh c, đi n nh đã ch ng t T H u là m t ngộ ọ ạ ệ ả ứ ỏ ố ữ ộ ười ngh s tài hoa, yêuệ ĩ

c nh, yêu ngả ười, yêu quê hương đ t nấ ước sâu n ng.ặ

****

2ĐỀ

Phân tích đo n th sau đây trong bài ạ ơ Vi t B c ệ ắ c a T H u:ủ ố ữ

Dân công đ đu c t ng đoàn, ỏ ố ừ

B ướ c chân nát đá, muôn tàn l a bay ử

Nghìn đêm th m th m s ă ẳ ươ ng dày,

èn pha b t sáng nh ngày mai lên.

Tin vui chi n th ng tr m mi n, ế ắ ă ề Hòa Bình, Tây B c, i n Biên vui v ắ Đ ệ ề Vui t ừ Đồ ng Tháp, An Khê,

Vui lên Vi t B c, đèo De, núi H ng ệ ắ ồ

+ Thay th vi c phân tích ngh thu t di n t c a tác gi b ng vi c k lế ệ ệ ậ ễ ả ủ ả ằ ệ ể ểdài dòng v các s ki n ho c b i c nh đề ự ệ ặ ố ả ược g i nh c r t cô đ ng trong đo n th ợ ắ ấ ọ ạ ơ

+ Ch nh n m nh tính chính xác s h c c a đo n th mà quên khám pháỉ ấ ạ ử ọ ủ ạ ơtính chính xác v n h c c a nó đă ọ ủ ược th hi n qua cách dùng t , cách ki n t oể ệ ừ ế ạhình nh, cách đ a đ a danh vào th ả ư ị ơ

- Ngoài ra, khi th c hi n đ này, c n có ý th c làm sáng t đ c tr ng phongự ệ ề ầ ứ ỏ ặ ưcách ngh thu t c a T H u đệ ậ ủ ố ữ ược th hi n qua đo n th ể ệ ạ ơ

B DÀN BÀI:

I M BÀI: Ở

- Vi t B c ệ ắ là m t bài th hay c a T H u và là m t thành t u xu t s c c aộ ơ ủ ố ữ ộ ự ấ ắ ủ

n n th kháng chi n ch ng Pháp 1945 – 1954.ề ơ ế ố

- N i dung c m xúc chính c a bài th là n i nh ộ ả ủ ơ ỗ ớ – m t n i nh hộ ỗ ớ ướng

t i nhi u đ i t ng c th v a khác bi t v a th ng nh t v i nhau đo n th sau,ớ ề ố ượ ụ ể ừ ệ ừ ố ấ ớ Ở ạ ơ

n i nh nh xoáy vào nh ng ngày tháng hào hùng c a cu c kháng chi n (tríchỗ ớ ư ữ ủ ộ ế

d n)ẫ

II THÂN BÀI:

- Trong tám câu đ u, nhà th v l i r t s ng đ ng hình nh nh ng đêmầ ơ ẽ ạ ấ ố ộ ả ữ

Vi t B c trong mùa chi n d ch Ban ngày k thù đánh phá ác li t, nh ng banệ ắ ế ị ẻ ệ ưđêm thì u th thu c v chúng ta Hai t “ư ế ộ ề ừ c a ta ủ ” n m cu i câu th nh t thằ ố ứ ấ ể

hi n rõ ý th c làm ch c a ngệ ứ ủ ủ ười kháng chi n đ i v i quê hế ố ớ ương, đ t nấ ước

+ Khí th ra tr n b ng b ng c a quân ta đế ậ ừ ừ ủ ược miêu t h t s c chân th cả ế ứ ự

b ng nh ng hình nh gân gu c, kh e kho n; b ng nh ng t tằ ữ ả ố ỏ ắ ằ ữ ừ ượng hình, tượngthanh chính xác; b ng m t so sánh thoáng nhìn qua không có gì m i m nh ngằ ộ ớ ẻ ư

th c ch t l i có ý v : ự ấ ạ ị Đ êm đêm r m r p nh là đ t rung ầ ậ ư ấ “Sau Toàn quốc kháng chiếntrong vô số hình ảnh quanh ta thì hình ảnh con đường, những con đường đập mạnh vào mắt ta, tâm óc

ta nhiều nhất Con đường đã là một sự” ( Nguyễn Tuân- Đường vui)

+ Nét lãng m n trong đ i s ng kháng chi n c ng đạ ờ ố ế ũ ược nói t i b ng hìnhớ ằ

nh v a giàu ý ngh a t th c, v a th m đ m tính t ng tr ng:

súng, b n cùng m nan ạ ũ

+ Tuy mô t c nh ban đêm, nh ng b c tranh th c a T H u l i giàu chiả ả ư ứ ơ ủ ố ữ ạ

ti t nói v ánh sáng: ế ề ánh sáng c a sao tr i, c a l a đu c, c a đèn pha ủ ờ ủ ử ố ủ S soự

sánh èn pha b t sáng nh ngày mai lên Đ ậ ư tuy có v cẻ ường đi u nh ng ph n ánhệ ư ảđúng ni m ph n ch n tràn ng p lòng ngề ấ ấ ậ ười kháng chi n.ế

- Để th hi n không khí chi n th ng, tác gi l p l i nhi u l n t “ể ệ ế ắ ả ặ ạ ề ầ ừ vui” và

đ a vào th m t lo t đ a danh thu c c 3 mi n B c, Trung, Nam, quy n hoà,ư ơ ộ ạ ị ộ ả ề ắ ệ

xo n xuýt v i nhau So v i nh ng nhà th khác nh Quang D ng, Hoàng C m,ắ ớ ớ ữ ơ ư ũ ầcách s d ng đ a danh c a T H u v n có nh ng nét riêng đ c đáo.ử ụ ị ủ ố ữ ẫ ữ ộ

III K T BÀI: Ế

- o n th đã th c s làm s ng d y không khí hào hùng c a m t th i kìĐ ạ ơ ự ự ố ậ ủ ộ ờ

l ch s không th nào quên.ị ử ể

- Qua đo n th , ta th y rõ T H u qu là ngạ ơ ấ ố ữ ả ười chép s trung thành c aử ủcách m ng và là nhà th có kh n ng t o d ng nh ng b c tranh hoành tráng vạ ơ ả ă ạ ự ữ ứ ề

l ch s dân t c.ị ử ộ

Ê 3 Đ

Nh n đ nh v bài th ậ ị ề ơ Vi t B c ệ ắ c a T H u, có ý ki n cho r ng: “ủ ố ữ ế ằ Bài th Vi t B c ơ ệ ắ

c a T H u là khúc tình ca và c ng là khúc anh hùng ca v cu c kháng chi n và ủ ố ữ ũ ề ộ ế con ng ườ i kháng chi n ế ”

Qua đo n trích ạ Vi t B c ệ ắ trong sách giáo khoa, anh (ch ) hãy làm sáng t ýị ỏ

ki n trên.ế

A H ƯỚ NG D N TÌM HI U Ẫ Ể ĐỀ :

bài yêu c u làm sáng t ý ki n “

Đề ầ ỏ ế Bài th Vi t B c c a T H u là khúc ơ ệ ắ ủ ố ữ tình ca và c ng là khúc anh hùng ca v cu c kháng chi n và con ng ũ ề ộ ế ườ i kháng chi n ế ” H c sinh ph i bi t ch n l c các d n ch ng trong đo n trích ọ ả ế ọ ọ ẫ ứ ạ Vi t B c ệ ắ ở

sách giáo khoa đ làm sáng t ý ki n trên.ể ỏ ế

B H ƯỚ NG D N C TH : Ẫ Ụ Ể

1 Vi t B c v i v đ p c a c nh và ng ệ ắ ớ ẻ ẹ ủ ả ườ i:

- Nét đ c đáo c a c nh Vi t B c.ộ ủ ả ệ ắ

- S hòa quy n gi a c nh và ngự ệ ữ ả ười

2 Vi t B c hào hùng trong chi n đ u: ệ ắ ế ấ

- Khung c nh s thi.ả ử

- Vai trò Vi t B c trong cách m ng và kháng chi n.ệ ắ ạ ế

3 Vi t B c trong c m h ng v ngày mai: ệ ắ ả ứ ề

3 o n 3 (t câu 23 đ n câu 30): Đ ạ ừ ế Chân dung của người lính Tây Tiến.

4 o n 4 (b n câu còn l i): Đ ạ ố ạ Lời thề gắn bó với Tây Tiến và miền Tây.

1 ĐỀ

Phân tích đo n th sau trong bài Tây Ti n c a Quang D ng:ạ ơ ế ủ ũ

Sông Mã xa r i Tây Ti n i ! ồ ế ơ

Nh v r ng núi nh ch i v i ớ ề ừ ớ ơ ơ

Anh b n dãi d u không b ạ ầ ướ c

n a ữ

Sài Khao s ươ ng l p đoàn quân ấ

ch i v i”, “b quên đ i”, “súng ng i tr i”, ơ ơ ỏ ờ ử ờ … ho c tính đa ngh a c a các câu thặ ĩ ủ ơ

nh ư “M ườ ng Lát hoa v trong đêm h i” ề ơ

- S hòa h p gi a nh ng nét v kh e kho n, gân gu c v i nh ng nét miêuự ợ ữ ữ ẽ ỏ ắ ố ớ ữ

t tinh vi, giàu ch t nh c và h a.ả ấ ạ ọ

II THÂN BÀI:

- Thiên nhiên và con người quy n ch t vào nhau Nói thiên nhiên là đ nóiệ ặ ể

v các chi n s và ngề ế ĩ ượ ạc l i

- Hai câu đ u xác đ nh rõ tâm th sáng t o c a Quang D ng Ba ch “ầ ị ế ạ ủ ũ ữ nhớ

ch i v i ơ ơ ” được dùng r t sáng t o (ấ ạ Thông thường không ai nói nhớ chơi vơi, nhưng trong bài thơ tái hiện lại những cảnh núi rừng trùng điệp, gợi lại những kỉ niệm ấm áp một đi không trở lại, nỗi nhớ bấy giờ không biết bám vào đâu, khái niệm nhớ chơi vơi tự nhiên có cơ sở và sức sống).

- Hai câu ti p khái quát đế ược hai đ c đi m n i b t c a thiên nhiên Tây B cặ ể ổ ậ ủ ắ

là kh c nghi t và th m ng, đ ng th i b t đ u đi vào miêu t hành trình c aắ ệ ơ ộ ồ ờ ắ ầ ả ủ

người lính Tây Ti n Câuế “M ườ ng Lát hoa v trong đêm h i” ề ơ r t g i.ấ ợ

- C nh núi non đả ược nhìn b ng con m t c a k vằ ắ ủ ẻ ượt núi nên cái d c đố ượcmiêu t k Chi u cao c a d c đã đả ĩ ề ủ ố ược “đo” b ng h i th c a ngằ ơ ở ủ ười lính S ph iự ố

h p thanh đi u trong đo n th h t s c sinh đ ng, có giá tr t o hình r t cao.ợ ệ ạ ơ ế ứ ộ ị ạ ấ

- Nói v s hi sinh c a ngề ự ủ ười lính, âm đi u câu th tr m l ng và chùngệ ơ ầ ắ

xu ng Tác gi có ý th c tránh nói tr c ti p đ n t “ch t”.ố ả ứ ự ế ế ừ ế

- V lên c nh “oai linh” c a núi r ng, tác gi gián ti p làm n i rõ cái “oaiẽ ả ủ ừ ả ế ổlinh” c a các chi n s can trủ ế ĩ ường, d ng c m.ũ ả

- o n th k t thúc v i gi ng đi u b i h i M t k ni m ng t ngào v tìnhĐ ạ ơ ế ớ ọ ệ ồ ồ ộ ỉ ệ ọ ềquân dân được nh c t i: “ắ ớ Mai Châu mùa em th m n p xôi ơ ế ” là câu có thanh b ngằgây c m giác lâng lâng, thanh th n ả ả

III K T BÀI: Ế

- S ph i h p gi a nét t gân gu c v i nét t tinh t m m m i đã đ a l iự ố ợ ữ ả ố ớ ả ế ề ạ ư ạcho người đ c nh ng c m xúc th m m phong phú C nh và ngọ ữ ả ẩ ĩ ả ười đ u hi n lênề ệ

r t lãng m n.ấ ạ

- o n th là đ a con tinh th n c a cái tình đã chín và cái tài hoa đĐ ạ ơ ứ ầ ủ ượctho i mái tung hoành.ả

2ĐỀ

:

Đề Phân tích đo n th sau trong bài ạ ơ Tây Ti n ế c a Quang D ng: ủ ũ

Tây Ti n đoàn binh không m c ế ọ

Chi n tr ế ườ ng đi ch ng ti c đ i ẳ ế ờ xanh

Áo bào thay chi u anh v ế ề

đ t ấ Sông Mã g m lên khúc đ c ầ ộ hành.

A H ƯỚ NG D N TÌM HI U Ẫ Ể ĐỀ :

Bài th ghi l i nh ng n i nh thi t tha c a Quang D ng v m t th i gianơ ạ ữ ỗ ớ ế ủ ũ ề ộ ờ

kh nh ng r t đ i hào hùng, l m li t c a đoàn binh ổ ư ấ ỗ ẫ ệ ủ Tây Ti n ế Trong b n đo nố ạ

c a bài th , đo n th trên (đo n ba) có ý ngh a quan tr ng ó là chân dungủ ơ ạ ơ ạ ĩ ọ Đ

đoàn binh Tây Ti n đế ược t b ng ngòi bút giàu ch t t o hình, b ng c m h ngả ằ ấ ạ ằ ả ứlãng m n, bi tráng N u nói r ng màu s c th m m đ c bi t c a bài th ạ ế ằ ắ ẩ ĩ ặ ệ ủ ơ Tây Ti n ế

chính là ở c m h ng lãng m n và âm h ả ứ ạ ưở ng bi tráng thì đo n th này có lạ ơ ẽ

là d n ch ng tiêu bi u nh t ây c ng là đ nh hẫ ứ ể ấ Đ ũ ị ướng cho s c m nh n Nói cáchự ả ậkhác, khi phân tích đo n th , c n làm n i b t ạ ơ ầ ổ ậ c m h ng lãng m n, âm h ả ứ ạ ưở ng

bi tráng trong ngôn t , trong hình nh, nh p đi u.ừ ả ị ệ

V m t phề ặ ương pháp, c n c vào s phát tri n c a n i dung c m xúc, nênă ứ ự ể ủ ộ ảphân tích đo n th này theo t ng c p câu.ạ ơ ừ ặ

B DÀN BÀI:

I M BÀI: Ở

- Kh ng đ nh v trí n i b t c a ẳ ị ị ổ ậ ủ Tây Ti n ế trong dòng th ca vi t v anh bơ ế ề ộ

đ i c a n n th kháng chi n ch ng Pháp ộ ủ ề ơ ế ố

- Nh c qua nh ng n i dung c a hai đo n th trắ ữ ộ ủ ạ ơ ước đ đi đ n các n i dungể ế ộ

c m xúc đo n 3 này: d ng c chân dung đoàn binh, bi u hi n đ i s ng tâmả ở ạ ự ả ể ệ ờ ố

h n, ng i ca lí tồ ợ ưởng cao c và s hi sinh bi tráng c a ngả ự ủ ười lính Tây Ti n.ế

II THÂN BÀI:

1 C p câu th nh t: ặ ứ ấ

Chân dung đoàn binh Tây Ti n đế ược d ng t b ng nét bút v a hi nự ả ằ ừ ệ

th c, gân gu c v a lãng m n, hào hùng Bi n pháp ngh thu t tự ố ừ ạ ệ ệ ậ ương ph n gi aả ữngo i hình g y gò, ti u t y v i s c m nh tinh th n đã gây n tạ ầ ề ụ ớ ứ ạ ầ ấ ượng m nh v vạ ề ẻ

đ p khác thẹ ường c a đoàn binh Tây Ti n.ủ ế

2 C p câu th hai: ặ ứ

S bi u hi n chân th c đ i s ng tâm h n m ng m c a chàng trai Tâyự ể ệ ự ờ ố ồ ộ ơ ủ

Ti n ch không ph i cái “ế ứ ả m ng r t ộ ớ ”, “bu n r t ồ ớ ” nh m t th i nhi u ngư ộ ờ ề ười phêphán

3 C p câu th ba: ặ ứ

S k t h p hài hòa gi a bi (câu trự ế ợ ữ ước) và tráng (câu sau) đ thành khúcể

ca bi tráng v lí tề ưởng người lính Tây Ti n Tinh th n lãng m n hào hùng, ýế ầ ạnguy n xã thân thanh th n và cao c c a m t th h qua các ch “ệ ả ả ủ ộ ế ệ ữ ch ng ti c ẳ ế

đ i xanh ờ ”

4 C p câu th t : ặ ứ ư

Ca ng i s hi sinh bi tráng c a ngợ ự ủ ười đ ng đ i Tây Ti n Hình nh “ồ ộ ế ả áo bào thay chi u ế ” t ng thêm không khí c đi n trang tr ng T “ă ổ ể ọ ừ v đ t ề ấ ” ca ng iợ

s hi sinh thanh th n, vô t Khúc “ự ả ư đ c hành ộ ” c a dòng sông Mã đang g m lênủ ầ

nh d i vào n i xót đau, nh tô đ m v l m li t cao c c a ngư ộ ỗ ư ậ ẻ ẫ ệ ả ủ ười lính Tây Ti n.ế

o n th khép l i b ng m t âm thanh bi tráng Âm h ng th nh còn ngân dài,

phong phú Nó là k t qu c a m t tình c m m n yêu, c m ph c sâu s c, c a ế ả ủ ộ ả ế ả ụ ắ ủ

m t ngòi bút thi s tài hoa.ộ ĩ

***

3 ĐỀ

Người đi Châu M c chi u sộ ề ương yấ

Ph n thân bài ầ , c n làm n i rõ các ý tr ng tâm sau:ầ ổ ọ

- Bên c nh v đ p c a núi r ng biên gi i là c nh sông núi mi n Tây mênh mang,ạ ẻ ẹ ủ ừ ớ ả ề

đò Châu M c dáng thon th , uy n chuy n, d o dai trên lá thuy n đôc m c vàộ ả ể ể ẻ ề ộ

nh ng bông hoa th c đang “đong đ a” bên b su i.ữ ự ư ờ ố

4 ĐỀ Bỡnh lu n ch t lóng m n trong bài th ậ ấ ạ ơ Tõy Ti n ế c a Quang D ng.ủ ũ

A H ƯỚ NG D N TèM HI U Ẫ Ể ĐỀ :

õy là ki u bài bỡnh lu n m t ph ng di n trong m t tỏc ph m th

trỏnh suy di n ho c l c đ , c n ph i hi u rừ khỏi ni m “lóng m n” (“lóng m n”ễ ặ ạ ề ầ ả ể ệ ạ ạtớch c c và “lóng m n” tiờu c c) T đú, xỏc đ nh đự ạ ự ừ ị ược “ch t lóng m n” c a bàiấ ạ ủ

th thu c v “lóng m n” tớch c c, là m t n a linh h n c a bài th Tõy Ti n,ơ ộ ề ạ ự ộ ử ồ ủ ơ ếmang đ n cho Tõy Ti n m t v đ p riờng và b t t , khú tr n l n v i cỏc bài thế ế ộ ẻ ẹ ấ ử ộ ẫ ớ ơ

cú cựng mụ tớp t i th i đi m y.ạ ờ ể ấ

B H ƯỚ NG D N LÀM BÀI: Ẫ

1 Gi i thớch s l ả ơ ượ c khỏi ni m “lóng m n” ệ ạ

Cảm hứng lãng mạn là cảm hứng bày tỏ mạch cảm xúc tràn trề của cái tôi trữ tình, nói cách khác

là cảm hứng thể hiện một cái tôi đầy tình cảm, cảm xúc và có trí tởng tợng phong phú, bay bổng.Bài thơ mang cảm hứng lãng mạn thờng tô đậm cái phi thờng, cái có khả năng gây ấn tợng mạnh

mẽ Nó thờng xuyên sử dụng thủ pháp đối lập, phóng đại

2 Nh ng n i dung chớnh c n bỡnh lu n: ữ ộ ầ ậ

2.1 V đ p lóng m n c a Tõy Ti n: ẻ ẹ ạ ủ ế

- Tr c h t hi n lờn qua b c tranh đ y n t ng b i đốo cao, v cướ ế ệ ứ ầ ấ ượ ở ự

th m, ti ng g m c a thỏc và nh ng c nh tẳ ế ầ ủ ữ ả ượng hoang vu

- V đ p c a Tõy Ti n cũn th hi n nh ng đ ng nột m m m i,ẻ ẹ ủ ế ể ệ ở ữ ườ ề ạ

đ y ch t th ầ ấ ơ

2.2 Tỏc gi đó xõy d ng thành cụng hỡnh nh m t đoàn quõn d ng ả ự ả ộ ũ

c m, coi th ả ườ ng cỏi ch t ế

2.3 Khụng ch kiờu d ng, can tr ỉ ũ ườ ng, s n sàng ch p nh n m i hi sinh, ẵ ấ ậ ọ

nh ng ng ữ ườ i lớnh Tõy Ti n cũn là “nh ng thi s mà khụng làm th ” ế ữ ĩ ơ

3 ỏnh giỏ: Đ

* Ch t lóng m n là m t phấ ạ ộ ương di n quan tr ng t o nờn v đ p c a bàiệ ọ ạ ẻ ẹ ủ

thơ Tõy Ti n ế

* ụi cỏnh lớ tĐ ưởng, men say c a c m h ng đó đem đ n cho bài thủ ả ứ ế ơ

m t õm hộ ưởng kh e kho n, tràn đ y ni m tin Trờn n n c a cỏi “bi”, cỏi “hựng”ỏ ắ ầ ề ề ủ

v n hi n lờn nh là y u t ch đ o Gi a hi n th c đ y th thỏch gian lao, ch tẫ ệ ư ế ố ủ ạ ữ ệ ự ầ ử ấlóng m n đó ti p thờm s c m nh tinh th n cho ngạ ế ứ ạ ầ ười lớnh, khi n h v n v ngế ọ ẫ ữvàng đi v phớa trề ước

5 ĐỀ

So sánh và phân tích nh ng v đ p khác nhau c a hình tữ ẻ ẹ ủ ượng người lính c aủ

cu c kháng chi n ch ng Pháp trong hai bài th : ộ ế ố ơ Tây Ti n ế c a Quang D ng vàủ ũ

đo n đ u c a cu c ch ng Pháp, tuy v y, c ng có nh ng nét khác nhau.ạ ầ ủ ộ ố ậ ũ ữ

2 Ng ườ i lính trong Tây Ti n ế :

a Xu t thân: ấ

T đô thành Chi n s Tây Ti n (trong đó có tác gi ) ph n đông ra điừ ế ĩ ế ả ầ

t Hà N i ngàn n m thanh l ch H là nh ng thanh niên có h c Và vì v y, có lúcừ ộ ă ị ọ ữ ọ ậ

h hành đ ng và suy ngh theo nh ng m u hình chinh phu, hi p khách trongọ ộ ĩ ữ ẫ ệsách v , l i có lúc “ở ạ Đ êm m Hà N i” ơ ộ

b B i c nh ho t đ ng: ố ả ạ ộ

Người lính Tây Ti n hi n ra trong khung c nh r ng núi mi n Tây B cế ệ ả ừ ề ắ

T qu c v a hùng v , v a hi m tr , hoang d i khác thổ ố ừ ĩ ừ ể ở ạ ường ó là nh ng Đ ữ “D c lên ố khúc khu u, d c th m th m”, ỷ ố ă ẳ “Ngàn th ướ c lên cao, ngàn th ướ c xu ng” ố ó cònĐ

là n i ơ “thác g m thét”, “c p trêu ng ầ ọ ườ , khi n cho có khi c “ i” ế ả đoàn quân m i ỏ ”

trong sương l p, có lúc ngấ ười lính “không b ướ c n a ữ ”.

c Đặ c đi m: ể

- Chi n binh Tây Ti n mang v đ p khác thế ế ẻ ẹ ường Hình tượng các anh n iổlên v a hào hùng, d d i, l i v a hào hoa, m m ng.ừ ữ ộ ạ ừ ơ ộ

+ Hào hùng, d d i trong dáng v ngo i hình: C đoàn quân ữ ộ ẻ ạ ả “không

m c tóc”, “d oai hùm” ọ ữ l i còn thêm “ạ m t tr ng ắ ừ ” Các anh tr nên khác l sauở ạ

nh ng c n s t rét r ng ác li t, sau nh ng cu c hành quân vữ ơ ố ừ ệ ữ ộ ượt “c n mây, súng ồ

ng i tr i ử ờ ” Đầu không còn tóc, người xanh xao, nh ng ngư ười lính v n oai phong,ẫ

v n nh mang c h n thiêng c a r ng th m.ẫ ư ả ồ ủ ừ ẳ

+ Hào hùng trong ý chí-Chi n tr ế ườ ng đi ch ng ti c đ i xanh ẳ ế ờ Các anhdâng tu i thanh xuân cho đ t nổ ấ ước không ng i ng n, ti c nu i ạ ầ ế ố Cái ch t rình r pế ậ

và “R i rác biên c ả ươ ng m vi n x ồ ễ ứ” c ng không c n n i h bũ ả ổ ọ ước ra chi n trế ường

gi vùng đ t biên cữ ấ ương Vi t - Lào.ệ

+ Hào hùng ngay trong cái ch t:ế

Áo bào thay chi u anh v đ t ế ề ấ

Sông Mã g m lên khúc đ c hành ầ ộ

Người chi n s v v i đ t trong hoàn c nh có th nói là r t bu n Theo tácế ĩ ề ớ ấ ả ể ấ ồ

gi cho bi t thì đ ng đ i ông ngã xu ng, ngay manh chi u bó thân c ng khôngả ế ồ ộ ố ế ũ

có Nh ng s ra đi v nh vi n đó th t anh hùng Con sông Mã thay m t núi sôngư ự ĩ ễ ậ ặ

c t lên l i ai đi u hùng tráng ti n đ a ngấ ờ ế ễ ư ười chi n s ế ĩ

+ Hào hoa, m m ng và tâm h n, lãng m n:ơ ộ ồ ạ

M t tr ng g i m ng qua biên gi i ắ ừ ở ộ ớ

êm m Hà N i dáng ki u th m Đ ơ ộ ề ơ

Tâm h n ph i h t s c hào hoa m i “ồ ả ế ứ ớ g i m ng qua biên gi i” ở ộ ớ và m vơ ềdáng ki u th m Ngề ơ ười chi n s đ p trong gi c m đ p, m dáng ki u di m,ế ĩ ẹ ấ ơ ẹ ơ ề ễthanh l ch, quy n r c a ngị ế ũ ủ ười thi u n th đô ế ữ ủ Đối đ u v i nh c nh n, ch tầ ớ ọ ằ ếchóc, anh v n không quên m t dáng hình thanh tú, t a hẫ ộ ỏ ương Chính dáng hìnhnày s ti p s c cho anh đi t i Ta ch t nh câu th :ẽ ế ứ ớ ợ ớ ơ

Nh ng đêm dài hành quân nung n u ữ ấ

B ng b n ch n nh m t ng ỗ ồ ồ ớ ắ ườ i yêu.

( Đấ t n ướ Nguy n ình Thi c- ễ Đ )

Tóm l i, tái t o v đ p c a ngạ ạ ẻ ẹ ủ ười lính Tây Ti n, Quang D ng đã s d ngế ũ ử ụbút pháp v a hi n th c, v a lãng m n cách m ng Chính c m quan lãng m n đãừ ệ ự ừ ạ ạ ả ạkhi n tác gi chú ý đ n v đ p khác thế ả ế ẻ ẹ ường c a đ ng đ i.ủ ồ ộ

hoang s ươ ng mu i ố C nh đây không rõ nét hi m tr , hoang vu nh vùng đ tả ở ể ở ư ấ

người lính Tây Ti n hi n di n (v i d c, thác, nế ệ ệ ớ ố ướ ũ ọc l , c p trêu người )

c Đặ c đi m: ể Người chi n s dế ĩ ưới ngòi bút Chính H u mang v đ p bìnhữ ẻ ẹ

d Các anh hi n ra v i dáng v :ị ệ ớ ẻ

- Ch t phác: ấ Nh v quê hớ ề ương, các anh nh v “ớ ề gian nhà không”, nh ớ

v “ề gi ng n ế ướ c g c đa” ố r t bình thấ ường, quen thu c (Còn ngộ ười lính Tây Ti n ế

nh quê hớ ương là nh “ớ dáng ki u th m ề ơ ” có ph n m l , kiêu sa h n.ầ ĩ ệ ơ

- Lam l , thi u th n: ũ ế ố Trang ph c c a chi n s thi u th n Hình nh th c ụ ủ ế ĩ ế ố ả ự

c a ngủ ười nông dân m c áo lính:ặ Áo anh rách vai / Qu n tôi có vài m nh vá ầ ả /

Mi ng c ệ ườ i bu t giá ố / Chân không giày

Chính H u t hi n th c rõ nét đ n t ng chi ti t Quang D ng c ng nói đ nữ ả ệ ự ế ừ ế ũ ũ ếthi u th n, gian truân c a đ ng đ i nh ng th ông hế ố ủ ồ ộ ư ơ ướng t i v oai hùng c aớ ẻ ủ

người lính:

C ng t c n b nh s t rét tác đ ng đ n ngũ ả ă ệ ố ộ ế ười chi n s , Chính H u t th c:ế ĩ ữ ả ự

Anh v i tôi bi t t ng c n n l nh ớ ế ừ ơ ớ ạ

S t run ng ố ườ ừ i v ng trán ướ t m hôi ồ

Còn Quang D ng nghiêng v t v khác l , khác thũ ề ả ẻ ạ ường lãng m n:ạ

Tây Ti n đoàn binh không m c tóc ế ọ Quân xanh màu lá d oai hùm ữ

Nh v y, bút pháp c a Chính H u trong ư ậ ủ ữ Đồ ng chí là bút pháp hi n th c ệ ự

Ông chú tr ng v đ p c a tình đ ng đ i – nh ng ngọ ẻ ẹ ủ ồ ộ ữ ười chung quân ng , cùng líũ

tưởng chi n đ u Còn Quang D ng đã khái quát v đ p chung c a ngế ấ ũ ẻ ẹ ủ ười chi n sế ĩTây Ti n trên đế ường hành quân và ho t đ ng m t vùng biên gi i xa x m, nhi uạ ộ ở ộ ớ ă ề

hi m tr ể ở

Nhìn chung, tuy hai hình tượng người lính này mang nh ng v đ p khácữ ẻ ẹnhau (nông dân và trí th c, đ a bàn ho t đ ng và quan h v i nhân v t trứ ị ạ ộ ệ ớ ậ ữtình ), nh ng c hai đã d ng hoàn ch nh b c chân dung anh b đ i c H trongư ả ự ỉ ứ ộ ộ ụ ồgiai đo n đ u cu c kháng chi n ch ng Pháp.ạ ầ ộ ế ố

T N C (1948-1955)

ĐẤ ƯỚ

( NGUY N ÌNH THI)Ễ ĐTrong ph n th nh t c a bài th ầ ứ ấ ủ ơ Đấ t n ướ , nhà th Nguy n ình Thi vi t: c ơ ễ Đ ế

Sáng mát trong nh sáng n m x a ư ă ư

Gió th i mùa thu h ổ ươ ng c m m i ố ớ

Tôi nh nh ng ngày thu đã xa ớ ữ

Sáng ch m l nh trong lòng Hà N i ớ ạ ộ

Nh ng ph dài xao xác h i may ữ ố ơ

Ng ườ i ra đi đ u không ngo nh l i ầ ả ạ

Sau l ng th m n ng lá r i đ y ư ề ắ ơ ầ

Mùa thu nay khác r i ồ

Tôi đ ng vui nghe gi a núi đ i ứ ữ ồ

Gió th i r ng tre ph p ph i ổ ừ ấ ớ

Tr i thu thay áo m i ờ ớ

Tr i xanh đây là c a chúng ta ờ ủ Núi r ng đây là c a chúng ta ừ ủ

Nh ng cánh đ ng th m mát ữ ồ ơ

Nh ng ngã đ ữ ườ ng bát ngát

Nh ng dòng sông đ n ng phù sa ữ ỏ ặ

N ướ c chúng ta

N ướ c nh ng ng ữ ườ i ch a bao gi khu t ư ờ ấ

êm đêm rì r m trong ti ng đ t

Nh ng bu i ngày x a v ng nói v ữ ổ ư ọ ề

Trong bi c nói c ế ườ i thi t tha ế

Anh ho c ch hãy phân tích đo n th trên.ặ ị ạ ơ

A H ƯỚ NG D N TÌM HI U Ẫ Ể ĐỀ :

o n th c n phân tích thu c ph n th nh t trong bài th

Nguy n ình Thi Trong quá trình phân tích c n làm n i rõ: ễ Đ ầ ổ V đ p g i c m ẻ ẹ ợ ả

c a mùa thu Hà N i, thoáng nét bu n trong khung c nh bi t li ủ ộ ồ ả ệ và v đ p ẻ ẹ

c a mùa thu Vi t B c tràn ng p ni m vui hòa v i ni m t hào dân t c ủ ệ ắ ậ ề ớ ề ự ộ

c a tác gi ủ ả Mu n v y, h c sinh không th b qua nét riêng trong cách c mố ậ ọ ể ỏ ả

nh n c a nhà th v đ t nậ ủ ơ ề ấ ước Chú ý phân tích: c m xúc th , không gian, th iả ơ ờgian, các bi n pháp tu t ệ ừ

B H ƯỚ NG D N LÀM BÀI: Ẫ

1 T câu 1 đ n câu 3 là khúc d o đ u c a m t b n đàn: ừ ế ạ ầ ủ ộ ả

Sáng mát trong nh sáng n m x a ư ă ư Gió th i mùa thu h ổ ươ ng c m m i ố ớ Tôi nh nh ng ngày thu đã xa ớ ữ

Nguy n ình Thi c m nh n v đ t nễ Đ ả ậ ề ấ ước thân yêu c a mình b t đ u tủ ắ ầ ừ

bu i sáng tinh khi t c a mùa thu T mùa thu n i núi r ng Vi t B c kháng chi n,ổ ế ủ ừ ơ ừ ệ ắ ếnhà th đ a đi m nhìn v “ơ ư ể ề Nh ng ngày thu đã xa ữ ”

2 Lòng tác gi nh v mùa thu Hà N i: ả ớ ề ộ

Sáng ch m l nh trong lòng Hà N i ớ ạ ộ

Nh ng ph dài xao xác h i may ữ ố ơ

Ng ườ i ra đi đ u không ngo nh l i ầ ả ạ Sau l ng th m n ng lá r i đ y ư ề ắ ơ ầ

Nhà th miêu t đúng v đ p c a mùa thu Hà N i Tuy nhiên, c nh s cơ ả ẻ ẹ ủ ộ ả ắ

y d i đi m nhìn c a tác gi có chút xao xuy n, bâng khuâng, bu n l ng l

Không th vui để ược khi Hà N i v n còn bóng dáng c a quân cộ ẫ ủ ướp nước, bán

nước Cho nên:

Ng ườ i ra đi đ u không ngo nh l i ầ ả ạ Trong tình c m có s l u luy n v i n p s ng quen thu c n i c n nhà,ả ự ư ế ớ ế ố ộ ơ ăcon ph và n i nh nhung Hà N i nghìn n m v n hi n Vì v y, tuy hình nh ngo iố ỗ ớ ộ ă ă ế ậ ả ạ

hi n là ệ “đ u không ngo nh l i” ầ ả ạ nh ng tâm h n thì không th không v n vư ồ ể ấ ương:

Sau l ng th m n ng lá r i đ y ư ề ắ ơ ầ

3 Mùa thu Vi t B c tràn ng p ni m vui: ệ ắ ậ ề

Mùa thu nay khác r i ồ Tôi đ ng vui nghe gi a núi đ i ứ ữ ồ

Gió th i r ng tre ph p ph i ổ ừ ấ ớ

Tr i thu thay áo m i ờ ớ Trong bi c nói c ế ườ i thi t tha ế

* đây, ni m vui gi a ch th và khách th có s đ ng ng, c ngỞ ề ữ ủ ể ể ự ồ ứ ộ

hưởng Nhà th đ ng gi a c nh thiên nhiên tơ ứ ữ ả ươi đ p mà c t ti ng reo vui Nhânẹ ấ ế

v t “tôi” có s thay đ i Cái “tôi” c a nhà th (ch th ) đã hòa quy n vào cáiậ ự ổ ủ ơ ủ ể ệchung r ng l n vui tộ ớ ươi (khách th ) ể

* Đối v i nhà th , ni m vui đớ ơ ề ược gi i phóng nh đả ư ược nhân lên theo c pấ

s nhân:ố

Tr i xanh đây là c a chúng ta ờ ủ Núi r ng đây là c a chúng ta ừ ủ

Nh ng cánh đ ng th m mát ữ ồ ơ

Nh ng ngã đ ữ ườ ng bát ngát

Nh ng dòng sông đ n ng phù sa ữ ỏ ặ

Chú ý phân tích ngh thu t nhân hóa tu t và phép đi p.ệ ậ ừ ệ

4 T ni m vui lan t a không gian, m ch th chuy n sang suy t ừ ề ỏ ạ ơ ể ư trên m ch th i gian: ạ ờ

N ướ c chúng ta

N ướ c nh ng ng ữ ườ i ch a bao gi khu t ư ờ ấ

êm đêm rì r m trong ti ng đ t

Nh ng bu i ngày x a v ng nói v ữ ổ ư ọ ề

“ n qu nh k tr ng cây”, “U ng nĂ ả ớ ẻ ồ ố ước nh ngu n”, t hi n t i, nhà th ớ ồ ừ ệ ạ ơ

nh v quá kh hàng ngàn n m d ng nớ ề ứ ă ự ước và gi nữ ước v vang, oanh li t, hào ẻ ệhùng, chói l i c a dân t c ta.ọ ủ ộ

2 Đề

Ôi nh ng cánh đ ng quê ch y máu ữ ồ ả Dây thép gai đâm nát tr i chi u ờ ề

Nh ng đêm dài hành quân nung n u ữ ấ

B ng b n ch n nh m t ng ỗ ồ ồ ớ ắ ườ i yêu

(Đấ t n ướ c – Nguy n ình Thi)ễ ĐAnh ho c ch hãy nêu c m nh n c a mình v đo n th trên.ặ ị ả ậ ủ ề ạ ơ

A H ƯỚ NG D N TÌM HI U Ẫ Ể ĐỀ :