Ôn tập Mỹ học đại cương

Cho ví dụ - Thị hiếu thẩm mỹ: là năng lực con người trong việc đánh giá những thuộc tính, phẩm chất thẩm mỹ trong đời sống và trong nghệ thuật.Nó bộc lộ sự đánh giá hiện thực, đánh giá t

CÂU HỎI MÔN TẬP MỸ HỌC ĐẠI CƯƠNG

Câu1.

Cái đẹp được tạo thành bởi các yếu tố nào? Có mấy loại cái đẹp, cho biết từng loại Cho ví dụ

-Cái đẹp được tạo thành bởi 3 yếu tố:

+Hính thức hấp dẫn

+Nội dung tích cực

+ Cấu trúc hài hòa

- Có 3 loại cái đẹp:

+Cái đẹp hoàn mỹ: Nội dung và hính thức thống nhất hài hòa với nhau

+Cái Đẹp chưa hoàn thiện: Hình thức đẹp nhưng nội dung chưa đẹp

+Cái thiện (không gọi là cái đẹp): Hình thức xấu nhưng nội dung đẹp

***.Anh (chị) tự suy nghĩ và cho ví dụ

Câu 2.

Quá trình làm việc của một chủ thể thẩm mỹ cần trãi qua các bước nào? Theo anh (chị) thì bước nào là quan trọng nhất, vì sao?

- Quá trình làm việc của một chủ thể thẩm mỹ: Khi sáng tác một tác phẩm nghệ thuật, văn thơ, âm nhạc, hội họa…tác giả phải dựa trên khách thể thẩm mỹ.Từ đó biểu lộ cảm xúc thẩm mỹ, thị hiếu thẩm mỹ và cái lý tưởng, quan điểm sáng tác của mình để tái hiện lại hiện thực khách quan qua đôi mắt chủ quan của người nghệ sĩ và hình thành tác phẩm nghệ thuật

-Quan trọng nhất là phải lấy ý tưởng dựa trên khách thể thẩm mỹ vì có quan sát một cách chính xác thực tế từ khách thề, chù thể mới có cơ sở để căn cứ mà phát huy tính sáng tạo và dưa ra những quan điểm thẩm mỹ phù hợp, từ đó tái hiện hiện thực khách quan dễ dàng hơn, tác phẩm nghệ thuật tạo ra dễ tiếp nhận và hiệu quả cao hơn

Câu 3.

Anh (chị) rút ra được kinh nghiệm gì trong việc nhìn nhận và đánh giá cái đẹp, qua các trường phái mỹ học của Pitago, Xô Crat, Platon, Aristote?

- Theo Pitago, cái đẹp từ trường phái của ông là âm nhạc ,có ý nghỉa chữa bệnh và làm phong phú thêm cho cuộc sống

-Theo Xocrat ,cái đẹp gắn liền với cái có ích, cái gì ược cho là đẹp khi nó mang lại lợi ích cho con người, mọi sự vật đẹp mọi sự vật có ích cho cài gì đó

-Theo Platon cái đẹp tuyệt đối, đích thực chỉ có ở thế giới ý niệm, cái thế giới đó chỉ

có thể cảm nhận bằng lý trí chứ không thể bằng cảm giác

-Theo Aristote ,cái đẹp theo tiêu chuẩn : Tỉ lệ ,trật tự , đối xứng Cái đẹp mang tính chất khách quan, sự vật thực tế, mối quan hệ và thuộc tính có thật

Câu 4.

Anh (chị) hãy cho biết thế nào là thị hiếu thẩm mỹ? Cho ví dụ

- Thị hiếu thẩm mỹ: là năng lực con người trong việc đánh giá những thuộc tính, phẩm chất thẩm mỹ trong đời sống và trong nghệ thuật.Nó bộc lộ sự đánh giá hiện thực, đánh giá toàn bộ giá trị thẩm mỹ, xuất phát từ cái đẹp, xấu, bi, hài… thể hiện tình cảm thẩm mỹ của cá nhân hay nhóm, tập thể

Thị hiếu thẩm mỹ là một năng lực chủ quan của con người trong việc thưởng thức, đánh giá và sáng tạo cái đẹp, cái thẩm mỹ trong đời sống và trong nghệ thuật Thị hiếu thẩm mỹ không phải là cái luôn cố định, bất biến mà nó luôn vận động phát triển không ngừng với lịch sử nên nó mang tính dân tộc, tính giai cấp và tính thời đại

*.Ví dụ: con người ưa chuộng model quần ống túm trước kia, sau đó đổi sang quần ống rộng và bây giờ là quần ống suông, tương lai …chắc khỏi còn ống nào luôn

Câu 5.

Anh (chị) hãy cho biết tại sao cái đẹp mang tính phổ biến? cái bi, cái hài mang tính đặc thù? Cho ví dụ

- Cái đẹp mang tính phổ biến: vì cái đẹp trước hết là những thuộc tính thẩm mỹ vốn

có của các sự trong thiên nhiên, trong sản xuất vật chất và tinh thần, trong nghệ thuật

- Cái đẹp có nhiều hình thức tồn tại khác nhau, đẹp của những kết cấu vật chất của không gian, màu sắc ánh sáng ,khuôn mặt ,nụ cười, ánh mắt, hơi thở, tâm hồn tư tưởng con người có khi là hình tượng nghệ thuật Do cái đẹp bao hàm nhiều yếu tố và

ý nghĩa như vậy nên nó mang tính phổ biến

- Cái bi, cái hài mang tính đặc thù :

+Cái bi: Bản chất là cái đẹp, đó là cái đẹp trong trạng thái mất mát đau thương làm cho con người sống cao đẹp hơn.Cái bi chứa đựng sự đấu tranh gay gắt giữa cái đẹp

và cái xấu,cái ác; cái tích cực và tiêu cực, những cái yếu thế bị lấn áp và tiêu diệt, cái đẹp vẫn trường tồn

+ Cái hài: Bản chất là cái ác cái xấu, Lợi dụng hình thức của cái đẹp làm vỏ bọc bên ngoài.Cái hài thường mang mặt nạ là biện pháp để tự bảo tồn Bởi những cái xâu thường không đành phận là xâu, nếu đành phận thì không gây ra tiếng cười và khổ nỗi chúng thường muốn tạo ra mình đẹp.Cái hài được tạo ra từ nhựng mâu thuẫn nghịch

lý, phi lý , đối lập giữa nội dung ,hình thức, cái bên trong và cài bên ngoài, để gây nên tiếng cười nên cấu trúc của cái hài luôn ở vị trí lêch, thiếu cân xứng

*.Cái bi và cái hài mang những đặc trưng như vậy và chì có trong xã hội nên nó mang tính đặc thù

Câu 6.

Anh (chị) hãy cho biết tại sao khi mua bất kỳ một mặt hàng nào (quần, áo, giày, nón,…) ta đều chú ý đến cái đẹp Cái đẹp có ý nghĩa như thế nào đối với đời sống mỗi người?

- khi mua bất kỳ một mặt hàng nào (quần, áo, giày, nón,…) ta đều chú ý đến cái đẹp bởi vì do yếu tố khách quan và chủ quan của con người Ai cũng muốn mình có được một mặt hàng đẹp, chất lượng để thu hút những người xung quanh,và để khẳng định bản thân mình và thực tế từ trong tâm tưởng mỗi con người đã nhận thức được cái đẹp

từ rất lâu, dựa trên cảm tính chẳng ai ưa chuộng cái xấu cho mình

-Cái đẹp có ý nghĩa đối với đời sống mỗi người , nó là một phần quan trọng trong đời sống tinh thần và vật chất của con người, nó đáp ứng nhu cầu làm đẹp về mọi mặt của con người, cuộc sống thêm tăng sự phong phú

Câu 7.

Anh (chị) hãy cho biết nghệ thuật có mấy chức năng? đó có ý nghĩa gì đối với đời sống con người.

-Nghệ thuật có 3 chức năng: Nhận thức, giáo dục, thẩm mỹ

- Ý nghĩa của các chức năng đối với đời sống con người:

+Nghệ thuật chân chính bao giờ cũng mang lại sự hiểu biết quá khứ, hiện tại và tương lai Nhận thức trong nghệ thuật là sự tự nhận thức bằng tư duy hình tượng,bằng hình ảnh cụ thể trực tiếp tac động lên tình cảm, tri giác, mỹ cảm, qua đó tác động lên mọi phương diện đời sống con người

+nghệ thuật bắt nguồn từ cuộc sống và trả về cho cuộc sống dưới dạng tinh khiết hơn Thực chất của giáo dục trong nghệ thuật là làm cho mọi người nhận thức sâu sắc ,cảm xúc mãnh liệt những gì đẹp đẽ cao thượng trong đời sống xã hội, thông qua những hình tượng nghệ thuật độc đáo trong những tác phẩm nghệ thuật đẹp

+Chức năng thẩm mỹ hình thành những thị hiếu, những năng lực và nhu cầu thẩm mỹ của con người và trang bị cho con người để định hướng giá trị thẩm mỹ trong đời sống xả hội Thức tỉnh tinh thần, năng lực sáng tạo, phẩm chất nghệ sĩ trong mỗi cá nhân

Câu 8.

Theo anh (chị) hãy phân biệt giữa nghệ nhân và nghệ sĩ? Cho ví dụ

- Túm gọn: Nghệ nhân là những người quen tay lành nghề trong công việc nghệ thuật của họ và chỉ dừng lại ở đó Nghệ sĩ là những người có tính sáng tạo, phá vỡ cái trùng lặp trong công việc nghệ thuật

-Ví dụ:người làm gốm sứ là nghệ nhân và người làm diễn viên, ca sĩ, người mẫu…gọi

là người nghệ sĩ

Câu 9.

Anh (Chị) hãy cho biết thế nào là cái bi, cái cao cả Phân tích mối liên hệ của cái

bi, cái cao cả ? Cho một ví dụ, phân tích cái bi và cái cao cả

-Cái bi: Là một hiện tượng thẩm mỹ khách quan, đó là cái đẹp trong trạng thái mất mát đau thương làm cho con người sống đẹp hơn, cao thượng hơn Sự mất mát đó phải đấu tranh cho một lý tưởng sống cao đẹp Cái bi chứa đựng sự đấu tranh gay gắt

giữa cái đẹp với cái ác, cái xấu; cái tích cực và tiêu cực nhưng cái đẹp yếu thế bị lấn

áp và tiêu diệt Cái đẹp vẫn trường tồn

-Cái cao cả, cao thượng, tuyệt vời là một phạm trù thẩm mỹ biểu hiện đặc tính số lượng lẫn chất lượng thẩm mỹ khách quan Cái cao cả là sự biểu hiện tập trung về cái đẹp tuyệt vời của những kì tích con người, cái cao cả còn có ở người có sức mạnh tinh thần và vật chất to lớn, nghị lực phi thường, đức hy sinh cồng hiến cả đời mình cho sự nghiệp cách mạng, giải phóng con người và cái đẹp

***.MỐi liên hệ giữa cái bi và cái cao cả: cả 2 điều là những cái đẹp vượt trội, quan

hệ chặt chẽ với nhau, và nếu không phân biệt kĩ rất dễ bị nhầm lẫn giữa chúng.Thế nhưng cả 2 điều biểu hiện sự vận động, sự đấu tranh gay gắt giữa các mâu thuẫn của các sự vật hiên tượng để rồi tạo ra cái đẹp nhất

****.Ví dụ: trong một chiếc tàu du lịch trên sông có 2 cha con nhà kia Ông ta rất yêu quý đứa con gái mình Trên tàu còn có một người phụ nữ mang bầu và nhiều người khác Tàu chạy đươc xa bờ một tí thì vướng đá ngầm và bị chìm dần, tất cả mọi người nhanh chong tìm cách bơi vào bờ, lúc này ông bố thấy con mình và người phụ nữ mang bầu kia đang giơ tay,miệng kiêu cứu vì họ không biết bơi, những người khác lo bơi vào bờ nên cũng chẳng ai bận tâm tới 2 người Ông bố đừng trước 2 lựa chọn: cứu con mình hay cứu người phụ nữ mang bầu xa lạ kia, bờ còn xa mà cả 2 đang chìm dần

? Cuối cùng người phụ nữ mang bầu được sống và con ông ta vĩnh viễn theo hà bá .Các Anh( chị) tự phân tích đi nha !

Câu 10.

Để đánh giá một sản phẩm đẹp cần dựa vào những chi tiết nào?Cho ví dụ và phân tích cái đẹp đó; cái đẹp đó thuộc lĩnh vực nào?

- Để đánh giá một sản phẩm đẹp cần dựa vào những chi tiết:

+ Hình thức đẹp

+ Nội dung có ý nghĩa và phù hợp với thị hiếu thẩm mỹ

+ Phù hợp với nhu cầu người mua

Ví dụ: Sinh nhật Bạn trai, biết anh ta đi làm thường bị trễ chị kia mua cho anh ta một cái đồng hồ Thụy sĩ chính hãng, đẹp dã man

Câu11.

Để có một thị hiếu thẩm mỹ đúng cần dựa vào các đặc điểm nào? Cho ví dụ và phân tích.

- Để có một thị hiếu thẩm mỹ đúng cần dựa vào các đặc điểm:

+ Phải đánh giá đúng những thuộc tính, phẩm chất thẩm mỹ trong đời sống và trong nghệ thuật

+ Phải đánh giá đùng hiện thực, đành giá toàn bộ giá trị thẩm mỹ, xuất phát từ cái đẹp, xấu, bi ,hài…thể hiện tình cảm của cá nhân hay tập thể

***.Ví dụ: Đánh giá vẻ đẹp của một cô gái thì không chỉ dựa vào vẻ bên ngoài mà còn quan sát cách cư xử của cô ta với mọi người ,xem cô ta có tài năng gì không…cô

ta có được sự yêu thích của những người xung quanh hay không ?

Câu 12.

Anh (chị) hãy cho biết thế nào là cái bi, cái hài? Cả hai cái bi và cái hài có quan

hệ như thế nào đối với cái đẹp? Cho ví dụ minh họa.

-Cái bi: Là một hiện tượng thẩm mỹ khách quan, đó là cái đẹp trong trạng thái mất mát đau thương làm cho con người sống đẹp hơn, cao thượng hơn Sự mất mát đó phải đấu tranh cho một lý tưởng sống cao đẹp Cái bi chứa đựng sự đấu tranh gay gắt giữa cái đẹp với cái ác, cái xấu; cái tích cực và tiêu cực nhưng cái đẹp yếu thế bị lấn

áp và tiêu diệt Cái đẹp vẫn trường tồn

-Cái hài: Là một phạm trù cơ bản của mỹ học, dùng để xác định và đánh giá những hiện tượng xã hội, những phong tục tập quán, những hoạt động và hành vi của con người khi chúng không phù hợp, lỗi thời mà cứ tưởng là đẹp, là cao thượng Nó là những mâu thuẫn nghịch lý, phi lý, đối lập với ý tưởng thẩm mỹ của lực lượng xã hội tiến bộ Do đó chúng bị lên án và cười nhạo

***.Mối quan hệ giữa cái bi, cái hài với cái đẹp :

-Cái đẹp cho cái nhìn “ đẹp” một cách toàn diện hơn, bao quát nhiều rộng hơn trên nhiều lĩnh vực Cái bi, cái hài cũng là cái đẹp nhưng không toàn diện, mà nó chỉ đề cập tới một lĩnh vực riêng, chúng có tính đặc thù nhưng suy cho cùng chúng điều hướng tới một mục tiêu là sự vận động đấu tranh trên mọi mặt để cuộc sống tốt đẹp hơn.Cái bi, cái hài có tính đóng góp để hình thành và là nguồn gốc của cái đẹp

**** Ví dụ: Một người đàn ông đứng bên kia đường trong thấy một cậu nhóc 3 tuổi đang băng qua đường để nhặt một quả bóng, người đàn ông thấy một chiếc xe lao tới thế là ông ta lao ra bế đứa bé lên không may bị chiếc xe đó tông ông ta chết tại chỗ và đứa bé chỉ mới bị thương nhẹ

Câu 13.

Anh (chị) hãy cho biết các yếu tố tạo thành cái đẹp? Và thế nào là cái đẹp hoàn mỹ(toàn diện)? Cho ví dụ minh họa.

-Các yếu tố tạo thành cái đẹp

+Hính thức hấp dẫn

+Nội dung tích cực

+ Cấu trúc hài hòa

-Cái đẹp hoàn mỹ(toàn diện): Tức là hình thức và nội dung phải thống nhất hài hòa với nhau

***.Ví dụ: Người con gái đoạt giải nhất trong cuộc thi hoa hậu thế giới Chắc chắn người đó phải là cao ráo, đẹp và thông minh, tài năng rồi, nếu ngược lại thì làm gì có chức “ hoa hậu” !

Câu 14

Anh (chị) hãy cho biết vị trí, vai trò của cái đẹp trong cuộc sống hiện nay?

- Vị trí, vai trò của cái đẹp trong cuộc sống hiện nay:

+Cái đẹp gắn với cuộc sống con người, thiên nhiên đẹp liên hệ với con người thì thiên nhiên càng đẹp hơn

+Cái đẹp là một phần tất yều của cuộc sống, mang con người lại gần nhau hơn Nó còn giúp cho ý thức thẩm mỹ của con người được hình thành và nâng cao dần, từ đó ý thức con người càng trở nên tốt đẹp hơn ,có tính nhân văn và đời sống được cải thiên, phong phú hơn

Câu 15

Kể tên các loại hình nghệ thuật? Trong các loại hình nghệ thuật thì tình cảm trí tuệ của cá nhân em ưu tiên cho loại hình nào nhất? Vì sao.

-Tên các loại hình nghệ thuật:

+Văn học

+Âm nhạc

+Múa

+Điện ảnh

+Hội họa

+Điêu khắc

+Kiến trúc

*** Theo ưu tiên loại hình thì tui chọn văn học (Mặc dù chẳng ưa), bởi vì văn học diễn đạt tương đối đầy đủ các giá trị nhân văn nhất, mang vẻ đẹp lưu giữ lâu dài theo hình thức lưu trữ trện giấy, có thể dựng thành phim hay âm nhạc, hay truyền miệng từ đời này sang đời khác

Bản chất của cái đẹp

Cái đẹp là một phạm trù cơ bản của mỹ học Cái đẹp có tính phổ biến và có tính xã hội sâu sắc Cái đẹp có tính dân tộc, tính nhân dân, tính giai cấp

Cái đẹp là một lĩnh vực thuộc phạm trù vật chất lẫn phạm trù tinh thần, tình cảm; đồng thời cái đẹp cũng là giá trị để đánh giá, thẩm định những giá trị về hình thức lẫn đạo đức tài năng con người

Cái đẹp vừa có tính chủ quan, vừa có tính khách quan nên đánh giá về cái đẹp, cần có tri thức thẩm mỹ và vốn sống

Cái đẹp vừa là kết quả của sự toàn vẹn, sự hài hoà; vừa chịu sự chi phối của cá nhân nghệ sĩ bởi phong cách, tài năng và hoàn cảnh sáng tác cụ thể của họ

Những thuộc tính của cái đẹp

Cái đẹp chứa đựng trong nó những thuộc tính như: kích thước, mức độ, tỉ lệ, trật tự, cân xứng, hài hoà Những thuộc tính này tồn tại khách quan, chúng có mối liên hệ với nhau, nhưng không phải là một

Hài hoà là thuộc tính cơ bản nhất của cái đẹp Hài hoà là sự thống nhất, là mối liên hệ và quan hệ giữa các yếu tố tạo nên sự vật, giữa các bộ phận và chỉnh thể, giữa hình thức và nội dung, giữa bản chất và hiện tượng, giữa cái bên ngoài và cái bên trong đem lại cho con người sự nhận thức thẩm mỹ về sự toàn vẹn đối với đối tượng

Cái đẹp trong nghệ thuật và cái đẹp trong tự nhiên

- Cái đẹp trong nghệ thuật vừa có sự phản ánh hiện thực cuộc sống sống động vừa có việc xây dựng nhân vật một cách cụ thể, khách quan và điển hình.Cái đẹp trong tự nhiên, thiên nhiên bộc lộ cho con người thấy được sức sống nội tại, vẻ đẹp đích thực của nó trong mối tương quan với cuộc sống con người

- Cái đẹp trong thiên nhiên là những cái đẹp tồn tại khách quan, không phụ luộc vào ý muốn chủ quan của con người như sống, núi, biển, trời, trăng, sao cỏ cây, hoa, lá, chim muông, cầm thú, cái đẹp trong nghệ thuật là sản phẩm độc đáo của một hoạt động sáng tạo có mục đích,trong đó in đậm dấu ấn của tài năng, cá tính sáng tạo và thế giới tinh thần của người sáng tạo ra nó

Đặc điểm của cái đẹp trong nghệ thuật

- Cái Đẹp trong nghệ thuật có tính điển hình

- Cái Đẹp trong nghệ thuật mang tính biểu cảm: Đọc truyện Kiều của Nguyễn

Du, chúng ta cảm nhận được rất rõ rằng, mỗi cảnh sắc thiên nhiên đều chứa đựng trong đó những nỗi niềm tâm tư, thầm kín của con người Trong cái dịu dàng êm ả của buổi hoàng hôn, hình như có cả sự quyến luyến, vấn vương của lòng người Trong cái phập phồng, rạo rực của mùa hè ta nhận ra tâm trạng náo nức, mê say của con người

- Cái đẹp trong nghệ thuật có tính thống nhất biện chứng giữa nội dung và hình thức

- Cái đẹp trong nghệ thuật là sự phản ánh chân thật cái đẹp trong tự nhiên, trong xã hội

- Vì cái đẹp trong tự nhiên, trong cuộc sống là cơ sở của cái đẹp trong nghệ thuật

- Cái đẹp trong nghệ thuật là sự thống nhất giữa sự phản ánh và sự ký mã thẩm

mỹ theo một tý tưởng xã hội thẩm mỹ nhất định Sự ký mã thẩm mỹ mang tư tưởng của thời đại và dấu ấn cá nhân

- Cái đẹp trong nghệ thuật là sự thống nhất hài hoà giữa nội dung và hình thức trong tác phẩm nghệ thuật

- Cái đẹp trong nghệ thuật là một "hệ thống tín hiệu thẩm mỹ đặc biệt”, nó tập trung cao độ đời sống tinh thần, tình cảm của con người, chắp cánh cho con người vươn tới một xã hội tốt đẹp hơn, hướng con người tới những điều Thiện

- Nghệ thuật là cứu cánh của con người, giúp con người tự hoàn thiện mình thông qua quá trình tự nhận thức về cái thiện - cái ác, cái đẹp - cái xấu, cái cao cả - cái thấp hèn

- Cái đẹp trong nghệ thuật hiện ra dưới một hình thái mới về chất Cái đẹp trong nghệ thuật bao giờ cũng sống động hơn, khái quát hơn, điển hình hơn, đầy thuyết phục hơn, lôi cuốn con người vào những giá trị thẩm mỹ cao đẹp đầy hào hứng

– Cái cao cả trong mối quan hệ với cái đẹp Đó là cái đẹp trong lao động;

trong chiến đấu; trong hành vi đạo đức và sự ứng xử trong quan hệ xã hội nói chung của con người Cái đẹp đó được mở rộng ra; phát triển cao hơn trong những hoàn cảnh khó khăn của cuộc sống; nó từ cái đẹp bình thường đã trở thành cái đẹp cao cả Cái cao cả trong cuộc sống thể hiện sự cố gắng không ngừng vuơn lên thực hiện những nhiệm vụ có ý nghĩa xã hội rộng lớn; được nhiều người khâm phục; tôn vinh

Vd: truyện “Thánh gióng” của Việt Nam đã thể hiện cái cao cả trong nghệ thuật.

- Cái đẹp trong xh là hđ thực tiễn của cng: Thái độ thẩm mỹ đầu tiên của

con người đối với cuộc sống là việc chế tác ra các công cụ lao động - đó là niềm vui,

là vẻ đẹp của con người Con người có những khoái cảm thẩm mỹ khi họ chế tạo ra những công cụ lao động thích hợp với khả năng và điều kiện lao động của họ - khi họ tạo ra những công cụ lao động đẹp

Khi phạm vi hoạt động xã hội của con người được mở rộng, con người bắt đầu đánh giá bản thân mình và đánh giá các mối quan hệ xã hội theo tiêu chuẩn thẩm mỹ, tiêu chuẩn cái đẹp

Cái đẹp trong cuộc sống xã hội bộc lộ ngay cả trong những cái bình thường nhất, từ những vật dụng nho nhỏ hàng ngày (chiếc nôi em bé, cái ly uống nước, ) đến những công trình đồ sộ (Kim Tự Tháp, Vạn Lý Trường Thành, )

Đó là những sản phẩm do bàn tay và khối óc của con người làm ra theo thước

đo của sự hoàn thiện và tính lý tưởng

Cái đẹp trong cuộc sống xã hội có mặt trong các hoạt động đa dạng của con người từ vui chơi, giải trí tới các hoạt động lao động sản xuất, đấu tranh xã hội và các mối quan hệ phức tạp khác của con người

Đặc biệt, bản thân con người với sự hài hòa giữa hình thể bên ngoài với thế giới tinh thần bên trong là một nhân tố quan trọng làm nên cái đẹp của xã hội

Cái đẹp trong đời sống xã hội thường gắn liền với những tiêu chuẩn chính trị

và đạo đức của một thời đại, một dân tộc nhất định

Cái đẹp trong đời sống xã hội bao giờ cũng được đánh giá từ chuẩn mực của hiện tượng đó đối với nhân dân, đối với tiến bộ xã hội

Cái đẹp trong đời sống xã hội gắn liền với cuộc đấu tranh giải phóng con người khỏi mọi xiềng xích, mọi áp bức bất công đối với con người; với sự phát triển hài hoà, toàn diện nhân cách của con người Do vậy, cái đẹp trong đời sống xã hội chứa đựng nội dung nhân đạo sâu sắc

Chính vì không tách rời các hoạt động thực tiễn của con người nên trong cuộc sống hằng ngày, phải biết cách nhận ra những cái đẹp tồn tại rất phổ biến trong mọi lĩnh vực khác nhau của đời sống xã hội - đó chính là thước đo trình độ văn minh của

xã hội

Cái đẹp trong tự nhiên có vai trò trong đời sống thẩm mĩ của cng:Cái đẹp

trong tự nhiên, thiên nhiên bộc lộ cho con người thấy được sức sống nội tại, vẻ đẹp đích thực của nó trong mối tương quan với cuộc sống con người

Con người nghiền ngẫm những hiện tượng thiên nhiên về mặt thẩm mỹ, tìm thấy một yếu tố nào đó gần gũi với cuộc sống của mình, khiến cho mình xúc động -xúc động vẻ đẹp trong thiên nhiên

Những hiện tượng đẹp thiên nhiên thường chứa đựng trong nó khả năng thôi thúc say mê, sự sáng tạo tích cực ở con người Một thiên nhiên đẹp là một thiên nhiên mang tính người, một thiên nhiên được con người nhuận sắc, một thiên nhiên đã nhân hoá

Bản chất thẩm mỹ của cái bi

Aristotle được coi là người có công đầu trong việc nghiên cứu một cách sâu sắc và có

hệ thống về bản chất của bi kịch Trong tác phẩm: "Nghệ thuật thơ ca" ông nhấn mạnh các khía cạnh sau đây:

Cái bi là một hiện tượng quan trọng trong xã hội và bi kịch chính là đỉnh cao nhất của nghệ thuật

Nhân vật trung tâm của bi kịch phải là những người tốt, có "hành động nghiêm túc và cao thượng" nhưng trong xung đột với cái xấu lại đành phải chịu bất hạnh, thậm chí cái chết

Đặc biệt Asistotle đã đưa ra lý thuyết về sự "thanh lọc hóa tâm hồn" (Katharsis) trong cảm xúc bi kịch, bởi vậy, mà bi kịch có sức tác động rất sâu sắc về đạo đức và thẩm mỹ đối với người xem Quan điểm này thực sự là một đóng góp sâu sắc của Asistotle đối với kho tàng lý luận về bi kịch của nhân loại

Sau Aristotle, Hegel đã chỉ ra những đặc điểm của tính cách bi kịch và xung đột bi kịch như sau:

Bi kịch là kết quả của sự thâm nhập, tác động lẫn nhau giữa tính cách bi kịch

và hoàn cảnh bị kịch

Tính cách bi kịch không tự phản lại mình, không phản lại những mục đích và nguyên tắc của mình, thậm chí còn coi nó cao hơn cả mạng sống của mình

Cái chết trong bi kịch là sự khẳng định mục đích, nguyên tắc của tính cách bi kịch chứ không phải là từ bỏ nó

Xung đột bi kịch là loại xung đột không khoan nhượng, không thể thỏa hiệp,

là loại xung đột có ý nghĩa chủ yếu, trọng đại, được sinh ra từ những mâu thuẫn sâu sắc, không phải là sản phẩm của một cuộc tranh cải, chửi bới nhỏ nhen

Hạn chế chủ yếu của Hegel là ở chỗ, trong khi nhấn mạnh tính tất yếu của cái

bi, ông đã phủ nhận tính ngẫu nhiên trong cái bi

Tsernushevski cho rằng: "Cái bi là tất cả những điều khăng khăng diễn ra trong cuộc sống của con người” Chẳng những có tính tất yếu mà còn có tính ngẫu nhiên nữa