Hãy phân tích hai khổ thơ trên để làm rõ tâm nguyện cao đẹp của Thanh Hải : muốn đợc cống hiến phần tốt đẹp, dù nhỏ bé của cuộc đời mình cho cuộc đời chung, cho đất nớc.. - Giám khảo phả
Trang 1NHểM NGỮ VĂN THCS ĐỀ THI THỬ TUYỂN SINH VÀO LỚP 10
Năm học 2020 – 2021 Mụn: Ngữ văn 9
Thời gian làm bài: 120 phỳt
Phần I: Đọc hiểu (3,0 điểm)
Đọc đoạn văn sau và trả lời cỏc cõu hỏi:
.“Nhưng sao lại nảy ra cỏi tin như vậy được? Mà thằng chỏnh Bệu thỡ đớch thị là người làng khụng sai rồi Khụng cú lửa làm sao cú khúi? Ai người ta hơi đõu bịa tạc ra những chuyện ấy làm gỡ Chao ụi! Cực nhục chưa, cả làng Việt gian! Rồi đõy biết làm ăn, buụn bỏn
ra sao? Ai người ta chứa Ai người ta buụn bỏn mấy Suốt cả cỏi nước Việt Nam này người ta ghờ tởm, người ta thự hằn cỏi giống Việt gian bỏn nước…Lại cũn bao nhiờu người làng, tan tỏc mỗi người một phương nữa, khụng biết họ đó rừ cỏi cơ sự này chưa”… ?
(Theo Ngữ văn 9 – Tập 1)
Cõu 1 Đoạn văn trờn trớch trong tỏc phẩm nào? Tỏc giả là ai? Nờu hoàn cảnh sỏng tỏc
của tỏc phẩm
Cõu 2 Truyện được kể theo ngụi thứ mấy ? Ai là nhõn vật chớnh?
Cõu 3 Tỡm cõu đặc biệt cú trong đoạn văn ?
Cõu 4 Nhõn vật bộc lộ tõm trạng, tỡnh cảm nào qua đoạn trớch trờn ?
Phần II/ Tập làm văn ( 7,0 điểm)
Cõu 1 ( 2,0 điểm)
Từ nội dung phần đọc hiểu, em hóy viết đoạn văn nờu suy nghĩ của em về vai trũ của quờ hương với mỗi người
Cõu 2 ( 5,0 điểm)
Ta làm con chim hót
Ta làm một cành hoa
Ta nhập vào hoà ca Một nốt trầm xao xuyến Một mùa xuân nho nhỏ Lặng lẽ dâng cho đời
Dù là tuổi hai mơi
Dù là khi tóc bạc
Hãy phân tích hai khổ thơ trên để làm rõ tâm nguyện cao đẹp của Thanh Hải : muốn đợc cống hiến phần tốt đẹp, dù nhỏ bé của cuộc đời mình cho cuộc đời chung, cho đất nớc.
Hết
-Thớ sinh khụng sử dụng tài liệu ; cỏn bộ coi thi khụng giải thớch gỡ thờm
HƯỚNG DẪN CHẤM
A HƯỚNG DẪN CHUNG
Trang 2- Giám khảo phải nắm chắc phương pháp và nội dung kiến thức của từng dạng câu
trong đề để có sự đánh giá khách quan, chính xác
- Giám khảo phải nắm được nội dung trình bày trong bài làm của học sinh để đánh giá được một cách khái quát, tránh đếm ý cho điểm Giám khảo cần vận dụng linh hoạt đáp án, nên sử dụng nhiều mức điểm một cách hợp lí; khuyến khích những bài viết có cảm xúc và sáng tạo
- Sau khi cộng điểm toàn bài, không làm tròn số, để điểm lẻ đến 0,25
B ĐÁP ÁN- BIỂU ĐIỂM CỤ THỂ
Phần I (3,0 điểm)
a Về kĩ năng
- Biết cách trả lời câu hỏi bài đọc hiểu
- Đảm bảo chuẩn chính tả, dùng từ, viết câu
b Về kiến thức
- Học sinh có thể trình bày theo nhiều cách khác nhau nhưng cần đảm bảo các nội dung cơ bản sau:
Câu 1 - Đoạn trích trên trích trong truyện ngắn Làng 0,25
Hoàn cảnh sáng tác: Truyện được viết trong thời kì đầu của cuộc kháng
chiến chống Pháp, năm 1948
0,5
- Tâm trạng được bộc lộ: đau đớn, tủi nhục vì nghe tin làng chợ Dầu theo
giặc Nhưng cũng thể hiện được tấm lòng yêu làng, yêu nước của ông Hai 1,0
Phần II: Tập Làm Văn ( 7,0 điểm)
Câu 1 ( 2,0 điểm)
a Về kĩ năng:
- Biết cách viết đoạn văn nghị luận xã hội (đáp ứng yêu cầu về hình thức đoạn văn, nội dung
đảm bảo truyền đạt tương đối trọn vẹn một khía cạnh của vấn đề), vận dụng tốt các thao tác lập luận
- Biết cách sử dụng dẫn chứng phù hợp để làm sáng tỏ luận điểm
- Diễn đạt mạch lạc, trong sáng, có cảm xúc, không mắc lỗi chính tả, dùng từ, ngữ pháp
b Về kiến thức
Học sinh có thể trình bày theo nhiều cách khác nhau nhưng cần đảm bảo được các yêu cầu cơ bản sau:
Quê hương là nguồn cội, nơi có những người thân yêu trong gia đình, đẹp đẽ ở
tình làng nghĩa xóm, lưu giữ bao kỉ niệm
0,25
Quê hương cho ta động lực, niềm tin để nỗ lực, phấn đấu vươn lên trong cuộc
sống Con người biết gắn bó, tự hào về quê hương là biểu hiện của lối sống ân
nghĩa, thủy chung là chuẩn mực đạo đức
0,5
Trang 3Nhớ về quờ hương là bồi đắp cho chỳng ta lối sống biết yờu thương, đoàn kết,
sống cú trỏch nhiệm với gia đỡnh, làng xúm để gúp sức mỡnh xõy dựng quờ
hương giàu đẹp
0,5
Ngược lại nếu quay lưng, bội bạc với quờ hương là lối sống vụ cảm, đi ngược
* Mức chưa tối đa: Gv căn cứ vào cỏc tiờu chớ ở mức tối đa để xem xột đỏnh giỏ mức chưa tối
đa theo tổng điểm đạt là 1,75 điểm hoặc cỏc điểm dưới 1,75 cho bài làm của học sinh
* Khụng đạt: Học sinh làm lạc đề hoặc khụng làm bài.
Cõu 2 (5,0 điểm)
a Về kĩ năng:
- Biết cỏch viết bài văn nghị luận văn học, vận dụng tốt cỏc thao tỏc lập luận để trỡnh bày hiểu
biết, cảm nhận của bản thõn về vấn đề cần nghị luận
- Diễn đạt mạch lạc, trong sỏng, cú cảm xỳc, khụng mắc chớnh tả, dựng từ, ngữ phỏp
b Về kiến thức:
Học sinh cú thể trỡnh bày theo nhiều cỏch khỏc nhau nhưng cần đảm bảo cỏc ý sau:
1 - Giới thiệu bài thơ Mùa xuân nho nhỏ, và đoạn trích hai khổ thơ trên 0,25
- Giới thiệu nhận xét về hai khổ thơ trên (nh đề bài đã nêu) 0,25
* Từ cảm xúc về mùa xuân thiên nhiên, mùa xuân đất nớc, nhà thơ có khát vọng
thiết tha, làm “mùa xuân nho nhỏ” dâng cho đời
2.1 Ước nguyện sống đẹp, sống cú ớch cho đời
Muốn làm con chim hút, cành hoa, nốt trầm xao xuyến trong bản hoà ca Phõn
tớch cỏc hỡnh ảnh này để thấy vẻ đẹp ước nguyện của Thanh Hải
1,5
- Điệp ngữ “Ta làm , Ta nhập vào diễn tả một cách tha thiết khát vọng đợc
hoà nhập vào cuộc sống của đất nớc đợc cống hiến phần tốt đẹp - dù nhỏ bé của
cuộc đời mình cho cuộc đời chung - cho đất nớc
0,75
- Điều tõm niệm ấy được thể hiện một cỏch chõn thành trong những hỡnh ảnh
thơ đẹp một cỏch tự nhiờn giản dị
+ “Con chim hút, “một cành hoa”, đú là những hỡnh ảnh đẹp của thiờn nhiờn ở
khổ thơ đầu, vẻ đẹp của mựa xuõn thiờn nhiờn đó được miờu tả bằng hỡnh ảnh
“một bụng hoa tớm biếc”, bằng õm thanh của tiếng chim chiền chiện “hút chi mà
vang trời” ở khổ thơ này, tỏc giả lại mượn những hỡnh ảnh ấy để núi lờn ước
nguyện của mỡnh : đem cuộc đời mỡnh hoà nhập và cống hiến cho đất nước.
0,75
2.2 Ước nguyện ấy được thể hiện một cỏch chõn thành, giản dị, khiờm
- Nguyện làm những nhõn vật bỡnh thường nhưng cú ớch cho đời
+ Giữa mựa xuõn của đất nước, tỏc giả xin làm một “con chim hút”, làm “Một
cành hoa” Giữa bản “hoà ca” tươi vui, đầy sức sống của cuộc đời, nhà thơ xin
làm “một nốt trầm xao xuyến” Điệp từ “một” diễn tả sự ớt ỏi, nhỏ bộ, khiờm
nhường
0,5
- ý thức về sự đúng gúp của mỡnh: dự nhỏ bộ nhưng là cỏi tinh tuý, cao đẹp của
- Hiểu mối quan hệ riờng chung sõu sắc: chỉ xin làm một nốt trầm khiờm nhường
Trang 4trong bản hoà ca chung
+ Những hình ảnh con chim, cành hoa, nốt nhạc trầm cuối cùng dồn vào một hình ảnh thật đặc sắc: “Một mùa xuân nho nhỏ - Lặng lẽ dâng cho đời” Tất cả là
những hình ảnh ẩn dụ mang vẻ đẹp giản dị, khiêm nhường, thể hiện thật xúc động
điều tâm niệm chân thành, tha thiết của nhà thơ
+ Bằng giọng thơ nhỏ nhẹ, sâu lắng, ước nguyện của Thanh Hải đã đi vào lòng
người đọc, và lung linh trong ánh sáng của một nhân sinh quan cao đẹp: Mỗi
người phải mang đến cho cuụoc đời chung một nét đẹp
0,25 0,25
- Sự thay đổi trong cách xưng hô “tôi” sang “ta” mang ý nghĩa rộng lớn là ước
- Hình ảnh “mùa xuân nho nhỏ” đầy bất ngờ thú vị và sâu sắc: đặt cái vô hạn của
trời đất bên cạnh cái hữu hạn của đời người, tìm ra mối quan hệ cá nhân và xã hội
0,25
- Ước nguyện dâng hiến ấy thật lặng lẽ, suốt đời, sống đẹp đẽ 0,25
Khổ thơ thể hiện xúc động một vấn đề nhân sinh lớn lao.
Đặt khổ thơ trong mối quan hệ với hoàn cảnh của Thanh Hải lúc ấy, ta càng
3 - Tất cả đều thật đáng yêu, đáng trân trọng, đáng khâm phục 0,25
- Chỉ một “mùa xuân nho nhỏ” nhưng ý nghĩa bài thơ lại rất lớn lao, cao đẹp 0,25
* Yêu cầu về kĩ năng (1điểm)
- Bài làm cú bố cục ba phần: mở bài, thân bài, kết bài hoàn chỉnh, mạch lạc
Hệ thống luận điểm, luận cứ rừ ràng, chặt chẽ
- Biết cách làm bài văn nghị luận về một ý kiến bàn về văn học
- Biết vận dụng linh hoạt các phép lập luận đó học
- Kết cấu chặt chẽ, diễn đạt trong sáng, khuyến khích các bài viết sáng tạo
* Lưu ý: Giám khảo cần vận dụng linh hoạt khi chấm để đánh giá đúng bài làm của học Tùy
bài làm cụ thể của thí sinh, giám khảo cho các thang điểm lẻ thích hợp.
-Hết