đọc và chú thích: -Tố Hữu là nhà thơ lớn, tiêu biểu của nền văn học cách mạng đ ơng đại Khi con tu hú gọi bầy Lúa chiêm đang chín, trái cây ngọt dần V ờn râm dậy tiếng ve ngân Bắp rây
Trang 1CHÀO MỪNG CÁC THẦY CÔ GIÁO VỀ DỰ GIỜ LỚP 8H
Tiết 78: Văn bản: KHI CON TU HÚ.
Giáo viên thực hiện:
Trần Thị Minh Huệ
Trang 2Kiểm tra bài cũ :
? Em hãy đọc thuộc một khổ thơ em yêu thích
trong bài thơ Quê h ơng (Tế Hanh) Nêu cảm “ Quê hương” (Tế Hanh) Nêu cảm ” (Tế Hanh) Nêu cảm
nhận của em về giá trị nội dung của bài thơ ?
* Nội dung: Bài thơ đã vẽ ra một bức tranh t ơi
sáng, sinh động về một làng quê miền biển, trong
đó nổi bật lên hỡnh ảnh khoẻ khoắn đầy sức sống của ng ời dân làng chài và sinh hoạt lao động làng chài.
Trang 3I Tác giả, tác phẩm:
1 Tác giả:
Ông đ ợc coi là lá cờ đầu của thơ ca cách mạng và kháng chiến
Cuộc đời cách mạng và cuộc đời thơ có sự thống nhất tuyệt đẹp
Hồn thơ ngọt ngào, sâu lắng tha thiết Các tập thơ: Từ ấy, Việt Bắc, Gió lộng, Ra trận, Máu và hoa, Một tiếng đờn
1939
2 Tác phẩm:
- Bài thơ đ ợc viết khi tác giả
mới bị bắt giam vào nhà lao ở
Huế (1939)
1920-2002
- Tố Hữu (1920 – 2002) là nhà
thơ lớn, tiờu biểu của nền văn
học cỏch mạng đương đại
(Tố Hữu)
Trang 4I Tác giả, tác phẩm:
1 Tác giả:
2 Tác phẩm:
- Bài thơ đ ợc viết khi tác giả
mới bị bắt giam vào nhà lao
ở Huế (1939)
3 đọc và chú thích:
-Tố Hữu là nhà thơ lớn, tiêu
biểu của nền văn học cách
mạng đ ơng đại
Khi con tu hú gọi bầy Lúa chiêm đang chín, trái cây ngọt dần
V ờn râm dậy tiếng ve ngân Bắp rây vàng hạt đầy sân nắng đào Trời xanh càng rộng càng cao
đôi con diều sáo lộn nhào từng không…
Ta nghe hè dậy bên lòng
Mà chân muốn đạp tan phòng, hè ôi!
Ngột làm sao, chết uất thôi Con chim tu hú ngoài trời cứ kêu!
(Tố Hữu)
Trang 51 Kết cấu, bố cục:
- Nhan đề bài thơ: 1 mệnh
đề phụ -> gợi mở mạch
cảm xúc của bài thơ
- Thể thơ lục bát
- Bố cục: 2 phần
- PTBđ: Biểu cảm kết hợp
miêu tả
(Tố Hữu)
Khi con tu hú gọi bầy Lúa chiêm đang chín, trái cây ngọt dần
V ờn râm dậy tiếng ve ngân Bắp rây vàng hạt đầy sân nắng đào Trời xanh càng rộng càng cao
đôi con diều sáo lộn nhào từng không…
Ta nghe hè dậy bên lòng
Mà chân muốn đạp tan phòng, hè ôi!
Ngột làm sao, chết uất thôi Con chim tu hú ngoài trời cứ kêu!
I Tác giả, tác phẩm:
II Phân tích văn bản:
* Bố cục:
+ 6 câu đầu: Cảnh trời đất vào hè trong tâm t ởng ng ời tù CM (Tả cảnh)
+ 4 câu sau: Tâm trạng ng ời tù Cách mạng (Tả tỡnh)
Trang 6a Cảnh trời đất vào hè
trong tâm t ởng ng ời tù cách
mạng:
(Tố Hữu)
I Tác giả, tác phẩm:
II Phân tích văn bản:
Khi con tu hú gọi bầy Lúa chiêm đang chín, trái cây ngọt dần
V ờn râm dậy tiếng ve ngân Bắp rây vàng hạt đầy sân nắng đào Trời xanh càng rộng càng cao
đôi con diều sáo lộn nhào từng không…
2 Phân tích:
Trang 8Tiết 78: Văn bản: khi con tu hú
II Phân tích văn bản:
2 Phân tích:
a Cảnh trời đất vào hè
trong tâm t ởng ng ời tù
cách mạng:
Khi con tu hú gọi bầy Lúa chiêm đang chín, trái cây ngọt dần
V ờn râm dậy tiếng ve ngân Bắp rây vàng hạt đầy sân nắng đào Trời xanh càng rộng càng cao
đôi con diều sáo lộn nhào từng không…
- Hỡnh ảnh, âm thanh:
- Màu sắc:
- H ơng vị:
- Không gian:
+ Tiếng tu hú gọi bầy, ve ngân, sáo diều
+ Lúa chín, bắp rây vàng hạt, nắng đào,
trời xanh…
+ Mùi thơm của lúa đang chín
+ Trái cây ngọt dần
+ Trời càng rộng càng cao; diều sáo lộn nhào từng không.
Trang 9Tiết 78: Văn bản: khi con tu hú
II Phân tích văn bản:
2 Phân tích:
a Cảnh trời đất vào hè
trong tâm t ởng ng ời tù
cách mạng:
- Hỡnh ảnh, âm thanh:
- Màu sắc:
- H ơng vị:
- Không gian:
+ Tiếng tu hú gọi bầy, ve ngân, sáo
diều
+ Lúa chín, bắp rây vàng hạt, nắng
đào, trời xanh…
+ Mùi thơm của lúa đang chín
+ Trái cây ngọt dần
+ Trời càng rộng càng cao; diều sáo lộn nhào từng không.
- Hỡnh ảnh tiêu biểu, đặc tr ng
-
- Từ ngữ gợi tả, gợi cảm
-> Bức tranh mùa hè tràn đầy sức
sống: rộn rã âm thanh, rực rỡ sắc
màu, ngọt ngào h ơng vị, không gian
khoáng đạt, tự do
Trang 10Khi con tu hó gäi bÇy Tr¸i c©y ngät dÇn
Trêi xanh cµng réng cµng cao Lóa chiªm ®ang chÝn
Trang 11Tiết 78: Văn bản: khi con tu hú
II Phân tích văn bản:
2 Phân tích:
a Cảnh trời đất vào hè
trong tâm t ởng ng ời tù
cách mạng:
- Hỡnh ảnh, âm thanh:
- Màu sắc:
- H ơng vị:
- Không gian:
+ Tiếng tu hú gọi bầy, ve ngân, sáo
diều
+ Lúa chín, bắp rây vàng hạt, nắng
đào, trời xanh…
+ Mùi thơm của lúa đang chín
+ Trái cây ngọt dần
+ Trời càng rộng càng cao; diều sáo lộn nhào từng không.
- Hỡnh ảnh tiêu biểu, đặc tr ng
-
- Từ ngữ gợi tả, gợi cảm
-> Bức tranh mùa hè tràn đầy sức
sống: rộn rã âm thanh, rực rỡ sắc
màu, ngọt ngào h ơng vị, không gian
khoáng đạt, tự do
=> Sức cảm nhận mãnh liệt, tinh tế
của một tâm hồn trẻ trung, yêu đời,
đang mất tự do và khao khát tự do
Trang 12Tiết 78: Văn bản: khi con tu hú
II Phân tích văn bản:
b Tâm trạng của ng ời tù cách
mạng:
Ta nghe hè dậy bên lòng
Mà chân muốn đạp tan phòng, hè ôi!
Ngột làm sao, chết uất thôi Con chim tu hú ngoài trời cứ kêu!
Ta nghe hè dậy bên lòng
Ngột làm sao, /chết uất thôi Con chim tu hú ngoài trời cứ kêu!
- Cách ngắt nhịp bất th ờng
-> Tâm trạng đau khổ, ngột
ngạt, uất ức cao độ và khát
vọng tự do cháy bỏng
Khi con tu hú gọi bầy
Lúa chiêm đang chín, trái cây ngọt dần
V ờn râm dậy tiếng ve ngân Bắp rây vàng hạt đầy sân nắng đào Trời xanh càng rộng càng cao đôi con diều sáo lộn nhào từng không.
Ta nghe hè dậy bên lòng
Mà chân muốn đạp tan phòng, hè ôi!
Ngột làm sao, chết uất thôi
Con chim tu hú ngoài trời cứ kêu!
- Từ ngữ mạnh, cảm thán
Trang 13Tiết 78: Văn bản: khi con tu hú
* Thảo luận nhóm bàn (2
phút): Mở đầu và kết thúc bài
thơ, tiếng chim tu hú tác động
đến tâm hồn tác giả giống và
khác nhau nh thế nào?
Khi con tu hú gọi bầy
Lúa chiêm đang chín, trái cây ngọt dần
V ờn râm dậy tiếng ve ngân Bắp rây vàng hạt đầy sân nắng đào Trời xanh càng rộng càng cao đôi con diều sáo lộn nhào từng không.
Ta nghe hè dậy bên lòng
Mà chân muốn đạp tan phòng, hè ôi!
Ngột làm sao, chết uất thôi
Con chim tu hú ngoài trời cứ kêu!
+ Câu đầu: Tiếng chim tu hú gọi hè ->
cảnh t ợng trời đất bao la, tự do, phóng khoáng -> Tỡnh yêu cuộc sống tha thiết
+ Câu kết: Tiếng chim nh là tiếng kêu liên tục không dứt -> ng ời chiến sĩ bị
mất tự do thấy đau khổ, bực bội, uất ức
Sự t ơng phản, đối lập:
Tự do với tù túng, khát vọng
* Giống nhau:
Tiếng chim tu hú: Tiếng đời
Tiếng gọi tha thiết của cuộc sống tự do
Trang 14Tiết 78: Văn bản: khi con tu hú
I Tác giả, tác phẩm:
II Phân tích văn bản:
1 Cảnh trời đất vào hè trong tâm
t ởng ng ời tù cách mạng:
2 Tâm trạng ng ời tù cách mạng:
1 Nghệ thuật:
- Thể thơ lục bát mềm mại, uyển chuyển, linh hoạt
- Bài thơ liền mạch, giọng điệu tự nhiên, cảm xúc nhất quán, phù hợp
- Hỡnh ảnh đẹp, gợi cảm, chọn lọc, tiêu biểu
- Nghệ thuật t ơng phản, đối lập giàu
ý nghĩa
2 Nội dung:
- Lòng yêu cuộc sống, niềm khao khát tự do cháy bỏng của ng ời chiến sĩ cách mạng trong cảnh tù
đày
III Tổng kết:
1 Nghệ thuật:
2 Nội dung:
3 Ghi nhớ: SGK/20
IV Luyện tập:
Trang 15Bài 1: Bài tập trắc nghiệm : Chọn đáp án đúng
1 Bài thơ Khi con tu hú đã thể hiện sâu sắc t“ Quê hương” (Tế Hanh) Nêu cảm ” (Tế Hanh) Nêu cảm
1 Bài thơ Khi con tu hú đã thể hiện sâu sắc t“ Quê hương” (Tế Hanh) Nêu cảm ” (Tế Hanh) Nêu cảm ỡnh yêu cuộc sống
tha thiết và niềm khao khát tự do đến cháy bỏng của ng ời chiến
sĩ trong cảnh tù đày
A đúng B Sai
tranh thiên nhiên t ơi đẹp.
A đúng B Sai
3 Ph ơng thức biểu đạt của bài thơ là :
A Miêu tả B Tự sự
C Biểu cảm D Cả A và C
Trang 16
Bài 1: đáp án
1 Bài thơ Khi con tu hú đã thể hiện sâu sắc t“ Quê hương” (Tế Hanh) Nêu cảm ” (Tế Hanh) Nêu cảm
1 Bài thơ Khi con tu hú đã thể hiện sâu sắc t“ Quê hương” (Tế Hanh) Nêu cảm ” (Tế Hanh) Nêu cảm ỡnh yêu cuộc sống tha thiết và niềm khao khát tự do đến cháy bỏng của ng ời chiến sĩ
trong cảnh tù đày
A đúng B Sai
thiên nhiên t ơi đẹp.
A đúng úng B Sai
3 Ph ơng thức biểu đạt của bài thơ là :
A Miêu tả B Tự sự
C Biểu cảm D Cả A và C
Trang 17
Bài 2:
Em hãy đọc diễn cảm bài thơ
Khi con tu hú gọi bầy Lúa chiêm đang chín, trái cây ngọt dần
V ờn râm dậy tiếng ve ngân Bắp rây vàng hạt đầy sân nắng đào Trời xanh càng rộng càng cao đôi con diều sáo lộn nhào từng không.
Ta nghe hè dậy bên lòng
Mà chân muốn đạp tan phòng, hè ôi!
Ngột làm sao, chết uất thôi Con chim tu hú ngoài trời cứ kêu!
Trang 18* H íng dÉn vÒ nhµ:
1 Häc thuéc lßng diÔn c¶m vµ
néi dung bµi th¬.
2 ViÕt ®o¹n văn biÓu c¶m ghi l¹i những c¶m xóc
cña em tr íc c¶nh thiªn nhiªn vµo hÌ.
3 So¹n bµi: Tøc c¶nh P¸c Bã.
4 ChuÈn bÞ bµi cho tiÕt häc sau:
C©u nghi vÊn ( tiÕp theo )
Trang 19Cảm ơn sự tham gia học tập tích cực
của các em học sinh.
Cảm ơn các quý thầy, cô giáo đã đến
dự giờ với lớp.