Bai 6 Phan xạ

Hãy nhận xét về h ớng dẫn truyền xung thần kinh của hai loại nơ ron cảm giác và vận động?. Nhận xét gì về h ớng dẫn truyền xung thần kinh ở nơ ron h ớng tâm và nơ ron ly tâm... Các loại

Vì sao khi tay ta chạm phải vật nóng thì thụt ngay lại? Hiện t ợng rụt tay lại khi chạm tay vào vật

nóng, khi đánh búa cao su vào đầu gối chân ta tự

động nhấc lên, gặp chó dữ ta cảm thấy sợ và bỏ

chạy?…Những hiện tượng đó được gọi là gì? Cơ chế Những hiện t ợng đó đ ợc gọi là gì? Cơ chế

nh thế nào? Bài 6 sẽ giải đáp các vấn đề trên

Bài 6 phản xạ

• I Cấu tạo và chức năng của nơ ron

• Hoạt động 1 Tìm hiểu cấu tạo và chức năng của nơ

ron

Các em quan sát hình 6-1 trả

lời câu hỏi:

- Hãy mô tả cấu tạo của một

nơ ron điển hình?

- Tìm những từ ghép có hai

âm tiết thể hiện chức năng

cụ thể của nơ ron?

- Có phải một nơ ron bất kì

nào thực hiện cùng một lúc

2 chức năng đó?

(Có 3 loại nơ ron đảm nhiệm

các chức năng khác nhau -> chuyên hoá)

Cấu tạo và chức năng của nơ ron :

Cấu tạo nơ ron điển hình: Thân nơ ron, sợi trục, sợi nhánh, trong thân có nhân và trên sợi trục

có bao miêlin hay không có bao miêlin

Các chức năng chính của nơ ron: cảm ứng và

dẫn truyền

? Hãy nhận xét về h ớng dẫn truyền xung thần kinh của hai loại nơ ron cảm giác và vận động? Ng ợc nhau.

Các em hãy đọc thông tin ở phần I SGK, quan sát hình, thảo luận nhóm trả lời câu hỏi

Có những loại nơ ron nào ? Hãy hoàn thành phiếu học tập sau?

Nhận xét gì về h ớng dẫn truyền xung thần kinh ở nơ ron h ớng tâm

và nơ ron ly tâm

? Hoµn thµnh phiÕu häc tËp sau:

Các loại nơ ron Vị trí Chức năng

Nơ ron h ớng tâm

thần kinh

Truyền xung thần kinh từ cơ quan đến trung ơng thần

kinh(thụ cảm)

Nơ ron trung gian

Nơ ron li tâm (Nơ

ớng ra cơ quan phản ứng.

Truyền xung thần kinh từ trung ơng tới cơ quan phản ứng.

- Có 3 loại nơ ron : nơ ron h ớng tâm, nơ ron li tâm, nơ ron trung gian

- H ớng lan truyền của xung thần kinh: Từ cơ quan thụ cảm (da) đến thần kinh trung ơng, từ trung

ơng thần kinh đến cơ quan phản ứng (bắp cơ)

C¸c em h·y lµm bµi tËp sau b»ng c¸ch ®iÒn vµo chç trèng thÓ hiÖn c¸c con sè trªn h×nh

Hoạt động 2: Tìm hiểu thành phần cung phản xạ

và vòng phản xạ

Các em đọc phần thông tin trong SGK và trả lời các câu hỏi

sau theo nhóm

+ Phản xạ là gì? Cho thêm ví dụ về phản xạ ở ng ời

và động vật

+ Nêu điểm khác nhau giữa phản xạ ở ng ời và tính cảm ứng ở thực vật (cụp lá)

1 Phản xạ:

KÕt luËn

Ph¶n x¹ lµ ph¶n øng cña c¬ thÓ tr¶ lêi kÝch thÝch

tõ m«i tr êng d íi sù ®iÒu khiÓn cña hÖ thÇn

kinh

Ph©n biÖt sù ph¶n x¹ víi c¶m øng cña thùc vËt: Ph¶n x¹ cã sù tham gia cña hÖ thÇn kinh,

c¶m øng cña thùc vËt kh«ng cã sù tham gia

cña hÖ thÇn kinh

Các em đọc phần thông tin và xem hình vẽ trả lời câu

hỏi:

+ Có những loại nơ ron nào

tham gia vào cung phản xạ?

+ Các thành phần của một

cung phản xạ?

+ Cung phản xạ là gì?

2 Cung phản xạ:

Trả lời các câu hỏi

+ 3 loại nơron tham gia

+ 5 thành phần: 3 loại nơ ron, cơ quan thụ cảm, cơ quan trả lời

+ Cung phản xạ là con đ ờng mà xung thần kinh

truyền từ cơ quan thụ cảm (da, thành ruột…Những hiện tượng đó được gọi là gì? Cơ chế ) qua

truyền từ cơ quan thụ cảm (da, thành ruột…Những hiện tượng đó được gọi là gì? Cơ chế ) qua

trung ơng thần kinh đến cơ quan phản ứng (cơ

tuyến…Những hiện tượng đó được gọi là gì? Cơ chế )

tuyến…Những hiện tượng đó được gọi là gì? Cơ chế )

C¸c em h·y lµm bµi tËp b»ng h×nh thøc dïng ký hiÖu mòi tªn vÏ chiÒu lan truyÒn cña xung thÇn kinh lªn cung ph¶n x¹ sau

Các em hãy tìm hiểu vòng phản xạ bằng sơ đồ 6-3 SGK, và

qua hình vẽ sau

3 Vßng ph¶n x¹:

Trong phản xạ luôn có luồng thông tin ng ợc báo

về trung ơng thần kinh để trung ơng điều chỉnh phản ứng cho thích hợp Luồng thần kinh bao gồm cung phản xạ và đ ờng phản hồi tạo nên

vòng phản xạ

L u ý: trong tr ờng hợp phản ứng lần 1 thì vẫn có thông tin ng ợc báo về (đã đáp ứng) nên thực

chất vẫn truyền theo vòng phản xạ

Các em hãy sử dụng kiến thức và làm bài tập điền bảng sau

Nơ ron h ớng

tâm( (cam giác)

Nơ ron trung

gian (liên lạc)

Nơ ron li tâm

(vận động)

Các loại nơ ron Vị trí Chức năng

Nơ ron h ớng tâm

thần kinh

Truyền xung thần kinh từ cơ quan đến trung ơng thần

kinh(thụ cảm)

Nơ ron trung gian

Nơ ron li tâm (Nơ

ớng ra cơ quan phản ứng.

Truyền xung thần kinh từ trung ơng tới cơ quan phản ứng.