ĐỐI LƯU-BỨC XẠ NHIỆT

* Kết luận: Đối lưu là sự truyền nhiệt bằng các dòng chất lỏng hoặc chất khí... * Kết luận: Đối lưu là sự truyền nhiệt bằng các dòng chất lỏng hoặc chất khí... Vận dụng: * Kết luận:

Trang 1

`

Trang 2

Kiểm tra bài cũ

1, Dẫn nhiệt là gì? So sánh về tính dẫn

nhiệt của các chất : Rắn, lỏng, khí

- Sự truyền nhiệt năng từ phần này

sang phần khác của một vật hay từ vật

này sang vật khác gọi là sự dẫn nhiệt

- Chất rắn dẫn nhiệt tốt, chất lỏng,

chất khí dẫn nhiệt kém

2 Thí nghiệm nào cho ta kết luận

chất lỏng dẫn nhiệt kém?

- Trong TN trên, nếu ta không gắn miếng sáp ở đáy ống nghiệm mà để miếng sáp ở miệng ống nghiệm và

đun nóng đáy ống nghiệm thì miếng sáp có chảy ra không?

-Thí nghiệm ( hình 22.3) Dùng đèn

cồn đun nóng miệng ống nghiệm khi

nước bắt đầu sôi thì miếng sáp ở dưới

đáy ống không chảy ra, chứng tỏ chất

lỏng dẫn nhiệt kém

Trang 3

Kiểm tra bài cũ

1, Dẫn nhiệt là gì? So sánh về tính dẫn

nhiệt của các chất : Rắn, lỏng, khí

- Sự truyền nhiệt năng từ phần này

sang phần khác của một vật hay từ vật

này sang vật khác gọi là sự dẫn nhiệt

- Chất rắn dẫn nhiệt tốt, chất lỏng, khí

dẫn nhiệt kém

2 Thí nghiệm nào cho ta kết luận

chất lỏng dẫn nhiệt kém?

-Thí nghiệm ( hình 22.3) Dùng đèn

cồn đun nóng miệng ống nghiệm khi

nước bắt đầu sôi thì miếng sáp ở dưới

đáy ống không chảy ra, chứng tỏ chất

lỏng dẫn nhiệt kém

* Kết quả: Khi đun nóng đáy ống nghiệm thì chỉ trong một thời gian ngắn sáp đã nóng chảy

- Trong trường hợp này nước đã truyền nhiệt bằng cách nào?

Trang 4

Bµi 23: §èi lu – bøc x¹ nhiÖt

I §èi lu:

1.ThÝ nghiÖm: (h×nh 23.2).

H·y nghiªn cøu TN h×nh 23.2( sgk)

vµ m« t¶ c¸ch lµm TN

2 Tr¶ lêi c©u hái:

Trang 5

Bài 23: Đối lưu – bức xạ nhiệt

I Đối lưu:

1.Thí nghiệm: (hình 23.2).

2 Trả lời câu hỏi:

C1 : Nước màu tím di chuyển thành dòng

từ dưới lên rồi từ trên xuống hay di chuyển hỗn độn theo mọi phương?

- Nước màu tím di chuyển thành dòng từ dưới lên rồi từ trên xuống

C2 : Tại sao lớp nước ở dưới được đun nóng lại đi lên phía trên còn lớp nước lạnh

ở trên lại đi xuống dưới?

- Lớp nước ở dưới nóng lên trước, nở

ra, trọng lượng riêng của nó nhỏ hơn trọng lượng riêng của lớp nước lạnh ở trên Do đó lớp nước nóng nổi lên còn lớp nước lạnh chìm xuống tạo thành dòng đối lưu

C3 :Tại sao biết được nước trong cốc đã nóng lên.

- Nhờ nhiệt kế ta biết được nước trong cốc nóng lên

Trang 6

* Nhận xét:

Sự truyền nhiệt năng nhờ tạo thành

các dòng như trong thí nghiệm trên

gọi là sự đối lưu Sự đối lưu cũng xảy

ra trong chất khí

3 Vận dụng:

I Đối lưu:

C4: Quan sát

TN và mô tả

hiện tượng xảy ra khi ta

đốt nến và hương

- Hiện tượng: Khói hương đi từ trên xuống vòng qua khe hẹp giữa miếng bìa ngăn cách và đáy cốc rồi đi lên phía ngọn nến

* Giải thích: Vì lớp không khí ở dưới nóng lên trước nở ra, trọng lượng riêng của nó nhỏ hơn lớp không khí ở trên => lớp không khí nóng chuyển

động lên trên, lớp không khí lạnh chìm xuống tạo thành dòng đối lưu

Trang 7

* Nhận xét

3 Vận dụng:

I Đối lưu:

C5: Tại sao muốn đun nóng chất lỏng

và chất khí phải đun từ phía duới?

- Muốn đun nóng chất lỏng, chất khí phải đun từ dưới để phần ở dưới nóng lên trước ( trọng lượng riêng giảm) phần ở trên chưa kịp nóng đi xuống

C6: Trong chân không và trong chất rắn có xảy ra đối lưu không? Tại sao?

- Trong chân không và chất rắn không xảy ra đối lưu vì trong chân không cũng như trong chất rắn không thể tạo thành các dòng đối lưu

I Đối lưu:

Sự truyền nhiệt năng nhờ tạo thành

các dòng như trong thí nghiệm trên

gọi là sự đối lưu Sự đối lưu cũng xảy

ra trong chất khí

* Kết luận: Đối lưu là sự truyền

nhiệt bằng các dòng chất lỏng hoặc

chất khí

Trang 8

3 Vận dụng:

I Đối lưu:

Ngoài lớp khí quyển bao quanh Trái

Đất, khoảng không gian còn lại giữa Trái Đất và Mặt Trời là khoảng chân không Trong khoảng chân không này không có sự dẫn nhiệt và đối lưu Vậy năng lượng của Mặt Trời đã truyền xuống Trái Đất bằng cách nào?

chất khí

Trang 9

II Bức xạ nhiệt:

3 Vận dụng:

chất khí

I Đối lưu:

1.Thí nghiệm: (hình 23.4)

C7: Giọt nước màu dịch chuyển về

đầu B chứng tỏ điều gì?

Quan sát và mô tả

hiện tượng xảy ra với giọt nước màu.

Giọt nước màu dịch chuyển về B chứng tỏ không khí trong bình nóng lên, nở ra

*Kết quả: Giọt nước màu dịch chuyển

về B

Trang 10

I Đối lưu:

2 Trả lời cầu hỏi:

Hãy dự đoán hiện tượng gì xảy ra với giọt nước màu khi ta lấy miếng gỗ chắn giữa nguồn nhiệt và bình cầu

I Đối lưu:

Kết quả: Giọt nước màu dịch chuyển trở lại đầu A.

3 Vận dụng:

chất khí

Trang 11

I Đối lưu:

2 Trả lời cầu hỏi:

I Đối lưu:

C8 : Giọt nước màu dịch chuyển trở lại

đầu A chứng tỏ điều gì? Miếng gỗ có tác dụng gì?

Giọt nước màu dịch chuyển lại đầu A chứng tỏ không khí trong bình cầu đã lạnh

đi Miếng gỗ đã ngăn không cho nhiệt truyền từ đèn sang bình cầu Điều này chứng tỏ nhiệt được truyền từ đèn đến bình cầu theo đường thẳng.

3 Vận dụng:

chất khí

Trang 12

I Đối lưu:

C9: Sự truyền nhiệt từ nguồn nhiệt tới bình có phải là dẫn nhiệt và đối lưu không? Tại sao?

- Sự truyền nhiệt từ nguồn nhiệt tới bình không phải là dẫn nhiệt vì không khí dẫn nhiệt kém Cũng không phải là đối lưu vì nhiệt được truyền theo đường thẳng.

3 Vận dụng:

* Kết luận: K Đối lưu là sự truyền

chất khí

-Vật có bề mặt càng xù xì và màu càng

sẫm thì hấp thụ tia nhiệt càng nhiều.

-Vật có bề mặt càng nhẵn và màu càng

sáng thì hấp thụ tia nhiệt càng ít

*Kết luận: Bức xạ nhiệt là sự truyền nhiệt

bằng các tia nhiệt đi thẳng Bức xạ nhiệt có

thể xảy ra cả trong chân không.

Trang 13

I Đối lưu:

3 Vận dụng:

chất khí

III Vận dụng:

• Kết luận: Bức xạ nhiệt là sự truyền

nhiệt bằng các tia nhiệt đi thẳng Bức xạ

nhiệt có thể xảy ra cả trong chân không.

-Vật có bề mặt càng xù xì và màu càng

sẫm thì hấp thụ tia nhiệt càng nhiều.

-Vật có bề mặt càng nhẵn và màu càng

sáng thì hấp thụ tia nhiệt càng ít.

C10: Tại sao trong thí nghiệm trên bình chứa không khí lại được phủ muội đen?

Bình được phủ muội để tăng khả năng hấp thụ tia nhiệt

Trang 14

I Đối lưu:

3 Vận dụng:

chất khí

III Vận dụng:

* Kết luận: Bức xạ nhiệt là sự truyền

nhiệt bằng các tia nhiệt đi thẳng Bức

xạ nhiệt có thể xảy ra cả trong chân

không

C11: Tại sao về mùa hè ta thường mặc

áo màu trắng mà không mặc áo màu

đen?

Về mùa hè ta thường mặc áo màu trắng mà không mặc áo màu đen để giảm sự hấp thụ các tia nhiệt

C12:Hãy chọn từ thích hợp cho các ô trống ở bảng 23.1

Chất Rắn Lỏng Khí Chân

không

Hình thức truyền nhiệt chủ yếu

Dẫn nhiệt

Đối lư

u

Đối lư

u

Bức xạ nhiệt

Trang 15

Trong đời sống hàng ngày, có đồ dùng nào hạn chế được các cách truyền nhiệt mà giữ được nhiệt độ lâu dài không?

* Phích(bình thuỷ) là một bình thuỷ

tinh hai lớp Giữa hai lớp thuỷ tinh

này là chân không để ngăn cản sự

dẫn nhiệt Hai mặt đối diện của hai

lớp thuỷ tinh được tráng bạc để

phản xạ các tia nhiệt trở lại nước đư

ợng trong phích Phích được đậy

nút thật kín để ngăn cản sự truyền

nhiệt bằng đối lưu ra bên ngoài

Nhờ đó mà phích giữ được nước

nóng lâu dài Hình 23.6

Trang 16

I Đối lưu:

3 Vận dụng:

chất khí

III Vận dụng:

* Kết luận: Bức xạ nhiệt là sự truyền

nhiệt bằng các tia nhiệt đi thẳng Bức

xạ nhiệt có thể xảy ra cả trong chân

không

Hướng dẫn về nhà

Học thuộc phần ghi nhớ và đọc phần

có thể em chưa biết ( SGK/ 82).

Làm bài tập bài 23.1-> 23.7 ( SBT/30)

Chuẩn bị cho bài 24 “ Công thức tính nhiệt lượng” ( SGK/ 83).

Tiêu đề	Đối lưu – Bức xạ nhiệt
Trường học	Trường Đại học Sư phạm Hà Nội
Chuyên ngành	Vật lý
Thể loại	Bài giảng
Năm xuất bản	2023
Thành phố	Hà Nội

Định dạng
Số trang	17
Dung lượng	1,25 MB