Những năm đầu của thế kỉ 19, nớc Pháp rất cần đẩy mạnh sản xuất thuốc súng, tức rất cần KNO3 để tiến hành cuộc chiến tranh với các nớc khác ở châu Âu.. Một hôm, ông lấy axit sunfuric đặc
Trang 1TƯ LIỆU VỀ NGUYấN TỐ IOD Lũch sửỷ tỡm ra iot
Lịch sử tìm ra iôt gián tiếp có liên quan đến Napoleông, vị hoàng đế nớc Pháp có tham vọng bành tr-ớng lãnh thổ bằng sức mạnh quân sự
Những năm đầu của thế kỉ 19, nớc Pháp rất cần đẩy mạnh sản xuất thuốc súng, tức rất cần KNO3 để tiến hành cuộc chiến tranh với các nớc khác ở châu Âu
Muốn có KNO3, cần phải thực hiện phản ứng sau:
K2CO3 + Ca(NO3)2 2KNO3 + CaCO3
Toựm laùi, raỏt caàn kali nitụrat Saỷn phaồm naứy duy nhaỏt ủửụùc ủieàu cheỏ tửứ tro cuỷa rong bieồn luực bấy giờ Nhà thầu khoán B Courtois đảm nhận việc này Công việc chính của nhà thầu khoán là thu K2CO3 từ nớc tro Phần nớc muối còn lại coi nh nớc thải
Một hôm, ông lấy axit sunfuric đặc, đổ vào nớc thải này và ông rất ngạc nhiên khi thấy những hơi màu tím bay ra, có mùi giống nh mùi clo Những hơi này không tụ lại thành những giọt lỏng nh thờng lệ, mà kết tinh ngay thành những tinh thể đen óng ánh nh kim loại Ông cũng tìm hiểu một số tính chất của chất mới này Đó là năm 1811
Với sự giúp đỡ của những nhà hoá học đơng thời, công trình của ông đã đợc đăng trong tạp chí “Niên giám hoá học và vật lý”
Nhà hoá học N.Clement đã tự tay điều chế chất mới này và lần đầu tiên đa ra quan niệm về sự giống nhau của chất này với clo
Trong năm 1813, ở Anh có nhà hoá học Davy, ở Pháp có nhà hoá học Gay Luxac, cả hai nghiên cứu
độc lập đối với nhau và đều kết luận đó là một nguyên tố mới Gay Luxac đề nghị lấy tên iôt, tiếng Hi Lạp iodes có nghĩa là màu tím
Muối Iodua có trong nớc biển Trong nớc giếng khoan dầu mỏ, cũng nh trong muối sanpết Chilê NaNO3 đều có iot dới dạng natri iodat NaIO3
Một số rong biển, bọt biển có khả năng hấp thụ iot từ nớc biển Nói chung, iot có hầu hết khắp nơi nhng với nồng độ vô cùng bé Cơ thể con ngời bình thờng chứa 20mg iot, một nửa số này tập trung ở tuyến giáp trạng Thiếu iot là một nguyên nhân của bệnh bớu cổ Để đề phòng bệnh này, nhất là đối với vùng núi cao, ngời ta thờng cho thêm iot vào muối ăn hay vào nớc uống : 1g NaI trong 100 000 000g nớc uống
Lợi dụng tính chất thăng hoa của iot, không những ngời ta tinh chế iot mà còn tinh chế một số kim loại nh titan, ziriconi, hafini
Iốt và con mốo
Kuctua cú một con mốo rất đỏng yờu, ụng thường đặt nú ngồi trờn vai của mỡnh khi ăn trưa trong phũng thớ nghiệm Một hụm, khi đang ăn trưa khụng hiểu con mốo sợ điều gỡ đú, nú nhảy phốc xuống nền nhà nhưng lại bị rơi vào một cỏi chai đựng huyền phự của tro rong biển trong etanol mà Kuctua đó chuẩn bị
để làm thớ nghiệm Cũn một chai khỏc cú đựng axit sunfuric đặc Cỏc chai này bị vỡ và cỏc chất lỏng hũa lẫn vào nhau Từ nền nhà, cú những làn hơi màu tớm đậm bay lờn và đọng lại trờn cỏc vật thể xung quanh ở dạng hạt nhỏ li ti màu tớm đậm cú ỏnh kim và cú mựi hắc khú ngửi Đú chớnh là một nguyờn tố mới - nguyờn tố iốt
Vỡ trong tro của một vài rong biển cú chứa natri iođua Sự tạo thành iốt được biểu thị theo phản ứng:
NaI + 2H2SO4 = I2 + SO2 + Na2SO4 + H2O
Vỡ sao cồn iod để lõu cú thể gõy tổn thương da ?
Cồn iụt trờn thị trường thường gồm 2g iụt và 2g kali iođua hũa tan vào 100ml rượu etylic tinh khiết tạo thành dung dịch màu nõu Khả năng diệt khuẩn của cồn iụt tương đối mạnh, cú thể ngăn ngừa vi khuẩn xõm nhập
cơ thể qua vết thương
Một lọ cồn iụt cú thể dựng được trong một thời gian Nhưng lõu dần chỳng ta sẽ thấy, nếu dựng loại cồn iụt
để quỏ lõu bụi lờn vết thương, sẽ cảm thấy rất xút, thậm chớ làm cho da bị hủy hoại
Nguyờn do là loại cồn iụt pha chế ở nhà mỏy dược phẩm chưa đạt tới độ hoà tan tối đa, dung dịch iụt thu được chưa phải là dung dịch bóo hũa Nếu để lõu, do mở nắp nhiều lần, rượu bị bay hơi dần dần, nồng độ iụt trong dung dịch tăng dần và cú thể đạt tới dung dịch bóo hũa hoặc qỳa bóo hũa Lỳc bấy giờ trong dung dịch
cú thể xuất hiện cỏc tinh thể iụt
Dung dịch cồn iụt bóo hũa cũng như cỏc tinh thể iụt đều cú tớnh hủy hoại khi bụi lờn da
Tuy nhiờn nếu thờm một ớt cồn vào loại dung dịch này sẽ làm nồng độ iụt giảm đi và lại tiếp tục sử dụng thỡ
sẽ khụng gõy tổn hại gỡ Nhưng cú điều cần lưu ý là loại cồn thờm vào phải là loại cồn dựng cho dược phẩm thỡ mới đảm bảo khụng cú độc tớnh
Tỏc dụng của iot
Iot là nguyờn tố mọi người đều quen thuộc Chất sỏt trựng cồn iot, là chất pha chế từ iot, kali iodua và cồn
Trang 2Trong cơ thể mỗi người đều có chứa iot với hàm lượng nhỏ, chừng 20 -50mg Tác dụng của iot với cơ thể rất lớn Iot là điều kiện tiên quyết trong quá trình tổng hợp các hoormon tuyến giáp, rất quan trọng cho sự phát triển bình thường của não và kiểm soát các chức năng của các tổ chức trong cơ thể Khi cơ thể tiếp nhận dưới 150 mg iot hằng ngày thì sẽ xuất hiện bệnh bướu cổ, phình to tuyến giáp trạng, suy giáp và cuối cùng là gây đần độn Vì vậy phải thường xuyên dùng muối iot trong sinh hoạt hằng ngày
Vân tay trên giấy
Lấy một trang giấy sạch, ấn một đầu ngón tay trên giấy rồi đặt lên miệng ống nghiệm có đựng cồn iot Dùng đèn cồn đun nóng ống nghiệm, trên giấy sẽ dần hiện lên vết vân tay màu nâu, rõ từng nét dù đấu tay được in
ra từ mấy tháng trước
Trên đầu ngón tay có dầu béo, dầu khoáng và mồ hôi Tờ giấy có dấu tay mang dầu béo, dầu khoáng và mồ hôi là những dung môi hữu cơ, khi gặp hơi iot bay lên sẽ hoà tan iot, tạo thành màu nâu trên các vân tay lưu lại