SINH HỌC 8

 Với thành phần của huyết tương , máu ở trạng thái lỏng nhờ đó chảy dễ dàng trong mạch và thực hiện được các chức năng quan trọng của nó đối với cơ thể... - Các thành phần nào trong máu

SINH HỌC

8

1- Hoàn thành sơ đồ thành phần cấu tạo của máu 2-Trình bày thành phần và vai trò của huyết tương

Máu

Lỏng

Huyết tương

Tế bào máu

Hồng cầu Bạch cầu Tiểu cầu

…………

………

………

……….

…………

 Với thành phần của huyết tương , máu ở trạng thái lỏng nhờ đó chảy dễ dàng trong mạch và thực hiện được các chức năng quan trọng của nó đối với cơ thể Nhưng khi chảy ra khỏi mạch , máu đông lại ngay chỉ sau vài phút

 - Sự đông máu đã xảy ra như thế nào ?

- Các thành phần nào trong máu tham gia vào quá trình đông máu?

 Trong trường hợp mất nhiều máu người ta thư ờng cấp cứu bằng cách truyền máu

 Vậy khi truyền máu cần tuân thủ những nguyên tắc nào ? tại sao?

TIẾT THỨ 15

 TIỂU CẦU

• Những thể nhỏ , hình dáng không ổn định Đường

kính ~ 2- 4 micromet.

• Có 200  400 nghìn / mm3 máu Sinh ra ở tuỷ xư

ơng , sống được từ 9-11 ngày , khi già được tiêu huỷ

ở gan và lách.

• Tăng khi bữa ăn có nhiều thịt, lúc chảy máu, khi bị

dị ứng

• Giảm trong một số bệnh truyền nhiễm như sốt

xuất huyết, sốt rét ác tính ,khi bị choáng

§¤NG M¸U Vµ ngUY£N T¾C trUYÒN M¸U

Tiết thứ 15

I- §«ng m¸u:

Huyết tương

Máu đông

Học tập nhóm nhỏ 2- 3 HS

• Đọc thông tin kết hợp phân tích sơ đồ mục I

sgk theo các câu hỏi dẫn sau:

1- Tiểu cầu đóng vai trò gì trong quá trình

đông máu?

2- Các thành phần nào trong máu tham gia vào sự tạo thành khối máu đông?

3- Sự đông máu có ý nghĩa gì đối với sự sống của cơ thể ?

Lỏng

Huyết tương

Tế bào máu

Hồng cầu Bạch cầu Tiểu cầu

Vỡ Enzim

Chất sinh

Huyết thanh

Khối máu đông

Ca + 2

- Sơ đồ sự đông máu: SGK

-Ý nghĩa của sự đông máu: Bịt kín vết thương, chống

mất máu.

Tơ máu

Mạng lưới

Khối máu đông

Ôm giữ các

TB máu

 Xem b¶ng thµnh phÇn c¸c nhãm m¸u

- Tªn c¸c nhãm m¸u?

- Thµnh phÇn kháng nguyên A, B trong hồng cầu

cña mçi nhãm m¸u ?

II- C¸c nhãm m¸u vµ nguyªn t¾c truyÒn m¸u

A: Có KN A & KT β

1- Các nhóm máu ở người:

O: Không có kháng nguyên trong HC & Kháng thể α ,β trong HT

AB: Có KN A ,B & không có KT

B: Có KN B & KT β

1895 Border đó chứng minh: Huyết tư

ơng của ĐV này có thể làm hồng cầu của

loài ĐV khác bị ngưng kết ( dính lại

đóng cục và không di chuyển nữa)

1900 Landsteinrer và cộng sự đã chứng minh: Khi trộn máu giữa các cá thể

trong cùng một loài sự ngưng kết xảy ra khi:

Màng hồng cầu có ngưng kết

nguyên, có tác động như một kháng

nguyên Trong huyết tương có Ngưng

kết tố , có tác động như một kháng thể

Hiện tượng ngưng kết xảy ra khi kháng nguyên gặp kháng thể tương

ứng ( theo cơ chế chìa khoá và ổ

khoá).

Karl Landsteiner

- Thớ nghiệm:

+ Dựng hồng cầu /người + Huyết tương/ người khỏc

+ Lấy huyết tương / người + Hồng cầu / người khỏc

KN trong hồng cầu/ nhóm máu người cho + KT tương ứng / huyết tương của nhóm máu người nhận ( A- α; B- β )

⇒Hồng cầu trong máu cho bị kết dính, gây nghẽn mạch

Hồng cầu của cỏc nhúm mỏu cho

Huyết

tương của

cỏc nhúm

mỏu người

nhận

O ( α, β)

A ( β)

B ( α )

A B ( O )

Đánh dấu chiều mũi tên để

chỉ khả năng truyền máu

cho nhau giữa các nhóm để

không gây kết dính hồng

cầu

B A

2- Nguyờn tắc truyền mỏu

• Cần xét nghiệm máu trước để :

+ Truyền nhóm máu phù hợp.

B

A

a Cú thể truyền nhúm mỏu

AB cho người cú nhúm mỏu

O được khụng ? Vỡ sao ?

b Mỏu cú nhiễm cỏc tỏc nhõn gõy bệnh ( virut viờm gan B, HIV…) cú thể truyền cho người khỏc được

khụng ? Vỡ sao ?

 Khi truyền máu cần tuân thủ các nguyên tắc nào ?

CÂU HỎI – BÀI TẬP

1- Tiểu cầu đã tham gia bảo vệ cơ thể bằng cách:

a Vận chuyển oxi và cacbonic.

b Giải phóng enzim giúp tạo thành tơ máu để tạo khối

máu đông , bịt kín vết rách.

c Tạo kháng thể bảo vệ cơ thể.

d Tất cả các hoạt động trên

2- Bố có nhóm máu A, có 2 đứa con Một đứa có nhóm máu O,

và một đứa có nhóm máu A Đứa con nào có huyết tương làm ngưng kết hồng cầu của bố ?

a Con có nhóm máu O

b Con có nhóm máu A.

c a và b đúng.

d a và b sai.

b

b

Hướng dẫn học ở nhà:

• Đọc mục Em có biết.

• Sử dụng sơ đồ ụn tập mục I, H.15 ụn tập mục

II

• Trả lời cỏc cõu hỏi ở SGK

1 giọt máu đào hơn ao nước lã