PHÂN TÍCH HỢP CHẤT HỮU CƠ: 1/ Phân tích định tính nguyên tố: - Chuyển hoá các nguyên tố trong hợp chất hữu cơ thành các chất vô cơ đơn giản rồi nhận biết chúng bằng các phản ứng hoá học
Trang 1LUYỆN THI ĐH-CĐ 2010-2011
ooOOoo
I-KHÁI NIỆM CHUNG:
1/ Hợp chất hữu cơ:
Là hợp chất của cacbon (trừ CO, CO2, H2CO3, muối cacbua, muối cacbonat…)
Các HCHC được chia thành 3 loại:
a/ Hiđrocacbon: Phân tử chỉ có 2 nguyên tố C và H (CxHy)
b/ Các hợp chất hữu cơ có nhóm chức: Phân tử chứa thêm các nguyên tố khác: O, N, P, S, Cl…… (CxHyOzNtClu… )
c/ Các hợp chất cơ kim: Phân tử chỉ chứa thêm kim loại như Na hoặc Mg (CxHyNaz….)
2/ Đặc điểm của HCHC:
- Chủ yếu tạo bởi liên kết cộng hoá trị
- Dễ bay hơi kém bền đối với nhiệt và dễ cháy
- Phần lớn không tan trong nước nhưng tan trong dung môi hữu cơ
- Các phản ứng thường xảy ra chậm, theo nhiều hướng khác nhau nên tạo thành hỗn hợp các sản phẩm
II PHÂN TÍCH HỢP CHẤT HỮU CƠ:
1/ Phân tích định tính nguyên tố:
- Chuyển hoá các nguyên tố trong hợp chất hữu cơ thành các chất vô cơ đơn giản rồi nhận biết chúng bằng các phản ứng hoá học đặc trưng
- Phương pháp này chỉ biết được nguyên tố nào tồn tại trong hợp chất hữu cơ
2/ Phân tích định lượng nguyên tố:
- Cho biết chính xác hàm lượng của từng nguyên tố trong hợp chất hữu cơ
Cho chất hữu cơ A: CxHyOzNtClu có khối lượng a ( gam )
+ Theo khối lượng:
nC =
4 22 44
2 2
2
CO CO
CO
V m
n = = mC = nC.12
4 22 18
2 2
2
O H O H O
H
V m
n = = nH = 2.n H O
2 ⇒ m H =n H 1
4 22
2 2
N N
V
n = n N =2.n N2 ⇒ m N =n N 14
nCl2=
4 22
V
nCl = 2.nCl2 ⇒mCl = nCl 35.5
⇒ m O (trong A) = mA - mC - mH - mN- mCl + Theo phần trăm:
%C =
a
m C.100%
%H =
a
m H.100%
%N =
a
m N.100%
%O = 100 – ( %C + %H + %N + %Cl ) + Xác định khối lượng phân tử của chất hữu cơ:
Theo định nghĩa : M =
n m
Theo tỉ khối hơi: dA/B =
B
A
M
M
⇒ MA = MB dA/B Theo phương trình trạng thái (khí lí tưởng): PV = n.R.T với n =
M m
Trang
Trang 2-1-LUYỆN THI ĐH-CĐ 2010-2011
⇒ M =
n
m
=
V P
T R m
.
.
III LẬP CÔNG THỨC PHÂN TỬ:
1 Tìm Công Thức Nguyên hay công thức thực nghiệm:
-Gọi công thức tổng quát hợp chất hữu cơ là CxHyOzNt có khối lượng phân tử là M
-Dựa vào khối lượng hoặc phần trăm khối lượng:
Lập tỉ lệ: x : y : z : t =
12
C
m
= 1
H
m
= 16
O
m
= 14
N
m
Hay x : y : z : t =
12
%C
= 1
%H
= 16
%O
= 14
%N
Đưa tỉ lệ về số nguyên nhỏ nhất ta có công thức nguyên (CxHyOzNt)n hay công thức thực nghiệm
- Dựa vào M tìm n bằng biểu thức :
( 12x + y + 16z + 14t ) n = M ⇒ n và CTPT
* Lưu ý: nếu đề không cho M thì dựa vào các dữ kiện khác ( số nguyên tử H luôn là số chẵn( nếu không có
N), chất đó thuộc loại chức gì ) để tính n
Cách 2: Tìm trực tiếp khi biết M:
Sử dụng biểu thức:
C
m
x
12 =
H
m
y
=
O
m
z
16 =
N
m
t
14 =
Cl
m
u
5 35
=
a M
Hoặc
C
x
%
12 =
H
y
% =
O
z
%
16 =
N
t
%
14 =
Cl
u
%
5 35
= 100
M
Suy ra các giá trị x, y, z, t.u
2.Lập công thức phân tử dựa vào phản ứng cháy tổng quát:
Theo sơ đồ:
CxHyOzNtClu + (x +
4
y
- 2
z
)O2 x CO2 +
2
y
H2O +
2
1
N2 + 2
1
Cl2
M (g) 44x 9y 14t
a(g) mCO2 mH2O mN2 Lập tỉ số :
2
44
CO
m
x
=
O H
m
y
2
9 =
2
14
N
m
t
=
2
5 35
Cl
m
u
=
a M
Suy ra x, y, t và dùng biểu thức : M = 12x + y +16z +14t + 35.5u tính được z
V CẤU TẠO PHÂN TỬ HỢP CHẤT HỮU CƠ:
1/ Nội dung thuyết cấu tạo hoá học:
a/ Trong phân tử chất hữu cơ, các nguyên tử liên kết với nhau theo đúng hóa trị và theo một trật tự nhất định, nếu thay đổi trật tự đó sẽ tạo thành phân tử chất mới, có tính chất mới
b/ Trong phân tử chất hữu cơ, cacbon luôn có hóa trị IV Những nguyên tử cacbon có khả năng liên kết không chỉ với những nguyên tử của các nguyên tố khác mà còn kết hợp trực tiếp với nhau thành những mạch cacbon khác nhau ( mạch thẳng và mạch nhánh và mạch vòng)
c/ Tính chất của các chất phụ thuộc vào thành phần phân tử ( bản chất và số lượng các nguyên tử) và thứ tự liên kết các nguyên tố trong phân tử là cấu tạo hoá học của phân tử
2/ Đồng đẳng:
Định nghĩa: Đồng đẳng là hiện tượng các chất có cấu tạo và tính chất hóa học tương tự nhau, nhưng
khác nhau về thành phần phân tử một hay nhiều nhóm –CH2- (metylen) Những chất đó gọi là những chất đồng đẳng và chúng hợp thành dãy đồng đẳng
Ví dụ: CH4, C2H6, C3H8…… CnH2n+2: Dãy đồng đẳng của Mêtan
3/ Đồng phân:
a/ Định nghĩa: Đồng phân là hiện tượng các chất có cùng công thức phân tử nhưng có cấu tạo khác
nhau nên tính chất khác nhau Các chất đó gọi là những đồng phân của nhau
Ví dụ: C2H6O, có 2 đồng phân
CH3-CH2-OH (rượu etylic) và CH3-O-CH3 ( đimetyl ete)
Trang 3LUYỆN THI ĐH-CĐ 2010-2011
b/ Phân biệt các chất đồng đẳng và đồng phân
CTPT: Hơn kém nhau 1 hay nhiều nhóm CH2
Các chất đồng đẳng liên tiếp có phân tử khối lập
thành 1 cấp số cộng, với công sai d = 14
CTPT: Giống nhau Các chất đồng phân có phân tử khối giống nhau
Có cấu tạo tương tự nhau nên tính chất hóa học
giống nhau
Có cấu tạo khác nhau nên tính chất hóa học khác nhau
c/ Cách viết công thức cấu tạo các đồng phân:
* Dựa vào độ bất bão hoà của công thức phân tử để xác định mạch cacbon ( hở hay vòng).
Độ bất bão hoà chính là tổng số vòng và số nối л của phân tử, kí hiệu là:
Ứng với công thức phân tử: CxHyOzNtClu
=
2
) ( ) 2
2
( x+ +t − y+u
Nếu : = 0, thì không có liên kết л (ankan)
= 1, thì có 1 liên kết л hoặc 1 vòng (anken hay xicloankan)
= 2, thì có 2 liên kết л (ankađien hay ankin hay có 1 vòng và 1 liên kết đôi)
= 3, thì có 3 liên kết л
= 4, thì 4 lkπ hoặc 3π + 1 vòng
………
Dựa vào độ bất bão hoà và số lượng các nguyên tố có thể dự đoán đựợc loại chất hũu cơ
Giá
trị ∆ Nguyên tô O Nguyên tố N Nguyên tố
Halogen
CnH2n ( n≥2)
CnH2n-2 (n≥2)
CnH2nO ( n ≥2)
0 2 hoặc 3 0 0 - Ancol no, đa chức mạch hở - Ete, no đa chức mạch hở CnH2n+2Oz ( n≥ z)
- Ancol không no, đơn chức
- Ete không no, đơn chức
- Anđehit no, đơn
- Xeton, no đơn
CnH2nO ( n≥1)
CnH2nO ( n≥1)
1 2 0 0 - Axit Cacboxylic no đơn- Este no đơn mạch hở CnH2nO2 ( n≥1)
CnH2nO2 ( n≥2)
1 4 0 0 - Axit Cacboxylic no, 2chức - Este, no 2 chức CnH2nO2 ( n≥2)
CnH2nO2 ( n≥4)
* Lập các dạng mạch:
Trang
Trang 4-3-LUYỆN THI ĐH-CĐ 2010-2011
- Mạch hở : Thẳng và nhánh
- Mạch vòng
* Thuộc các lọai nhóm chức chất hữu cơ:
- Hyđroxyl ( -OH); Ete ( -O-)
- Cacboxyl : -CO-, -CHO
- Cacboxyl (-COOH); Este ( -COO-)
- Amin bậc 1 (NH2-); Amin bậc 2( -NH-); Amin bậc 3( - N - )
* Tiến hành viết công thức cấu tạo theo trình tự sau:
- Xác định loại hợp chất
- Tuần tự mỗi loại viết các dạng mạch cacbon
- Thêm liên kết đôi, ba, hoặc nhóm chức trên mỗi mạch cacbon, rồi có thể thay đổi vị trí của chúng để
có thêm đồng phân
- Thêm H vào mỗi cacbon ( đủ hóa trị 4)
- Nếu hợp chất có nhóm chức thì thay đổi vị trí của nhóm chức
Lưu ý: Cần phải xét thêm đồng phân hình học CIS-TRANS khi mạch C có liên kết đôi
VI CÁC PHẢN ỨNG DẠNG TỔNG QUÁT:
1 Đối với HiđroCacbon :C n H n+2−k( k = số liên kết π) Có thể là hỗn hợp hiđroCacbon
a.Phản ứng với H2 dư (Ni,to) (Hs=100%)
k 2 n
n H
C + − +kH2 → Ni t, o
2 n
n H
C +
b.Phản ứng với X2 dư: ( X : Cl, Br )
k 2 n
n H
C + − +kBr2 → C n H2n+2−2k Br2k
c Phản ứng với HX
k 2 n
n H
C + − +kHX → C n H n+2−k X k
d.Phản ứng với Cl2 (a's'k't') ( Thế nguyên tử H của HiđroCacbon)
k 2 n
n H
C + − + x Cl2 → C n H2n+2−2k−x Cl x +x HCl
e.Phản ứng với AgNO3/NH3 ( Thế H của Ank-1-IN )
2C n H n+2− k+ x Ag2O NH → 3 2C n H2n+2−2k−x Ag x +x H2O
2) Đối với ankan:
CnH2n+2 + xCl2 ASKT → CnH2n+2-xClx + xHCl ĐK: 1 ≤x ≤2n+2
CnH2n+2 → Crackinh CmH2m+2 + CxH2x … ĐK: m+x = n; m ≥1, x ≥2, n ≥3.
3) Đối với anken:
+ Phản ứng với H2, Br2, HX đều tuân theo tỉ lệ mol 1:1
+ Chú ý phản ứng thế với Cl2 ở cacbon α
CH3-CH=CH2 + Cl2 500 → o C
ClCH2-CH=CH2 + HCl
4) Đối với ankin:
+ Phản ứng với H2, Br2, HX đều tuân theo tỉ lệ mol 1:1 hay 1: 2
VD: CnH2n-2 + H2 →Pdi,t o CnH2n
CnH2n-2 + 2H2 Ni → t, o CnH2n+2
+ Phản ứng với dd AgNO3/NH3
2CnH2n-2 + xAg2O →2CnH2n-2-xAgx + xH2O
ĐK: 0 ≤x ≤2
* Nếu x =0 ⇒hydrocacbon là ankin ≠ ankin-1
* Nếu x =1 ⇒hydrocacbon là ankin-1
* Nếu x = 2 ⇒hydrocacbon là C2H2
5) Đối với aren và đồng đẳng:
α là số liên kết π ngoài vòng benzen
β là số liên kết π trong vòng benzen
Phản ứng với dd Br2 : chỉ có liên kết π ngaòi vòng phản ứng
Trang 5LUYỆN THI ĐH-CĐ 2010-2011
nBr2 = nHC.α ⇒αlà số liên kết π ngoài vòng benzen
Phản ứng với H2 : cả liên kết π trong vòng và ngoài vòng
) (
2 = α +β
n hydrocacbo
H
n
n
6) Phản ứng cháy của HiđroCacbon :
2
1
3n+
O2 - > nCO2 + (n +1)H2O
nCO n H O
2
2< và nAnkan = n H2O −n CO2
b/ Anken : CnH2n +
2
3n
O2 - > nCO2 +nH2O
2
2O CO
n =
c/ Ankin : CnH2n-2 + ( )
2
1
3n−
O2 - > nCO2 + (n-1)H2O
nCO n H O
2
2> và nAnkin = n CO n H O
2
2 −
7) Bài toán hỗn hợp theo phương pháp trung bình :
+ Khối lượng mol trung bình của hỗn hợp:
hh
hh
n
m
M =
+ Số nguyên tử C: 2
X Y
co
C H
n n
n
=
+ Số nguyên tử C trung bình: CO2
hh
n n
n
n
+
=
+
BÀI TẬP ÁP DỤNG Câu 1 Một trong những đặc điểm chung của các hợp chất hữu cơ là:
A Không tan trong nước
B Chỉ tan trong dung môi hữu cơ
C Ít tan trong nước tan nhiều trong dung môi hữu cơ
D Phần lớn chất hữu cơ không tan trong nước, nhưng tan trong dung môi hữu cơ
Câu 2 Các phản ứng hoá học của hợp chất hữu cơ thường:
Trang
Trang 6-5-LUYỆN THI ĐH-CĐ 2010-2011
A Xảy ra chậm theo một hướng
B Xảy ra nhanh theo nhiều hướng
C Xảy ra chậm theo nhiều hướng khác nhau, tạo thành hỗn hợp các sản phẩm
D Xảy ra chậm theo nhiều hướng khác nhau, tạo thành hỗn hợp hai sản phẩm
Câu 3 Phát biểu nào sau đây chưa chính xác:
A Tính chất của các chất phụ thuộc và thành phần phân tử và cấu tạo hoá học
B Các chất là đồng phân của nhau thì có cùng công thức phân tử
C Các chất có cùng công thức phân tử là đồng phân của nhau
D Sự xen phủ trục tạo thành liên kết xích ma σ, sự xen phủ bên tạo thành liên kết л
Câu 4 Chọn phát biểu đúng trong các phát biểu dưới đây Đồng phân là những chất có:
A Cùng thành phần nguyên tố và phân tử khối bằng nhau
B Cùng công thức phân tử nhưng có cấu tạo hóa học khác nhau
C Cùng tính chất hoá học
D Cùng khối lượng phân tử
Câu 5 Số đồng phân cấu tạo của C4H10 và C4H9Cl lần lượt là:
Câu 6 Ở điều kiện thường, các hiđrocacbon ở thể khí gồm các hiđrocacbon có
A Số nguyên tử cacbon từ 1 đến 4 B Số nguyên tử cacbon từ 1 đến 5
C Số nguyên tử cacbon từ 1 đến 6 D Số nguyên tử cacbon từ 2 đến 10
Câu 7 Đốt cháy hoàn toàn một chất hữu cơ X thu được 6.6 gam CO2 và 2.7 gam H2O Chất hữu cơ A thuộc dãy đồng đẵng nào?
Câu 8 Liên kết ba tạo bởi ba cặp electron góp chung giữa 2 nguyên tử trong đó có các dạng liên kết
A 3 liên kết σ hoặc 3 liên kết π B 2 liên kết σ và 1 liên kết π
C 2 liên kết π và 1 liên kết σ D 1 liên kết π 1 liên kết σ và 1 liên kết cho nhận
Câu 9 Tính chất hóa học của các hợp chất hữu cơ phụ thuộc vào yếu tố?
A bản chất, số nguyên tử của các nguyên tố trong phân tử
B thứ tự liên kết giữa các nguyên tử trong phân tử
C thành phần phân tử và cấu tạo hóa học của chúng
D đặt điểm electron lớp ngoài cùng và cấu hình electron của các nguyên tử trong phân tử
Câu 10 Những chất là đồng đẳng của nhau có đặc điểm gì?
A Thành phần phân tử hơn nhau một số nhóm CH2 và có tính chất vật lí giông nhau
B Thành phần phân tử khác nhau 1 số nhóm CH2 và có tính chất hóa học giống nhau
C CTPT khác nhau một hoặc nhiều nhóm CH2 nhưng có tính chất hóa học tương tự nhau
D Thành phân phân tử khác nhau một hoặc nhiều nhóm CH2 nhưng mọi tính chất đều giống nhau
Câu 11 Chọn phát biểu đúng về HiđroCacbon
A Những hợp chất hữu cơ tạo thành từ 2 nguyên tố C và H
B Những hợp chất hữu cơ chỉ có liên kết σ giữa C và H
C Những hợp chất mà phân tử chỉ có 2 nguyên tử C và H
D Những hợp chất mà phân tử tạo nên bằng tương tác của C và H
Câu 12 Phương pháp chưng cất thường dùng để tách các chất trong hỗn hợp nào?
A Các chất hòa tan vào nhau có nhiệt độ sô gần bằng nhau
B Các chất hòa tan vào nhau có nhiệt độ sôi khác nhau
C Các chất không hòa tan vào nhau, có nhiệt độ sôi khác nhau
D Các chất rắn hòa tan vào chất lỏng
Câu 13 Mục đích của phân tích đinh tính là nhằm xác định:
A Nguyên tố C, H, O có trong phân tử chất hữu cơ
B Các nguyên tố có mặt trong chất hữu cơ
C Các dạng liên kết hóa học có rong chất hữu cơ
D Thành phần và cấu tạo phân tử hợp chất hữu cơ
Trang 7LUYỆN THI ĐH-CĐ 2010-2011
Câu 14 HiđroCacbon X có CTĐG là CH3 thì CTPT của X:
Câu 15 Hỗn hợp 2 ankan là đồng đẳng liên tiếp có khối lượng là 24,8g Thể tích tương ứng của hỗn
hợp là 11,2 lít (đktc) Công thức phân tử ankan là:
A CH4, C2H6 B C2H6, C3H8 C C3H8, C4H10 D C4H10, C5H12.
Câu 16 Khi phân tích một chất hữu cơ thu được 85,8%C ; 14,2%H Biết tỉ khối hơi của A so với H2 là
28 CTPT của chất hữu cơ là:
Câu 17 Đốt cháy hoàn toàn 1.6gam một chất hữu cơ A thu được 2.24 lít khí CO2 ( đkc) và 3.6 gam
Câu 18 Đốt cháy hoàn toàn 2 gam một ankin thu được 6.6 g CO2 và 1.8 g H2O TìmCTPT của Ankin
Câu 19 Đốt cháy gam hỗn hợp CH4 và C2H4 thu được 7.04 gam CO2 và 3.6 gam H2O Tính khối ượng của hỗn hợp
Câu 20 Đốt cháy hoàn toàn m gam hỗn hợp gồm CH4, C3H6 và C4H10 thu được 17,6g CO2 và 10,8g
H2O m có giá trị là: A 2g B 4g C 6g D 8g
Câu 21 Đốt cháy hoàn toàn 3,1g chất hữu cơ A cần vừa đủ 0,225mol oxi Sản phẩm cháy gồm: 4,4g
CO2; 0,56lit nitơ đo ở 00C, 2atm; và hơi nước Xác định công thức phân tử của A:
A CH5N B C7H9N C C5H11N D C4H9N
Câu 22 Anđehit hai chức A có phần trăn khối lượng C và H là 55,814% và 6,976% CTPT A:
A.C4H8O2 B C2H2O2 C C4H6O2 D C2H6O2
Câu 23 Oxi hóa hoàn toàn 0,01 mol ancol đơn chức X cần 1,008 l O2 thu được 0,672 l CO2 và m gam
H2O Các khí đo ở điều kiện tiêu chuẩn CTPT của A là:
A C2H6O B C3H8O C C3H6O D C4H8O
Câu 24 Cho hỗn hợp 2 anken đi qua bình đựng nước Br2 thấy làm mất màu vừa đủ dung dịch chứa 16g Br2 Tổng số mol 2 anken là:
Câu 25 Biết rằng 2,24(l) khí Propylen làm mất màu 50ml dd Brom Nếu dẫn khí axetilen có thể tích
như trên đi qia dd Brôm thì có thể làm mất màu bao nhiêu ml
Câu 26 Chất hữu cơ A thuần chức chứa (C, H, O) có khối lượng phân tử nhỏ hơn 120 Đốt cháy hoàn
toàn 2,3g A sau đó cho sản phẩm hấp thụ vào bình chứa dd Ba(OH)2 dư thấy có 14,775 g kết tủa và khối lượng bình tăng lên 5,1g CTPT của A:
A, C3H8O3 B C2H6O2 C C4H8O2 D C6H12O6
Câu 27 Hai chất hữu cơ X và Y là đồng phân khác chức nhau Ở 27,3 oC, 1at, hơi của 1,8 g X có thể tích V = 0,7392 lít Khi đốt cháy X hoặc Y thu được CO2 và H2O có thể tích hơi bằng nhau Tìm
CTCT của X, Y biết X có nhiệt độ sôi cao hơn Y
A X: CH3COOCH3 và Y: CH3CH2COOH B X: HCOOCH3 và Y: CH3COOH
C X :CH3CH2COOH và Y: CH3COOCH3 D X: CH3COOH và Y: HCOOCH3
Câu 28 X là một axit hữu cơ có thành phần 40,67% C và 5,08% H Biết để trung hòa 0,1 mol X cần 50
g dd NaOH 16% CTPT của X:
A C2H4O2 B C4H6O4 C C3H6O2 D C2H2O4
Câu 29 Chất hữu cơ A thuần chức có thành phần 43,84% oxi A tác dụng với NaOH theo tỉ lệ mol là
1:2 sinh ra một muối và hỗn hợp 2 chất hữu cơ X, Y đồng đẳng kế nhau có tỉ khối hơi của hỗn hợp so với H2 là 19,5 CTPT của A:
A C2H2O4 B C4H6O4 C C6H10O4 D C5H8O4
Trang
Trang 8-7-LUYỆN THI ĐH-CĐ 2010-2011
Câu 30 Đốt cháy hoàn toàn một hợp chất hưu cơ X có thành phần C, H, O thu được CO2 và H2O trong
đó VCO2 =
4
3
VH2O =
7
6
VO2 dùng đốt cháy X Mặt khác 1 lit hơi X có khối lượng bằng 46 lần khối lượng của 1 lit hiđro đo cùng điều kiện Tìm CTPT của X:
A C3H8O2 B C3H6O2 C C3H8O3 D C4H8O2
Câu 31 Để đốt cháy 2,25g hợp chất hữu cơ A chứa C, H, O phải dùng hết 3,08 lit O2 đktc và thu được
VH2O =
4
5
VCO2 Biết tỉ khối hơi của A đối với CO2 là 2,045 Tìm CTPT của A
A C4H10O2 B C3H6O2 C C3H8O3 D C4H8O2
Câu 32 Một chất hữu cơ B chứa 3 nguyên tố C, H, O khi đốt cháy phải dùng lượng oxi gấp 8 lần
lượng oxi có trong B và thu được CO2 , H2O có tỉ lệ khối lượng
9
22 Tìm CTPT của B, biết trong B chỉ có 1 oxi:
A C4H10O B C3H6O C C3H8O D C4H8O
Câu 33 Đốt cháy hoàn toàn 0,43g chất hữu cơ S chứa C, H, O rồi cho sản phẩm cháy vào bình đựng
35ml dung dịch KOH tăng lên 1,15g đồng thời trong bình xuất hiện 2 muối có khối lượng tổng cộng 2,57g Tỉ khối hơi của S đối với H2 là 43 Tìm CTPT của S:
A C4H10O2 B C3H6O2 C C4H6O2 D C4H8O2
Câu 34 Đốt cháy hoàn toàn một lượng chất hữu cơ Y cần 6,72lit O2 đktc Khi cho toàn bộ sản phẩm tạo thành ( chỉ gồm CO2 và H2O) vào một lượng nước vôi trong thu được 10g kết tủa và 200ml dung dịch muối có nồng độ 0,5M, dung dịch này nặng hơn lượng nước vôi ban đầu là 8,6g Tìm công thức đơn giản của Y:
Câu 35 Một chất hữu cơ Z chứa 3 nguyên tố C, H, O Ở thể hơi 1,8g chất Z chiếm thể tích bằng thể
tích của 0,8g oxi cùng điều kiện Đốt cháy hoàn toàn 3,6g Z bằng 4,48lit O2 đktc thu được hỗn hợp khí và hơi trong đó VCO2 = 3VO2 ; mCO2 =
3
11
mH2O Tìm CTPT của Z:
A C4H10O2 B C3H6O2 C C4H6O2 D C3H4O2
Câu 36 Oxi hóa hoàn toàn 0,42g chất hữu cơ X chỉ thu được khí cacbonic và hơi nước mà khi dẫn
toàn bộ vào bình chứa nước vôi trong lấy dư thì khối lượng bình tăng thêm 1,86g, đồng thời xuất hiện 3g kết tủa Mặt khác khi hóa hơi một lương chất X người ta thu được một thể tích vừa đúng bằng
5 2
thể tích của khí nitơ có khối lượng tương đương trong cùng điều kiện nhiệt độ áp suất Tìm CTPT của X:
Câu 37 Phân tích x gam chất hữu cơ A chỉ thu được a gam CO2 và b gam nước
Biết 3a = 11b, 7x = 3(a + b), xác định công thức phân tử của A nếu tỉ khối hơi của A so với không khí < 3
A C4H10O2 B C3H4O2 C C4H8O2 D C3H6O2
Câu 38 Đốt cháy hoàn toàn 1,08g chất hữu cơ X, rồi cho toàn bộ sản phẩm vào dung dịch Ba(OH)2, thấy bình nặng thêm 4,6g đồng thời tạo thành 6,475g muối axit và 5,91g muối trung hoà Xác định CTCT của X, biết có thể tác dụng với dung dịch AgNO3/NH3
A CH ≡ CH B CH ≡ C – CH3 C CH≡C-C2H5D CH3 – C ≡ C – CH3
thu được 3,94g kết tủa và dung dịch Y Cô cạn dung dịch Y rồi nung đến khối lượng không đổi thu được 4,59g chất rắn.Tìm CTPT của X:
A C5H10 B C4H8 C C5H12 D C4H10
MỘT SỐ CÂU HỎI TRONG ĐỀ THI ĐH-CĐ
Trang 9LUYỆN THI ĐH-CĐ 2010-2011
Câu 40 (CĐ-08) Đốt cháy hoàn toàn một hiđrocacbon X thu được 0,11 mol CO2 và 0,132 mol H2O Khi X tác dụng với khí clo (theo tỉ lệ số mol 1:1) thu được một sản phẩm hữu cơ duy nhất Tên gọi của X là
A 2-Metylbutan B etan C 2,2-Đimetylpropan D 2-Metylpropan
Câu 41 CĐ - 2007) Khi cho ankan X (83,72% khối lượng cacbon trong phân tử) tác dụng với clo theo
tỉ lệ mol 1:1 (trong điều kiện chiếu sáng) chỉ thu được 2 dẫn xuất monoclo đồng phõn của nhau Tìm của X là
A butan B 2- metylpropan C 2,3-đimetylbutan D 3-metylpentan
Câu 42 (KA – 2007) Một hiđrocacbon X cộng hợp với axit HCl theo tỉ lệ mol 1:1 tạo sản phẩm cú
thành phần khối lượng clo là 45,223% Cụng thức phõn tử của X là (cho H = 1, C = 12, Cl = 35,5)
A C4H8 B C3H6 C C3H4 D C2H4
Câu 43 (KA-07)- Hỗn hợp gồm hiđrocacbon X và oxi có tỉ lệ số mol tương ứng là 1:10 Đốt cháy
hoàn toàn hỗn hợp trên thu được hỗn hợp khí Y Cho Y qua dung dịch H2SO4 đặc, thu được hỗn hợp khí Z có tỉ khối đối với hiđro bằng 19 Công thức phân tử của X là
Câu 44 (KB-07)- Khi brom hóa một ankan chỉ thu được một dẫn xuất monobrom duy nhất có tỉ khối
hơi đối với hiđro là 75,5 Tên của ankan đó là (cho H = 1, C = 12, Br = 80)
Câu 45 (KA-08)- Khi crackinh hoàn toàn một thể tích ankan X thu được ba thể tích hỗn hợp Y (các
thể tích khí đo ở cùng điều kiện nhiệt độ và áp suất); tỉ khối của Y so với H2 bằng 12 Công thức phân tử của X là
Câu 46 (KB-08)-Hiđrocacbon mạch hở X trong phân tử chỉ chứa liên kết đơn và có hai nguyên tử
cacbon bậc ba trong một phân tử Đốt cháy hoàn toàn 1 thể tích X sinh ra 6 thể tích CO2 (ở cùng điều kiện nhiệt độ,áp suất) Khi cho X tác dụng với Cl2 (theo tỉ lệ số mol 1 : 1), số dẫn xuất monoclo tối đa sinh ra là
Câu 47 (KB-08)- Ba hiđrocacbon X, Y, Z là đồng đẳng kế tiếp, khối lượng phân tử của Z bằng 2 lần
khối lượng phân tử của X Các chất X, Y, Z thuộc dãy đồng đẳng
Câu 48 (CĐ-07)- Cho hỗn hợp hai anken đồng đẳng kế tiếp nhau tác dụng với nước (có H2SO4 làm
xúc tác) thu được hỗn hợp Z gồm hai rượu (ancol) X và Y Đốt cháy hoàn toàn 1,06 gam hỗn hợp Z sau đó hấp thụ toàn bộ sản phẩm cháy vào 2 lít dung dịch NaOH 0,1M thu được dung dịch T trong đó nồng độ của NaOH bằng 0,05M Công thức cấu tạo thu gọn của X và Y là
(Cho: H = 1; C = 12; O = 16; thể tích dung dịch thay đổi không đáng kể)
Câu 49 (KA – 2007) Cho 4,48 lít hỗn hợp X (ở đktc) gồm 2 hiđrocacbon mạch hở lội từ từ qua bỡnh
chứa 1,4 lớt dung dịch Br2 0,5M Sau khi phản ứng hoàn toàn, số mol Br2 giảm đi một nửa và khối lượng bỡnh tăng thêm 6,7 gam Công thức phõn tử của 2 hiđrocacbon là (cho H = 1, C = 12)
A C3H4 và C4H8 B C2H2 và C3H8 C C2H2 và C4H8 D C2H2 và C4H6
Câu 50 (KB – 2008) Dẫn 1,68 lít hỗn hợp khí X gồm hai hiđrocacbon vào bình đựng dung dịch brom
(dư) Sau khi phản ứng xảy ra hoàn toàn, có 4 gam brom đó phản ứng và còn lại 1,12 lít khí Nếu đốt cháy hoàn toàn 1,68 lít X thì sinh ra 2,8 lít khí CO2 Công thức phân tử của hai hiđrocacbon là (biết các thể tích khí đều đo ở đktc)
A CH4 và C2H4 B CH4 và C3H4 C CH4 và C3H6 D C2H6 và C3H6
Câu 51 (CĐ-07) Dẫn V lít (ở đktc) hỗn hợp X gồm axetilen và hiđro đi qua ống sứ đựng bột
niken nung nóng, thu được khí Y Dẫn Y vào lượng dư AgNO3 (hoặc Ag2O) trong dung dịch NH3 thu được 12 gam kết tủa Khí đi ra khỏi dung dịch phản ứng vừa đủ với 16 gam brom và còn lại khí Z Đốt cháy hoàn toàn khí Z thu được 2,24 lít khí CO2 (ở đktc) và 4,5 gam nước Giá trị của
Trang
Trang 10-9-LUYỆN THI ĐH-CĐ 2010-2011
V bằng
Câu 52 (KA-07) Ba hiđrocacbon X, Y, Z kế tiếp nhau trong dãy đồng đẳng, trong đó khối lượng
phân tử Z gấp đôi khối lượng phân tử X Đốt cháy 0,1 mol chất Y, sản phẩm khí hấp thụ hoàn toàn vào dung dịch Ca(OH)2 (dư), thu được số gam kết tủa là (cho H = 1, O = 16, Ca = 40)
Câu 53 (CĐ-07) Đốt cháy hoàn toàn một thể tích khí thiên nhiên gồm metan, etan, propan bằng oxi
không khí (trong không khí, oxi chiếm 20% thể tích), thu được 7,84 lít khí CO2 (ở đktc) và 9,9 gam nước Thể tích không khí (ở đktc) nhỏ nhất cần dùng để đốt cháy hoàn toàn lượng khí thiên nhiên trên là
Câu 54 (KA-08) Đun nóng hỗn hợp khí gồm 0,06 mol C2H2 và 0,04 mol H2 với xúc tác Ni, sau một
thời gian thu được hỗn hợp khí Y Dẫn toàn bộ hỗn hợp Y lội từ từ qua bình đựng dung dịch brom (dư) thì còn lại 0,448 lít hỗn hợp khí Z (ở đktc) có tỉ khối so với O2 là 0,5 Khối lượng bình dung dịch brom tăng là
Câu 55 (KA-08) Hỗn hợp X có tỉ khối so với H2 là 21,2 gồm propan, propen và propin Khi đốt
cháy hoàn toàn 0,1 mol X, tổng khối lượng của CO2 và H2O thu được là
Câu 56 (CĐ-08) Đốt cháy hoàn toàn 20,0 ml hỗn hợp X gồm C3H6, CH4, CO (thể tích CO gấp hai
lần thể tích CH4), thu được 24,0 ml CO2 (các thể tích khí đo ở cùng điều kiện nhiệt độ và áp suất)
Tỉ khối của X so với khí hiđro là
Câu 57 ( KB 2010) Hỗn hợp khí X gồm một ankan và một anken Tỉ khối của X so với H2 bằng 11,25 Đốt cháy hoàn toàn 4,48 lít X, thu được 6,72 lít CO2 (các thể tích khí đo ở đktc) Công thức của ankan
và anken lần lượt là
A CH4 và C2H4 B C2H6 và C2H4 C CH4 và C3H6 D CH4 và C4H8
Câu 58 ( KB 2010) Tổng số hợp chất hữu cơ no, đơn chức, mạch hở, có cùng công thức phân tử
C5H10O2, phản ứng được với dung dịch NaOH nhưng không có phản ứng tráng bạc là
Câu 59 (KB 2010) Cho các chất : (1) axit picric; (2) cumen; (3) xiclohexanol; (4)
1,2-đihiđroxi-4-metylbenzen; (5) 4-metylphenol; (6) α-naphtol Các chất thuộc loại phenol là:
A (1), (3), (5), (6) B (1), (2), (4), (6) C (1), (2), (4), (5) D (1), (4), (5), (6)