.....................
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM HUẾ CỘNG HOÀ XÃ HÔI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
KHOA CƠ KHÍ CÔNG NGHỆ Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
Bộ môn: Công nghệ sau thu hoạch
-NHIỆM VỤ THIẾT KẾ ĐỒ ÁN THIẾT BỊ
Họ và tên sinh viên: Nguyễn Đăng Việt
Lớp: CNTP43
Ngành: Công nghệ Thực Phẩm
1/ Tên đề tài:
Thiết kế hệ thống cô đặc ba nồi ngược chiều.
Thiết bị cô đặc phòng đốt trong ống tuần hoàn ngoài.
Cô đặc dung dịch KOH
2/ Các số liệu ban đầu:
- Năng suất tính theo dung dịch đầu (Tấn/giờ): 10
- Nồng độ đầu của dung dịch (% khối lượng): 12
- Nồng độ cuối của dung dịch (% khối lượng) 30
- Ap suất hơi đốt nồi 1 (at): 3.5
- Ap suất hơi còn lại trong thiết bị ngưng (at): 0,3
3/ Nội dung các phần thuyết minh và tính toán:
- Đặt vấn đề
- Chương I: Tổng quan về sản phẩm, phương pháp điều chế, chọn phương án thiết kế.
- Chương II:Tính toán công nghệ thiết bị chính.
- Chương III:Tính và chọn thiết bị phụ: Thiết bị Baromet, bơm chân không, bơm dung dịch, thiết bị gia nhiệt.
- Chương IV: Kết luận.
- Tài liệu tham khảo
4/ Các bản vẽ và đồ thị (ghi rõ các loại bản và kích thước các loại bản vẽ):
- 1 bản vẽ hệ thống thiết bị chính, khổ A1 và A3 đính kèm trong bản thuyết minh.
- 1 bản vẽ thiết bị chính, khổ A1.
5/ Giáo viên hướng dẫn:
Phần: toàn bộ Họ và tên giáo viên: Tống Thị Quỳnh Anh
6/ Ngày giao nhiệm vụ: 03/03/2012
7/ Ngày hoàn thành nhiệm vụ: 03/05/2012
Thông qua bộ môn
GIÁO VIÊN HƯỚNG DẪN
Ngày tháng năm 2010 (Ký, ghi rõ họ tên)
TỔ TRƯỞNG BỘ MÔN
(Ký, ghi rõ họ tên)
Trang 2MỤC LỤC
ĐẶT VẤN ĐỀ 6
CHƯƠNG I: TỔNG QUAN VỀ SẢN PHẨM – PHƯƠNG PHÁP ĐIỀU CHẾ - CHỌN PHƯƠNG ÁN THIẾT KẾ 7
I Tổng quan về sản phẩm 7
II Cơ sở lý thuyết và các phương pháp cô đặc 8
1 Định nghĩa 8
2 Các phương pháp cô đặc 10
3 Ứng dụng của sự cô đặc 10
4 Cấu tạo thiết bị cô đặc 10
III Lựa chọn phương án thiết kế - thuyết minh quy trình công nghệ 12
1 Lựa chọn phương án thiết kế 12
2 Thuyết minh quy trình công nghệ 12
CHƯƠNG II: TÍNH CÂN BẰNG VẬT CHẤT VÀ NĂNG LƯỢNG 14
1 Tính cân bằng vật chất 14
1.1 Xác định lượng dung môi bốc hơi 14
1.2 Xác định nồng độ dung dịch cuối mỗi nồi 15
2 Cân bằng nhiệt lượng 16
2.1 Xác định áp suất ban đầu 16
2.2 Xác định nhiệt độ trong các nồi 17
2.3 Xác định các loại tổn thất nhiệt độ trong các nồi 18
2.3.1 Tổn thất do nồng độ gây ra ( ') 18
2.3.2 Tổn thất nhiệt độ do áp suất thủy tĩnh ( '') 19
2.3.3 Tổn thất do trở lực của đường ống ( ''') 21
2.3.4 Tổn thất cho toàn bộ hệ thống 21
2.3.5 Hiệu số nhiệt độ hữu ích cho toàn bộ hệ thống và cho từng nồi 21
Trang 32.4 Cân bằng nhiệt lượng 22
2.4.1 Tính nhiệt dung riêng 22
2.4.2 Tính nhiệt lượng riêng 23
3 Tính bề mặt truyền nhiệt 27
3.1 Độ nhớt 27
3.2 Hệ số dẫn nhiệt của dung dịch 30
3.3 Hệ số cấp nhiệt 31
3.3.1 Về phía hơi ngưng tụ 31
3.3.2 Về phía dung dịch sôi 33
3.4 Tính hệ số phân bố nhiệt độ hữu ích cho các nồi 35
CHƯƠNG III: THIẾT KẾ CHÍNH 41
3.1 Buồng bốc 41
3.1.1 Tính số ống truyền nhiệt 41
3.1.2 Đường kính thiết bị buồng đốt 41
3.1.3 Chiều dày buồng đốt 42
3.1.4 Chiều dày đáy buồng đốt 44
3.2 Buồng bốc 46
3.2.1 Đường kính buồng bốc 46
3.2.2 Chiều cao buồng bốc 46
3.2.3 Chiều dày buồng bốc 48
3.2.4.Chiều dày nắp buồng bốc 49
3.3 Đường kính các ống dẫn 50
3.3.1 Đường kính ống dẫn hơi đốt 50
3.3.2 Đường kính ống dẫn hơi thứ 51
3.3.3 Đường kính ống dẫn dung dịch 52
3.3.4 Đường kính ống tháo nước ngưng 54
Trang 43.3.5 Đường kính ống tuần hoàn ngoài 56
3.4 Chiều dày vĩ ống 56
3.5 Chiều dày lớp cách nhiệt 57
3.5.1 Chiều dày lớp cách nhiệt của ống dẫn 57
3.5.2 Tính chiều dày lớp cách nhiệt của thân thiết bị 60
3.6 Chọn mặt bích 62
3.6.1 Mặt bích nối thân thiết bị với đáy và nắp 62
3.6.2 Bích liền kim loại đen để nối các bộ phận thiết bị và ống dẫn 63
3.7 Chọn tai treo 63
3.7.1 trọng lượng thân thiết bị 63
3.7.2 Tải trọng ống truyền nhiệt và ống tuần hoàn ngoài 64
3.7.3 trọng lượng của dung dịch trong thiết bị 65
3.7.4 trọng lượng hơi 65
3.7.5 Trọng lượng vĩ ống 65
3.7.6 Trọng lượng đáy buồng đốt 66
3.7.7 Trọng lượng nắp buồng bốc 66
3.7.8 Trọng lượng bích 66
3.7.9 Trọng lượng lớp cách nhiệt 67
3.7.10 Tổng trọng lượng thiết bị và tải trọng tai treo 67
CHƯƠNG IV: THIẾT BỊ PHỤ 69
4.1 Cân bằng vật liệu 69
4.1.1 lượng nước lạnh cần thiết để tưới vào thiết bị ngưng tụ 69
4.1.2 Thể tích khí không ngưng và không khí được hút ra khỏi thiết bị 69
4.2 kích thước thiết bị ngưng tụ 71
4.2.1 Đường kính thiết bị ngưng tụ 71
4.2.2 Kích thước tấm ngăn 71
Trang 54.2.3 Chiều cao thiết bị ngưng tụ 73
4.2.4 Kích thước ống baromet 74
4.3 Chọn bơm 76
4.3.1 Bơm chân không 76
4.3.2 Bơm nước lạnh vào thiết bị ngưng tụ 78
4.3.3 Bơm dung dịch lên thùng cao vị 82
4.3.4 Bơm dung dịch từ nồi 3 vào nồi 2 84
4.3.5 Bơm dung dịch từ nồi 2 vào nồi 1 86
4.3.6 Bơm dung dịch từ nồi 1 sang bể chứa sản phẩm 89
4.4 Thiết bị gia nhiệt 92
CHƯƠNG V KẾT LUẬN 94
TÀI LIỆU THAM KHẢO 95
Trang 6ĐẶT VẤN ĐỀ
Ngày công nghiệp sản xuất hóa chất là một ngành công nghiệp quan trọngảnh hưởng đến nhiều ngành khác Một trong những sản phẩm được quan tâm sảnxuất khá nhiều là Kali hydroxyt (KOH) do khả năng sử dụng rộng rãi của nó.Trong quá trình sản xuất KOH, quá trình cô đặc thường được sử dụng để thuđược dung dịch KOH có nồng độ cao, thỏa mãn nhu cầu sử dụng đa dạng và tiếtkiệm chi phí vận chuyển, tồn trữ
Nhiệm vụ cụ thể của đồ án này là thiết kế hệ thống cô đặc 3 nồi ngượcchiều, phòng đốt trong ống tuần hoàn ngoài, cô đặc dung dịch KOH từ 12% lên30%
Đối với sinh viên ngành công nghệ thực phẩm, việc thực hiện đồ án thiết
bị là hết sức quan trọng Nó vừa tạo cơ hội cho sinh viên ôn tập và hiểu một cáchsâu sắc những kiến thức đã học về các quá trình thiết bị vừa giúp sinh viên tiếpxúc, quen dần với việc lựa chọn, thiết kế, tính toán các chi tiết của một thiết bịvới các thông số kỹ thuật cụ thể
Tuy nhiên, quá trình thiết bị là các môn học rất khó và kiến thức thực tếcủa sinh viên thì hạn chế nên việc thực hiện đồ án thiết bị còn nhiều thiếu xót
Em rất mong được sự góp ý và chỉ dẫn của thầy cô và bạn bè để có thêm nhiềukiến thức chuyên môn Đồ án được thực hiện dưới sự giúp đỡ và hướng dẫn của
GV Tống Thị Quỳnh Anh và các thầy cô bộ môn khoa cơ khí – công nghệ,trường Đại học Nông lâm Huế Em xin chân thành cảm ơn cô Tống Thị QuỳnhAnh cùng các thầy cô giáo và các bạn đã giúp em thực hiện đồ án này
Trang 7CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU TỔNG QUAN VỀ SẢN PHẨM, PHƯƠNG PHÁP ĐIỀU CHẾ, CHỌN PHƯƠNG ÁN THIẾT KẾ
1.1 Tổng quan về sản phẩm:
Trong hầu hết các ngành công nghiệp hiện nay, các hóa chất được sử dụng
từ ngành công nghiệp hóa chất có một vai trò không thể thiếu và được ứng dụng rộng rãi Kalihydroxyt với công thức hóa học KOH, là một trong những hóa chất thông dụng với nhiều ứng dụng tực tiễn, hiện nay KOH đang được sản xuất ngày càng lớn
Các tính chất vật lý cơ bản của KOH:
KOH là một khối tinh thể trong suốt, không màu, ăn da mạnh
Nhiệt độ nóng chảy là 360,40C (khan)
Nhiệt độ sôi là 13250C (khan)
Độ nhớt là 1,63 Cp ở 200C (dung dịch 20%)
Nó hấp thu mạnh hơi ẩm và CO2 của không khí, dễ chảy rữa thành K2CO3.KOH dễ dàng tan trong nước, 100g nước hòa tan được 112g KOH, tỏa nhiềunhiệt tạo dung dịch KOH Áp suất hơi của nước ở trên KOH ở nhiệt độ phòng là0,002 mmHg
Các ứng dụng của KOH:
Sản xuất dầu diesel sinh học
Sản xuất xà phòng mềm, làm chất tẩy rữa
Tiền thân của các hợp chất kali khác
Làm pin điện phân
Các phương pháp sản xuất:
Điện phân (có màng ngăn) dung dịch KCl:
Trang 8KH O KOH H
Điều chế từ dung dịch K2CO3:
K2CO3 + Ca(OH)2 2KOH + CaCO3
1.2 Cơ sở lý thuyết và các phương pháp cô đặc
1.2.1 Định nghĩa
Cô đặc là quá trình làm bay hơi một phần dung môi của dung dịch chứa chất tan không bay hơi, ở nhiệt độ sôi với mục đích:
- Làm tăng nồng độ chất tan
- Tách các chất rắn hòa tan ở dạng tinh thể
- Thu dung môi ở dạng nguyên chất
Quá trình cô đặc được tiến hành ở nhiệt độ sôi, ở mọi áp suất (áp suất chânkhông, áp suất thường hay áp suất dư), trong hệ thống một thiết bị cô đặc haytrong hệ thống nhiều thiết bị cô đặc Trong đó:
Cô đặc chân không dùng cho các dung dịch có nhiệt độ sôi cao, dễ bị phânhủy vì nhiệt
Cô đặc ở áp suất cao hơn áp suất khí quyển dùng cho dung dịch không bịphân hủy ở nhiệt độ cao như các dung dịch muối vô cơ, để sử dụng hơi thứ cho
cô đặc và cho các quá trình đun nóng khác
Cô đặc ở áp suất khí quyển thì hơi thứ không được sử dụng mà được thải
ra ngoài không khí Đây là phương pháp tuy đơn giản nhưng không kinh tế
Trong công nghiệp hóa chất và thực phẩm thường làm đậm đặc dung dịch
nhờ đun sôi gọi là quá trình cô đặc, đặc điểm của quá trình cô đặc là dung môi
Trang 9được tách khỏi dung dịch ở dạng hơi, còn chất hòa tan trong dung dịch khôngbay hơi, do đó nồng độ của dung dịch sẽ tăng dần lên, khác với quá trình chưngcất, trong quá trình chưng cất các cấu tử trong hỗn hợp cùng bay hơi chỉ khácnhau về nồng độ trong hỗn hợp.
Hơi của dung môi được tách ra trong quá trình cô đặc gọi là hơi thứ, hơi thứ
ở nhiệt độ cao có thể dùng để đun nóng một thiết bị khác, nếu dùng hơi thứ đung
nóng một thiết bị ngoài hệ thống cô đặc thì ta gọi hơi đó là hơi phụ.
Quá trình cô đặc có thể tiến hành trong thiết bị một nồi hoặc nhiều nồi làmviệc gián đoạn hoặc liên tục Quá trình cô đặc có thể thực hiện ở các áp suất khácnhau tùy theo yêu cầu kỹ thuật, khi làm việc ở áp suất thường (áp suất khí quyển)thì có thể dùng thiết bị hở; còn làm việc ở các áp suất khác thì dùng thiết bị kín
cô đặc trong chân không (áp suất thấp) vì có ưu điểm là: khi áp suất giảm thìnhiệt độ sôi của dung dịch cũng giảm, do đó hiệu số nhiệt độ giữa hơi đốt vàdung dịch tăng, nghĩa là có thể giảm được bề mặt truyền nhiệt
Cô đặc nhiều nồi là quá trình sử dụng hơi thứ thay hơi đốt, do đó nó có ýnghĩa kinh tế cao về sử dụng nhiệt Nguyên tắc của quá trình cô đặc nhiều nồi cóthể tóm tắt như sau: Ở nồi thứ nhất, dung dịch được đun nóng bằng hơi đốt, hơithứ của nồi này đưa vào đun nồi thứ hai, hơi thứ nồi hai đưa vào đun nồi ba hơithứ nồi cuối cùng đi vào thiết bị ngưng tụ Còn dung dịch đi vào lần lượt từ nồi
nọ sang nồi kia, qua mỗi nồi đều bốc hơi môt phần, nồng độ dần tăng lên Điềukiện cần thiết để truyền nhiệt trong các nồi là phải có chênh lệch nhiệt độ giữahơi đốt và dung dịch sôi, hay nói cách khác là chênh lệch áp suất giữa hơi đốt vàhơi thứ trong các nồi, nghĩa là áp suất làm việc trong các nồi phải giảm dần vìhơi thứ của nồi trước là hơi đốt của nồi sau.Thông thường nồi đầu làm việc ở ápsuất dư, còn nồi cuối làm việc ở áp suất thấp hơn áp suất khí quyển
1.2.2 Các phương pháp cô đặc
Trang 10 Phương pháp nhiệt (đun nóng): dung dịch chuyển từ trạng thái lỏng sangtrạng thái rắn dưới tác dụng của nhiệt khi áp suất riêng phần của nó bằng áp suấttác dụng lên mặt thoáng chất lỏng.
Phương pháp lạnh: khi hạ thấp nhiệt độ đến một mức nào đó thì một cấu
tử sẽ tách ra dạng tinh thể đơn chất tinh khiết, thường là kết tinh dung môi đểtăng nồng độ chất tan Tùy theo tính chất cấu tử và áp suất bên ngoài tác dụnglên mặt thoáng mà quá trình kết tinh đó xảy ra ở nhiệt độ cao hay thấp và đôi khiphải dùng đến máy lạnh
1.2.3 Ứng dụng của cô đặc
Dùng trong sản xuất thực phẩm: đường, mỳ chính, nước trái cây
Dùng trong sản xuất hóa chất: NaOH, NaCl, CaCl2, các muối vô cơ
1.2.4.Cấu tạo thiết bị cô đặc
1.2.4.1 Phân loại theo cấu tạo
Nhóm 1: dung dịch đối lưu tự nhiên (tuần hoàn tự nhiên) dùng cô đặcdung dịch khá loãng, độ nhớt thấp, đảm bảo sự tuần hoàn tự nhiên của dung dịch
dễ dàng qua bề mặt truyền nhiệt Gồm:
Có buồng đốt trong (đồng trục buồng bốc), có thể có ống tuần hoàn trong
hoặc ngoài
Có buồng đốt ngoài ( không đồng trục buồng bốc)
Nhóm 2: dung dịch đối lưu cưỡng bức, dùng bơm để tạo vận tốc dung dịch
từ 1,5 - 3,5 m/s tại bề mặt truyền nhiệt Có ưu điểm: tăng cường hệ số truyềnnhiệt, dùng cho dung dịch đặc sệt, độ nhớt cao, giảm bám cặn, kết tinh trên bềmặt truyền nhiệt Gồm:
Có buồng đốt trong, ống tuần hoàn ngoài
Có buồng đốt ngoài, ống tuần hoàn ngoài
Trang 11Nhóm 3: dung dịch chảy thành màng mỏng, chảy một lần tránh tiếp xúcnhiệt lâu làm biến chất sản phẩm Đặc biệt thích hợp cho các dung dịch thựcphẩm như dung dịch nước trái cây,hoa quả ép…Gồm:
Màng dung dịch chảy ngược, có buồng đốt trong hay ngoài: sử dụng chodung dịch sôi tạo bọt khó vỡ
Màng dung dịch chảy xuôi, có buồng đốt trong hay ngoài: sử dụng chodung dịch sôi ít tạo bọt và bọt dễ vỡ
1.2.4.2 Phân loại theo phương pháp thực hiện quá trình:
Cô đặc áp suất thường (thiết bị hở): có nhiệt độ sôi, áp suất không đổi.Thường dùng cô đặc dung dịch liên tục để giữ mức dung dịch cố định để đạtnăng suất cực đại và thời gian cô đặc là ngắn nhất Tuy nhiên, nồng độ dung dịchđạt được là không cao
Cô đặc áp suất chân không: dung dịch có nhiệt độ sôi dưới 100oC, áp suấtchân không Dung dịch tuần hoàn tốt, ít tạo cặn, sự bay hơi nước liên tục Cô đặcchân không dùng cho các dung dịch có nhiệt độ sôi cao, dễ bị phân hủy vì nhiệt
Cô đặc ở áp suất dư: dùng cho dung dịch không bị phân hủy ở nhiệt độ cao nhưcác dung dịch muối vô cơ, để sử dụng hơi thứ cho cô đặc và cho các quá trìnhđun nóng khác
Cô đặc nhiều nồi: Mục đích chính là tiết kiệm hơi đốt Số nồi không nênlớn quá vì sẽ làm giảm hiệu quả tiết kiệm hơi Có thể cô chân không, cô áp lựchay phối hợp cả hai phương pháp Đặc biệt có thể sử dụng hơi thứ cho mục đíchkhác để nâng cao hiệu quả kinh tế
Cô đặc liên tục: Cho kết quả tốt hơn cô đặc gián đoạn Có thể áp dụng điềukhiển tự động, nhưng chưa có cảm biến tin cậy.
1.3 Lựa chọn phương án thiết kế - Thuyết minh quy trình công nghệ
Trang 121.3.1 Lựa chọn phương án thiết kế
Theo tính chất nguyên liệu, cũng như những ưu điểm của dạng thiết bị nóitrên ta chọn thiết bị cô đặc 3 nồi, ngược chiều, phòng đốt trong, ống tuần hoànngoài
Ưu điểm:
Khi cô đặc ngược chiều thì dung dịch có nhiệt độ cao nhất sẽ đi vào nồiđầu, ở đây nhiệt độ lớn hơn nên độ nhớt không tăng mấy Kết quả là hệ số truyềnnhiệt trong các nồi hầu như không giảm đi mấy Ngoài ra lượng bốc hơi ở cuốinồi sẽ nhỏ hơn khi cô đặc ngược chiều, do đó lượng hơi nước dùng làm ngưng tụhơi trong thiết bị ngưng tụ sẽ nhỏ hơn
Hệ thống này thường dùng cho dung dịch có độ nhớt cao, ăn mòn
Nhược điểm:
Do dung dịch đi từ nơi có áp suất thấp đến nơi có áp suất cao nên không
tự di chuyển được mà phải sử dụng bơm để vận chuyển dung dịch,, làm tăng chiphí
1.3.2 Thuyết minh quy trình công nghệ
Dung dịch ban đầu trong thùng chứa được bơm ly tâm bơm lên thùng cao
vị qua van tiết lưu điều chỉnh lưu lượng qua lưu lượng kế sau đó vào thiết bị gianhiệt Tại thiết bị gia nhiệt dung dịch được gia nhiệt đến nhiệt độ sôi của nồi3.Tại nồi 3 dung dịch KOH bốc hơi một phần tại buồng bốc, hơi thứ thoát lênqua thiết bị ngưng tụ, được ngưng tụ còn lượng khí không ngưng còn lại đượcbơm chân không hút ra ngoài sau khi qua thiết bị thu hồi bọt Còn sản phẩmđược bơm vào nồi 2 để tiếp tục quá trình cô đặc, và sản phẩm của nồi 2 đượcbơm đi làm nguyên liệu cô đặc của nồi 1, tiếp tục cô đặc đến khi đạt được nồng
độ yêu cầu thì được đưa ra ngoài vào bể chứa sản phẩm Ở nồi 1 hơi đốt được
Trang 13cung cấp từ ngoài vào, còn ở nồi 2 thì hơi đốt chính là hơi thứ của nồi 1, hơi đốtcủa nồi 3 là hơi thứ của nồi 2, còn hơi thứ của nồi 3 đi vào thiết bị ngưng tụ.
Trang 14CHƯƠNG 2 : TÍNH CÂN BẰNG VẬT CHẤT VÀ
NĂNG LƯỢNG
1.Tính cân bằng vật liệu :
Thông số và số liệu ban đầu
Dung dịch cô đặc : KOH
Nồng độ đầu của dung dịch : 12%
Nồng độ cuối của dung dịch : 30%
Năng suất tính theo dung dịch đầu : 10000kg/h
1.1 Lượng dung môi nguyên chất bốc hơi (lượng hơi thứ) khi nồng độ dung dịch thay đổi từ x đ đến x c :
Phương trình cân bằng vật liệu cho toàn hệ thống:
Gđ= Gc+ W (1)Trong đó:
Gđ, Gc là lượng dung dịch đầu và cuối (kg/h)
W: lượng hơi thứ thoát ra của toàn bộ hệ thống (kg/h)
Viết cho cấu tử phân bố:
Trang 15Gđ , Gc : lượng dung dịch ban đầu, dung dịch cuối, kg/h
1.1.1 Sự phân bố hơi thứ trong các nồi:
Gọi W1, W2, W3 là lượng hơi thứ của nồi 1, 2,3 kg/h
Chọn phân bố hơi thứ theo tỉ lệ: W
1.2 Xác định nồng độ dung dịch cuối ở từng nồi:
Để đảm bảo việc dùng toàn bộ hơi thứ của nồi trước cho nồi sau, thườngngười ta phải dùng cách lựa chọn áp suất và lưu lượng hơi thứ ở từng nồi thíchhợp
G x
G % khối lượng
Trang 16d d d
W1, W2, W3 - lượng hơi thứ bốc lên từ các nồi, kg/h;
xđ - nồng độ đầu của dung dịch, % khối lượng;
Gđ - lượng dung dịch đầu, kg/h;
2 CÂN BẰNG NHIỆT LƯỢNG :
2.1 Xác định áp suất mỗi nồi :
Gọi P1, P2 , P3, Pnt: là áp suất ở nồi 1, 2, 3 và thiết bị ngưng tụ
1
P :hiệu số áp suất hơi đốt của nồi 1 so với nồi 2
2
P :hiệu số áp suất của hơi đốt nồi 2 so với nồi 3
∆P3: hiệu số áp suất của hơi đốt nồi 3 so với thiết bị ngưng tụ
P:hiệu số áp suất của toàn hệ thống
Giả sử rằng sử dụng hơi đốt để dùng bốc hơi và đun nóng là hơi nước bãohòa
Ta có:
∆P = P1 Pnt = 3,5 0,3 = 3,2 at
Trang 17Giả sử sự giảm áp suất xảy ra giữa các nồi là không bằng nhau và theo tỉ lệ
P3 = P2 - P2 = 1,449 0,821 = 0,628 at
2.2 Xác định nhiệt độ trong các nồi
Gọi: thd1 , thd2 , thd3, tnt : nhiệt độ hơi đốt đi vào nồi 1, 2, 3 và thiết bịngưng tụ
tht1, tht2 , tht3 :nhiệt độ hơi thứ ra khỏi nồi 1, 2, 3
Nhiệt độ hơi đốt nồi sau bằng nhiệt độ hơi thứ nồi trước trừ đi 10C (10Cchính là tổn thất nhiệt độ do trở lực thủy học trên đường ống dẫn), còn nhiệt độhơi thứ của nồi cuối cùng thì bằng nhiệt độ ở thiết bị ngưng tụ cộng thêm 10C.Tra bảng I.250, ST QTTB T1 / 312 và I.251, [2] / 314
Trang 18Bảng 2.1: Áp suất, nhiệt độ của hơi đốt và hơi thứ ở mỗi nồi
P (at) T(oc) P (at) T (oc) P (at) T(oc) P
(at)
T(oc)Hơi đốt 3,5 137,9 1,449 109,68 0,628 86,564
0,3 68,7Hơi thứ 1,497 110,68 0,654 87,564 0,314 69,7
2.3 Xác định tổn thất nhiệt trong các nồi:
Tổn thất nhiệt độ trong hệ thống cô đặc bao gồm: tổn thất do nồng độ, tổnthất do áp suất thủy tĩnh và tổn thất do trở lực đường ống
2.3.1 Tổn thất nhiệt do nồng độ gây ra (∆’):
Ở cùng một áp suất, nhiệt độ sôi của dung dịch bao giờ cũng lớn hơn nhiệt
độ sôi của dung môi nguyên chất
Hiệu số nhiệt độ giữa nhiệt độ sôi của dung dịch và dung môi nguyên chấtgọi là tổn thất nhiệt độ sôi do nồng độ:
Theo Tisencô: ’ = o’f
2
s
T r
Trang 19r : ẩn nhiệt hóa hơi của dung môi ở áp suất làm việc, J/kg.
t’ : nhiệt độ hơi thứ, oC
Trong các thiết bị cô đặc liên tục (tuần hoàn tự nhiên hay cưỡng bức) thì
nồng độ dung dịch sôi gần với nồng độ cuối (xc) do đó ’ lấy theo nồng độ cuối
2.3.2 Tổn thất nhiệt độ do áp suất thủy tĩnh (∆’’)
Áp suất của dung dịch thay đổi theo chiều sâu lớp dung dịch : Ở trên bềmặt thì bằng áp suất hơi trong phòng bốc hơi, còn ở đáy ống thì bằng áp suất trênmặt cộng với áp suất thủy tĩnh của cột dung dịch kể từ đáy ống Trong tính toán,
ta thường tính theo áp suất trung bình của dung dịch :
Ptb = Po + (h1 + 2
2
h
)dds.g (at) Với Po: áp suất hơi thứ trên bề mặt dung dịch
h1:chiều cao lớp dung dịch sôi kể từ miệng trên ống truyền nhiệt đến mặtthoáng của dung dịch, chọn h1 = 0,5m cho cả 2 nồi
h2: chiều cao ống truyền nhiệt, chọn h = 3m cho cả 3 nồi
Trang 20P: áp suất hơi bão hòa trên bề mặt thoáng của dung dịch
Ps: áp suất hơi bão hòa của nước nguyên chất ở cùng nhiệt độ với P, nội suy từ bảng I.250/312-[1]
Nồi 1: Ứng với x1= 30% ts1 = 113,44oC (theo bảng I.204/236 –[1])
Pht = 1,497 at và áp suất hơi bão hòa của nước nguyên chất Ps = 1,642 at
Trang 21Chọn tổn thất nhiệt độ ở mỗi nồi là 1oC
Tổn thất nhiệt độ do trở lực gây ra trên cả hệ thống '''= 3oC
2.3.4 Tổn thất cho toàn hệ thống :
Trang 222.4.1 Tính nhiệt dung riêng C (J/kg.độ)
Nhiệt dung riêng của dung dịch có nồng độ x<20%
C = 4186.(1 x), J/kg.độ CTI.43/52
x : nồng độ chất hòa tan, phần khối lượng(%)Nhiệt dung riêng dung dịch đầu :
Cđ = 4186.(1 0,12) = 3683,68 J/kg.độNhiệt dung riêng của dung dịch ra khỏi nồi 3 :
C3 = 4186.(1 0,14657) = 3572,458 (J/kg.độ)Nhiệt dung riêng của dung dịch ra khỏi nồi 2 :
Trang 23C2 = 4186.(1 0,19376)= 3374,921 (J/kg.độ)Nhiệt dung riêng của dung dịch có nồng độ x>20%
C= Cht.x + 4186.(1 x) J/kg.độ I.44/152Theo công thức :
MKOH.Cht = CiNi I.41/152
M : Khối lượng mol của hợp chất
Ci : nhiệt dung riêng của đơn chất
Ni : số nguyên tử trong phân tử
C1 = 903,97.0,3 + 4186.(1 0,3) = 3201,39 (J/kg.độ)
I : nhiệt lượng riêng của hơi đốt (J/kg)
i : nhiệt lượng riêng của hơi thứ (J/kg)
Tra bảng I.249 STQTTB,T1/trang 310, bảng I.250 STQTTB,T1/trang 312)
Bảng 2.4 Nhiệt lượng riêng, nhiệt dung riêng của hơi thứ, hơi đốt và nhiệt
độ sôi của dung dịch trong các nồi.
oC)
1 137,9 2737,1 4282,6 110,68 2697,1 3201,39 124,92
Trang 242 109,68 2695,4 4232,6 87,56 2657,6 3374,92 96,9
2.4.2 Lập phương trình cân bằng nhiệt lượng
– D1, D2, D3 là lượng hơi đốt vào nồi 1, 2, 3 (kg/h)
– Gđ, Gc là lượng dung dịch đầu và cuối hệ thống (kg/h)
– W1, W2, W3 là lượng hơi thứ bốc ra ở nồi 1, 2, 3 (kg/h)
– C1, C2, C3 là nhiệt dung riêng của dung dịch trong nồi 1,2,3 (J/kg.độ)
– Cđ, Cc là nhiệt dung riêng của dung dịch dịch vào và ra (J/kg.độ)
– Cn1, Cn2, Cn3 là nhiệt dung riêng của nước ngưng nồi 1, 2, 3 (J/kg.độ)
– I1, I2, I3 là hàm nhiệt của hơi đốt nồi 1, 2, 3, (J/kg)
– i1, i2, i3 là hàm nhiệt của hơi thứ nồi 1, 2, 3, (J/kg)
– tđ, tc là nhiệt độ đầu và cuối của dung dịch, (oC)
– t1, t2, t3 là nhiệt độ sôi của dung dịch nồi 1, 2, 3 ở Ptb (oC)
– 1, 2, 3là nhiệt độ nước ngưng nồi 1, 2, 3, (oC)
– Qtt1, Qtt2, Qtt3 là nhiệt tổn thất ra môi trường nồi 1, 2, 3, (J)
Phương trình cân bằng nhiệt lượng: Qvào = Q ra
Ta có bảng tổng kết về cân bằng nhiệt lượng cho mỗi nồi:
Bảng 2.5 Bảng tổng kết về cân bằng nhiệt lượng của 3 nồi
Trang 25Nồi 2
Vào Hơi đốt mang vào (hơi thứ nồi 1) D2.I2=W1.i1
Dung dịch ở nồi 1 mang vào (Gđ-W3).C3.ts3
Xem hơi đốt và hơi thứ ở trạng thái hơi bão hoà, các thông số tra được:
Hàm nhiệt của hơi đốt và hơi thứ nồi 1 và nồi 2, (tra Bảng I.250/312 )
Trang 27Theo CBVL, kg/h Theo CBNL,kg/h Sai số, %
Nồi 1 : x = 30% chọn chất chuẩn là nước
t1 = 35oC dựa vào số liệu từ bảng I.21/33/STQTTBT1 ta tìm được d1
= 1,207 g/cm3
Trang 28sử dụng công thức sau để tính nồng độ đương lượng :
CN = n.CM = n.C%.10d
M = 1 %.10
56
Trong đó : C% nồng độ dung dịch KOH
n là tổng điện tích ion K+ trong phân tử
d là khối lượng riêng của dung dịch KOHSuy ra : CN = 6,47 (dlg/l)
Tra toán đồ I.21/102/T1, ta có T1= 1,6.10-3 (N.s/m2)
nhiệt độ của nước tương ứng với T1 : 1= 3,37 oC
t2 = 40oC dựa vào số liệu từ bảng I.21/33/STQTTBT1 ta tìm được d2
= 1,187 g/cm3
Suy ra CN = 6,36 (dlg/l)
Tra toán đồ I.21/102/T1, ta có T2= 1,45.10-3 (N.s/m2)
nhiệt độ của nước tương ứng với T2 : 2= 6,4oC
Nồi 2 : x=20,706% chọn chất chuẩn là H2O
t1 = 35oC dựa vào số liệu từ bảng I.21/33/STQTTBT1 ta tìm được d1
= 1,111g/cm3
Suy ra CN = 4,108 (dlg/l)
Tra toán đồ I.21/102/T1, ta có T1= 1,245.10-3 (N.s/m2)
nhiệt độ của nước tương ứng với T1 : 1= 12,029oC
Trang 29 t2 = 40oC dựa vào số liệu từ bảng I.21/33/STQTTBT1 ta tìm được d2
= 1,093 g/cm3
Suy ra CN = 4,041 (dlg/l)
Tra toán đồ I.21/102/T1, ta có T2= 1,08.10-3 (N.s/m2)
nhiệt độ của nước tương ứng với T2 : 2= 17,167oC
Nồi 3 : x= 15,59% chọn chất chuẩn là H2O
t1 = 35oC dựa vào số liệu từ bảng I.21/33/STQTTBT1 ta tìm được d1
= 1,067g/cm3
Suy ra CN = 2,97 (dlg/l)
Tra toán đồ I.21/102/T1, ta có T1= 1,03.10-3 (N.s/m2)
nhiệt độ của nước tương ứng với T1 : 1= 19oC
t2 = 40oC dựa vào số liệu từ bảng I.21/33/STQTTBT1 ta tìm được d2
= 1,049 g/cm3
Suy ra CN = 2,92 (dlg/l)
Tra toán đồ I.21/102/T1, ta có T2= 0,8.10-3 (N.s/m2)
nhiệt độ của nước tương ứng với T2 : 2= 30oC
Trang 303.2 Hệ số dẫn nhiệt của dung dịch ()
Cp: nhiệt dung riêng đẳng áp của chất lỏng (J/kg độ)
: khối lượng riêng (kg/m3)
M : khối lượng mol của chất lỏng
M M
Nồi 1 1
0,3560,3 1 0,3
Trang 31r: ẩn nhiệt hóa hơi (J/kg)
H: chiều cao ống truyền nhiệt (H=3 m)
tm : nhiệt độ trung bình của màng nước ngưng
tT: nhiệt độ của thành ống truyền nhiệt
thđ: nhiệt độ của hơi đốt
Trang 33 là hệ số cấp nhiệt của nước.
Mà theo công thức VI.27, STQTTB, T2/Trang 71
2
0,435 0,565 2
C C
145 ,
Δt : hiệu số nhiệt độ giữa hai bên thành thiết bị
r1: nhiệt trở do lớp nước ngưng
Trang 34r2: nhiệt trở do lớp cặn của dung dịch bám trên thành ống
λ : hệ số dẫn nhiệt của vật liệu làm ống truyền nhiệt
: bề dày ống truyền nhiệt ( =2mm)
r3 : nhiệt trở qua lớp vật liệu
Chọn vật liệu làm ống truyền nhiệt là CT3 λ = 50 (W/m độ)
Tra bảng XII.7,STQTTB, T2/ Trang 313
tT2: nhiệt độ bề mặt thành ống phía dung dịch
to: nhiệt độ của chất lỏng sôi
Ta có: Cn= 4262,1 J/kg.độ
Trang 373.4 Tính hế số phân bố nhiệt độ hữu ích cho các nồi
Xem bề mặt truyền nhiệt trong các nồi như nhau nên nhiệt độ hữu ích phân bố trong các nồi là:
i
Q K
Q K
Trang 38 i i
i
D r Q
Trang 393
1211627,152
1972,833614,156
2347,164
.35,903 13,182( )6392,868
hi
0 2
2072,871
.35,903 11,641( )6392,868
hi
0 3
1972,833
.35,903 11,08( )6392,868
Vậy thực tế bề mặt truyền nhiệt của thiết bị là:
Bề mặt truyền nhiệt của nồi 1:
2 1
1
1688563,79
178,058 hi 719,406.13,182
Trang 402 2
2
1429427,141
178,066 hi 689,588.11,641
3
1211627,52
178,054 hi 614,156.11,08