Tiết 66: Khái quát lịch sử tiếng việt

BÀI: KHÁI QUÁT LỊCH SỬ TIẾNG VIỆT I/ LỊCH SỬ PHÁT TRIỂN CỦA TIẾNG VIỆTViệt Nam là một quốc gia có nhiều dân tộc, mỗi dân tộc có một ngôn ngữ riêng.. BÀI: KHÁI QUÁT LỊCH SỬ TIẾNG VIỆT- Là

Trang 1

TỔ VĂN TRƯỜNG THPT NGUYỄN TẤT THÀNH

Người soạn: Nguyễn Thị ThànhNinh

Nguyễn Thị ThuýGiáo án

điện tử

Trang 2

Thiết kế bài dạy -Giáo án điện tử

Trang 3

Tieát 66: TIEÁNG VIEÄT

Trang 4

BÀI: KHÁI QUÁT LỊCH SỬ TIẾNG VIỆT I/ LỊCH SỬ PHÁT TRIỂN CỦA TIẾNG VIỆT

Việt Nam là một quốc gia

có nhiều dân tộc, mỗi dân

tộc có một ngôn ngữ riêng

Vậy tiếng Việt là ngôn ngữ

của dân tộc nào? Nêu khái

niệm về tiếng Việt?

Tiếng Việt là tiếng nói

của dân tộc Việt.

1 Khái niệm:

?

Trang 5

BÀI: KHÁI QUÁT LỊCH SỬ TIẾNG VIỆT

- Là ngôn ngữ được dùng chính thức trong các lĩnh vực:

Hành chính, ngoại giao, giáo dục…

- Là ngôn ngữ chung của các dân tộc Việt Nam trong giao

tiếp xã hội

?

Thảo luận

Ngày nay Tiếng Việt có vai trò và vị trí như thế nào ?

Trang 6

Dựa vào SGK

em hãy nêu

nguồn gốc của

Tiếng Việt ? Tiếng Việt có nguồn gốc bản địa

2/ Tiếng Việt trong thời kỳ dựng nước:

a/ Nguồn gốc:

Trang 7

Nhìn vào sơ đồ

em hãy cho biết

Trang 8

Việt Môn Tay - Tai Bốn - Pon Con - Kon Đất - Dak

VD: Trong tiếng Việt những từ :chim ,sông ,cá,chân,tay…có nguồn gốc Môn-khme

?

Theo em Tiếng Việt

thời kì này có điểm

gì đáng lưu ý?

Tiếng Việt vẫn phát triển trong mối quan hệ với những ngôn ngữ cùng họ Nam Á như :Mường,KHme

,Ba Na ,Catu…

Trang 9

BÀI: KHÁI QUÁT LỊCH SỬ TIẾNG VIỆT 3/ TIẾNG VIỆT TRONG THỜI KÌ BẮC THUỘC VÀ

CHỐNG BẮC THUỘC.

Việt TháiBún PúnXoã ChoảChăng ChăngBánh BánhĐồng Đồng

Việt HánViệtBuồng PhòngBuồm PhàmMùa VụMúa VũĐuổi TruyChúa ChủGan Can

Trang 10

Vay mượn trọn ven

Dùng các yếu tố Hàn tạo ra từ ghep chỉ thông dụng trong Tiếng Việt.

Sĩ diện ( Hán + Hán) Bao gôm (Hán + Việt) Sống động(Việt+ Hán)

Chuyển đổi sắc thái tu từ khi dùng trong tiếng Việt:

Tiếng Hán (khi chuyển sang) Tiếng Việt

Thủ đoạn: Cơ mưu, tài lược Hành vi mờ ám, độc ác

Lịch sự: Từng trải, thạo việc Lịch thiệp, có văn hoá giao tiếp

Tử tế: Tỉ mỉ, kỹ càng Đối nhân xử thế tốt, chu đáo.

•Tiếng Việt đã phát triển mạnh mẽ một phần nhờ vào cách thức vay

mượn và chính nó làm phong phu.ù cho tiếng Việt cả ở những thời kì sau

•Và cho đến tân hôm nay.

Vay mượn trọn ven

Trang 11

BÀI: KHÁI QUÁT LỊCH SỬ TIẾNG VIỆT4/ TIẾNG VIỆT DƯỚI THỜI KỲ ĐỘC LẬP TỰ CHỦ:

Khi chữ Nôm ra đời Tiếng Việt ngày càng khẳng định ưu thế của mình trong sáng tác thơ văn(Nguyễn Trãi,Hồ Xuân

Hương,Nguyễn Du, Nguyễn Khuyến…) Vd:

“Long lanh đáy nước in trời, Thành xây khói biếc non phơi bóng vàng”

(Nguyễn Du)

Lao xao chợ cá làng ngư phủ Dắng dỏi cầm ve lầu tịch dương Nguyễn Trãi)

Trang 12

BÀI: KHÁI QUÁT LỊCH SỬ TIẾNG VIỆT 5/ TIẾNG VIỆT TRONG THỜI KỲ PHÁP THUỘC

* Chữ quốc ngữ ra đời Tiếng Việt ngày càng tỏ rõ khả năng thích ứng cao đủ sức vươn lên đảm đương trách nhiệm nặng nề của giai đoạn mới.

Xuất hiện một số từ ngữ ,thuật ngữ mới :Vay mượn tiếng Hán(Hán Việt): Chính đảng, giai cấp, kinh tế, hiện thực, lãng mạn, ẩn số…

Trong thời kỳ Pháp

thuộc Tiếng Việt có

bước phát triển mới,

em hãy nêu những

nét chính của sự phát

triển đó ?

Trang 13

6/ TIẾNG VIỆT TỪ SAU CÁCH MẠNG THÁNG TÁM ĐẾN NAY.

Sau cách mạng

tháng Tám thành

công Tiếng Việt trở

thành ngôn ngữ chính

thức quốc gia so với

các thời kỳ trước

Tiếng Việt thời kỳ

này có bước phát

triển ntn ? Cho ví dụ?

Tiếng Việt phát triển một cách mạnh mẽ hơn, Tiếng Việt được chuẩn hoá, hệ thống thuật ngữ được

hình thành.

?

Thảo luận

Trang 14

Phiên âm thuật ngữ khoa học của phương Tây(tiếng Pháp):

Acide –axit ; Amibe -amip

Vay mượn thuật ngữ khoa học –

kĩ thuật qua tiếng Trung Quốc(Việt hóa):Chính trị ,kinh tế ,pháp luật,chính quyền,kiểm

sát,giáo dục……

Tự xây dựng thuật ngữ của Tiếng Việt: Nồi hơi ,xe lửa,máy kéo, máy bay,vùng trời ,vùng biển…

Hệ thống thuật

ngữ được

hình thành dựa

trên những

Trang 15

Đạt đượcc tính chuẩn xác, hệ thống giản tiện phù hợp với tập quán sử dụng ngôn ngữ của người Việt

Sau ngày 2 tháng 9 năm 1945 Tiếng Việt đã có được vị trí xứng đáng chức năng xã hội được mở rộng (được coi là ngôn ngữ quốc gia, bình đẳng với các ngôn ngữ khác trên thế giới.

Em có nhận xét

gì về hệ thống

thuật ngữ khoa

học đang thông

dụng trong

Tiếng Việt ?

Trang 16

* Qua các giai đoạn lịch sử, Tiếng Việt không ngừng phát triển vươn lên thực hiện đầy đủ chức năng ngay càng mở rộng, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao càng phong phú của đời sống xã hội và quá trình phát

triển của đất nước

*Tiếng Việt đã tiếp nhận và cải biến nhiều yếu tố ngôn ngư õ(Việt hóa) làm cho Tiếng Việt ngày càng phong phú ,uyển chuyển,tinh tế và chuẩn xác….

*Mỗi học sinh cần có ý thức giữ gìn tiếng nói của cha ông

Trang 17

II/ CHỮ VIẾT TIẾNG VIỆT:

Chữ viết là hệ thống ký hiệu bằng đường nét dùng để ghi lại ngôn ngữ

Quyết định bước tiến của nền văn minh, tạo điều kiện cho ngôn ngữ phát triển tới trình độ cao Là công cụ đắc lực cho hoạt động ngôn ngữ – văn hoá

Theo em chữ viết

là gì?

Vai trò của chữ viết ?

Trang 18

Tự sáng tạo, vay mượn, cải tiến chữ viét của các ngôn ngữ

khác để ghi lại ngôn ngữ của dân tộc mình

Chữ Nôm và chữ quốc ngữ

Thảo luận Chữ viết ra đời bằng những con

đường nào ?

Trong quá trình phát

triển của Tiếng

Việt có mấy thứ

chữ ghi âm Tiếng

Việt ?

Trang 19

1/ CHỮ NÔM

* Chữ Nôm ra đời vào khoảng thế kỷ VIII, IX, bước đầu được đưa vào sử dụng thế kỷ X, XII Chữ Nôm là thứ chữ ghi âm

Dựa vào SGK em hãy cho biết chữ Nôm hình thành và phát triển như thế nào?

Mượn nguyên chữ Hán làm chữ Nôm:

Mượn các yếu tố có sẵn của chữ Hán đem ghép lại tạo ra chữ Nôm

Về nguyên tắc cấu tạo:

Biệt ( Hán) Biết ( Nôm)

Phòng ( Hán) Buồng (Nôm)

Thiên + thượng =

Trang 20

Ưu điểm: Chữ Nôm ra đời tạo

điều kiện cho nền văn học dân

tộc và Tiếng Việt văn học hình

thành phát triển

- Văn bản chữ Nôm hiện có

12.000 cuốn sách, 12.000

bản văn bia, 254 bài thơ của

Nguyễn Trãi, Nguyễn Du –

truyện Kiều, thơ Hồ Xuân

Trang 21

* Chữ Nôm ra đời là một thành quả văn hoá lớn lao biểu hiện ý thức độc lập tự chủ cao của dân tộc

* Cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX khi chữ quốc ngữ thịnh hành chữ Nôm cùng với chữ Hán kết thúc vai trò lịch sử của nó.

Trang 22

2/ CHỮ QUỐC NGỮ :

Chữ quốc ngữ ra đời khi nào?

Chữ quốc ngữ là thứ chữ ghi âm tiếng Việt Chữ quốc ngữ ra đời vào khoảng thế kỉ 16-17 do các nhà truyền giáo phư ơng Tây dựa vào bộ chữ cái La –tinh để xây dựng nên

Chữ quốc ngữ có bao nhiêu chữ cái và thanh điệu?

Chữ quốc ngữ có 29 chữ cái và 5 dấu ghi thanh điệu

Trang 23

Về nguyên tắc cấu tạo:

Ưu điểm của chữ quốc ngữ là gì?

Ưu điểm: Khoa học , đơn giản , tiện lợi

Một chữ ghi một âm và mỗi âm được ghi bằng một chữ cai’

Chữ quốc ngữ còn có nhược điểm gì ?

Nhược điểm :

* Âm / K / “ cờ “ được ghi bằng ba con chữ khác nhau

Chữ c ( ca ), chữ k (kính), chữ q(quả)

*Âm /ng/ có hai cách ghi: ng(ngày) ,ngh (nghe ,nghĩ)

*Có hai chữ cái chỉ ghi một âm: I,Y

*Một chữ có hai cách phát âm khác nhau:/g/

Âm “gờ” trong chữ (gà,gai ,gaí…)

Âm “giờ”trong chữ (giết,giếng….)

Trang 24

*Sau cách mạng tháng Tám năm 1945 chữ quốc ngữ trở thành ngôn ngữ chính thức quốc gia của nước Việt Nam cùng với Tiếng Việt chữ quốc ngữ giàng được vị trí xứng đáng trong mọi hoạt động của đất nước ta.

Vì vậy giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt là nhiệm vụ cần thiết của mỗi người trong đó có học sinh

Trang 25

Trang 26

Trang 27

Trang 28

Trang 29

1

2

3

Tiêu đề	Tiết 66: Khái quát lịch sử tiếng Việt
Trường học	Trường Trung Học Phổ Thông Nguyễn Tất Thành
Chuyên ngành	Ngôn Ngữ Và Văn Học
Thể loại	Giáo án điện tử
Thành phố	Hà Nội

Định dạng
Số trang	29
Dung lượng	434,5 KB