Trong đoạn trích, tác giả đã nhắc đến những yếu tố nào thuộc về tiềm lực tự nhiên của đất nước?. Theo anh/chị, quan điểm của tác giả trong hai dòng thơ: ta ca hát quá nhiều về tiềm lự
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
ĐỀ THI CHÍNH THỨC
KỲ THI TRUNG HỌC PHỔ THÔNG QUỐC GIA NĂM 2018
Bài thi: NGỮ VĂN
Thời gian làm bài:120 phút, không kể thời gian phát đề
I ĐỌC HIỂU (3.0 điểm)
Đọc đoạn trích:
Hãy thức dậy, đất đai!
cho áo em tôi không còn vá vai cho phần gạo mỗi nhà không còn thay bằng ngô, khoai, sắn…
xin bắt đầu từ cơm no, áo ấm rồi thì đi xa hơn - đẹp, và giàu, và sung sướng hơn
Khoáng sản tiềm tàng trong ruột núi non châu báu vô biên dưới thềm lục địa rừng đại ngàn bạc vàng là thế phù sa muôn đời như sữa mẹ sông giàu đằng sông và bể giàu đằng bể còn mặt đất hôm nay thì em nghĩ thế nào?
lòng đất rất giàu, mặt đất cứ nghèo sao?
***
Lúc này ta làm thơ cho nhau đưa đẩy mà chi mấy lời ngọt lạt
ta ca hát quá nhiều về tiềm lực tiềm lực còn ngủ yên…
Tp Hồ Chí Minh 1980 - 1982
(Trích “Đánh thức tiềm lực”, Ánh trăng - Cát trắng - Mẹ và em,
Nguyễn Duy, NXB Hội Nhà văn, 2015, tr 289-290)
Thực hiện các yêu cầu sau:
Câu 1 Đoạn trích được viết theo thể thơ nào?
Câu 2 Trong đoạn trích, tác giả đã nhắc đến những yếu tố nào thuộc về tiềm lực tự nhiên của đất nước? Câu 3 Nêu hiệu quả của việc sử dụng câu hỏi tu từ trong đoạn trích
Câu 4 Theo anh/chị, quan điểm của tác giả trong hai dòng thơ: ta ca hát quá nhiều về tiềm lực/tiềm lực
còn ngủ yên có còn phù hợp với thực tiễn ngày nay không? Vì sao?
II LÀM VĂN (7.0 điểm)
Câu 1 (2.0 điểm)
Từ nội dung đoạn trích ở phần Đọc hiểu, anh/chị hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày
suy nghĩ về sứ mệnh đánh thức tiềm lực đất nước của mỗi cá nhân trong cuộc sống hiện nay
Câu 2 (5.0 điểm)
Phân tích sự đối lập giữa vẻ đẹp của hình ảnh chiếc thuyền ngoài xa và cảnh bạo lực ở gia đình hàng
chài (Chiếc thuyền ngoài xa - Nguyễn Minh Châu)1 Từ đó, anh/chị hãy liên hệ với sự đối lập giữa cảnh phố
huyện lúc đêm khuya và hình ảnh đoàn tàu (Hai đứa trẻ - Thạch Lam)2 để nhận xét về cách nhìn hiện thực của hai tác giả
- Hết -
Thí sinh không được sử dụng tài liệu Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm
Họ, tên thí sinh: ; Số báo danh: Chữ ký của cán bộ coi thi 1: ; Chữ ký của cán bộ coi thi 2:
Trang 2BỘ GIÁO DU ̣C VÀ ĐÀO TẠO
ĐỀ THI CHÍNH THỨC
KỲ THI TRUNG HỌC PHỔ THÔNG QUỐC GIA NĂM 2017
Bài thi: NGỮ VĂN ĐÁP ÁN - THANG ĐIỂM
(Đáp án - Thang điểm gồm có 02 trang)
1 Chỉ ra được phương thức biểu đạt chính: nghị luận/ phương thức nghị luận 0.5
2 Theo tác giả, thấu cảm là khả năng nhìn thế giới bằng con mắt của người khác,
đặt mình vào cuộc đời của họ; là sự hiểu biết thấu đáo, trọn vẹn một ai đó
0.5
3 Nhận xét được đó là những hành vi tưởng như bình thường nhưng có ý nghĩa
trong đời sống; thể hiện sự thấu cảm, chia sẻ;
1.0
4 Nêu rõ quan điểm đồng tình hoặc không đồng tình; lí giải hợp lí, thuyết phục về
mối quan hệ giữa lòng trắc ẩn và sự thấu cảm
1.0
a Đảm bảo yêu cầu về hình thức đoạn văn Thí sinh có thể trình bày đoa ̣n văn theo cách diễn dịch, quy nạp, tổng - phân - hợp, móc xích hoă ̣c song hành
0.25
b Xác định đúng vấn đề cần nghị luận
Ý nghĩa của sự thấu cảm trong cuộc sống
0.25
c Triển khai vấn đề nghị luận
Thí sinh lựa chọn các thao tác lập luận phù hợp để triển khai vấn đề nghi ̣ luâ ̣n theo nhiều cách nhưng cần làm rõ ý nghĩa của sự thấu cảm đối với cá nhân và
xã hội Có thể theo hướng sau:
- Sư ̣ thấu cảm bồi đắp lòng nhân ái, giúp con người biết sống yêu thương, biết chia sẻ và có trách nhiệm
- Sự thấu cảm ta ̣o nên mối quan hê ̣ thân thiện giữa người với người, giúp cho
xã hội tốt đẹp hơn
1.0
d Chính tả, dùng từ, đặt câu
Đảm bảo chuẩn chı́nh tả, ngữ nghĩa, ngữ pháp tiếng Viê ̣t
0.25
e Sáng tạo
Có cách diễn đạt mới mẻ, thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận
0.25
2 Cảm nhận đoạn thơ và bình luận quan niệm về đất nước của Nguyễn Khoa Điềm 5.0
a Đảm bảo cấu trúc bài văn nghị luận
Mở bài giới thiê ̣u được vấn đề, Thân bài triển khai được vấn đề, Kết bài khái
quát được vấn đề
0.25
b Xác định đúng vấn đề cần nghị luận
Cảm nhận đoạn thơ và bình luận quan niệm về đất nước
0.5
Trang 3c Triển khai vấn đề nghị luận
Vận dụng tốt các thao tác lập luận; kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn chứng
* Giới thiê ̣u ngắn gọn về tác giả, tác phẩm, đoạn trı́ch 0.5
* Cảm nhận đoạn thơ
Thí sinh có thể cảm nhận theo nhiều cách nhưng cần đáp ứng các yêu cầu sau:
- Về nội dung: Đoa ̣n trı́ch thể hiện cảm xúc, suy tư và là sự cắt nghı̃a khái
niệm đất nước của tác giả từ nhiều phương diê ̣n
+ Địa lí: không gian đất nước rô ̣ng lớn, mênh mông mà gần gũi, thân quen; thiêng liêng mà bình dị; là nơi sinh tồn của bao thế hê ̣,
+ Li ̣ch sử: gắn với cô ̣i nguồn, sự tiếp nối của các thế hê ̣ từ quá khứ đến hiê ̣n
ta ̣i và tương lai, làm nên đất nước trường tồn,
+ Văn hóa: gắn với những quan niê ̣m, phong tu ̣c, tâ ̣p quán, kết tinh vẻ đẹp tâm hồn nhân dân
- Về nghê ̣ thuật: Đoạn trích sử dụng hiệu quả, sáng tạo thể thơ tự do, chất liê ̣u
văn hóa và văn ho ̣c dân gian; kết hợp hài hòa giữa chất trữ tı̀nh và chı́nh luâ ̣n;
cách cắt nghĩa khái niệm Đất Nước theo lối chiết tư ̣,
2.0
* Bình luận quan niệm về đất nước
Thí sinh cần bình luận hợp lí, thuyết phục Có thể theo hướng sau:
- Nguyễn Khoa Điềm quan niệm đất nước là sự tổng hợp, thống nhất các phương diện lịch sử, địa lí và văn hóa trong mối liên hệ gắn bó với đời sống
nhân dân Điều đó góp phần thể hiện tư tưởng cốt lõi của đoạn trích Đất Nước - tư tưởng Đất Nước của Nhân dân
- Đây là quan niệm mới mẻ, sâu sắc, tiêu biểu cho quan niệm về đất nước trong văn ho ̣c Cách ma ̣ng giai đoa ̣n 1945 - 1975; góp phần thức tı̉nh tinh thần dân tô ̣c ở thế hê ̣ trẻ đô thi ̣ vùng ta ̣m chiếm miền Nam thời chống Mı̃; khơi gơ ̣i
tình yêu, trách nhiê ̣m với đất nước của tuổi trẻ ngày nay
1.0
d Chính tả, dùng từ, đặt câu
Đảm bảo chuẩn chı́nh tả, ngữ nghĩa, ngữ pháp tiếng Viê ̣t
0.25
e Sáng tạo
Có cách diễn đạt mới mẻ, thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận
0.5
- Hết -