HƯỚNG DẪN HỌC SINH TỰ HỌC 1 Học bài cũ: HS nắm lại các kiến thức: - Ứng dụng của tin học trong các lĩnh vực đời sống xã hội.. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC Hoạt động 1: Khởi động Mục tiêu: Học sinh
Trang 1Ngày soạn: 1/11/2019 Ngày giảng:
Tiết 20, 21, 22
CHUYÊN ĐỀ TIN HỌC VÀ ĐỜI SỐNG
Tiến trình dạy học
Tiết
thứ Tên bài và nội dung Hoạt động học tập của HS Thời gian
1
ND1: Các ứng dụng của tin học HĐ Hình thành kiến thức 25p ND2: Minh họa một số ứng dụng
của tin học trong đời sống HĐ hình thành kiến thức 10p
2
ND3: Ảnh hưởng của tin học đối với
sự phát triển của xã hội HĐ hình thành kiến thức 25p ND4: Văn hóa và pháp luật trong xã
3 Bài tập đố vui để học Bài tập vận dụng
I MỤC TIÊU
1 Kiến thức:
Biết ứng dụng chủ yếu của tin học trong các lĩnh vực đời sống xã hội
Biết rằng có thể sử dụng một số chương trình ứng dụng để nâng cao hiệu quả học tập, làm việc và giải trí
Nêu được ví dụ cụ thể minh họa cho các ứng dụng của tin học
Biết ảnh hưởng của tin học đối với sự phát triển của xã hội
Biết những vấn đề thuộc văn hóa và pháp luật trong xã hội tin học hóa
2 Kỹ năng:
Kĩ năng thuyết trình, sử dụng CNTT
3 Thái độ:
Nhận thức được những ảnh hưởng của tin học đối với xã hội Từ đó ý thức được tầm quan trọng của việc học tin học
Có ý thức bảo vệ tài nguyên thông tin, sử dụng những ứng dụng của tin học vào những mục đích lành mạnh, đúng quy định pháp luật
4 Năng lực cần hướng tới:
Năng lực tự học, đọc hiểu
Năng lực làm việc cộng tác
Năng lực trình bày thông tin
Năng lực giải quyết tình huống
II CHUẨN BỊ
1 Chuẩn bị của giáo viên: Sgk, Sbt, giáo án.
2 Chuẩn bị của học sinh: Học bài cũ, đọc trước Sgk.
III PHƯƠNG PHÁP VÀ KỸ THUẬT DẠY HỌC
Phương pháp vấn đáp gợi mở, làm việc nhóm, thảo luận, thuyết trình
Dạy học theo quan điểm hoạt động
IV TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
Trang 2Tiết 1:
Hoạt động 1: Khởi động
GV: Đưa ra danh sách các việc sau:
- Viết thư
- Quản lí hồ sơ
- Đọc báo
- Mua sắm
- Thanh toán
- Làm việc nhà: giặt giũ, lau nhà, …
Hãy cho biết, trước đây và bây giờ, những việc trên được thực hiện như thế nào?
HS: Thấy được sự khác biệt giữa trước đây và bây giờ nhờ vào tin học, có nhu cầu tìm hiểu thêm về
những ứng dụng của tin học và những tác động của tin học với xã hội
Hoạt động 2: Hình thành kiến thức về ứng dụng của tin học
Mục tiêu:
- HS biết ứng dụng của tin học.
- Biết rằng có thể sử dụng một số chương trình ứng dụng để nâng cao hiệu quả học tập, làm việc
và giải trí.
- Nêu được ví dụ cụ thể minh họa cho các ứng dụng của tin học.
Nội dung hoạt động
HS: Lần lượt các nhóm lên thuyết
trình phần chuẩn bị của nhóm mình
về ứng dụng của tin học
Sau khi mỗi nhóm trình bày, các
nhóm còn lại nhận xét:
- Hình thức: màu sắc, chữ, bố cục
- Nội dung: lợi ích của tin học,
phần mềm liên quan, ứng dụng thực
tế
- Người thuyết trình
- Nêu câu hỏi phản biện
GV: Nhận xét, hoàn chỉnh nội
dung
Tuyên dương nhóm tốt nhất
GV: Nêu câu hỏi:
? Lợi ích mà tin học mang lại
trong mỗi lĩnh vực (8 lĩnh vực)
? Cho ví dụ về ứng dụng trong
thực tế
? Cho ví dụ một số phần mềm
trong giáo dục và giải trí
HS: Trình bày những tìm hiểu đã
chuẩn bị ở nhà
I Ứng dụng của tin học
1 Giải các bài toán khoa học kĩ thuật
- Thực hiện số lượng lớn các tính toán số trong thời gian ngắn; giúp công việc thiết kế trực quan, nhanh,
và chi phí thấp
- Lĩnh vực: thiết kế nhà, xe máy, ôtô, …
- Phần mềm: AutoCad, Sketchup…
2 Hỗ trợ việc quản lí
- Giúp quản lí lượng thông tin lớn và đa dạng Ví dụ:
quản lí học sinh, quản lí thư viện,…
- Phần mềm: Foxpro, MS Access, SQL Server, …
3 Tự động hóa và điều khiển
- Tự động hóa các quy trình công nghệ một cách
chuẩn xác, chi phí thấp, hiệu quả
- Ví dụ: phóng tàu vũ trụ, đài phun nước, dây chuyền sản xuất tự động, …
4 Truyền thông
- Các dịch vụ tiện lợi ra đời: thương mại điện tử, báo điện tử, đào tạo điện tử, chính phủ điện tử,…
- Ví dụ: xem điểm trên mạng, quảng cáo trên các trạng mạng, bán hàng qua mạng, …
5 Soạn thảo, in ấn, lưu trữ, văn phòng
- Giúp soạn thảo, chỉnh sửa, xử lí, in ấn, văn phòng trở nên dễ dàng, linh hoạt, nhanh chóng
- Ví dụ: phần mềm xử lí ảnh, phần mềm soạn thảo:
MS Word, Photoshop, …
Trang 3GV: Chốt lại kiến thức.
6 Trí tuệ nhân tạo
- Thiết kế các máy hỗ trợ con người trong một số hoạt động của con người: người máy ASIMO, máy phiên dịch, tivi nhận diện giọng nói, …
7 Giáo dục
- Giúp việc học tập trực quan, linh hoạt, đa dạng
- Ví dụ: các phần mềm trình chiếu, soạn giảng, học trực tuyến, IOE, Vi-olympic…
8 Giải trí
- Các phần mềm xem phim, nghe nhạc, trò chơi, mạng xã hội, … cùng với Internet tạo nên thế giới giải trí đa dạng
Hoạt động 3:Minh họa một số ứng dụng của tin học trong đời sống
Mục tiêu:HS biết các ứng dụng của tin học trong thực tế.
Nội dung hoạt động
GV: Cho HS xem ứng dụng của tin
học trong đời sống:
- Cửa tự động
- Người máy
- Nhạc nước
- Dây chuyền sản xuất tự động
- Cuộc thi IOE, Vi-Olympic
V HƯỚNG DẪN HỌC SINH TỰ HỌC
1) Học bài cũ: HS nắm lại các kiến thức:
- Ứng dụng của tin học trong các lĩnh vực đời sống xã hội
- Lấy ví dụ cụ thể minh họa
2) Chuẩn bị kiến thức mới:
- Chia lớp thành 3 nhóm tìm hiểu 3 nội dung:
Những ảnh hưởng tích cực của Tin học đối vớ sự phát triển của xã hội
Một số vấn đề tiêu cực nảy sinh trong xã hội Tin học hóa
Tuyên truyền ý thức và pháp luật trong xã hội Tin học hóa
- Chọn nhóm trưởng, thư ký, phân công nhiệm vụ và lựa chọn hình thức trình bày
Tiết 2:
IV TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
Hoạt động 1: Khởi động
Mục tiêu: Học sinh thấy được nhu cầu tìm hiểu về tác động của tin học lên những thay đổi trong xã hội,
những vấn đề liên quan đến pháp luật khi tham gia vào các hoạt động trong xã hội tin học hóa
Nội dung hoạt động
GV: Giới thiệu và cho học sinh xem tiểu phẩm đã chuẩn bị.
Đặt câu hỏi thảo luận:
Nhân vật chính trong tiểu phẩm đã có những thay đổi qua
từng giai đoạn như thế nào?
Vì sao có sự thay đổi đó?
HS có thể nhận thấy được nhân vật chính của tiểu phẩm từ một
Trang 4người bán hàng bình thường trở thành một doanh nhân thành đạt với
hàng ngàn đơn hàng và cuối cùng là bị công an dẫn đi
Để lý giải được các yếu tố tác động đến quá trình thay đổi của nhân
vật thì học sinh cần nắm bắt được những ảnh hưởng của Tin học
làm thay đổi xã hội như thế nào và các quy định của pháp luật hiện
nay về việc sử dụng các dịch vụ của Tin học trong đời sống
Hoạt động 2.1: Hình thành kiến thức về “ những ảnh hưởng tích cực của tin học đối với sự phát triển của xã hội”
Mục tiêu: Học sinh biết được Tin học ảnh hưởng rất lớn đến sự phát triển mọi mặt của xã hội: áp dụng ở
hầu hết các lĩnh vực; Xuất hiện nhận thức mới, phương thức làm việc mới, phương thức giao tiếp mới
Nội dung hoạt động
GV: Giới thiệu nhóm 1 lên trình bày nội dung đã tìm
hiểu về những tác động tích cực của Tin học lên sự
phát triển của xã hội
HS: Đại diện nhóm lên trình bày bài báo cáo của
mình
Sau phần thuyết trình học sinh nhận ý kiến phản hồi và
giải đáp thắc mắc của các nhóm khác dành cho bài báo
cáo của nhóm mình Thư ký các nhóm ghi chép lại các
thành viên tích cực trong hoạt động này
GV: Làm rõ một số nội dung trong bài báo cáo (nếu
cần) và tóm tắt ý chính ghi bảng
HS: Ghi chép.
GV: Đặt câu hỏi thảo luận: Theo em, Việt Nam có
phải là một nước có nền Tin học phát triển không? Vì
sao?
Từ đó nhấn mạnh vai trò của nguồn nhân lực có chất
lượng trong việc phát triển Tin học
I Ứng dụng của Tin học trong các lĩnh vực của đời sống: (Tiết 1)
II Tin học và xã hội:
1 Ảnh hưởng của tin học đối với sự phát triển của xã hội:
- Sự phát triển của tin học mang lại nhiều thành tựu cho xã hội:
+ Năng suất lao động tăng
+ Máy móc giải phóng hoạt động chân tay cho con người
+ Phương thức hoạt động thông qua mạng máy tính, tiết kiệm thời gian và không gian
- Thay đổi nhận thức của xã hội:
+ Thông tin là tài nguyên quan trọng
+ Phương thức giao tiếp mới
- Yếu tố cần cho sự phát triển của Tin học: + Cơ sở vật chất hạ tầng, pháp lý
+ Đội ngũ con người
Hoạt động 2.2: Tìm hiểu một số vấn đề tiêu cực nảy sinh trong xã hội Tin học phát triển.
Mục tiêu: Học sinh biết được một số vấn đề tiêu cực nảy sinh trong xã hội hiện nay và phân tích được
nguyên nhân
Nội dung hoạt động:
GV: Giới thiệu nhóm 2 lên trình bày quan điểm về các
vấn đề tiêu cực trong xã hội hiện nay có liên quan đến
Tin học
HS: Đại diện nhóm lên trình bày bài báo cáo của
mình
Sau phần thuyết trình học sinh nhận ý kiến phản hồi và
giải đáp thắc mắc của các nhóm khác dành cho bài báo
cáo của nhóm mình
GV: Nhấn mạnh thêm về nguyên nhân của các vấn đề
chính là ý thức sử dụng của con người và chuyển sang
- Ngoài ra vẫn còn một số vấn đề tiêu cực nảy
sinh:
+ Phá hoại, ăn cắp thông tin
+ Lừa đảo thông qua mạng máy tính
+ Nhiều nguồn thông tin sai lệch, không đúng sự thật
+ Truyền bá những tư tưởng lệch lạc về chính trị và đạo đức
Do một số người sử dụng tin học với mục đích không tốt
Trang 5hoạt động tiếp theo.
Hoạt động 3: Tuyên truyền ý thức văn hóa và pháp luật trong xã hội tin học hóa.
Mục tiêu: Học sinh nhận thức được thái độ đúng đắn về những vấn đề đạo đức liên quan đến việc sử dụng
máy tính và biết được sự cần thiết phải tuân thủ các quy định của pháp luật liên quan đến Tin học
Nội dung hoạt động
GV: Sau khi phân tích nguyên nhân các vấn đề tiêu
cực trong xã hội thì tiếp tục giới thiệu nhóm 3 lên tổ
chức hoạt động tuyên truyền về ý thức và pháp luật
trong xã hội tin học hóa
HS: Với yêu cầu của hoạt động này, để tăng hiệu quả
tuyên truyền và giáo dục thì giáo viên có thể hướng
dẫn học sinh sử dụng nhiều phương pháp khác nhau để
tổ chức, không nhất thiết phải thuyết trình bằng bài
trình chiếu, miễn sao đạt được hiệu quả cao nhất
GV: Sau khi nhóm 3 kết thúc hoạt động giáo viên
hướng dẫn học sinh tự ghi chép dựa trên những gì đã
tiếp nhận được
2 Văn hóa và pháp luật trong xã hội Tin học hóa:
- Ý thức khi sử dụng tài nguyên thông tin:
+ Nên:
o Có ý thức tôn trọng và bảo vệ tài nguyên thông tin
o Phát hiện và ngăn chặn các hành vi phá hoại thông tin
o Tiếp nhận và chia sẻ thông tin có chọn lọc, có trách nhiệm
+ Không nên:
o Ăn cắp, phá hoại thông tin
o Phát tán virut trên mạng
o Sử dụng các ứng dụng của Tin học để trục lợi cá nhân
o Chia sẻ và phát tán các thông tin chưa được kiểm chứng
- Pháp luật hiện hành có nhiều quy định để bảo vệ hệ thống thông tin và xử lí các vi phạm
về thông tin
Hoạt động 4: Vận dụng phân tích tình huống trong thực tế.
Mục tiêu: HS nhận thức được các mặt đúng, sai về vấn đề văn hóa và pháp luật trong các tình huống có
liên quan đến Tin học
Nội dung hoạt động
GV: Hướng dẫn học sinh quay lại phân tích tình huống mở đầu.
HS: Phân tích: Nhờ ảnh hưởng của Tin học mà nhân vật đó đã
thay đổi phương thức của hoạt động bán hàng, tiếp cận được
nhiều đối tượng hơn, tiết kiệm thời gian và không gian nên thu
được lợi nhuận cao hơn thành công Sau khi thành công vì
nảy sinh lòng tham, lợi dụng việc giao tiếp thông qua mạng để
lừa đảo, trục lợi cá nhân, hành vi đó là vi phạm pháp luật nên bị
phát hiện và xử lí
GV: Đưa ra các tình huống để học sinh thảo luận.
Tình huống 1: Em chụp ảnh cùng các bạn và sau đó đưa bức
ảnh đó lên mạng mà không hỏi ý kiến các bạn Hành vi đó có vi
phạm pháp luật hay không?
Tình huống 2: Bạn Nguyên cho bạn Long mượn tài khoản
game để chơi, sau khi bạn Long chơi xong lại giao tài khoản và
Trang 6mật khẩu cho một bạn khác dùng tiếp Sau khi bạn Nguyên biết
chuyện thì tìm Long hỏi và xảy ra mâu thuẫn, rất may Đoàn
trường đã phát hiện kịp thời và giải quyết sự việc Trước đó cả
hai đều cho rằng mình đúng Theo em, trong sự việc trên ai là
người có lỗi?
HS: Thảo luận và trình bày quan điểm giải quyết các tình
huống
GV: Định hướng nhận thức của học sinh.
GV: Đưa ra một số vi phạm trên địa bàn đã bị xử lí để nâng cao
ý thức chấp hành pháp luật của học sinh
V HƯỚNG DẪN HỌC SINH TỰ HỌC
1) Học bài cũ:HS nắm lại các kiến thức:
- Ứng dụng của tin học trong các lĩnh vực đời sống xã hội, ví dụ cụ thể minh họa
- Ảnh hưởng của tin học đối với sự phát triển của xã hội
- Những vấn đề thuộc văn hóa và pháp luật trong xã hội tin học hóa
2) Chuẩn bị kiến thức mới:
Chuẩn bị cho tiết sau:
a Em đang sử dụng những ứng dụng nào của tin học, nêu những hành vi phạm pháp có thể có liên quan đến ứng dụng đó Những hành động nào có thể dẫn đến việc bị kẻ xấu truy cập vào tài khoản?
b Đối với bản thân em, kể 3 tác động tốt, 3 tác động xấu nào mà Facebook mang lại?
Chuẩn bị tiết luyện tập:
Xem lại nội dung
- Các loại NNLT, đặc điểm mỗi loại
- Các bước giải bài toán trên máy tính: nội dung mỗi bước
- Các loại phần mềm máy tính, chức năng, ví dụ
- Những ứng dụng của tin học trong các lĩnh vực
- Tìm hiểu thêm những hành vi phạm pháp liên quan đến tin học và cách giải quyết
Chia lớp thành 4 nhóm, mỗi nhóm chuẩn bị một bảng con, bút (phấn) để tiết sau hoạt động theo nhóm
Tiết 3
IV TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
Hoạt động 2: Ôn tập kiến thức thông qua trò chơi.
Nội dung hoạt động
GV:Nhắc lại các kiến thức đã học thông qua việc tổ
chức các trò chơi
HS: Chia thành 4 đội dựa vào kiến thức đã học để trả
lời các câu hỏi trong trò chơi thông qua đó củng cố lại
kiến thức của mình
Trò chơi 1: “Ô chữ bí mật”
Ô chữ bí mật: Gồm 9 chữ cái
Là một ứng dụng của tin học trong giáo dục
Có 8 hàng ngang
Cả 4 nhóm cùng trả lời câu hỏi vào bảng
Thời gian suy nghĩ và trả lời: 15 giây
Trả lời đúng được 10 điểm Nhóm chọn hàng
1.Giải bài toán trên máy tính: 5 bước
Xác định bài toán
Lựa chọn hoặc thiết kế thuật toán
Viết chương trình
Hiệu chỉnh
Viết tài liệu 2.Ngôn ngữ lập trình
Ngôn ngữ máy
Hợp ngữ
Ngôn ngữ bậc cao 3.Phần mềm máy tính
Phần mềm hệ thống
Trang 7ngang được cộng thêm 5 điểm
Có thể tìm ô bí mật bất cứ lúc nào Trả lời đúng
được 30 điểm
1 Đây là bước phát hiện sai sót và chỉnh sửa thông
qua các Test khi giải bài toán tren máy tính
2 Đây là việc tổng hợp giữa việc lựa chọn cách tổ
chức dữ liệu và sử dụng Ngôn ngữ lập trình để diễn tả
đúng thuật toán
3 Chương trình để giải bài toán trên máy tính là một
… máy tính
4 Loại ngôn ngữ này gần với ngôn ngữ tự nhiên, có
tính độc lập cao
5 Phần mềm diệt vius thuộc loại phần mêm ứng dụng
này
6 … hoặc thiết kế thuật toán là bước quan trọng nhất
để giải một bài toán
7 … là những thông tin đã có, cần đưa vào máy tính
8 Đây là ngôn ngữ duy nhất để viết chương trình mà
máy tính trực tiếp hiểu và thực hiện được
Ô chữ bí mật: VIOLYMPIC
Trò chơi 2: “Nhìn hình – đặt tên”
GV cho học sinh quan sát các hình ảnh về các ứng
dụng của tin học trong đời sống xã hội Học sinh theo
dõi và đưa ra tên gọi của các ứng dụng:
- Báo điện tử
- Trò chơi
- Gọi video
- Bán hàng qua mạng
- Quản lí thông tin
- Tìm kiểm thông tin
- Phần mềm xem phim nghe nhạc
- Truyền hình trục tuyến
- Dây chuyền sản xuất tự động
- Thư điện tử
- Thiết kế ô tô trên máy tính
- Mạng xã hội
- Định vị bằng điện thoại
- Bài giảng điện tử
- Học trực tuyến
Trò chơi 3: “Cùng thảo luận”
GV đưa ra một số tình huống mà các em hay gặp phải
trong thực tế để học sinh cùng thảo luận và đưa ra
phương án xử lí thích hợp cho bản thân mình
HS: Tham gia các trò chơi tích cực và nhiệt tình.
GV: Tổng kết kiến thức, kết quả trò chơi và phát
thưởng cho học sinh
Phần mềm ứng dụng 4.Những ứng dụng của Tin học: 8 lĩnh vực tiêu biểu
Giải bài toán khoa học kỹ thuật
Hỗ trợ quản lý
Tự động hóa và điều khiển
Truyền thông
Soạn thảo, in ấn, lưu trữ, văn phòng
Trí tuệ nhân tạo
Giáo dục
Giải trí
5 Tin học và xã hội
Ảnh hưởng của tin học đến sự phát triển của xã hội
Văn hóa và pháp luật trong xã hội tin học
Trang 8V HƯỚNG DẪN HỌC SINH TỰ HỌC
1) Học bài cũ:HS nắm lại các kiến thức:
GV cho HS nhắc lại và nhấn mạnh một số kiến thức về:
o Ngôn ngữ lập trình
o Giải bài toán trên máy tính
o Phần mềm máy tính
o Những ứng dụng của tin học
o Tin học và xã hội
2) Chuẩn bị kiến thức mới:
Xem trước nội dung bài Khái niệm về hệ điều hành
o Hệ điều hành là gì?
o Hiện nay em biết những hệ điều hành nào?