Khi maây tñnh gùơp sûơ cöịBaơn coâ thïí khùưc phuơc ặúơc híìu nhû moơi sûơ cöị nïịu coâ trong tay cöng cuơ cûâu nguy bao göìm 3 loaơi chûúng trònh heo luíơt Murphy, moơi hïơ thöịng phûâc
Trang 1Khi maây tñnh gùơp sûơ cöị
Baơn coâ thïí khùưc phuơc ặúơc híìu nhû moơi sûơ cöị nïịu coâ
trong tay cöng cuơ cûâu nguy bao göìm 3 loaơi chûúng trònh
heo luíơt Murphy, moơi hïơ thöịng phûâc taơp súâm muöơn röìi seô gùơp sûơ cöị Vñ duơ cho thíịy coâ 2 maây tñnh vùn phođng, nhûng duđ coâ chùm soâc ăïịn míịy chùng nûôa, cûâ vađi thaâng möơt, chuâng laơi thay nhau truơc trùơc Khöng noâi ăïịn nhûông hoêng hoâc vïì phíìn cûâng, khi ăoâ chó coâ caâch duy nhíịt lađ thay thïị nhûông gò khöng lađm viïơc, phíìn lúân lađ víịn ăïì cuêa phíìn mïìm, vađ baơn coâ thïí ngùn chùơn vađ khùưc phuơc ặúơc vúâi sûơ trúơ giuâp cuêa tiïơn ñch (utility) thñch húơp Cöng cuơ cûâu nguy chó bao göìm 3 loaơi trònh: Sûêa chûôa vađ khöi phuơc ẵa cûâng úê mûâc thíịp; tiïơn ñch ăa chûâc nùng vađ chûúng trònh chöịng virus töịt Phaêi mua nhûông phíìn mïìm nhû víơy, nhûng ăöìng tiïìn boê ra lađ xûâng ăaâng Ăûđng bao giúđ vò tiïịt kiïơm mađ khöng coâ trong tay caâc duơng cuơ hûôu ñch nhû víơy
Kinh nghiïơm cho thíịy, nïn coâ SpinRite, möơt trònh chíín trõ vađ khöi phuơc ẵa cûâng; The Norton Utilities hoùơc PC Tools Pro; trònhchíín ăoaân chuýn daơng Check It Pro vađ trònh chöịng virus loaơi Norton AntiVirus
Khi ẵa cûâng dúê tñnh
Möîi khi maây tñnh coâ víịn ăïì, ngûúđi ta lo lùưng vađ chùỉng thiïịt lađm
gò nûôa Möơt trong nhûông thöng baâo löîi ăaâng súơ lađ thöng baâo
"Sector Not Found" Phíìn lúân öì ẵa cûâng coâ vi maơch khùưc phuơc vađ che díịu löîi khoêi cùơp mùưt cuêa DOS vađ BIOS Khi khöng thïí lađm gò ặúơc hún nûôa, thöng baâo ặúơc ặa ra mađn hònh, vađ baơn coâ thïí duđng möơt söị tiïơn ñch ăïí khöi phuơc caê ẵa líîn dûô liïơu cuêa mònh SpinRite 3.1 cuêa Gibon phín tñch ẵa, khöi phuơc nhûông gò khöng ăoơc ặúơc vađ taơo cho ẵa coâ möơt sûâc söịng múâi Noâ xaâc ắnh caâc sector bõ hoêng vađ ăaânh díịu chuâng ăïí hïơ thöịng khöng bao giúđ
duđng laơi nûôa Noâi caâch khaâc, phíìn mïìm nađy ăaêm baêo ẵa cûâng lađm viïơc tin cíơy hún
SpinRite cođn dïî sûê duơng, coâ böơ trúơ giuâp trûơc tuýịn vađ tađi liïơu hûúâng díîn ăíìy ăuê Baơn haôy taơo möơt ẵa khúêi ăöơng vađ sao cheâp SpinRite vađo ăoâ Khi muöịn sûê duơng, haôy lùưp ẵa nađy vađo öí, khúêi ăöơng maây vađ víơn hađnh chûúng trònh Luâc ăíìu, SpinRitr boê nhiïìu thúđi gian ăïí nùưm vûông caâc thöng tin vïì ẵa cûâng, sau ăoâ moơi viïơc diïîn ra ríịt nhanh vađ hïịt sûâc dïî dađng Thiïịt nghô, ăíy lađ möơt trong nhûông tiïơn ñch töịt nhíịt duđng cho cöng viïơc nađy
Trang 2Cûâu vaôn tíơp tin
Hïơ quaên lyâ tíơp tin cuêa DOS vađ Windows ríịt nhaơy caêm Chó möơt löîi trong trònh ûâng duơng hay cho tùưt maây giûôa chûđng trûúâc khi vïì díịu nhùưc cuêa DOS lađ tíịt caê suơp ăöí nhû ngöi nhađ bùìng giíịy Vò leô ăoâ mađ baơn phaêi thûúđng xuýn sao lûu chûúng trònh vađ dûô liïơu cuêa mònh, cuông nhû nhúđ cíơy ăïịn caâc tiïơn ñch cûâu nguy
Bònh thûúđng, maây PC lađm viïơc ríịt töịt vađ caâc tíơp tin lûu trûô an toađn trïn ẵa cûâng Khi sûơ cöị xaêy ra, möơt söị tíơp tin ăöơt nhiïn biïịn míịt, dûô liïơu cuêa tíơp tin nađy chùưp vađo cuöịi möơt tíơp tin khaâc, möơt söị thû muơc con laơi hiïơn diïơn úê núi khaâc, Nïịu biïịt caâch, baơn coâ thïí dïî dađng tòm laơi nhûông gò ăaô míịt Trûúâc hïịt, haôy dûđng chûúng trònh ăang chaơy laơi Ăûđng ghi gò ra ẵa nûôa, vò baơn coâ thïí ghi ăeđ lïn dûô liïơu cuêa caâc tíơp tin cíìn khöi phuơc Chó viïơc ngûđng laơi, ăoơc kyô thöng baâo löíi (nïịu coâ) vađ suy nghô Chuâ yâ ặđng chaơy RECOVER cuêa DOS 5, nïịu khöng, nhiïìu dûô liïơu quyâ giaâ coâ thïí bõ xoâa boê Microsoft ăaô hoađn toađn loaơi boê chûúng trònh nađy khoêi DOS 6 (nïịu víîn cođn RECOVER.EXE trong thû muơc DOS, haôy maơnh daơn xoâa ngay) Ăûđng chaơy CHKDSK vúâi khoâa chuýín /F, vađ ặđng tòm caâch taơo laơi caâc tíơp tin ăaô míịt theo caâch cuêa mònh Thay vađo ăoâ, haôy duđng PC Tools Pro 9.0 cuêa Central Point hoùơc Norton Utilities 8.0 Hay nhíịt lađ tiïơn ñch cuêa Norton, nhûng phíìn mïìm kia cuông ríịt hûôu ñch
Trûúâc hïịt, haôy khúêi ăöơng maây tûđ ẵa mïìm (ẵa khúêi ăöơng), duđng lïơnh DIR ăïí xem ẵa cûâng cođn lađm viïơc khöng Khi xaâc ắnh ặúơc víịn ăïì, bûúâc tiïịp theo lađ ăoơc kyô tađi liïơu hûúâng díîn sûê duơng trònh tiïơn ñch Theo ăuâng nhûông gò chó ra Caê Norton Utilities líîn PC Tools Pro ăïìu thûơc hiïơn ặúơc tûđ ẵa mïìm mađ khöng phaêi ặa trûúâc lïn ẵa cûâng, do ăoâ khöng súơ ghi ăeđ lïn nhûông gò coâ trïn ẵa cûâng (dûô liïơu cíìn cûâu vaôn coâ khi nùìm trong nhûông sector ặúơc ăaânh díịu lađ tröịng) Khöng thïí mö taê caâc bûúâc mađ baơn phaêi theo, vò tíịt caê phuơ thuöơc vađo tònh huöịng cuơ thïí Möơt ăiïìu cíìn lûu yâ lađ ăíy khöng phaêi luâc ăïí "thûê xem muơc choơn nađy lađm viïơc nhû thïị nađo?" Tònh hònh coâ thïí tríìm troơng thïm, nïịu khöng theo ăuâng chó díîn cuêa trònh tiïơn ñch
Nïịu baơn chuíín bõ kyô lûúông, tíịt caê seô diïîn ra nhanh choâng Caê hai phíìn mïìm kïí trïn ăïì cho pheâp sao lûu ra ẵa mïìm hoùơc bùng tûđ
Khi löîi do phíìn cûâng
CPU vađ RAM coâ lađm viïơc töịt thò goô bađn phñm lađ kyâ tûơ hiïơn ngay lïn mađn hònh; di chuýín mouse, con troê ăöơng ăíơy theo; caâc cöíng nöịi tiïịp vađ song song múâi gûêi vađ nhíơn dûô liïơu bònh thûúđng ặúơc Möơt ngađy nađo ăoâ, maây cuêa baơn coâ thïí coâ thïí truơc trùơc, do phíìn cûâng hoùơc do xung ăöơt naêy sinh khi cađi thïm card múâi Khi ăoâ cíìn ăïịn trònh chuíín ăoaân (dianostic program)
Caê DOS vađ Windows, The Norton Utilities líîn PC Tools Pro ăïìu coâ chûúng trònh nhû víơy, nhûng chuâng ăïìu khöng thïí saânh ặúơc vúâi Check It Pro
Trang 3Deluxe 2.0, mùơc duđ tiïơn ñch nađy ñt khi ặúơc níng cíịp Ăún cûê möơt trûúđng húơp hoêng chip böơ nhúâ trïn maây Khi nhíơn ặúơc thöng baâo vïì löíi chùĩn /leê trong böơ nhúâ, ăađnh phaêi khúêi ăöơng laơi maây vađ míịt phíìn dûô liïơu ăang xûê lyâ Check It Pro ặúơc sûê duơng ăïí kiïím tra böơ nhúâ liïn tuơc, cho ăïịn khi phaât hiïơn ặúơc SIMM (single in-line
memory module) cíìn thay thïị Kïí tûđ ăoâ, khöng cođn löîi chùĩn/leê (parity errors) nûôa
Trûúđng húơp khaâc, ăoâ lađ khi maây in vađ cöíng song song ặúơc kiïím tra ăïí caâch li ặúơc löîi kyô thuíơt Trong caê 2 trûúđng húơp nađy; chi phñ boê ra khöng ăaâng kïí, vò khi kyô thuíơt viïn túâi, coâ thïí chó nguýn nhín vađ phûúng caâch khùưc phuơc Cöng viïơc cíìn lađm lađ thay thïị nhûông
gò gíy ra truơc trùơc Check It Pro cuông ặúơc sûê duơng ăïí xaâc ắnh nguýn nhín xung ăöơt do lùưp CD-ROM vađo maây
Mùơc duđ trïn thõ trûúđng coâ nhiïìu trònh chíín ăoaân, nhûng coâ leô Check
It Pro thuöơc loaơi töịt nhíịt Duđ sûê duơng cöng cuơ nađo chùng nûôa, quy tùưc ăún giaên mađ ai cuông phaêi tuín theo lađ: ặđng vöơi mua caâi
gò, nïịu baơn chûa xaâc ắnh ặúơc nguýn nhín
Chöịng Virus
Virus maây tñnh gíy phiïìn hađ vađ ặúơc xïịp vađo möơt trong nhûông nguýn nhín phöí biïịn nhíịt lađm maây tñnh truơc trùơc Töịt nhíịt lađ phođng bïơnh, hún lađ khi coâ bïơnh röìi múâi chûôa Haôy luön duđng chñnh böơ biïn dõch (copiler) cuêa mònh, ặđng bao giúđ duđng nhûông phíìn mïìm tröi nöíi
Möơt söị loaơi virus dïî dađng ặúơc trûđ khi múâi xuíịt hiïơn Möơt söị khaâc nhanh choâng, xoâa saơch ẵa cûâng cuêa baơn Trong trûúđng húơp nađy, chó coâ caâch lađ khöi phuơc dûô liïơu tûđ caâc tíơp tin lûu trïn ẵa mïìm dûơ phođng Ngûúđi ta phín biïơt 2 loaơi trònh phođng vađ chöịng virus
Trònh queât (scan) virus, chùỉng haơn nhû ASAV cuêa DOS 6.x, tòm vađ diïơt virus coâ trïn ẵa hoùơc böơ nhúâ Virus ặúơc queât khoêi caâc tíơp tin bõ nhiïîm vađ caê boot sector cuêa ẵa
Nïịu baơn ngúô rùìng maây bõ nhiïîm virus mađ trònh queât khöng phaât hiïơn ặúơc, haôy duđng trònh chùơn (shield) virus, vñ duơ VSASE cuêa DOS Trònh loaơi nađy thûúđng truâ trong böơ nhúâ vađ kõp thúđi gian caâc hoaơt ăöơng cuêa virus Möơt ăiïìu lađ, baơn phaêi töịn möơt phíìn böơ nhúâ vađ caâc ûâng duơng cuêa baơn chaơy chíơm hún möơt chuât Nïịu baơn queât ẵa mïìm chûâa chûúng trònh trûúâc khi sûê duơng thò coâ thïí khöng cíìn ăïịn trònh loaơi shield nûôa
Ríịt khoâ choơn ặúơc trònh chöịng virus thñch húơp Phíìn lúân ngûúđi duđng hiïíu biïịt ăïìu cöng nhíơn rùìng MSAV vađ VSAFE cuêa DOS, cuông nhû nhûông anh em cuêa chuâng trong Windows ăïìu lađ caâc chûúng trònh keâm coêi nhíịt trïn thõ trûúđng Vò leô ăoâ, phíìn lúân ngûúđi ta tûđ chöịi níng cíịp MSAV ăïí coâ thïí nhíơn daơng ặúơc nhûông loaơi virus múâi Kinh nghiïơm cho thíịy: nïịu baơn thíơt sûơ quan tím túâi víịn ăïì nađy, ặđng duđng ăïịn MSAV
Trang 4Thñch húơp hún, haôy choơn phíìn mïìm chöịng virus coâ trong böơ PC Tools Pro cuêa Central Point Möơt söị ngûúđi duđng cho rùìng an toađn hún lađ sûê duơng Norton AntiVirus 3.0, saên phíím baân riïng vúâi Norton
Utilities Nhiïìu nùm sûê duơng VirusScan for DOS vađ Windows cuêa McAfee cho thíịy phíìn mïìm nađy chöịng virus khaâ töịt
Khi coâ trong tay chûúng trònh nhû víơy, haôy queât tûđng chûúng trònh múâi mađ baơn muöịn sûê duơng, duđ nhíơn ặúơc qua ẵa mïìm, CD-ROM hoùơc taêi xuöịng (download) tûđ maơng Nhiïìu trònh chöịng virus thoơc vađo caê caâc tíơp tin ZIP hoùơc caâc tíơp tin neân khaâc, do ăoâ khöng phaêi túđi chuâng trûúâc khi kiïím tra
Haôy thûúđng xuýn níng cíịp phíìn mïìm chöịng virus Lûu yâ rùìng trònh chöịng virus cuô cođn nguy hiïím hún lađ khöng coâ gò, búêi vò noâ taơo ra aêo giaâc an toađn vađ boê qua loaơi virus múâi xuíịt hiïơn