MỤC TIÊU HOẠT ĐỘNG: Giúp học sinh: - Hiểu rõ nội dung và ý nghĩa của truyền thống hiếu học và tôn sư trọng đạo của dân tộc.. NỘI DUNG HOẠT ĐỘNG: Học sinh sẽ thảo luận xoay quanh các nội
Trang 1CHỦ ĐỀ HOẠT ĐỘNG THÁNG 11 - Kh i 12 ố
THANH NIÊN VỚI TRUYỀN THỐNG HIẾU HỌC VÀ TÔN SƯ TRỌNG ĐẠO
I MỤC TIÊU HOẠT ĐỘNG:
Giúp học sinh:
- Hiểu rõ nội dung và ý nghĩa của truyền thống hiếu học và tôn sư trọng đạo của dân tộc
- Có thái độ kính trọng và biết ơn thầy cô giáo
- Có hành vi ứng xử đúng mực, tôn trọng các thầy cô giáo Ra sức học tập và rèn luyện phát huy truyền thống hiếu học để đền đáp công ơn thầy cô giáo và trở thành người có ích cho xã hội
II NỘI DUNG HOẠT ĐỘNG:
Học sinh sẽ thảo luận xoay quanh các nội dung sau:
- Truyền thống hiếu học trong lịch sử và hiện nay của dân tộc ta
- Các biểu hiện của truyền thống hiếu học
- Ý nghĩa của truyền thống hiếu học đối với xã hội, đất nước và đối với mỗi học sinh
- Khái niệm tôn sư trọng đạo
- Các biểu hiện của tôn sư trọng đạo
- Ý nghĩa của truyền thống tôn sư trọng đạo
- Người học sinh phỉa làm gì để phát huy truyền thống hiếu học và truyền thống tôn sư trọng đạo?
Các nội dung trên sẽ được xây dựng thành các câu hỏi, các vấn đề cụ thể để học sinh trao đổi và thảo luận
III TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG
A TRAO ĐỔI VỀ TRUYỀN THỐNG TÔN SƯ TRỌNG ĐẠO
Chúng ta đang đề cập đến vấn đề truyền thống Vậy truyền thống là gì? Theo giáo sư Phan Lê Huy: “ Truyền thống là tập hợp những tư tưởng tình cảm, những thói quen trong tư duy, lối sống và ứng xử của cộng đồng người nhất định được hình thành trong lịch sử và trở nên ổn định, được lưu truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác ” Bàn về truyền thống tôn sư trọng đạo của nước ta chính là bàn về những tư tưởng tình cảm, thói quen trong tư duy và ứng xử của cộng đồng người Việt trong tiến trình lịch sử của nền giáo dục Việt Nam Để làm sáng tỏ vấn đề này, nhất thiết chúng ta phải men theo những chặng đường khác nhau của lịch sử giáo dục Việt nam
Có thể nói từ khi có loài người là có giáo dục, hay lịch sử loài người song hành với lịch sử giáo dục, sự tiến hoá của loài người cũng chính là sự phát triển của giáo dục Song, khi đề cập đến nền giáo dục chính thống chúng ta chỉ xét nó trong sự tổ chức có nền nếp, qui củ của xã hội.Nghiã là xét từ khi xã hội đó có tổ chức việc dạy và việc học, việc thi cử tuyển dụng nhân tài Trong giới hạn đó, nền giáo dục nước ta thực sự bắt đầu từ thời Lý ( 1009- 1225), với khoa thi nho tam học trường đầu tiên trong lịch sử khoa thi cử nước ta vào năm 1075 Đó là cột mốc đầu tiên của nền giáo dục phong kiến nói riêng và của nước ta nói chung
Thời phong kiến, nước ta chịu ảnh hưởng rất nhiều nền văn hoá Trung Quốc Nền giáo dục nước ta cơ bản rập khuôn Trung Quốc, đạo học lấy chữ Nho làm trọng và được kính trọng gọi là chữ Thánh hiền, lấy đạo lý Khổng Minh làm kim chỉ nam; lấy Tứ thư, Ngũ kinh làm kinh điển.Trong tiến trình lịch sử, đạo học thời
Trang 2phong kiến cũng có nhiều biến đổi, song vẫn không thể thoát ly hoàn toàn những nguyên tắc cơ bản trên
Đi học ngày xưa không nghe nhắc đến học phí Có lẽ không ai dám nghĩ mình bỏ tiền ra để mua chữ thánh hiền Người thầy dạy bằng cái tâm, học trò học bằng cái chí Trước tiên hai điều ấy đã làm cho đạo học ngày xưa đứng vững và phát triển Cái gọi là “ học phí” mà người thầy nhận được, đó là những tình cảm thành kính biết ơn của các bậc phụ huynh cũng như học trò, gói ghém cẩn thận trong những món quà để biếu thầy trong những ngày lễ Tết Xã hội phong kiến luôn dành cho những người thầy một vị trí xứng đáng Trong ba điều kính trọng trước hết của một con người thì người thầy ở vị trí thứ hai” Quân, Sư, Phụ ” - chỉ đứng sau vua Đó là trong khuôn phép lễ nghĩa, còn trong dân gian, hình ảnh của người thầy được sánh ngang hàng với cha mẹ “ Cơm cha, áo mẹ, chữ thầy ”, hay trong ba ngày Tết, thì “ Mồng Một thăm cha, mồng Hai thăm mẹ, mồng Ba thăm thầy ” Vị trí đó thiết nghĩ không cần nói nhiều, bởi lẽ nó đã ăn sâu trong nếp nghĩ, tình cảm của mọi người Sở dĩ người thầy ngày xưa có được vị trí cao quý ấy chính là bởi lòng tôn kính thầy và đạo học của người xưa Mạch truyền thống đáng tự hào ấy đã, đang và sẽ chảy mãi đến sau này
CẢM NGHĨ CỦA MỘT PHỤ HUYNH VỀ TRUYỀN THỐNG TÔN SƯ TRỌNG ĐẠO
Truyền thống tôn sư trọng đạo từ ngày xưa đã thể hiện qua câu ca dao:
“ Muốn sang thì bắt cầu kiều Muốn con hay chữ phải yêu mến thầy”
Câu ca dao trên thật thâm thuý, sâu sắc Học sinh lớn lên từ gia đình, người gần gũi các em đầu tiên là cha mẹ Người giáo dục cho các em kính thầy cô, trọng đạo nghĩa chính là các bậc phụ huynh Tôi nghĩ rằng sở dĩ các em có những thái độ vô lễ, gây mất trật tự, ồn ào, là do tính hiếu động, những suy nghĩ non nớt, hoặc sự phát triển tâm sinh lý phức tạp do thiếu sự quan tâm của gia đình, ảnh hưởng những tồn tại của xã hội.Chứ nguyên nhân tự phát không phải do các em thiếu lòng kính trọng đối với thầy cô
Tâm hồn trong trắng của các em học sinh phải do chúng ta uốn nắn Người chịu trách nhiệmvới các em chính là phụ huynh và thầy cô trong trường, Trang đầu sách Minh Tâm, Khổng Tử đã viết : “ Nhân chi sơ, tính bổn thiện “ Trước đây cuộc sống của chúng ta tuy nghèo nàn về vật chất, thiếu những phương tiện văn minh hiện đại nhưng đời sống tinh thần phong phú dồi dào hơn, hay nói một cách khác, lễ nghĩa của thánh hiền được thấm nhuần trong quần chúng nhân dân, quan hệ thầy trò được thiết lập trên nền tảng cổ xưa nhưng vững chắc, đó là những lời khuyên răn đầy nghĩa tình được đúc kết từ tục ngữ, ca dao Trong quan hệ gia đình, thầy trò bạn bè ngày nay được đổi mới nhưng cần duy trì những cái cũ được đúc kết bằng những kinh nghiệm quý báu của nhân dân ta Chúng ta càng tiến lên nền văn minh hiện đại, chúng ta càng cần vun xới những truyền thống tốt đẹp của cha ông ta đã đổ biết bao tâm huyết có được Chung ta chọn lọc cái cũ, kế thừa và cần phát huy những truyền thống tốt đẹp của cha ông ta Truyền thống tôn sư trọng đạo cần phải đánh lên một hồi chuông vang vọng mãi từ thế hệ này sang thế hệ khác.Truyền thống tôn sư trọng đạo thật tốt đẹp Chúng ta hãy giữ gìn, trân trọng những gì cao quý mà ông cha ta đã để lại cho chúng ta
* MỘT SỐ CÂU HỎI THẢO LUẬN:
Trang 31 Em hiểu thế nào là truyền thống hiếu học ?
2 Em hiểu thế nào là truyền thống tôn sư trọng đạo ?
3 Em hãy nêu các biểu hiện của truyền thống hiếu học ?
4 Em hãy nêu các biểu hiện của truyền thống tôn sư trọng đạo ?
5 Em hãy kể một tấm gương hiếu học mà em biết
6 Em hãy nêu một câu ca dao hay tục ngữ nói về truyền thống hiếu học Hãy giải thích câu ca dao hay tục ngữ đó
7 Em hãy nêu một câu ca dao hay tục ngữ về truyền thống tôn sư trọng đạo Em hãy giải thích
8 Em hãy trình bày một bài thơ hoặc bài hát về truyền thống hiếu học hoặc tôn
sư trọng đạo
9 Hãy kể một kỉ niệm về tình thầy trò của em hoặc của người khác mà em biết
10 Em hiểu câu “ Không thầy đó mày làm nên ” như thế nào ?