Tiết 61: Sợ nở vì nhiệt của vật rắn

Em hãy dự đoán xem sự nở dài của vật rắn phụ thuộc như thế nào vào độ tăng nhiệt độ và chiều dài ban đầu của vật rắn?. VẬN DỤNG Em có nhận xét gì về kết quả của thí nghiệm và đối chiếu v

I SỰ NỞ DÀI.

1.Thí nghiệm

2 Kết luận

II SỰ NỞ KHỐI.

III VẬN DỤNG

I SỰ NỞ DÀI.

1.Thí nghiệm

2 Kết luận

II SỰ NỞ KHỐI.

III VẬN DỤNG Th¸p Ðpphen

I SỰ NỞ DÀI.

1.Thí nghiệm

2 Kết luận

II SỰ NỞ KHỐI.

III VẬN DỤNG

Mô tả thí nghiệm và trình bày cách tiến hành thí nghiệm.

I SỰ NỞ DÀI

1.Thí nghiệm

I SỰ NỞ DÀI.

1.Thí nghiệm

2 Kết luận

II SỰ NỞ KHỐI.

III VẬN DỤNG

1 Em hãy dự đoán xem sự nở dài của vật rắn phụ thuộc như thế nào vào độ tăng nhiệt độ và chiều dài ban đầu của vật rắn?

2 Muốn kiểm tra dự đoán trên thì phải dùng thí nghiệm để đo các đại lượng nào?

Dự đoán: Δl = αl0 Δt Nếu dự đoán đúng thì:

α = Δl/l0 Δt = const

I SỰ NỞ DÀI.

1.Thí nghiệm

2 Kết luận

II SỰ NỞ KHỐI.

III VẬN DỤNG

Tính giá trị của α trong các lần đo như sau?

Nhiệt độ ban đầu: t0 = 20oC

∆t(OC) ∆l(mm)

30 40 50 60 70

30 40 50 60 70

t l

l

∆

∆

=

0

α

I SỰ NỞ DÀI.

1.Thí nghiệm

2 Kết luận

II SỰ NỞ KHỐI.

III VẬN DỤNG

Kết quả thí nghiệm

∆t(OC) ∆l(mm)

30 40 50 60 70

30 40 50 60 70

0,0000167 0,0000165 0,0000164 0,0000163 0,0000166

t l

l

∆

∆

=

0

α

I SỰ NỞ DÀI.

1.Thí nghiệm

2 Kết luận

II SỰ NỞ KHỐI.

III VẬN DỤNG

Em có nhận xét gì về kết quả của thí nghiệm và đối chiếu với dự đoán?

Phù hợp với dự đoán (α gần như nhau)

Em có kết luận gì về độ nở dài ?

I SỰ NỞ DÀI.

1.Thí nghiệm

2 Kết luận

II SỰ NỞ KHỐI.

III VẬN DỤNG

 KL: Độ nở dài của thanh rắn

tỉ lệ với độ tăng nhiệt độ và

độ dài ban đầu của thanh

Δl = αl0Δt

α : hệ số nở dài

l0 : chiều dài ban đầu của thanh

∆t : độ tăng nhiệt độ

I SỰ NỞ DÀI.

1.Thí nghiệm

2 Kết luận

II SỰ NỞ KHỐI.

III VẬN DỤNG

Chất liệu α (K-1)

Nhôm Đồng đỏ Sắt, thép Inva(Ni-Fe) Thuỷ tinh Thạch anh

24.10-6 17.10-6 11.10-6 0,9.10-6 9.10-6 0,6.10-6

Hệ số nở dài của một số chất rắn

I SỰ NỞ DÀI.

1.Thí nghiệm

2 Kết luận

II SỰ NỞ KHỐI.

III VẬN DỤNG

II SỰ NỞ KHỐI

∆V = V – V0 = βV0 ∆ t

V0 : Thể tích ở nhiệt độ đầu

V : Thể tích ở nhiệt độ sau

β : Hệ số nở khối

β = 3α Đơn vị của β là K-1

I SỰ NỞ DÀI.

1.Thí nghiệm

2 Kết luận

II SỰ NỞ KHỐI.

III VẬN DỤNG

III VẬN DỤNG

-Trong kĩ thuật phải chú ý đến sự nở vì nhiệt của các chi tiết, các bộ phận

+ Ở chỗ nối của thanh ray phải có khe hở để cho khoảng nở ra khi nóng lên.

Khe hở

I SỰ NỞ DÀI.

1.Thí nghiệm

2 Kết luận

II SỰ NỞ KHỐI.

III VẬN DỤNG

+ Hai đầu cầu sắt phải đặt trên các gối

đỡ xê dịch được trên con lăn

Con lăn

I SỰ NỞ DÀI.

1.Thí nghiệm

2 Kết luận

II SỰ NỞ KHỐI.

III VẬN DỤNG

+ Các ống kim loại dẫn hơi nóng hoặc nước nóng hoặc nước nóng phải có chỗ uốn

cong.

-Chỗ cong

I SỰ NỞ DÀI.

1.Thí nghiệm

2 Kết luận

II SỰ NỞ KHỐI.

III VẬN DỤNG

- Người ta lợi dụng sự nở vì nhiệt để lồng đai sắt vào bánh xe, chế tạo băng kép, ampe kế nhiệt

- Khi ghép các vật rắn với nhau, phải đảm bảo hệ

Rơle

I SỰ NỞ DÀI.

1.Thí nghiệm

2 Kết luận

II SỰ NỞ KHỐI.

III VẬN DỤNG

Tại sao đổ nước sôi vào cốc thuỷ tinh thì cốc hay bị nứt vỡ hơn là cốc thạch anh ?

A Vì cốc thạch anh có đáy dày hơn.

B Vì cốc thạch anh có thành dảy hơn.

C Vì thạch anh cứng hơn thuỷ tinh.

D Vì thạch anh có hệ số nở khối nhỏ hơn thuỷ tinh.

Đáp án: D

Em có biết ?

I SỰ NỞ DÀI.

1.Thí nghiệm

2 Kết luận

II SỰ NỞ KHỐI.

III VẬN DỤNG

Các em cần ghi nhớ.

- Công thức sự nở dài.

- Công thức tính sự nở khối.

- Các ứng dụng của sự nở vì nhiệt

Yêu cầu về nhà

♦ Học bài và trả lời các câu hỏi 5,6.

♦ Làm bài tập 7,8,9.

♦ Ôn lại kiến thức về tương tác phân

tử và thể lỏng