sars-cúm gia cầm-hiv.ppt

CÁC TRIỆU CHỨNG* Các triệu chứng chính gồm:  Sốt cao trên 38 ° C  Ho, thở nông, khó thở, đau đầu hoặc đau họng và  Ði đến những khu vực có các ca bệnh SARS trong vòng 10 ngày gần đây

CHUYÊN ĐỀ: VI SINH VẬT

ĐỀ TÀI: PHÂN BIỆT AIDS, SARS, CÚM GIA

CẦM Ý NGHĨA THỰC TIỄN CỦA ViỆC

NGHIÊN CỨU

Người hướng dẫn: Học viên thực hiện:

TS Biền Văn Minh Trần Quốc Toản

i Hiv/aids

1 Khái niệm về hiv

HIV là virut gây suy

giảm miễn dịch ở người

HIV là từ viết tắt của

Human

Immunodeficiency Virus

HIV là gi?

AIDS: là tên viết tắt của

cụm từ tiếng Anh:

Acquired Immuno

Deficiency Syndrom (Hội

chứng suy giảm miễn

dịch mắc phải)

AIDS là gì?

i Hiv/aids

1 Khái niệm về hiv Tại sao HIV lại gây ra suy giảm miễn dịch ở

người?

HIV gây nhiễm và phá

huỷ một số tế bào của hệ thống miễn dịch Mất khả năng miễn dịch của cơ thể (AIDS) Các vsv lợi dụng cơ thể suy

giảm miễn dịch để tấn công(vsv cơ hội)

Bệnh cơ hội

Loại tế bào HIV tấn

công là Đại thực bào và

tế bào Limpho T

HIV tấn công vào loại tế bào nào?

2 con ®­êng l©y

nhiÔm

HIV cã thÓ l©y nhiÔm qua nh ng con ®­êng ữ nµo?

T×nh dôc

MÑ truyÒn sang con

2 con ®­êng l©y

nhiÔm

Qua ®­êng m¸u

Qua ®­êng tinh dôc

MÑ truyÒn sang con

3 cac giai ®o¹n

Giai ®o¹n kh«ng triÖu chøng: tg 1- 10 n¨m Sè l­ îng tÕ bµo limpho T-CD4 gi¶m.

Giai ®o¹n biÓu hiÖn triÖu chøng AIDS: c¸c bÖnh c¬ héi xuÊt hiÖn.

4 Các triệu chứng

a Nhóm triệu chứng chính:

 - Sụt cân trên 10% cân nặng

 - Tiêu chảy kéo dài trên 1 tháng

 - Sốt kéo dài trên 1 tháng

b Nhóm triệu chứng phụ:

- Ho dai dẳng trên 1 tháng

- Ban đỏ, ngứa da toàn thân

- Nổi mụn rộp toàn thân

(bệnh Herpes)

- Bệnh Zona (giời leo) tái đi

tái lại

- Nhiễm nấm (tưa) ở hầu,

họng, kéo dài hay tái phát

- Nổi hạch ít nhất là 2 nơi

trên cơ thể (không kể hạch

bẹn) kéo dài trên 3 tháng

Người bị bệnh AIDS

5 Phân bố các trường hợp nhiễm HIV

trên thế giới

680.000 730.000 28,2 tr

1,8 tr

8,2 tr

18 000

1,2 tr 590.000 1,9 tr

1,3 tr

Nam và Đông nam

Châu á

úc và New Zealand

Bắc Mỹ

Đông á và TBD Vùng Ca ri bê

Mỹ La tinh

Tây Âu

Bắc phi và Trung Đông

Cận Sahara

Đông Âu

và Trung á

6 TInh hInh dÞch HIV/AIDS ë ch©u ¸

Qu¶ng Ninh 598,58

H¶i Phßng 358,79

TP HCM 245,50

B.rÞa V tµu–

An Giang

198,75

Hµ Néi 193,63

Hiện nay đã có thuốc chữa được bệnh AIDS chư a?

Chưa có thuốc đặc trị

Các thuốc hiện nay chỉ

có thể làm chậm tiến trình dẫn đến AIDS.

9 Cần phải xử sự bình thường và nhân ái với người nhiễm

sợ hãi người nhiễm HIV Thực ra có nhiều bệnh dễ lây hơn

nhiều Tiếp xúc thông thường không làm lây HIV Không có lý

do gì đáng phải sợ người nhiễm HIV cả Nghĩ đến HIV/AIDS,

có người coi đó là một tệ nạn xã hội Cách suy nghĩ đó thật sai lầm Nó chỉ là một bệnh, và như bao cǎn bệnh khác, bất cứ ai cũng có khả nǎng mắc bệnh này Người nhiễm HIV không khác

gì người khác, mà chỉ là người không may mắn, cần được giúp

đỡ, động viên Gia đình, bạn bè là chỗ dựa quan trọng nhất, có thể giúp cho người nhiễm HIV sống vui vẻ và không bị ám ảnh

vì bệnh tật Mọi người khác cần phải xử sự bình thường và nhân

ái với người nhiễm HIV

SARS LÀ GÌ?

 Hội chứng hô hấp cấp tính nặng

(SARS), là bệnh đường hô hấp

gây viêm phổi không điển hình ở

những người bị nhiễm.

 Viêm phổi không điển hình gây

sưng và suy yếu phế nang, làm

giảm cung cấp máu tại chỗ cũng

như ức chế vận chuyển oxy.

 Mặc dù nguyên nhân chưa được

xác định, song các nhà khoa học

cho rằng bệnh do virut mới thuộc

họ coronavirus gây ra.

Cũng có ý kiến cho rằng virut bắt nguồn từ động vật, nhưng dường như nó

không có gì giống với các virut đã thấy ở trên người và động vật.

1 Virut đi vào cơ thể qua miệng, mũi và mắt.

2 Virut đến phế nang hay là các túi ở trong phổi

3 Khi bị tấn công, phế nang bị sưng lên và suy yếu, làm giảm

cung cấp máu và vận chuyển oxy.

 Các coronavirus là nhóm các virut thường gây ra các bệnh

đường hô hấp trên ở mức độ nhẹ và vừa cho người và có liên quan đến các bệnh thần kinh, gan, tiêu hóa và hô hấp trên động vật.

 Trong khi, ngày càng nhiều các chứng cớ rằng virut là nguyên nhân ban đầu, vẫn còn rất nhiều công việc xét nghiệm để tìm ra các đặc điểm chính xác của nó

CÁC TRIỆU CHỨNG

* Các triệu chứng chính gồm:

 Sốt cao trên 38 ° C

 Ho, thở nông, khó thở, đau đầu hoặc đau họng và

 Ði đến những khu vực có các ca bệnh SARS trong vòng

10 ngày gần đây hoặc

 Tiếp xúc trực tiếp trong vòng 10 ngày gần đây với những người có những triệu chứng trên và đã đi đến khu vực bị ảnh hưởng

 Nếu có một trong các vấn đề trên, cần đi khám bệnh

ngay lập tức Ðể giúp các bác sĩ, bạn cần kể về việc đi lại gần đây của bạn và những người mà bạn đã tiếp xúc gần đây

LÂY NHIỄM

 Virut có thể lây lan qua dịch hô hấp do hắt hơi

 Vi rút cũng có thể lây lan gián tiếp như tiếp xúc với

những đồ vật có dính dịch bài tiết của cơ thể chứa vi rút như điện thoại, tay xoay cửa bị nhiễm vi rút Bởi vì

vi rút có thể sống từ 3-6 giờ ở ngoài cơ thể người

 Bệnh có thể được lây truyền qua không khí

 Vi rút tồn tại trong phân (và nước tiểu) ở nhiệt độ

phòng trong ít nhất 1-2 ngày, thậm chí tới 4 ngày

 Vi rút mất hoạt tính gây nhiễm sau khi tiếp xúc với các chất tiệt khuẩn và có thể bị chết ở 56 ° C

TỰ PHÒNG

* Tránh đi đến các khu vực bị ảnh hưởng

* Tránh tiếp xúc trực tiếp với bệnh nhân SARS

* Thực hiện vệ sinh cá nhân:

 Ðeo khẩu trang có phần mềm để tiện cho việc hắt hơi

 Rửa tay nếu bạn tiếp xúc với dịch hô hấp (sau hắt hơi chẳng hạn)

 Rửa tay trước khi phải đụng, sờ lên mắt hoặc miệng của bạn

 Thường xuyên vệ sinh nơi ở, bếp và nhà vệ sinh

SỰ NGUY HIỂM

 Tỷ lệ tử vong khoảng 3-5% Có tài

liệu cho rằng có thể lên đến 10%, đặc biệt là ở những người cao tuổi Những người bị nhiễm xảy ra viêm phổi có

thể gây nhiều biến chứng Thể trạng

suy sụp rất nhanh, trong vòng vài

ngày.

ĐIỀU TRỊ

 Hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu, nhưng các bác sĩ đang chữa trị bệnh bằng các thuốc kháng vi rút và

steroid Nếu điều trị sớm, phần lớn

bệnh nhân không mắc các bệnh khác,

có thề hồi phục

Cúm gà hay cúm gia cầm là một loại

bệnh cúm do virus gây ra cho các loài

gia cầm (hay chim), và có thể xâm nhiễm một số loài động vật có vú Virus này

được phát hiện lần đầu tiên là tại Ý vào

đầu thập niên 1900 và giờ đây phát hiện ở hầu hết các nơi trên thế giới Virus cúm gà

có tên khoa học là avian influenza (AI)

thuộc nhóm virus cúm A của họ

Orthomyxociridae

 Đây là những retrovirus, mang vật liệu di

truyền là những đoạn phân tử RNA, sợi đối mã (sợi âm tính) Biến chủng H5N1 của virus cúm

gà bắt đầu hoành hành từ năm 1997 và có

nguy cơ bùng phát thành đại dịch cúm đối với con người trong tương lai Hiện giờ, không

một quốc gia nào khẳng định có đầy đủ

phương tiện và kỹ thuật để ngăn ngừa, chống lại đại dịch cúm này nếu điều đó xảy ra.

Đường lây nhiễm

nhiễm vào nhiều loại động vật khác nhau như chim, lợn, ngựa, hải cẩu, cá voi, hổ và con người Bệnh cúm gà lây truyền qua

không khí và phân bón, nhưng cũng có thể gây nhiễm trên thức ăn, nước, dụng cụ và quần áo

 Tuy nhiên, hiện giờ chưa có bằng chứng thực nghiệm nào cho thấy virus cúm gà có thể sống sót trong thức ăn đã được nấu chín.

 Thời kỳ ủ bệnh từ 3 đến 5 ngày Triệu chứng mắc bệnh ở các động vật là khác nhau, nhưng một số biến thể virus có thể dẫn đến tử vong chỉ trong vòng vài ngày.

Triệu chứng ở người

 Đối với con người, cúm gà gây ra các triệu

chứng tương tự như của các loại cúm khác

Đó là sốt, ho, đau họng, đau nhức cơ bắp, viêm màng kết và ;ở những trường hợp nghiêm

trọng, có thể gây suy giảm hô hấp và viêm

phổi, có thể dẫn đến tử vong Mức độ nghiêm trọng của bệnh phụ thuộc phần lớn vào thể

trạng sức khoẻ, khả năng miễn dịch, tiền sử

tiếp xúc virus của người bị nhiễm

Lây nhiễm từ người sang người?

 Tuy nhiên các chuyên gia của Tổ chức WHO cho rằng tuy chưa thể loại bỏ khả năng virus

đã lây từ người sang người, hiện họ vẫn đang tìm thêm nguồn lây khác có thể WHO cho

rằng việc tìm kiếm ấy cho đến nay vẫn chưa đưa ra được bằng chứng virus đã lây lan trong cộng đồng và cũng chưa có bằng chứng về

việc sự lây nhiễm từ người sang người đã trở nên mạnh mẽ hơn.

Các biến chủng virus cúm lây nhiễm sang người

 Tất cả các virus AI đều thuộc nhóm cúm A trong họ virus

Orthomyxoviridae và tất cả các phân nhóm của virus cúm A đều có thể lây nhiễm các loài chim Chi virus cúm nhóm A

được chia thành các phân nhóm dựa vào loại protein

hemagglutinin (H) và neuraminidase (N) nằm trên lớp vỏ

protein bao bọc lõi virus Có tất cả 16 loại protein H, đối với mỗi loại thì lại có đến 9 phân nhóm protein N, như vậy tổ hợp lại thì có khả năng tạo ra 144 phân nhóm virus cúm gà khác nhau Ngoài ra, tất cả mỗi phân nhóm virus trên lại có thể chia làm 2 phân nhóm xâm nhiễm: đặc tính xâm nhiễm thấp (LPAI)

và cao (HPAI), điều này phụ thuộc vào độc tính của virus đối với các quần thể gia cầm.

 Người ta đang lo ngại rằng các loài virus cúm gia cầm

có thể tiến hành chuyển đổi tính kháng nguyên để có khả năng vượt qua các rào cản khác loài (vd từ chim

có thể lây sang người) Nếu thực sự biến chủng này được tạo ra thì nó sẽ vừa mang tính đa hình cực cao (khó kiểm soát) và có độc tính mạnh (khó chữa trị) Một biến chủng như vậy có thể gây nên một đại dịch tương tự như Dịch cúm Tây Ban Nha đã làm tử vong

50 triệu người vào năm 1918

 Tuy nhiên, các đặc điểm di truyền giữa các biến chủng gây bệnh trên người và trên gia cầm có sự khác biệt

đáng kể, không dễ vượt qua Ngay cả trong các phân nhóm của virus cúm gà cũng mang những đặc điểm khác nhau Các virus cúm gà H5 và H7 có thể có cả

dạng "gây nhiễm cao" và "gây nhiễm thấp", phụ thuộc vào đặc điểm di truyền và mức độ nghiêm trọng của bệnh mà chúng gây ra; tuy nhiên, virus cúm H9 thì chỉ

có dạng "gây nhiễm thấp"

 Phân nhóm H1N1 là chủng virus cúm A được phân lập đầu tiên Đầu tháng 10 năm 2005, các nhà khoa học tuyên bố rằng họ đã khôi phục

thành công chủng virus gây ra

dịch cúm Tây Ban Nha Những trình tự gene cho thấy đại dịch năm 1918 này là do virus

phân nhóm H1N1 gây ra, thường được coi là chủng gây cúm lợn nhưng có khả năng truyền nhiễm.

nhiễm H5N1 tại 12 nước,

chủ yếu ở châu Á (theo

WHO).

 Năm 2006, Indonesia đã vượt qua Việt Nam trở thành nước có nhiều ca tử vong nhất do H5N1, với 56 người chết trong 74 ca nhiễm Đến tháng 10 năm 2007

Indonesia có 85 người chết do H5N1 trong tổng số 106

ca nhiễm, so với 46 ca tử vong ở Việt Nam trong 100 người nhiễm (theo WHO) Việt Nam tuyên bố đã phát hiện bảy bệnh nhân nhiễm H5N1 từ tháng 5 đến tháng

8 năm 2007, trong đó có bốn người đã chết Đây

những bệnh nhân đầu tiên ở Việt Nam được phát hiện

từ tháng 11 năm 2005

khả năng gây đại dịch

cúm toàn cầu với tỉ lệ tử

vong trên người cực lớn

Influenza A virus, loại virus gây bệnh cúm gia cầm

 H5N1 là một phân nhóm có khả năng gây

nhiễm cao của virus cúm gia cầm Chủng virus này lần đầu tiên được phát hiện xâm nhiễm

trên người tại Hồng Kông năm 1997 Chính

nhóm virus cũng là tác nhân gây dịch cúm trên gia cầm ở Hông Kông lúc đó Tên gọi phân

nhóm H5N1 là liên quan đến loại protein

kháng nguyên trên vỏ virus: protein

hemagglutinin nhóm 5 ( H5 ) và neuraminidase nhóm 1 ( N1 ).

 Tính đến ngày 4 tháng 7, 2006, trên thế giới đã

có 229 trường hợp người nhiễm virus H5N1 và trong đó 131 người đã tử vong Quốc gia chịu tổn thất về người nặng nề nhất là Việt Nam

Đã có 10 quốc gia châu Á và châu Âu phát

hiện thấy virus H5N1 Ngoài ra, hơn 120 triệu con chim (gia cầm) đã bị chết do nhiễm virus hoặc bị tiêu huỷ.

 Thông thường, những virus cúm này lan

truyền trên thế giới bằng cách ký sinh ở tế bào ruột non của các loài chim di cư, khi đó chúng

là những chủng H5N1 không gây chết Tuy

nhiên, những chủng virus này có thể bị đột

biến và trở thành chủng cúm gia cầm có độc tính cao nhất từ trước đến giờ Điều này cũng tương tự như cơ chế của chủng virus H1N1 đã gây ra đại dịch cúm Tây Ban Nha vào năm

1918.

Đường lây nhiễm

 Các chủng của virus cúm gà có thể xâm nhiễm vào nhiều loại động vật khác nhau như chim, lợn, ngựa, hải cẩu, cá voi và

con người Bệnh cúm gà lây truyền qua không khí và phân bón, nhưng cũng có thể gây nhiễm trên thức ăn, nước, dụng cụ và quần áo Tuy nhiên, hiện giờ chưa có bằng chứng thực nghiệm nào cho thấy virus cúm gà có thể sống sót trong thức ăn đã

được nấu chín.

 Thời kỳ ủ bệnh từ 3 đến 5 ngày Triệu chứng mắc bệnh ở các động vật là khác nhau, nhưng một số biến thể virus có thể dẫn đến tử vong chỉ trong vòng vài ngày.

Triệu chứng ở người

 Đối với con người, cúm gà gây ra các triệu

chứng tương tự như của các loại cúm khác

Đó là sốt, ho, đau họng, đau nhức cơ bắp,

Phòng chống và điều trị

 Cúm gà ở người có thể được phát hiện qua những xét nghiệm cúm thường Tuy nhiên, những xét nghiệm này không phải luôn đáng tin cậy Vào tháng 3 năm 2005, TCYTTG

thông báo rằng có vài người Việt Nam có xét nghiệm âm tính đối với cúm gà lúc ban đầu nay đã có phát hiện có nhiễm virus Những người đó sau này đều đã bình phục.

 Hiện nay, các xét nghiệm chẩn đoán nhiễm H5N1 đáng tin cậy đều phải yêu cầu sử dụng virus sống để tương tác với những kháng thể

có trong máu của bệnh nhân Vì lý do

an toàn sinh học, các xét nghiệm đều phải

được tiến hành trong các phòng thí nghiệm

độ an toàn cấp 3

 Thuốc chống virus đôi khi hữu hiệu trong cả ngăn ngừa và trị bệnh, nhưng chưa có một loại virus nào thực sự được chữa lành trong lịch sử

y học Vắc xin, tuy nhiên, mất tối thiểu 4 tháng

để sản suất và phải được chuẩn bị riêng cho

mỗi loài biến thể.

Phòng ngừa đại dịch

 Tổ chức WHO đã đưa ra cảnh báo rằng đại dịch cúm đang đến gần, và nhiều khả năng là do một biến chủng của virus cúm gia cầm H5N1 Để chuẩn bị đối phó,

các quốc gia phải bắt đầu vạch kế hoạch chi tiết khi

tình huống đại dịch diễn ra Các biện pháp khẩn cấp có thể tiến hành là phân vùng, giới hạn sự lan truyền, tiêu huỷ và tiêm vaccin đối với gia cầm Ngoài ra, các kế hoạch dài hạn cần phải thực thi là thay đổi dần lối

sống, phương pháp chăn nuôi gia cầm của các vùng

dân cư có nguy cơ cao

 WTO đã chia dịch cúm thành 6 giai đoan, từ mức độ chỉ là nguy cơ nhỏ cho đến khi đại

dịch bùng phát và lan tràn Hầu hết các tổ chức

y tế của các quốc gia đều cho tự đánh giá hiện nay (năm 2005) đang năm ở giai đoạn 3 của

dịch, điều đó thừa nhận sự gây nhiễm trên

người của một chủng virus mới này đã xây ra nhưng có rất ít bằng chứng về sự lan truyền

virus từ người sang người.

Truyền nhiễm

 Chim bị nhiễm virus phóng thích H5N1 trong nước

bọt, dịch mũi và phân Những con khác có thể bị lây nhiễm qua tiếp xúc trực tiếp với các chất tiết trên hoặc khi gián tiếp qua các bề mặt bị ô nhiễm bởi các chất

trên

 Các loài chim di trú là một trong những nguồn phát tán H5N1, nên virus này có nguy cơ lan rộng trên thế giới Những đợt bùng phát cúm gia cầm thường xuất phát từ những khu vực đông đúc ở Đông Á và Đông Nam Á, nơi mà người, lợn, gia cầm sống rất gần gũi Trong

những điều kiện như vậy, virus có thể đột biến thành một dạng khả dĩ lây sang người

 Đa số các ca nhiễm H5N1 được báo cáo đều xảy ra ở Đông Á và Đông Nam Á Khi một đợt bùng phát được phát hiện, các chính quyền địa phương thường ra lệnh hủy diệt hàng loạt các loại chim và thú bị dịch Nếu

thực hiện kịp thời biện pháp này, người ta có thể

phòng được một đợt bùng phát của dịch cúm gia cầm Tuy nhiên TCSKTG cũng bày tỏ lo ngại rằng các

nước đã báo dịch đã không báo cáo đầy đủ như yêu

cầu Trung Quốc chẳng hạn, nổi tiếng qua vụ che giấu các đợt bùng phát của SARS và HIV cách đây ít lâu