RỪNG XA NU

Cây xà nu gắn bó với cuộc sống, con người Tây nguyên: Nêu những hiểu biết của em về cây xà-nu?. - Vẻ đẹp lãng mạn: + Nhựa cây, “tràn trề, thơm ngào ngạt, long lanh dưới nắng hè gay gắt

Rừng xà nu

Nguyễn Trung Thành

Trình bày những nét chính về

tác giả ?

•1 Tác giả:

- Tên thật: Nguyễn Văn Báu

- Quê quán: Thăng Bình – Quảng Nam

- Tr i qua hai cu c kháng chi n ch ng ả ộ ế ố

Pháp và ch ng M nhà v n ch y u ho t ố ỹ ă ủ ế ạ

đđ ng Tây Nguyên.ộ ở

- Năm 1950 gia nh p quân đđ iậ ộ

- Ông có v n hi u bi t sâu s c và g n bó m t thi t ố ể ế ắ ắ ậ ế

v i c nh v t, con ng i Tây Nguyên Tây Nguyên là ớ ả ậ ườ

ngu n c m h ng sáng tác c a ông.ồ ả ứ ủ

Nguyễn Trung Thành

I Đọc – tìm hiểu chung

2 Tác phẩm

•a Hoàn cảnh ra đời: Trình bày những nét

chính về tác phẩm ?

 - Viết tháng 3 - 1965, khi quân Mĩ ồ ạt đổ quân vào miền Nam Việt Nam

 - Đăng lần đầu tiên trên tạp chí Văn nghệ quân giải phóng miền Trung Trung bộ số

2 - 1965

 - Được đưa vào tập truyện kí Trên quê

hương những anh hùng Điện Ngọc

Rừng xà nu Nguyễn Trung Thành

b Tóm tắt cốt truyện

- Nhân v t chính trong truy n Tnú, đ c cán bộ cách mạng d y ch , giác ng , ậ ệ ượ ạ ữ ộ Tnú tr thành m t trong nh ng ng i lãnh đ o dân làng đứng lên chi n đấu B n ở ộ ữ ườ ạ ế ọ

gi c tìm đến, đàn áp, kh ng b dân làng, b t Mai- v Tnú cùng đứa con v a ặ ủ ố ắ ợ ừ đđược m t tháng tu i, v i m u đồ b t được người lãnh đạo Tnú ộ ổ ớ ư ắ

- Ch ng ki n c nh v con b hành hạ, đánh đ p dã man, quên c l i ng n c n ứ ế ả ợ ị ậ ả ờ ă ả Tnú nh y x vào để c u nh ng không được Anh b đđ ch b t , t m nh a xà nu ả ổ ứ ư ị ị ắ ẩ ự mười đ u ngón tay c a anh và đốt ầ ủ

- C m thù d n đđ n đi m đ nh c làng Xô man đã đứng lên, c u Tnú, tiêu di t lũ ă ẫ ế ể ỉ ả ứ ệ ác ôn Sau đó Tnú gia nh p l c l ng và ba n m sau anh được nghỉ phép về thăm ậ ự ượ ă làng Đêm đó cả làng t p trung nhà ng đón anh và nghe c M t k l i nh ng ậ ở Ư ụ ế ể ạ ữ trang s hào hùng c a dân làng và c a Tnú ử ủ ủ

- Hôm sau Tnú r i làng ra đđi, phía tr c cánh rừng xà nu n i ti p ờ ướ ố ế nhau ch y ạ

d i chân tr i ướ ờ

I Đọc – tìm hiểu chung

2 Tác phẩm

Rừng xà nu Nguyễn Trung Thành

c Chủ đề:

Tinh th n đđ u tranh , kiên c ng b t khu t c a t p th ầ ấ ườ ấ ấ ủ ậ ể dân làng Xô Man và con đđ ng t t y u c m v khí đứng ườ ấ ế ầ ũ lên đấu tranh, đđ ng kh i gi i phóng quê h ngồ ở ả ươ

Xác định chủ đề của tác phẩm

Rừng xà nu Nguyễn Trung Thành

I Đọc – tìm hiểu chung

2 Tác phẩm

Đọc - khám phá văn bản

1 Hình tượng cây xà-nu, rừng xà- nu:

a Cây xà nu gắn bó với cuộc sống, con người

Tây nguyên:

Nêu những hiểu biết của

em về cây

xà-nu?

•* Đặc điểm:

•- Là loại cây họ thông mọc nhiều ở Tây Nguyên

•- Khoẻ mạnh, giàu sức sống, sinh sôi nảy nở nhanh cả ở những nơi đồi núi khô cằn.

* Gắn bó mật thiết với người dân Tây Nguyên:

- Sinh ra dưới gốc cây xà nu,

- Lớn lên, lao động, yêu đương hẹn hò, sinh hoạt bên cây xà nu

- Khi mất dưới gốc và rừng xà nu.

•* Phẩm chất cây xà nu:

•- Loại cây sinh sôi nảy nở mạnh mẽ

- Phẩm chất sáng ngời, ham ánh sáng mặt trời, yêu tự do

- Vẻ đẹp lãng mạn:

+ Nhựa cây, “tràn trề, thơm ngào ngạt, long lanh dưới nắng hè gay gắt.”

+ Hương cây “ vô số hạt bụi vàng từ nhựa cây bay ra, thơm mỡ màng”

Cây xà nu g n g i v i đ i s ng c a ng i dân Xô man, là ch ng nhân c a ầ ũ ớ ờ ố ủ ườ ứ ủ

nh ng s ki n quan tr ng x y ra v i h trong cu c kháng chi n … ữ ự ệ ọ ả ớ ọ ộ ế

b Cây xà nu tượng trưng cho phẩm chất số phận

con người Tây Nguyên

- To l n v ng chãi,ớ ữ sinh sôi

n y n khoẻ, Cành lá xum ả ở

xuê, b t ch p giá rét, giông ấ ấ

bão …

- Có nh ng cây b ữ ị

th ơng, nh a a ra th m ư ự ứ ơ

ngào ng t… v t th ng ạ ế ươ

chóng lành… v t lên r t ượ ấ

nhanh

C nh cây xà nu m i ngã ạ ớ

g c đã có bốn, năm cây ụ

con khác m c lên , ng n ọ ọ

xanh r n , hình nh n ờ ọ

m i tên lao th ng lên ũ ẳ

b u tr i…ầ ờ

Biện pháp t th c, nhân ả ự hoá t ng tr ng cho ượ ư

nh ng ph m ch t cao đ p ữ ẩ ấ ẹ

c a dân làng Xô Man : ủ kiên cường b t khu t…ấ ấ

T ng tr ng cho s c ch u ượ ư ứ ị

đ ng ghê g m và s c s ng ự ớ ứ ố mãnh li t của người Tây ệ Nguyên

T ng tr ng cho các th h ượ ư ế ệ

ng i dân Tây Nguyên n i ườ ố

ti p nhau đánh gi c gi làng ế ặ ữ ( Mai ch t có Dít, anh Quy t ế ế

hi sinh có Tnú thay th )ế

Hình tượng cây xànu được miêu tả qua những chi tiết nào ?

Những chi tiết đó tượng trưng cho phẩm chất nào của người dân Tây Nguyên?

- Vẻ đẹp lãng mạn:

+ Nhựa cây, “tràn trề, thơm ngào ngạt, long lanh dưới nắng hè gay gắt.”

+ Hương cây “ vô số hạt buị vàng từ nhựa cây bay

ra, thơm mỡ màng”

Nguyễn Trung Thành muốn nói lên điều gì qua hình tượng rừng xà nu?

Rừng xà nu là biểu tượng của dân làng Xô Man, người dân Tây Nguyên, nhân dân

Miền Nam Tác giả xây dựng hình tượng cây

xà nu không những tạo không khí Tây Nguyên hùng vĩ, hoang sơ mà còn gửi gắm những suy tư, niềm tin mãnh liệt vào sức sống

bất diệt của con người và mảnh đất Tây Nguyên anh hùng

Già làng có uy tín và được kính trọng

* Ngoại hình:

- Quắc thuớc “ 60 tuổi mà tiếng nói dội

vang trong lồng ngực”

- Râu dài tới ngực, đen bóng, mắt sáng,

xếch nguợc, ở trần “ngực căng như cây xà

nu lớn”

- Khoẻ mạnh, vững vàng , kiên định

2 Các nhân vật tiêu biểu của dân làng Xô Man:

a Cụ Mết:

* Tính cách:

- Yêu thương, trân trọng Tnú, thường kể về cuộc đời Tnú cho dân làng nghe giáo dục trưyền thống

- Thuỷ chung, vững tin vào cách mạng,dân tộc, quê hương.

- Là nguời thủ lĩnh tinh thần của dân làng.

- Là pho sử sống , đề cao truyền thống bất khuất của dân làng, ý thức tiếp nối truyền thống.

- Đúc kết kinh nghiệm xương máu “chúng nó cầm súng, mình phải cầm giáo mác”.

•

Nhân vật Cụ Mết được miêu tả

như thế nào?

Cụ là người có nét gần guiõ với các nhân vật tù trưởng, thể hiện khát vọng, hoài bão của cả cộng đồng trong sử thi Tây Nguyên Là nhân vật tượng trưng cho lịch sử, truyền thống hiên ngang, bất khuất, sức sống bền bỉ của dân làng Xô Man

Tác giả sử dụng bút pháp sử thi và cảm hứng lãng mạn lí tưởng hoá

Rút ra nhận xét khái quát về nhân vật cụ Mết?

2 Các nhân vật tiêu biểu của dân làng Xô Man:

a Cụ Mết:

b Nhân vật Dít :

- Cô gái trẻ giàu nghị lực, là hiện thân và là sự tiếp nối của

Mai

+ Gan lì t nh : t bé đã ti p t liên l c b b t b đđ n b n ừ ỏ ừ ế ế ạ ị ắ ị ạ ắ

quanh ng i v n không s ườ ẫ ợ

+ Có b n l nh v ng vàng và tr ng thành mau l : thay đ i t ả ĩ ữ ưở ẹ ổ ừ hình dáng, l i nói, đđ n vi c làm.ờ ế ệ

Nhân vật dít

Được đặc tả

Qua đôi mắt

Nhân vật Dít được đặc tả qua hình ảnh nào?

Đôi m t m to tr ng tr ng nhìn b n línhắ ở ừ ừ ọ ôi m t ráo ho nh - l m lì không nói gì

(trước cái ch t bi th m c a ch gái)ế ả ủ ị Đôi m t m to bình th n nghiêm nghắ ở ả ị

Cô là hiện thân cho cây Xà nu đã trưởng thành và trở thành người lãnh đạo nguyên tắc, bản lĩnh nhưng rất tình cảm với mọi người

c Nhân vật bé Heng: Là cây xà nu con đang vươn lên

* Đặc điểm:

- Đội cái mũ sụp xin được của anh giải phóng quân, mặc chiếc áo

bà ba dài phết đít, đóng khố, súng đeo chéo sau lưng ra vẻ một người lính thực sự: ngộ nghĩnh, đáng yêu.

- Ngoan ngoãn, ít nói, có tính kỉ luật cao.

- Nhanh nhẹn, thông minh: nắm chắc vị trí nơi nào là các chiến điểm, nơi nào hầm chông lớn, nhỏ.

=> Là hình ảnh tươi trẻ, sống động, đầy tin tưởng của tương lai

Nhân vật bé Heng được nhà văn miêu tả như thế nào?

d Hình ảnh dân làng Xô man:

có tên, không tên, già trẻ.

- Vui mừng khi Tnú về thăm -> yêu thương

- Chăm chú lắng nghe cụ Mết kể chuyện

- Nhất loạt làm theo

mệnh lệnh của Tnu ù

- Đặc điểm: Trung

mạng, gắn bó với quê hương, căm thù giặc.

Dân làng Xô Man được miêu tả như thế nào?

d Nhân vật Tnú :

- Tnú m côi cha m t nh , đ c ch m sóc nuôi d ng b i ồ ẹ ừ ỏ ượ ă ưỡ ở bàn tay dân làng Xô man “Đời nó kh , nh ng b ng d nó ổ ư ụ ạ

s ch nh n c su i làng ta”ạ ư ướ ố

- Tính cách : gan góc, táo b o, d ng c m ( t nh đã liên l c, ạ ũ ả ừ ỏ ạ

ti p t , b o v cán b )ế ế ả ệ ộ

- D ng c m trung thành v i cách m ng.ũ ả ớ ạ

- Giàu tình th ng đ i v i m i ng i: v i v con, v i dân ươ ố ớ ọ ườ ớ ợ ớ làng, v i quê hương…ớ

- Có tính k lu t cao (v phép và trả phép đúng h nỉ ậ ề ạ )

Nhân vật Tnú được nhà văn miêu tả

như thế nào?

Nhân

vật

Tnú

được

xây

dựng

qua

hình

ảnh

đôi

bàn

tay

Anh là cây xà nu đã tr ng thành, ưở là thế hệ nối tiếp cha anh, là lực lượng nòng cốt của cuộc chiến đấu hôm nay Con người cả cuộc đời và số phận bi tráng, là hình ảnh con người Tây Nguyên bất khuất

Nhân vật Tnú được làm nổi bật qua hình ảnh nào? Hãy chỉ ra và phân tích?

3 Thành công về nghệ thuật :

Nêu những thành công về nghệ thuật của tác phẩm?

- C m h ng s thi hoành tráng : cách k trang tr ng ả ứ ử ể ọ truy n cho con cháu nh ng trang l ch s c a c ng ề ữ ị ử ủ ộ đồng…

- Xây d ng đđ c m t s hình nh bi u t ng: cây xà ự ượ ộ ố ả ể ượ

nu, mười ngón tay Tnú thành mười ngọn đuốc…

- Ch t Tây Nguyên r t đậm nét: r ng xà nu v a hùng ấ ấ ừ ừ

v v a hoang dã c nh sinh ho t buôn làng ĩ ừ ả ạ

III Ghi nhớ :

Cảm nhận sau khi đọc

hiểu tác phẩm

- Rừng xà nu là tác phẩm đậm chất sử thi trang nghiêm, chất thơ lãng mạn hùng tráng vút lên tứ thiên nhiên và con người Tây Nguyên

- Với giọng điệu ngợi ca kết hợp với suy tư trầm lắng thể hiện rõ nét phong cách nghệ thuật của Nguyễn Trung Thành.

Rừng xà nu Nguyễn Trung Thành

IV Luyện tập:

Những biểu hiện của khuynh hướng sử thi và cảm hứng lãng mạn qua tác phẩm:

- Đề tài

- Chủ đề

- Hệ thống hình tượng nhân vật

- Hình tượng cây xà nu…

2 Đặc điểm khuynh hướng sử thi và cảm hứng

lãng mạn của phong cách nghệ thuật Nguyễn

Trung Thành qua Rừng xànu?

Rừng xà nu Nguyễn Trung Thành