Dòng Fucô (GA thi GV giỏi tỉnh 2009)

* Dòng điện xuất hiện khi có sự biến đổi từ thông qua mạch điện kín gọi là dòng điện cảm ứng.. * Dòng điện cảm ứng có chiều sao cho từ tr ờng do nó sinh ra chống lại nguyên nhân đã sinh

Chào mừng các thầy cô giáo

Tới dự giờ tại lớp 11a5

trườngưthptưthuậnưthànhư1

Chào mừng các thầy cô giáo

Tới dự giờ tại lớp 11a5

trườngưthptưthuậnưthànhư1

Dòng điện Fu-cô

Biên soạn: Phạm đình Hiệp

Tr ờng THPT L ơng tài 1

Tiết 62:

kiểm tra bài cũ

Câu 1: Nêu khái niệm về dòng điện cảm ứng?

Câu 2: Hãy phát biểu nội dung định luật Len-xơ

Cho ví dụ?

* Dòng điện xuất hiện khi có sự biến đổi từ thông qua mạch điện kín gọi là dòng điện cảm ứng

* Dòng điện cảm ứng có chiều sao cho từ tr ờng do nó sinh ra chống lại nguyên nhân đã sinh ra nó

*Khi cho nam châm tiến lai gần ống dây thì trong ống dây xuất hiện dòng điện cảm ứng mà từ tr ờng của dòng

điện cảm ứng muốn ngăn cản nam châm tiến lại gần nó.

I/Dòng điện Fu-cô.

1/ Thí nghiệm 1

*Lần 1:

*Cho tấm kim loại dao

động trong không khí

khi không có từ tr ờng

*Quan sát thấy nó dao

động tắt dần

*Nguyên nhân là do lực

cản của không khí

*Lần 2:

*Cho tấm kim loại dao động trong không khí khi có từ tr ờng

*Quan sát thấy tấm kim loại dao động tắt dần nhanh hơn

*Kết luận: Khi có từ tr ờng thì tấm kim loại còn chịu thêm một loại lực cản nào đó

I/Dòng điện Fu-cô

1/ Thí nghiệm 1

2/ Giải thích

Khi có từ tr ờng, tấm kim loại dao động sẽ cắt các đ ờng sức của từ

tr ờng Do đó trong tấm kim loại sinh ra dòng điện cảm ứng.

Theo nội dung định luật Len-xơ, dòng điện cảm ứng trong tấm

kim loại có tác dụng chống lại nguyên nhân sinh ra nó, tức là

nó ngăn cản sự chuyển động của tấm kim loại đó.

Nếu một khối vật dẫn đặt trong từ tr ờng biến đổi thì trong khối vật dẫn ấy

có sinh ra dòng điện không?

* Nếu một khối vật dẫn đặt trong từ tr ờng biến đổi thì trong

khối vật dẫn ấy có sinh ra dòng điện cảm ứng.

I/ Dòng điện Fu-cô.

2/ Dòng điện Fu-cô

* Khái niệm: Dòng điện cảm ứng đ ợc

sinh ra ở trong khối vật dẫn khi vật dẫn chuyển động trong từ tr ờng hay đ ợc đặt trong từ tr ờng biến đổi theo thời gian gọi là dòng điện Fu-cô.

* Đặc điểm: Dòng điện Fu- cô có tính

chất xoáy, các đ ờng dòng của dòng

điện Fu-cô là những đ ờng cong kín

trong khối vật dẫn

I/Dòng điện Fu-cô.

3/ Thí nghiệm 2.

t

e R

e

i F









;

Cho đồng thời tấm kim loại liền khối và tấm kim loại

có xẻ rãnh dao động trong từ tr ờng thì thấy tấm kim loại liền khối dao động tắt nhanh hơn

So sánh tính dẫn điện của hai tấm kim loại?

Do tấm kim loại bị xẻ rãnh có điện trở lớn hơn lên dòng Fu-cô giảm Vì vậy nó dao động đ ợc lâu hơn

Để hạn chế dòng điện Fu-cô ta chia tấm kim loại liền khối làm nhiều phần cách điện.

4/ Giải thích

II/Tác dụng của dòng điện Fu-cô.

1/ Vài ví dụ về dòng Fu- cô có hại

a/ Với một số thiết bị điên

Có cấu tạo d ới dạng một lõi sắt đặt trong một ống dây có dòng

điện xoay chiều chạy qua Dòng điện xoay chiều tạo ra từ tr ờng thay đổi Vì vậy trong lõi thép có suất hiện dòng điện Fu-cô.

*Thứ nhất dòng điện Fu-cô sẽ tỏa nhiệt làm nóng lõi thép

*Thứ hai dòng điên Fu-cô chống lại nguyên nhân sinh ra

nó Trong động cơ điện, nó chống lại sự quay của động cơ.

Để hạn chế dòng Fu-cô ng ời ta không làm lõi thép là một khối liền.

II/T¸c dông cña dßng ®iÖn Fu-c«.

1/ Vµi vÝ dô vÒ dßng Fu- c« cã h¹i

b/ Trong m¸y biÕn thÕ

$

B

$

B

Lâi thÐp lµ mét khèi liÒn,

dßng ®iÖn Fu- c« lín.

Lâi thÐp lµ nh÷ng l¸ thÐp SilÝc máng, cã phñ s¬n c¸ch ®iÖn ghÐp s¸t l¹i víi nhau

II/Tác dụng của dòng điện Fu-cô.

2/ Vài ví dụ ứng dụng dòng Fu- cô

Trái lại với tác hại của dòng

Fucô, ng ời ta lợi dụng sự tỏa

nhiệt do dòng Fu-cô vào đời

sống:

*Trong lò điện cảm ứng

để làm nóng chảy kim loại.

Đ a dũng đi n cú t n ưa dũng điện cú tần ện cú tần ần

s th p lờn t n s ố thấp lờn tấn số ấp lờn tấn số ấp lờn tấn số ố thấp lờn tấn số trung và đ c ch y qua ưa dũng điện cú tần ợc chạy qua ạy qua

cu n dõy xo n trũn t o ộn dõy xoắn trũn tạo ắn trũn tạo ạy qua

ra dũng đi n Fu cụ ện cú tần

h ng vào tõm c a ưa dũng điện cú tần ớng vào tõm của ủa

cu n dõy, phớa trong ộn dõy xoắn trũn tạo

cu n dõy là vỏch lũ cú ộn dõy xoắn trũn tạo

ch a kim lo i c n n u ứa kim loại cần nấu ạy qua ần ấp lờn tấn số luy n, lỳc này nhi t đ ện cú tần ện cú tần ộn dõy xoắn trũn tạo liờn t c đ c tăng cao ục được tăng cao ưa dũng điện cú tần ợc chạy qua cho đ n th i đi m kim ến thời điểm kim ời điểm kim ểm kim

lo i b ch y l ng hoàn ạy qua ị chảy lỏng hoàn ảy lỏng hoàn ỏng hoàn toàn;

*Trong nguyên lý hoạt

động của bếp từ.

II/Tác dụng của dòng điện Fu-cô.

1/ Vài ví dụ ứng dụng dòng Fu- cô

Trong tr ờng hợp cần thiết ng ời

ta lợi dụng dòng Fu-cô để

hãm chuyển động.

*Hãm chuyển động của

lá kim trong những cân nhạy

*Hãm chuyển động của

đĩa quay trong công tơ điện

*Trong phanh điện từ

ở các xe có tải trọng lớn

Iii/Củng cố.

Tóm lại bài học này giúp các em hiểu đ ợc các vấn đề sau

Dòng điện Fu- cô là gì?

Khi nào thì phát sinh dòng Fu- cô?

Những cái lợi và hại của dòng Fu-cô

Các em về nhà trả lời các câu hỏi SGK, SBT và chuẩn bị bài mới cho tiết học sau

Xin Ch©n thµnh c¶m ¬n!