Hoạt động giao tiếp và các nhân tố giao tiếpA/ Kết quả cần đạt : Nắm đợc kiến thức cơ bản về hoạt động giao tiếp, về các nhân tố giao tiếp và nâng cao kĩ năng tạo lập, phân tích, lĩnh h
Trang 1Hoạt động giao tiếp và các nhân tố giao tiếp
A/ Kết quả cần đạt :
Nắm đợc kiến thức cơ bản về hoạt động giao tiếp, về các nhân tố giao tiếp và nâng cao kĩ năng tạo lập, phân tích, lĩnh hội trong giao tiếp.
B/ Phơng pháp và tiến trình bài giảng :
I/ Hoạt động giao tiếp bằng ngôn ngữ:
1/ Ví dụ : (sgk - 14 ) , gọi học sinh đọc
2/ Nhận xét :
Trong ví dụ trên, những nhân vật nào giao tiếp với nhau ?
_ Vua và các bô lão
Họ giao tiếp bằng phơng tiện gì ?
_ Sử dụng phơng tiên ngôn ngữ
Xét về vai về, các nhân vật này có quan hệ với nhau nh thế nào ? Ngang vai hay lệch vai ?
_ Lệch vai : Vai trên là vua (ta )
Vai dới là các bô lão (bệ hạ)
Sự giao tiếp đó diễn ra trong hoàn cảnh nào ?
_ Giao tiếp diễn ra ở hội nghị Diên Hồng
_ Khi đó nớc ta đang đứng trớc hoạ xâm lợc của Nguyên –
Mông
Sự giao tiếp hớng tới nội dung gì ?
Bàn với các bô lão : Nên hoà hay đánh
Mục đích của cuộc giao tiếp ?
_ Củng cố lòng quyết tâm, tinh thần đoàn kết chiến đấu và chiến
thắng của quân và dân ta
Cuộc giao tiếp có đạt đợc mục đích không ?
_ Có : Muôn miệng một lời : Đánh ! đánh !
Thế nào là hoạt động giao tiếp ?
3/ Kết luận : (ghi nhớ 1- sgk)
Là hoạt động diễn ra giữa mọi ngời trong xã hội, đợc tiến hành chủ yếu bằng phơng tiện ngôn ngữ (nói hoặc viết ), nhằm trao đổi thông tin, bộc lộ tình cảm, thái độ, quan hệ, hoặc bàn bạc
để tiến tới một hành động nào đó
Ví dụ khác :
Bây giờ mân mới hỏi đào nhng cha ai vào
Trang 2II/ Các nhân tố giao tiếp :
1/ Ví dụ : sgk : Tổng quan văn học
2/ Nhận xét
Thông qua văn bản trên, hoạt động giao tiếp đợc diwnx ra giữa các nhân vật nào ?
_ Ngời viết sách : Ông Trần Nho Thìn
_ Ngời đọc sách : Các em học sinh lớp 10 thí điểm chuyên ban
Đặc điểm về các nhân vật đó nh thế nào ?
_Về ngời viết : Là ngời lớn tuổi, có vốn sông già dặn có trình độ hiểu
biết sâu rộng có chuyên môn nghề nghiệp
_ Về ngời đọc : Tuỏi mới lớn, vốn sống cha nhiều, tuổi cha cao
Hoạt động giao tiếp giữa ngời viết và ngời đọc này đợc diễn ra trong hoàn cảnh nào ?
_ Hoạt động giao tiếp này đợc diễn ra trong hoàn cảnh có
tổ chức,
có kế hoạch của giáo dục nhà trờng
Nội dung giao tiếp thông qua văn bản đó nhằm mục đích gì ?
_ Về phía ngời viết : Nhằm cung cấp cho học sinh cái nhìn khái quát
nhất về văn học Việt Nam
_ Về ngời đọc :
Vậy trong hoạt động giao tiếp có sự tham gia và chi phối của các nhân tố giao tiếp nào ?
3/ Kết luận : (ghi nhớ 2 - sgk)
Trong hoạt động giao tiếp có sự tham gia và chi phối của các nhân tố
giao tiếp sau : Nhân vật giao tiếp, hoàn cảnh giao tiếp, nội dung giao
tiếp, mục đích giao tiếp, phơng tiện và cách thức giao tiếp
III/ Luyện tập :
Bài 1 :
Nhân vật giao tiếp ở đây là ai ? Là ngời nh thế nào ?
_ Lời của chàng trai đang yêu nói với cô gái
Hoạt động giao tiếp này đợc diễn ra trong hoàn cảnh nào ?
Trang 3_ Diễn ra trong đêm thanh vắng, thời gian ấy rất thích hợp với những
cuộc trò chuyện tình cảm
Nhân vật Anh nói về điều gì ? Nhằm mục đích gì ?
_ Anh hỏi về tình cảm của cô gái, nhằm mục đích hôn nhân
Cách nói của Anh có phù hợp với mục đích giao tiếp không ?
_ Về ngời nói : Cách nói của anh hoàn toàn phù hợp với mục đích giao
tiếp Bởi tình yêu và hôn nhân vón là vấn đề tế nhị khó nói Biết đâu
đối tợng lại không chấp nhận.Nên chàng trai đã khôn khéo chọn
cách nói vòng, nói bóng nói gió để cô gái vẫn có thể hiểu tấm chân
tình của anh, có thể đồng tình với anh Còn nếu nh tình huống xấu
xảy ra : Cô gái không đồng ý, anh cũng không bị mất mặt
mà cô gái
cũng không bị khó xử
_ Về ngời nghe : Anh nói vậy là anh đã tỏ ra rất tôn trọng cô gái, hiểu
tâm lý của cô
Vậy nhân tố giao tiếp ở đây có sự tham gia của
Nhân vật giao tiếp : Anh , Em
Hoàn cảnh giao tiếp :
Đêm trăng thanh
Nội dung giao tiếp: chuyện tình cảm
Mục đích giao tiếp : ngỏ lời tình yêu
có đầy đủ các nhân tố giao tiếp tham gia và chi phối
Bài 2 : sgk