Viết các âm tiết của tiếng Việt theo đúng cách viết chính tả hiện hành theo từ điển chính tả phổ thông Riêng trờng hợp các âm tiết có nguyên âm i ở cuối thì viết thống nhất bằng i, trừ u
Trang 1Quy định về chính tả
I Một số quy định về chính tả trong SGK cải cách giáo dục.
1 Cách viết các âm tiết của tiếng Việt.
Viết các âm tiết của tiếng Việt theo đúng cách viết chính tả hiện hành (theo từ điển chính tả phổ thông)
Riêng trờng hợp các âm tiết có nguyên âm i ở cuối thì viết thống nhất bằng i, trừ uy, nh duy, tuy, quy ; thí dụ: kì dị, lí trí, mĩ vị
Chú ý: chữ y hoặc I đứng một mình hoặc đứng đầu âm tiết vẫn viết theo thói quen nh cũ, thí dụ: ý nghĩa, y tế, ầm ĩ, im lặng, yêu
2 Cách viết các đơn vị từ.
Theo truyền thống viết tách rời từng âm tiết Trừ 2 trờng hợp sau đây viết liền các âm tiết theo
đơn vị từ: các từ phiên âm tiếng nớc ngoài, thí dụ: rađiô, xentimet; và các tên riêng không phải tiếng Việt, thí dụ: Engels, Kalinin, Cuba, Praha
3 Cách viết tên riêng tiếng Việt.
a Tên ngời, tên địa lí viết hoa tất cả các âm tiết (con chữ đầu), thí dụ: Trần Quốc Toản, Hà Nội, Vũng Tàu
b Các tên riêng khác (tên cơ quan, tổ chức xã hội v.v ) viết hoa âm tiết đầu, thí dụ: Đảng cộng sản Việt Nam, Bộ ngoại giao, Trờng đại học bách khoa Hà Nội
Ghi chú:
- Các từ chỉ phơng hớng (đông, tây v.v ) chỉ viết hoa khi dùng trong tên riêng địa lí, thí dụ: miền tây của Tây Đức.
- Những từ vốn là tên địa lí, nếu đã mất tính chất là tên riêng thì không viết hoa, thí dụ: mực tàu, cá
rô phi.
- Tên chức vụ, danh hiệu, vinh dự, v.v khi cần viết hoa để biểu thị ý kính trọng thì chỉ viết hoa âm tiết đầu, thí dụ: Phó thủ thớng, Bộ trởng ngoại giao, Anh hùng lao động
4 Một số vấn đề khác
Dấu nối liên danh: dùng dấu nối (ngắn)
- Trong các liên danh nh: cách mạng khoa học - kĩ thuật, bộ môn hóa - dợc, Quảng Nam - Đà Nẵng
- Hoặc để chỉ giới hạn về không gian, thời gian, số lợng, nh chuyến tàu Hà Nội - Huế, thời kì
1945-1954, sản lợng 5-7 tấn
- Hoặc giữa các số để phân biệt ngày, tháng, năm, nh: 2-9-1945
II Cách phân biệt các chữ có phụ âm đầu CH - TR
1 Phụ âm Tr không đứng trớc những chữ có vần bắt đầu có vần: OA, òA, oe, Uê , chỉ đi với ch
2 TR đứng trớc những chữ Hán Việt có dấu nặng và dấu huyền (không đi với CH)
3 Phụ âm đầu Tr láy với Tr, Ch láy với Ch không láy lẫn lộn
4 Một chữ có thể tạo nên một từ láy âm, không điệp phụ âm đầu thì phụ âm đầu của chữ đó
là Ch (trừ 4 từ ngoại lệ: trọc lóc, trót lọt, trét lẹt, trụi lụi)
5 Phần lớn các đồ dùng trong nhà viết theo phụ âm đầu Ch (ngoại lệ: cái trạc, cái trâm cài tóc, cái tráp, miếng trầu, cái triêng, trống, trúm bắt lơn)
III Cách phân biệt các chữ có phụ âm đầu D - GI - R
1 Phụ âm đầu D đi với những chữ có vần oa, oă, uâ, oe, uê, uy
GI, R không đi với những chữ có vần đó
2 D đứng trớc những chữ Hán Việt có dấu nặng và dấu ngã (có thể nhớ chữ dỡng dục để nhớ
cách viết với D)
Trang 23 GI đứng trớc những chữ Hán Việt có dấu sắc và dấu huyền dấu hỏi (có thể nhớ chữ giảm
giá để nhớ cách viết với GI)
4 Những chữ Hán Việt có nguyên âm A có dấu huyền hay không dấu đi với GI (có thể nhớ từ
già giang để nhớ cách viết,) Các chữ ngoài nguyên âm A mà có dấu huyền hoặc không dấu đều viết
D (có thể nhớ chữ di dân để nhớ cách viết; ngoại lệ: ca dao, danh nghĩa là tên)
5 Phụ âm nào láy với phụ âm đó, không láy lẫn lộn
6 Không có từ Hán Việt nào kết hợp với R
7 Mô phỏng sự rung động là những từ láy điệp âm đầu với R: rầm rập, réo rắt, rung rinh
IV Cách phân biệt các chữ có phụ âm đầu S - X
1 Phụ âm đầu X đi với những chữ có vần oa, oă, oe, uê S không đi với những chữ có vần
đó, ngoại lệ: chữ soát trong soát lại và một số từ do láy âm S nh: sột soạt, suýt soát, sờ soạng
2 Phụ âm nào láy với phụ âm đó, không láy lẫn lộn
3 X láy với phụ âm đầu khác
4 Hầu hết các danh từ đều viết với S
- Cây: sồi, sim, si, sung, cao su, sà cừ, sậy sặt, cam sành (Trừ: Xoan, xoài, xơng rồng, xơng sông, cỏ xớc)
- Ngời: s, sãi, nguyên soái, đại sứ…
- Con vật: sói, s tử, sóc, sâu, sáo sậu (Trừ: bọ xít, xén tóc) …
VI Cách phân biệt: k - c - qu; ng - ngh; g - gh.
1 ng, g, c đứng trớc các nguyên âm: A, Ă, Â, O, Ô, Ơ, U, Ư
2 NGH, GH, K đứng trớc các nguyên âm: E, Ê, I
3 Q đứng trớc vần có âm đệm, cùng với âm đệm viết thành QU
I Một số quy định về chính tả trong SGK cải cách giáo dục.
1 Cách viết các âm tiết của tiếng Việt.
Viết các âm tiết của tiếng Việt theo đúng cách viết chính tả hiện hành (theo từ điển chính tả phổ thông)
Riêng trờng hợp các âm tiết có nguyên âm i ở cuối thì viết thống nhất bằng i, trừ uy, nh duy, tuy, quy ; thí dụ: kì dị, lí trí, mĩ vị
Chú ý: chữ y hoặc I đứng một mình hoặc đứng đầu âm tiết vẫn viết theo thói quen nh cũ, thí dụ: ý nghĩa, y tế, ầm ĩ, im lặng, yêu
2 Cách viết các đơn vị từ.
Theo truyền thống viết tách rời từng âm tiết Trừ 2 trờng hợp sau đây viết liền các âm tiết theo
đơn vị từ: các từ phiên âm tiếng nớc ngoài, thí dụ: rađiô, xentimet; và các tên riêng không phải tiếng Việt, thí dụ: Engels, Kalinin, Cuba, Praha
3 Cách viết tên riêng tiếng Việt.
a Tên ngời, tên địa lí viết hoa tất cả các âm tiết (con chữ đầu), thí dụ: Trần Quốc Toản, Hà Nội, Vũng Tàu
b Các tên riêng khác (tên cơ quan, tổ chức xã hội v.v ) viết hoa âm tiết đầu, thí dụ: Đảng cộng sản Việt Nam, Bộ ngoại giao, Trờng đại học bách khoa Hà Nội
Ghi chú:
- Các từ chỉ phơng hớng (đông, tây v.v ) chỉ viết hoa khi dùng trong tên riêng địa lí, thí dụ: miền tây của Tây Đức.
- Những từ vốn là tên địa lí, nếu đã mất tính chất là tên riêng thì không viết hoa, thí dụ: mực tàu, cá
rô phi.
- Tên chức vụ, danh hiệu, vinh dự, v.v khi cần viết hoa để biểu thị ý kính trọng thì chỉ viết hoa âm tiết đầu, thí dụ: Phó thủ thớng, Bộ trởng ngoại giao, Anh hùng lao động
Trang 34 Một số vấn đề khác
Dấu nối liên danh: dùng dấu nối (ngắn)
- Trong các liên danh nh: cách mạng khoa học - kĩ thuật, bộ môn hóa - dợc, Quảng Nam - Đà Nẵng
- Hoặc để chỉ giới hạn về không gian, thời gian, số lợng, nh chuyến tàu Hà Nội - Huế, thời kì
1945-1954, sản lợng 5-7 tấn
- Hoặc giữa các số để phân biệt ngày, tháng, năm, nh: 2-9-1945
II Cách phân biệt các chữ có phụ âm đầu CH - TR
1 Phụ âm Tr không đứng trớc những chữ có vần bắt đầu có vần: OA, òA, oe, Uê , chỉ đi với ch
2 TR đứng trớc những chữ Hán Việt có dấu nặng và dấu huyền (không đi với CH)
3 Phụ âm đầu Tr láy với Tr, Ch láy với Ch không láy lẫn lộn
4 Một chữ có thể tạo nên một từ láy âm, không điệp phụ âm đầu thì phụ âm đầu của chữ đó
là Ch (trừ 4 từ ngoại lệ: trọc lóc, trót lọt, trét lẹt, trụi lụi)
5 Phần lớn các đồ dùng trong nhà viết theo phụ âm đầu Ch (ngoại lệ: cái trạc, cái trâm cài tóc, cái tráp, miếng trầu, cái triêng, trống, trúm bắt lơn)
III Cách phân biệt các chữ có phụ âm đầu D - GI - R
1 Phụ âm đầu D đi với những chữ có vần oa, oă, uâ, oe, uê, uy
GI, R không đi với những chữ có vần đó
2 D đứng trớc những chữ Hán Việt có dấu nặng và dấu ngã (có thể nhớ chữ dỡng dục để nhớ
cách viết với D)
3 GI đứng trớc những chữ Hán Việt có dấu sắc và dấu huyền dấu hỏi (có thể nhớ chữ giảm
giá để nhớ cách viết với GI)
4 Những chữ Hán Việt có nguyên âm A có dấu huyền hay không dấu đi với GI (có thể nhớ từ
già giang để nhớ cách viết,) Các chữ ngoài nguyên âm A mà có dấu huyền hoặc không dấu đều viết
D (có thể nhớ chữ di dân để nhớ cách viết; ngoại lệ: ca dao, danh nghĩa là tên)
5 Phụ âm nào láy với phụ âm đó, không láy lẫn lộn
6 Không có từ Hán Việt nào kết hợp với R
7 Mô phỏng sự rung động là những từ láy điệp âm đầu với R: rầm rập, réo rắt, rung rinh
IV Cách phân biệt các chữ có phụ âm đầu S - X
1 Phụ âm đầu X đi với những chữ có vần oa, oă, oe, uê S không đi với những chữ có vần
đó, ngoại lệ: chữ soát trong soát lại và một số từ do láy âm S nh: sột soạt, suýt soát, sờ soạng
2 Phụ âm nào láy với phụ âm đó, không láy lẫn lộn
3 X láy với phụ âm đầu khác
4 Hầu hết các danh từ đều viết với S
- Cây: sồi, sim, si, sung, cao su, sà cừ, sậy sặt, cam sành (Trừ: Xoan, xoài, xơng rồng, xơng sông, cỏ xớc)
- Ngời: s, sãi, nguyên soái, đại sứ…
- Con vật: sói, s tử, sóc, sâu, sáo sậu (Trừ: bọ xít, xén tóc) …
VI Cách phân biệt: k - c - qu; ng - ngh; g - gh.
1 ng, g, c đứng trớc các nguyên âm: A, Ă, Â, O, Ô, Ơ, U, Ư
2 NGH, GH, K đứng trớc các nguyên âm: E, Ê, I
3 Q đứng trớc vần có âm đệm, cùng với âm đệm viết thành QU