Tư tưởng đạo đức Hồ Chớ Minh là một chỉnh thể thống nhất giữa tư tưởng và hành động, lời núi đi đụi với việc làm vỡ độc lập dõn tộc, CNXH, vỡ tự do, ấm no, hạnh phỳc của nhõn dõn.. Đạo đ
Trang 1đạo đức hồ chí minh - sự nhất quán
giữa t t ởng và hành động
Học tập và làm theo đạo đức, tỏc phong Hồ Chớ Minh là điều vụ cựng quan trọng Học và làm theo tấm gương của Bỏc là để giải phúng dõn tộc, xõy dựng chủ nghĩa xó hội và bảo
vệ vững chắc Tổ quốc Việt nam XHCN
Tư tưởng đạo đức Hồ Chớ Minh là một chỉnh thể thống nhất giữa tư tưởng và hành động, lời núi đi đụi với việc làm vỡ độc lập dõn tộc, CNXH, vỡ tự do, ấm no, hạnh phỳc của nhõn dõn
Đạo đức Hồ Chớ Minh là đạo đức của một người cộng sản kiờn định trờn lập trường, quan điểm của chủ nghĩa Mỏc - Lờnin, kết hợp giữa của chủ nghĩa yờu nước của dõn tộc Việt nam với chủ nghĩa quốc tế chõn chớnh của giai cấp cụng nhõn cỏch mạng đú là đạo đức của người chiến sỹ cỏch mạng suốt đời đấu tranh và dõng hiến cả cuộc đời mỡnh cho
lớ tưởng và mục tiờu giải phúng dõn tộc, giải phúng giai cấp cụng nhõn và nhõn dõn lao động Do đú đạo đức Hồ Chớ Minh là đạo đức cỏch mạng, đạo đức hành động vỡ độc lập tự
do và CNXH
Khi trả lời cỏc nhà bỏo nước ngoài, thỏng 1 năm 1946, về điều quan tõm lớn nhất của mỡnh trờn cương vị người đứng đầu nhà nước Hồ Chớ Minh đó núi: "độc lập cho Tổ quốc,
tự do cho Dõn tộc, hạnh phỳc cho Đồng bào " Đú là tất cả những gỡ Người mong muốn và phấn đấu Người núi :"tụi chỉ cú một ham muốn, ham muốn đến tột bậc là làm sao cho nước ta hoàn toàn độc lập, dõn ta hoàn toàn được tự do, đồng bào ta ai cũng cú cơm ăn, ỏo mặc, ai cũng được học hành " Tiếp đú Người núi về mỡnh thật giản dị: "riờng phần tụi, thỡ làm một cỏi nhà nhỏ - nơi cú non xanh, nước biếc để cõu cỏ, trồng hoa Sớm chiều làm bạn với cỏc cụ già hỏi củi, em nhỏ chăn trõu, khụng dớnh lớu gỡ tới vũng danh lợi ." Với hệ
tư tưởng đú, Hồ Chớ Minh đó đưa dõn tộc ta đi vào quỹ đạo cỏch mạng của thời đại và sự phỏt triển của dõn tộc Việt nam hợp với trào lưu, xu thế của thế giới hiện đại Thực hiện một đường lối như vậy, trong cuốn sỏch "Đường cỏch mệnh" (1927) Nguyễn Ái Quốc
-Hồ Chớ Minh đó khẳng định hai điều quan trọng : "phải giữ chủ nghĩa cho vững' và "ớt ham muốn về vật chất" Và điều đú thể hiện rừ tớnh chõn lý trong suốt quỏ trỡnh phỏt triển của dõn tộc
Đạo đức cỏch mạng của Hồ Chớ Minh là cả mụt hệ thống lớ thuyết tư tưởng phong phỳ và tinh tế Làm nổi bật đức tớnh chuẩn mực, cỏc nguyờn tắc ứng xử, lại được diễn tả
cụ đọng hàm sỳc trong hỡnh thức tối thiểu của ngụn từ Đú là : "Cần - Kiệm - Liờm - Chớnh
"bốn đức tớnh để làm người mà thiếu một trong bốn đức tớnh này thỡ khụng thành người
"toàn diện" Đú là nguyờn tắc ứng xử "chớ cụng, vụ tư", là bản lĩnh biết quờn mỡnh để vượt qua những toan tớnh cỏ nhõn để vỡ mọi người, vị tha chứ khụng vị kỉ Bản lĩnh này là sức mạnh bền bỉ để đỏnh bại chủ nghĩa cỏ nhõn, suốt đời tu dưỡng đạo đức cỏch mạng, coi phục vụ nhõn dõn là phục tựng một chõn lớ lớn nhất, là lẽ sống cao thượng nhất
Trờn phương diện đời sống cỏ nhõn, trong quan niệm giữa con người - chủ thể hoạt động của cỏ nhõn, chủ thể mang nhõn cỏch, đõy là hành trỡnh tới tự do Sự hoàn thiện đạo đức là một bản lĩnh văn húa dẫn tới nhõn cỏch của con người tự do và làm chủ Xưa nay, khú khăn lớn nhất vẫn là vượt qua được bản thõn mỡnh
* Triết lớ đạo đức Hồ Chớ Minh - "Cần, Kiệm, Liờm, Chớnh , Chớ cụng ,Vụ tư": là nền tảng của đời sống mới Là nền tảng của thi đua yờu nước :
"Trời cú bốn mựa : Xuõn, Hạ, Thu, Đụng
Đất cú bốn phương : Đụng, Tõy, Nam, Bắc
Người cú bốn đức : Cần, kiệm, liờm, chớnh
Trang 2Thiếu một đức thì không thành người "
"Cần " là siêng năng, chăm chỉ cố gắng, dẻo dai Tục ngữ có câu: "nước chảy đá mòn" hay
" kiến tha lâu cũng đầy tổ" Như thế, có Cần thì việc gì dù khó cũng làm được Muốn cho CẦN có được kết quả tốt thì phải có kế hoạch cho mọi công việc
Người siêng năng thì mau tiến bộ
Cả nhà siêng năng thì chắc ấm no
Cả làng siêng năng thì làng phồn thịnh
Cả nước siêng năng thì nước mạnh giàu "
Hồ Chí Minh không chỉ nhận rõ chân giá trị ấy mà Người còn tự mình thực hiện, thực hiện một cách triệt để, nhất quán trong mọi sự, trong cả cuộc đời mình :
" Gạo đem vào giã bao đau đớn
Gạo giã xong rồi trắng tựa bông
Sống ở trên đời người cũng vậy
Gian nan rèn luyện ắt thành công "
(Nghe tiếng giã gạo)
Năm 1927, khi đang hoạt động ở Xiêm ( Thái lan )Thầu Chín - Bác Hồ, trong một lần đi công tác, mỗi người đi đường đều phải gánh hai thùng sắt tây đựng quần áo, đồ dùng lặt vặt, có nắp đậy để tránh mưa núi, vắt rừng Do Bác không quen gánh nên nhiều người muốn gánh đỡ cho Bác nhưng Bác không chịu Mấy ngày sau chân bác sưng tấy lên, rớm máu Anh em lại yêu cầu Bác nhường gánh Bác nói :" Thánh hiền đã dạy: "Thiên hạ vô nan sự, nhân tâm tự bất kiên " có nghĩa là : Dưới trời này không có việc gì khó, chỉ sợ lòng người không kiên trì cứ để thế vài hôm ắt quen thôi Quả nhiên mấy hôm sau bước chân của Bác đã theo kịp mọi người
Hai mươi năm sau, vào cuối năm 1950, trong một lần gặp gỡ thanh niên xung phong làm đường ở đèo Khế, Thái nguyên, Bác đã đọc bốn câu thơ :
" Không có việc gì khó
Chỉ sợ lòng không bền
Đào núi và lấp biển
Quyết chí ắt làm nên"
Bốn câu thơ trên đã trở thành kinh nghiệm, lời dạy của Bác đối với bao thế hệ thanh niên Việt nam
Qua câu chuyện đó về Bác, ta hiểu rằng, Hồ Chí Minh không chỉ thực hành và nêu gương
mà còn làm hết sức mình, công phu rèn luyện, giáo dục đạo đức cách mạng cho mọi tầng lớp, lứa tuổi, giới tính
Sau này, khi đã già yếu, không muốn phiền anh em phục vụ, phần lại muốn chống lại sự suy yếu của tuổi già Bác đã tự tập đi lại quanh nhà sàn, đi bộ đến nhà ăn Có hôm mưa gió, Bác vẫn xắn quần, đội ô đến nhà ăn Anh em phục vụ nhìn đôi chân gầy, xanh xao của Bác mà trào nước mắt
Không ai sinh ra đã là lãnh tụ Muốn trở thành vĩ nhân phải có chí rèn luyện Làm chủ tịch nước rồi, trở thành lãnh tụ kính yêu của cả dân tộc ta rồi, Bác vẫn không ngừng rèn luyện
Vì vậy, ở vị trí càng cao, càng nổi tiếng, tinh hoa phẩm chất đạo đức của Bác càng sáng, càng trong
Làm cho cái hay, cái tốt ở mỗi con người nảy nở như hoa mùa xuân, còn cái dở, cái xấu sẽ dần mất đi, rồi đến chỗ mất hẳn, đó chính là con đường giáo dục đạo đức HCM
NAQ - HCM đã ra đi tìm đường cứu nước với hai bàn tay trắng Thế nhưng chính Người lại là người đầu tiên tiếp thu lí luận Mác Lênin đầu tiên của nước ta Trong những ngày lạnh giá ở Pari, chỉ "một viên gạch hồng, Bác chống lại cả một mùa băng giá" Chính bản
Trang 3lĩnh con người HCM và bản tính tiết kiệm đã giúp Bác vượt qua mọi khó khăn để tìm ra con đường giải phóng dân tộc
Năm 1946, khi nước ta vừa giành được độc lập dân tộc, Bác đã kêu gọi phong trào "hũ gạo cứu đói" Phong trào đã thu hút được "nhà nhà tham gia" Đã giúp cả nước thoát khỏi nạn "giặc đói"
Hình ảnh Bác Hồ với nhân dân thế giới không chỉ thể hiện qua nhân cách của con người
mà còn ở cả cách ăn mặc của Bác Trong một lần đi thăm Ấn Độ, các nhà báo cứ quay phim, chụp ảnh đôi dép cao su của Bác Họ cúi xuống sờ nắn quai dép, thi nhau bấm máy
từ nhiều góc độ, ghi ghi, chép chép Đôi dép cao su đã theo Bác suốt cả cuộc đời Đi khắp năm châu, bốn biển, đã trở thành chân lý về đức tính gản dị nhưng vô cùng vĩ đại của Người
Bác sống rất tiết kiệm, nhưng không hề keo kiệt Năm 1957, sau 30 năm xa quê, Bác về thăm Nghệ Tĩnh, khi ăn Bác đã để ra ngoài mâm mấy món ăn rồi nói : " ăn hết lấy thêm,
ăn không hết để người khác ăn, đừng để người ta ăn thừa của mình" Cách chi tiêu tiền bạc của Bác cũng rất đặc biệt : Chắt chiu, tằn tiện nhưng vẫn rộng rãi, không hoang phí mà cũng không keo kiệt
Bác Hồ còn là người rất quí trọng thời gian Trong kháng chiến chống Pháp, một đồng chí cán bộ cấp cao đến làm việc với Bác, chậm mất 15' vì lý do mưa to, suối lũ, ngựa không qua được, Bác nói " Chú làm tướng mà đi chậm 15' thì bộ đội của chú sẽ hợp đồng sai đi bao nhiêu ? Hôm nay chú đã chủ quan, không chuẩn bị đầy đủ các phương án, nên chú đã không dành được thế chủ động." Một lần khác, Bác chuẩn bị đến thăm một lớp học thì trời mưa to, các đồng chí làm việc với Bác đề nghị hoãn hôm khác nhưng Bác không đồng ý
Đã hẹn thì phải đến cho đúng giờ, đợi trời tạnh mưa thì biết đến bao giờ ? Thà chỉ mình Bác và vài chú chịu ướt còn hơn để cả lớp phải chờ, uổng công."
HCM là một tấm gương sáng, tiêu biểu về đạo đức Đó là một nét riêng in đậm dấu ấn phong cách riêng HCM Nhưng để làm được điều đó, để trở thành tấm gương cho mọi người, Bác là một con người đặc biệt Đó là một con người "liêm, chính" Cả cuộc đời Người chỉ lo lắng, hy sinh cho người khác :
" Ôi lòng Bác vậy cứ thương ta Thương cuộc đời chung, thương cỏ hoa
Chỉ biết quên mình cho hết thảy Như dòng sông chảy nặng phù sa" ( Tố Hữu )
Tấm lòng nhân ái bao la, khoan dung và độ lượng đến vĩ đại Có nâng niu giá trị con người, có tôn trọng nhân cách và lòng tin cậy chân thành đối với con người thì mới có sức mạnh cảm hóa thuyết phục lòng người
Năm 1946, cả nước tiến hành tổng tuyển cử bầu QH đầu tiên Gần đến ngày bầu cử, có
118 vị chủ tịch UBND và đại biểu các giới hàng xã đã công bố một bản đề nghị " Yêu cầu
Cụ HCM không phải ứng cử trong cuộc tổng tuyển cử sắp tới Chúng tôi suy tôn và ủng hộ vĩnh viễn Cụ HCM làm Chủ tịch của nước VNDCCH" Trước tình cảm tin yêu đó của nhân dân, Bác viết thư cảm tạ đồng bào và yêu cầu đồng bào làm đúng nhiệm vụ của người công dân
Rồi ta lại gặp Bác xắn quần đạp nước, cấy lúa dưới làn bom đạn của kẻ thù Chúng ta biết được chân dung của một lãnh tụ bên cạnh người nông dân Nhân cách của Người khiến kẻ thù cũng phải nể trọng Bác Hồ đã đi vào cõi vĩnh hằng, trở về với thế giới người hiền hơn 1/3 thế kỷ nay Người đã đi xa nhưng ai cũng cảm thấy Người vẫn bên cạnh, cổ vũ, động viên khuyến khích ta làm việc tốt, nhắc nhỡ ta vượt qua những hạn chế, yếu kém, söa chửa những khuyết điểm, sai lầm để tiến bộ, trưởng thành