CÁC QUỐC GIA CỔ ĐẠI PHƯƠNG ĐÔNG

Điều kiện tự nhiên và sự phát triển kinh tế.a.Điều kiện tự nhiên: - Ở ven các con sông lớn: Sông Nin Ai Cập, Sông Tigrơ, Ơphơrát Lưỡng Hà, Sông Hằng, sông Ấn Ấn Độ, Sông Trường Giang, Ho

Đá cũ

Đá mới

XÃ HỘI NGUYÊN THỦY

Kim khí

Kiểm tra bài cũ:

Xã hội nguyên thủy bị rạn vỡ khi nào? Tại sao?

- Khi công cụ kim khí được sử dụng phổ biến với những tính năng của nó: của cải trong xã hội dư thừa, người đứng đầu bộ lạc chiếm của chung làm của riêng và trở

lên giàu có hơn trong xã hội Tư hữu xuất hiện  Tính cộng đồng (nguyên tắc

vàng) trong xã hội nguyên thủy tan rã.

- Xã hội có sự phân chia giàu nghèo, xã hội thị tộc, bộ lạc (xã hội nguyên thủy) bị rạn vỡ, dần nhường chỗ cho xã hội có giai cấp (xã hội cổ đại).

Năng suất lao động tăng, có

người đứng đầu bộ lạc này.

Ôi! từ ngày có công cụ bằng sắt

số của cải của bộ lạc làm ra ngày càng nhiều, ăn không hết

đã dư thừa rất nhiều.

Có nên chia đều cho các gia đình như ngày xưa không nhỉ ? ? ? ?

Cùng làm, cùng hưởng bị phá vỡ

khi xã hội có tư hữu.

Chương II

XÃ HỘI CỔ ĐẠI

Bài 3

2 tiết

CÁC QUỐC GIA CỔ ĐẠI PHƯƠNG ĐÔNG

LƯỠNG HÀ

AI C P Ậ

ẤN ĐỘ

TRUNG QUỐC

Bài 3 – tiết 1

1 Điều kiện tự nhiên và sự phát triển kinh tế.

2 Sự hình thành các quốc gia cổ đại.

3 Xã hội cổ đại phương Đông.

4 Chế độ chuyên chế cổ đại

? Các quốc gia cổ đại phương Đông có đặc điểm tự nhiên chung là gì?

1 Điều kiện tự nhiên và sự phát triển kinh tế.

1 Điều kiện tự nhiên và sự phát triển kinh tế.

a.Điều kiện tự nhiên:

- Ở ven các con sông lớn: Sông Nin (Ai Cập), Sông Tigrơ, Ơphơrát (Lưỡng Hà), Sông Hằng, sông Ấn (Ấn Độ), Sông Trường Giang, Hoàng Hà (Trung Quốc)…

(+) Thuận lợi: đất đai màu mỡ, mưa đều đặn theo mùa, nguồn nước dồi dào… thuận lợi cho việc canh tác lúa nước

(+) Khó khăn: thiên tai, lũ lụt…

=> Để khắc phục khó khăn cư dân phải sống quần tụ tạo thành những trung tâm quần cư lớn, gắn bó trong tổ chức công xã Khoảng 3500 – 2000 năm TCN ven các con sông lớn ở phương Đông có nhiều các bộ lạc quần tụ

b Kinh tế:

-Chủ yếu nông nghiệp dùng cày và sức kéo Ngoài ra, còn làm thủ công nghiệp (gốm, dệt vải…)…

> Với sự xuất hiện sớm của công cụ bằng kim loại (khoảng 4000 năm trước, đồng

thau được sử dụng phổ biến) đã thúc đẩy nhanh quá trình tan rã của xã hội thị tộc.? Xã hội thị tộc, bộ lạc dần tan ra khi nào?

? Nền kinh tế chính của các bộ lạc quần cư ven các lưu vực sông là gì? ? Tại sao cư dân lại quần tụ ven các sông?

2 Sự hình thành các quốc gia cổ đại.

? Giai cấp xuất hiện khi nào?- Sự phát triển của sản xuất  xã hội phân hóa giàu, nghèo  Giai cấp và nhà nước ra đời

- Khoảng thiên niên kỉ IV TCN các quốc gia lần lượt ra đời ở lưu vực các sông lớn: Ai

Cập (lưu vực sông Nin), Lưỡng Hà (lưu vực sông Tigrơ và Ơphơrat) Khoảng giữa thiên niên kỉ III TCN các nhà nước lần lượt ra đời ở lưu vực sông Ấn (Ấn Độ), TK XXI TCN nhà nước ra đời ở Trung Quốc(lưu vực sông Hoàng Hà)…

 Như vậy: khoảng thiên niên kỉ IV TCN đến thiên niên kỉ III TCN các quốc gia

cổ đại đầu tiên hình thành ở phương Đông.

? Kể tên và thời gian các nhà nước ở phương Đông ra đời?

? Tại sao các nhà nước ở phương Đông ra đời sớm?

Ở phương Đông: điều kiện tự nhiên thuận lợi cho sự

phát triển kinh tế Sự xuất hiện công cụ kim loại sớm

 công xã thị tộc tan rã sớm  nhà nước ra đời sớm.

3 Xã hội cổ đại phương Đông.

- Quý tộc: gồm vua, quan lại, chủ ruộng…sống

giàu sang,  là tầng lớp thống trị xã hội

- Nông dân công xã:

+ Có số lượng đông nhất, là lực lượng chủ yếu

trong sản xuất

+ Nhận ruộng đất để canh tác và phải nộp thuế,

phải thực hiện nghĩa vụ lao dịch  là giai cấp

bị trị

- Nô lệ: xuất thân từ tù binh chiến tranh hoặc

nông dân nghèo không trả được nợ

+ Là tầng lớp đáy cùng của xã hội Không có

quyền lợi gì

+ Làm việc nặng nhọc, hầu hạ, phục vụ cho

Quý tộc và những công việc nặng nhọc ngoài

xã hội

? Kể tên và cuộc sống của các tầng lớp, giai cấp trong xã hội cổ đại phương Đông?

Tầng lớp thống trị

Nông dân

Miêu tả cảnh quý tộc trừng phạt nô lệ

Nô lệ lao động

Quý tộc, tăng lữ, chủ ruộng

Nông dân Công xã

bị trị

4 Chế độ chuyên chế cổ đại

- Tổ chức bộ máy nhà nước.

? Cơ cấu bộ máy nhà nước phương Đông được tổ

chức như thế nào?

- Quá trình hình thành nhà nước từ sự liên minh các bộ lạc Do những yêu

cầu trị thủy và điều hành các công việc của đất nước mà người đứng đầu

nước cần tập trung quyền lực

? Vì sao nhà nước cổ đại phương Đông được hình

thành từ sự liên minh các bộ lạc?

Vua

Quý tộc, tăng lữ, chủ ruộng

Quý tộc, tăng lữ, chủ ruộng

Quý tộc, tăng lữ, chủ ruộng

+ Vua đứng đầu và có quyền tối cao

+ Giúp việc cho vua bộ máy hành chính do quý

tộc, tăng lữ đứng đầu, điều hành các việc chính

trị, quân sự, kinh tế, hành chính

 Bộ máy nhà nước phương Đông mang tính

chất chuyên chế Trong đó quyền lực quyết định

tối cao làVua

? Em hiểu thế nào về chế độ chuyên chế ở các quốc

gia cổ đại phương Đông?

- Thiên văn học và lịch và hai ngành ra đời sớm nhất gắn liền với nhu cầu sản xuất nông nghiệp.

- Một năm có 365 ngày chia thành 12 tháng

- Mỗi ngày có 24 giờ.

Đó là cơ sở tính mùa để gieo trồng hợp thời vụ.

5 Văn hóa cổ đại phương Đông.

a Sự ra đời của Lịch và thiên văn

Tại sao người phương Đông đi đầu trong việc phát minh ra lịch và thiên văn?

b Chữ viết

- Do nhu cầu trao đổi, lưu giữ kinh nghiệm mà chữ viết sớm hình thành.

- Ban đầu là chữ tượng hình sau đó là chữ tượng ý, tượng thanh,

* Ý nghĩa: Đây là phát minh quan trọng nhất, nhờ đó mà chúng ta phần

nào hiểu được thế giới thời cổ đại thông qua nguồn sử liệu chữ viết

Tại sao chữ viết được ra đời? Chữ viết của các quốc gia cổ đại như

thế nào?

Chữ viết trên mai rùa Chữ viết trên thẻ tre

CHỮ VIẾT TRUNG QUỐC

Chữ viết trên đất sét của người Lưỡng Hà

Giấy và chữ viết của người Ai Cập

Cây papyrus–nguyên liệu làm giấy

của người Ai Cập

CHỮ TƯỢNG HÌNH CỦA TRUNG QUỐC

Chữ tượng hình ở Ai Cập

c Toán học

- Do nhu cầu tính lại ruộng đất, nhu cầu xây dựng tính toán mà Toán

học ra đời.

- Người Ai cập giỏi về hình học, họ tính được số pi = 3,16…

- Người Lưỡng Hà giỏi về số học và các phép tính.

- Người Ấn Độ phát minh ra chữ số Ả Rập, số 0…

16 ,

d Kiến trúc

- Do uy quyền của nhà vua mà hàng loạt các công trình kiến trúc

đã ra đời: Kim tự tháp (Ai Cập), Vườn treo Babilon (Lưỡng Hà), Vạn lí trường thành (Trung Quốc)…

Kể tên các thành tựu kiến trúc tiêu biểu của các quốc gia cổ đại phương Đông?

Thời Cổ vương quốc (2800 – 2200 TCN)

có 60 Kim tự tháp được xây dựng

Vườn treo Babilon

Vườn treo cao 25m, gồm 4 tầng, xung

quanh được đổ đất, trồng hoa, có hệ thống

tưới nước xung quanh

VẠN LÝ TRƯỜNG THÀNH Dài 6700km, xây dựng từ năm 210 TCN đến năm 1246

CỦNG CỐ BÀI HỌC

CÁC QUỐC GIA CỔ ĐẠI PHƯƠNG ĐÔNG

- Điều kiện tự nhiên: ? - Có các con sông lớn…thuận lợi phát triển nông nghiệp

Nông nghiệp lúa nước chủ đạo, nghề thủ công, buôn bán

Phát minh các con số,vẽ hình, giỏi các phép tính toán

Vạn Lý Trường Thành – Trung Quốc

- Các tầng lớp, giai cấp chính:

- Thiết chế bộ máy nhà nước: Chế độ chuyên chế tập quyền.:

Quý tộc

Nông dân Công xã

Nô lệ

Thống trị

Bị trị

Bị trị

CÂU HỎI SOẠN BÀI

2 Điều kiện tự nhiên và kinh tế các quốc gia

cổ đại Hi Lạp – Rô ma có gì khác so với các quốc gia cổ đại phương Đông?

1 Trả lời các câu hỏi: 1,2,3 SGK trang 19.

3 Tại sao nhà nước ra đời muộn ở các quốc gia cổ đại phương Tây?

CÁC QUỐC GIA CỔ ĐẠI PHƯƠNG ĐÔNG

LƯỠNG HÀ

AI C P Ậ

ẤN ĐỘ

TRUNG QUỐC

Cuộc sống ven sông gặp những thuận lợi và khó khăn gì? Để khắc

phục khó khăn con người phải làm gì?

Ch n nuôiă

Nghề nông ở phương Đông

Thủ công

Lưu vực sông Nin