KINH TẾ LƯỢNG Tiến hành hồi quy Y theo X, với sự hỗ trợ của phần Để làm rõ hơn về những phần bên dưới mình xin lấy ví dụ: VD: Một công ty bảo hiểm nhân thọ thu thập số liệu từ 8 người
Trang 1KINH TẾ LƯỢNG Tiến hành hồi quy Y theo X, với sự hỗ trợ của phần Để làm rõ hơn về những phần bên dưới
mình xin lấy ví dụ:
VD: Một công ty bảo hiểm nhân thọ thu thập số liệu từ 8 người dân được điều tra về chi tiêu cho y tế- Y( triệu/ năm), độ tuổi- X(tuổi) Độ tin cậy 90%
mềm Eviews ta thu được kết quả sau:…
a, Đây là số liệu gì? Ước lượng hàm hồi quy mẫu
b, Có thể nói khi độ tuổi của người dân tăng thêm 1 năm thì lượng chi tiêu cho y tế tăng 0.5 triệu/ năm được không?
c, Khi độ tuổi tăng thêm 1 năm thì chi tiêu cho y tế tăng trong khoảng nào?
I-PHƯƠNG PHÁP ĐỌC ĐỀ BÀI
Bước 1: Xác định X, Y và đơn vị của chúng
-Đây là bước khá đơn giản nhưng rất quan trọng Vì nếu các bạn xác định sai thì sẽ không làm được bài
-Cách xác định: Nhìn ngay bên cạnh mỗi nhân tố ta sẽ thấy kí hiệu và đơn vị của chúng Trong ví
dụ trên ta thấy ngay:
X: Độ tuổi- đơn vị:tuổi
Y: Chi tiêu cho y tế- đơn vị: triệu/ năm
Tuy nhiên trong nhiều đề bài người ta không kí hiệu là X hay Y mà thay vào đó là kí hiệu viết tắt
chẳng hạn như chi tiêu cho y tế- CT( triệu/ năm), độ tuổi- AG(tuổi) Muốn xác định X Y chỉ cần nhìn phần “Tiến hành hồi quy CT theo AG, ta thu được…” Như vậy Y là CT, X là AG
Bước 2: Đơn giản hóa câu hỏi trong đề bài
-Thực chất của bước này là các bạn quy về mối quan hệ giữa X và Y với đơn vị của chúng càng
dễ hiểu càng tốt Đây là bước quan trọng nhất khi làm bài Mình sẽ tiếp tục minh họa bằng ví dụ
cho các bạn:
Tiến hành hồi quy Y theo X, với sự hỗ trợ của phần Để làm rõ hơn về những phần bên dưới
mình xin lấy ví dụ:
VD: Một công ty bảo hiểm nhân thọ thu thập số liệu từ 8 người dân được điều tra về chi tiêu cho y tế- Y( triệu/ năm), độ tuổi- X(tuổi) Độ tin cậy 90%
mềm Eviews ta thu được kết quả sau:…
a, Đây là số liệu gì? Ước lượng hàm hồi quy mẫu
b, Có thể nói khi độ tuổi của người dân tăng thêm 1 năm thì lượng chi tiêu cho y tế tăng 0.5 triệu/ năm được không?
c, Khi độ tuổi tăng thêm 1 năm thì chi tiêu cho y tế tăng trong khoảng nào?
Trang 2b, Có thể nói khi độ tuổi của người dân tăng thêm 1 năm thì lượng chi tiêu cho y tế tăng 0.5 triệu/năm được ko?
Kiểm định gt X ↑ 1đv => Y ↑ 0.5đv
Viết lại: KĐGT: X↑1đv=>Y↑0.5đv?
Tương tự với câu c:
c, Khi độ tuổi tăng thêm 1 năm thì chi tiêu cho y tế tăng trong khoảng nào ?
X ↑ 1đv => Y ↑ KTC?
Viết lại: Tìm KTC của X khi↑ 1 đv
(Trên đây chỉ là 2 ví dụ minh họa cho bước 2 Ngoài ra trong đề còn xuất hiện rất nhiều câu hỏi
khác , mình sẽ chỉ ra cho các bạn trong phần mẹo làm bài)
Bước 3: Áp dụng công thức và tính toán
-(Sau khi đã đơn giản hóa yêu cầu của đề bài thì các bạn đi vào tính toán Mình sẽ không đề cập
đến phần này vì chỉ cần áp dụng công thức là xong.)
định giả thiết với beta2 và Tìm khoảng tin cậy Sau đây mình sẽ đi sâu vào phân tích 2
dạng này cho các bạn
Dạng 1: Kiểm định giả thiết với beta2
- Các bạn làm theo như mình hướng dẫn bên dưới:
b, Có thể nói khi độ tuổi của người dân tăng thêm 1 năm thì lượng chi tiêu cho y tế tăng 0.5 triệu/năm được ko?
Kiểm định gt X ↑ 1đv => Y ↑ 0.5đv
Viết lại: KĐGT: X↑1đv=>Y↑0.5đv?
Theo định nghĩa: X↑1đv=>Y↑beta2 đv
Trang 3Theo đề bài: X↑1đv=>Y↑0.5đv
Vậy: KĐGT Ho: beta2=+0.5
H1: beta2≠+0.5
- Tại sao ở đây mình lại để dấu “+”? Vì trong 1 số TH câu hỏi có thể là:
triệu/ năm được không?”
Theo định nghĩa: X↑1đv=>Y↑beta2 đv
Theo đề bài: X↑1đv=>Y↓0.5đv
Vậy: KĐGT Ho: beta2= -0.5
H1: beta2≠ -0.5
- Một số TH khác đề bài lại cho:
Có thể nói khi độ tuổi của người dân tăng thêm 1 năm thì lượng chi tiêu cho y tế tăng nhiều
hơn/ít hơn 0.5 triệu/ năm được không?
*Tóm lại: Nếu 2 mũi tên cùng dấu(↑↑ hoặc↓↓) thì dương
trái dấu (↓↑) thì âm
BẰNG MỌI GIÁ các bạn phải ĐƯA X VỀ 1 ĐƠN VỊ Nhiều bạn chủ quan hoặc không để ý
phần này dẫn đến làm sai ngay từ đầu Ví dụ như sau:
b, Có thể nói khi độ tuổi của người dân tăng thêm 2 năm thì lượng chi tiêu cho y tế tăng 0.8 triệu/năm được ko?
Kiểm định gt X ↑ 2đv => Y ↑ 0.8đv
Viết lại: KĐGT: X↑2đv=>Y↑0.8đv?
KĐGT: X↑1đv=>Y↑0.4đv? (chia 2 vế cho 2)
*Tóm lại: Nếu 2 mũi tên cùng dấu(↑↑ hoặc↓↓) thì dương
trái dấu (↓↑) thì âm
Trang 4Theo định nghĩa: X↑1đv=>Y↑beta2 đv
Theo đề bài: X↑1đv=>Y↑0.4đv
Vậy: KĐGT Ho: beta2=0.4
H1: beta2≠0.4
Dạng 2: Tìm khoảng tin cậy
- Dạng này dễ hơn so với KĐGT Các bạn thấy câu hỏi có cụm từ “ trong
khoảng nào?” thì đó là tìm KTC 2 phía hoặc “tối đa/tối thiểu bao nhiêu” thì
là KTC 1 phía Cách đọc đề cũng giống như dạng 1 Tuy nhiên người ta có thể yêu cầu tìm KTC của beta1, beta2 hoặc beta3 (Hàm 3 biến), tùy vào đề bài
VD:
c, Khi độ tuổi tăng thêm 1 năm thì chi tiêu cho y tế tăng trong khoảng nào ?
X ↑ 1đv => Y ↑ KTC?
- Tuy nhiên 1 số TH khác đề bài KHÔNG cho X là 1 đơn vị (giả sử 2 đơn vị chẳng hạn), các bạn KHÔNG CẦN đưa X về 1 đơn vị như phần KĐGT mà cứ tìm KTC như bình thường sau
đó ở phần Kết luận nhân 2 vế với 2 là được Ví dụ:
Khi độ tuổi tăng thêm 2 năm thì chi tiêu cho y tế tăng trong khoảng nào?
X ↑ 2đv => Y ↑ KTC?
Tìm KTC của beta 2 ta được: 0.55 <beta2 <0 88 (giả sử)
(triệu/ năm) (Nhân 2 vế với 2 ở phần KẾT LUẬN)
Trang 5*TÓM LẠI: KHÁC với KĐGT với beta2, đối với dạng tìm KTC mà đề bài lại KHÔNG cho X
là 1 đơn vị thì ta KHÔNG CẦN đưa X về 1 đơn vị Chỉ cần xác định cần tìm KTC cho beta nào
đó rồi tiến hành làm như bình thường Sau khi KẾT LUẬN mới nhân 2 vế
II, HƯỚNG DẪN LÀM CÂU HỎI EVIEWS( hàm 2 biến)
Trình tự làm Eviews: Nếu đi thi gặp đề cho 1 bảng Eviews (thường ngay đầu câu 2) rồi yêu cầu tìm các số liệu còn thiếu các bạn làm theo trình tự sau:
1 và 2: Có t- Statistic= Coefficient(𝛽𝑗̂)/ Std Error (se𝛽𝑗̂)
3: Từ Adjusted R- Squared(𝑅̅̅̅̅) => R- Squared (𝑅2 2) (𝑅̅̅̅̅= 1-(1- 𝑅2 2)x𝑛−1
𝑛−2)
4: Từ 3 => F= 1−𝑅𝑅22x𝑛−22−1 (hàm 2 biến)
5: Từ S.E of regression(𝜎̂) => Sum Square Resid( RSS) (𝜎̂2= RSS/ (n-2))(hàm 2 biến)
*Lưu ý: S.E of regression là 𝜎̂ chứ không phải 𝜎̂2 (rất nhiều bạn sai ở đây!)
Ngoài ra còn 1 dạng Eviews siêu khó nữa các bạn tham khảo cách giải đề 795 trong trường hợp
đi thi gặp phải
III, MẸO LÀM BÀI
Trang 61 Phân biệt beta “mũ” và beta: Mình thấy Nhiều bạn không biết khi nào viết beta mũ và khi
beta là hệ số hồi quy còn beta mũ chỉ là ước lượng của nó Ta không bao giờ tìm được cụ thể hệ số hồi quy bằng bao nhiêu vì phải nghiên cứu cả 1 tổng thể mới tìm đươc Do vậy
SRF và tìm được con số cụ thể
2 Đọc đề bài thấy “ Có thể nói” => Kiểm định giả thiết
“Trong khoảng nào” => Tìm khoảng tin cậy 2 phía
“ Tối đa/ Tối thiểu bao nhiêu”=> Tìm khoảng tin cậy 1 phía
3 KĐGT mà đề cho X khác 1 đơn vị => phải đưa X về 1 đơn vị (đưa như thế nào thì xem bên trên)
Tìm KTC mà đề cho X khác 1 đơn vị => Không cần đưa X về 1 đơn vị- Phần kết luận mới nhân tương ứng
4 HỌC THUỘC CÁC TRƯỜNG HỢP/ CỤM TỪ SAU:
(Đi thi gặp cứ thế áp dụng, cấm hỏi^^)
A, Có thể nói Y không phụ thuộc vào X/ X không ảnh hưởng đến Y được không?
Kiểm định sự phù hợp của MH( hàm 2 biến)
B, Có thể nói cả X2 và X3 đều không ảnh hưởng đến Y được không?
Kiểm định sự phù hợp của MH( hàm 3 biến) (VD: câu 3a đề 413, câu 3a đề 307)
C, Có thể nói lượng tăng của Y lớn hơn lượng tăng của X được không?
KĐGT Ho:beta2≥ 1( hàm 2 biến)
F, Có thể nói X tác động thuận chiều/tích cực đến Y được không? ( VD: câu 2b đề 795, câu 2b đề 198)
KĐGT Ho: beta2≥ 0( hàm 2 biến)
G, Có thể nói khi không có X thì Y bằng a (đơn vị) được không?
KĐGT Ho: beta1 = a
X3 thay đổi 1 đơn vị được không? Biết hiệp phương sai… (VD: cau3a đề 198)
vào X được không?
Trang 7 KĐGT Ho: beta2= (1:2)beta1 (hàm 2 biến)
được không? ( VD: câu 3b đề 684)
KĐGT Ho: beta2 = -beta3
5 Kiểm tra xem Mô hình nào phù hợp hơn: có 1 số điểm khác nhau giữa việc kiểm tra giữa
MH 2 vs 3 biến và 2 vs 4 biến (VD: cau3b đề 198 và câu 3c đề 413)
B1: Tìm (𝑅̅̅̅̅) 2
-Mình gọi (𝑅̅̅̅̅) của MH ít biến là (𝑅2 ̅̅̅̅)1 2
(𝑅̅̅̅̅) của MH nhiều biến là (𝑅2 ̅̅̅̅)2 2
B2: So sánh
-Nếu (𝑅̅̅̅̅)1 lớn hơn (𝑅2 ̅̅̅̅)2 thì LẤY LUÔN MH 2 biến 2
-Nếu (𝑅̅̅̅̅)2 lớn hơn (𝑅2 ̅̅̅̅)1: 2
không hay không:
*Nếu khác không => lấy MH 3 biến
*Nếu có thể bằng không => lấy MH 2 biến
H1: beta3 hoặc beta4 khác 0
*Nếu bác bỏ=> lấy MH 4 biến
*Nếu không đủ cs bác bỏ=> lấy Mh 2 biến
*Lưu ý: Ở đây mình không xét tới MH lin- log, log- lin vì 2 MH này phức tạp hơn so với MH thông thường nên 1 số công thức trên có thể không đúng với chúng