Câu 3: 5.0 điểm Khi nhận xét về đoạn “Cảnh ngày xuân”trích Truyện Kiều, có ý kiến cho rằng: “Cảnh ngày xuân” là bức tranh thiên nhiên và lễ hội mùa xuân tơi đẹp, trong sáng qua bút pháp
Trang 1Sở giáo dục & đào tạo
Vĩnh phúc
Kỳ thi vào lớp 10 THPT Năm học : 2009 -2010
Môn thi: Ngữ văn
Thời gian làm bài: 120 phút (không kể thời gian giao đề)
(Đề bài có 01 trang)
Đề bài
A Phần trắc nghiệm: (2.0 điểm)
Đọc kĩ phần trích sau và chọn phơng án đúng nhất ghi ra tờ giấy thi
“…Bác Thứ cha nghe thủng câu chuyện ra sao, ông lão lại lật đật bỏ lên nhà trên
- Tây nó đốt nhà tôi rồi ông chủ ạ Đốt nhẵn Ông chủ tịch làng em vừa lên cải chính… Cải chính cái tin làng Chợ Dầu chúng em Việt gian ấy mà Ra láo! Láo hết, chẳng có gì sất
Toàn là sai sự mục đích cả !
Cũng chỉ đợc bằng ấy câu, ông lão lại lật đật bỏ đi nơi khác Còn phải để cho ngời khác biết chứ Ông lão cứ múa tay lên mà khoe cái tin ấy với mọi ngời Ai ai cũng mừng cho ông lão.”
(Ngữ văn 9, tập I , NXBGD - 2005)
1 Phần trích trên đợc trích từ văn bản nào ?
2 Câu văn “Đốt nhẵn” là câu:
A Câu trần thuật đơn C Câu đặc biệt
3 Ngời kể chuyện trong đoạn trích trên là ai? :
A Ông Hai C Ngời đàn bà tản c
B Tác giả D Bác Thứ
4 Các câu văn “Ông lão cứ múa tay lên mà khoe cái tin ấy với mọi ngời Ai ai cũng mừng cho
ông lão”, sử dụng phép liên kết câu nào?
B Phép lặp từ ngữ D Dùng từ trái nghiã
B Phần tự luận: (8.0 điểm)
Câu 1: (1.0 điểm)
Nêu ngắn gọn giá trị nội dung và nghệ thuật truyện ngắn Cố hơng của Lỗ Tấn
Câu 2: (2.0 điểm)
Đọc kĩ các ví dụ dới đây, sửa lỗi dùng từ, lỗi ngữ pháp và chép vào bài câu văn đã sửa
a Về khuya, đờng phố rất im lặng
b Bằng hình ảnh thơ đã cho ta hiểu tình yêu thơng sâu nặng của ngời cha dành cho con
Câu 3: (5.0 điểm)
Khi nhận xét về đoạn “Cảnh ngày xuân”(trích Truyện Kiều), có ý kiến cho rằng: “Cảnh
ngày xuân” là bức tranh thiên nhiên và lễ hội mùa xuân tơi đẹp, trong sáng qua bút pháp miêu
tả giàu chất tạo hình của Nguyễn Du”
Hãy phân tích đoạn trích“ Cảnh ngày xuân” của Nguyễn Du để làm sáng tỏ nhận xét
trên
Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm
Họ và tên thí sinh……… … … Số báo danh … … Số báo danh Số báo danh ………
Sở giáo dục & đào tạo
Vĩnh phúc
Hớng dẫn chấm thi vào lớp 10 THPT Năm học : 2009 -2010 Môn : Ngữ văn
(Đáp án có 02 trang)
-A Phần trắc nghiệm:(2.0 điểm- mỗi câu đúng cho 0.5 điểm)
Đ ề c h í n h t h ứ c
Trang 2B Phần tự luận :(8.0 điểm)
Câu1: (1.0 điểm)
- Truyện ngắn phê phán t tởng bảo thủ, lạc hậu, u mê của ngời nông dân Trung Quốc đơng thời Tác phẩm còn thể hiện tình bạn chân thành và niềm tin trong sáng về tơng lai cuộc sống
- Nghệ thuật viết truyện ngắn chân thực, cô đọng; phơng thức tự sự, biểu cảm, sinh động gợi nhiều ý nghĩa sâu sắc
Câu 2: (2.0 điểm - mỗi câu đúng cho 1.0 điểm)
Yêu cầu HS sửa đúng lỗi về dùng từ và ngữ pháp.(không cần phân tích nguyên nhân)
a Về khuya, đờng phố rất yên tĩnh
Câu (a) có thể thay bằng từ khác, miễn là không làm thay đổi ý nghĩa của cả câu
b Bằng hình ảnh thơ, tác giả đã cho ta hiểu tình yêu thơng con sâu nặng của ngời cha Câu (b) thiếu chủ ngữ, cần thêm chủ ngữ cho câu, (ví dụ: tác giả, … … Số báo danh) hoặc bỏ từ (bằng).
Câu 3: (5.0 điểm)
a Về kỹ năng:
Hiểu đúng yêu cầu của đề bài Biết cách làm bài văn nghị luận phân tích thơ trữ tình; bố cục rõ ràng, kết cấu hợp lí, diễn đạt dễ hiểu; không mắc các lỗi chính tả, dùng từ và ngữ pháp
b Về nội dung:
Học sinh có thể sắp xếp trình bày theo nhiều cách khác nhau đôi chỗ có thể có những cảm nhận riêng miễn là phải bám sát tác phẩm, tránh suy diễn tuỳ tiện Đại ý cần phân tích làm nổi bật đợc bức tranh thiên nhiên và lễ hội mùa xuân tơi đẹp trong sáng qua bút pháp miêu tả giàu chất tạo hình của Nguyễn Du
Cụ thể:
1 Bức tranh về khung cảnh thiên nhiên
- Hai câu đầu vừa nói thời gian vừa gợi không gian mùa xuân Ngày xuân thấm thoắt trôi mau nh thoi dệt cửi , thời tiết đã bớc sang tháng ba Trong tháng cuối cùng của mùa xuân, , những cánh chim én rộn ràng bay liệng giữa bầu trời trong sáng
- Bức họa tuyệt đep về mùa xuân là hai câu thơ: “Cỏ non xanh tận chân trời Cành lê trắng
điểm một vài bông hoa” Thảm cỏ non trải rộng tới chân trời là gam màu nền cho bức tranh
xuân Trên nền màu xanh non ấy, điểm xuyết một vài bông hoa lê trắng Màu sắc có sự hài hòa tới mức tuyệt diệu Tất cả gợi lên vẻ đẹp riêng của mùa xuân: mới mẻ, tinh khôi, giàu sức sống (cỏ non), khoáng đạt, trong trẻo (xanh tận chân trời), nhẹ nhàng, thanh khiết (trắng điểm vài bông hoa) Chữ “điểm” làm cho cảnh vật trở nên sinh động, có hồn chứ không tĩnh tại
2 Khung cảnh của lễ hội trong tết thanh minh
- Trong ngày thanh minh, có hai hoạt động diễn ra cùng một lúc : lễ tảo mộ và hội đạp
thanh Nguyễn Du đã sử dụng một loạt danh từ, động từ, từ láy tính từ : gần xa, yến anh, chị
em, tài tử, giai nhân, nô nức, sắm sửa, dập dìu….gợi lên không khí lễ hội thật rộn ràng, tơi vui
Cách nói ẩn dụ “nô nức yến anh” gợi lên hình ảnh từng đoàn ngời nhộn nhịp đi chơi xuân nh
chim én, chim oanh ríu rít Trong lễ hội mùa xuân tấp nập , nhộn nhịp nhất là những nam thanh nữ tú , những tài tử, giai nhân
- Qua cuộc du xuân của chị em Thúy Kiều, tác giả khắc họa một truyền thống văn hóa lễ hội xa xa Tết thanh minh mọi ngời sắm sửa lễ vật để đi tảo mộ, sắm sửa áo quần để vui hội
Trang 3đạp thanh Ngời ta rắc những thoi vàng vó, đốt tiền giấy hàng mã để tởng nhớ ngời thân đã khuất
3 Khung cảnh chị em Thúy Kiều du xuân trở về.
- Cảnh vẫn mang cái thanh, cái dịu của mùa xuân: nắng nhạt, dòng nớc hiền hoà, dịu dàng, một nhịp cầu nhỏ bắc ngang Mọi chuyển động đều nhẹ nhàng: mặt trời từ từ ngả bóng tây về, bớc chân ngời thơ thẩn, dòng nớc uốn quanh Tất cả đang nhạt dần, lặng dần
- Cách sử dụng hàng loạt từ láy: tà tà, thanh thanh, nao nao vừa tả vẻ đẹp của thiên nhiên
vừa bộc lộ tâm trạng con ngời Cảm giác bâng khuâng xao xuyến về một ngày vui xuân đang còn và linh cảm về điều sắp xảy ra đã xuất hiện - Kiều sẽ gặp nấm mồ Đạm Tiên, sẽ gặp chàng
th sinh “ Phong t tài mạo tót vời” Kim Trọng
4 Khẳng định tài quan sát và sử dụng ngôn ngữ tinh diệu khi miêu tả thiên nhiên, miêu tả
tâm trạng của thi hào Nguyễn Du qua bức tranh ngày xuân này
3/ Thang điểm:
Điểm 5 : Đỏp ứng được những yờu cầu nờu trờn, văn viết cảm xỳc, dẫn chứng phong
phỳ, phõn tớch và bỡnh giỏ tốt, làm nổi bật được trọng tõm, diễn đạt trong sỏng Cú thể cũn cú một vài sai sút nhỏ
Điểm 4 : Cơ bản đỏp ứng được những yờu cầu nờu trờn, dẫn chứng chưa thật phong
phỳ, phõn tớch bỡnh giỏ chưa thật sõu sắc nhưng phải làm rừ được yờu cầu , diễn đạt tương đối tốt Cú thể cũn mắc một vài sai sút nhỏ
Điểm 2: Đỏp ứng được khoảng 1/2 yờu cầu nờu trờn, dẫn chứng chưa phong phỳ, diễn
đạt cũn hạn chế Cú thể cũn mắc một vài sai sút nhỏ.
Điểm 1 : Chưa nắm được nội dung tỏc phẩm, hầu như chỉ bàn luận chung chung hoặc
hiểu khụng đỳng tinh thần của đề bài , phõn tớch, bỡnh giỏ cũn nhiều hạn chế Bố cục lộn xộn , mắc nhiều lỗi diễn đạt, dựng từ và ngữ phỏp
Điểm 0 : Sai lạc cả về nội dung và phương phỏp hoặc khụng làm bài.
-Hết -* Lưu ý chung: Điểm của bài thi là tổng điểm của cỏc cõu cộng lại; cho từ điểm 0 đến điểm 10 Điểm lẻ tớnh đến 0,5 điểm.