Tổ 4 – Lớp 9a1 Trang 1 Tổ 4 – Lớp 9a1 Ô NHIỄM MÔI TRƯỜNG KHÔNG KHÍ Trang 2 Tổ 4 – Lớp 9a1 Chúng ta đang sống trong một xứ mà khoa học kỹ thuật kiểm soát hầu hết mọi mặt của môi trường sống, đến nỗi nếu chúng ta không xem mục thời tiết trên truyền hình thì chúng ta không biết trời đang mưa hay nắng, nóng hay lạnh; chúng ta nhìn hoa anh đào nở trên màn ảnh và biết trời sang xuân và tuyết rơi trên tivi là dấu hiệu của mùa đông. Tuy nhiên, mặc dù chúng ta không còn phải dầm mưa dãi nắng như trước, có thể chúng ta lại phải đương đầu với một vấn đề khác mà chúng ta ít để ý đến, đó là ô nhiễm ngay trong không khí mà chúng ta đang thở. Ô nhiễm không khí là sự thay đổi lớn trong thành phần của không khí hoặc có sự xuất hiện các khí lạ làm cho không khí không sạch, có sự tỏa mùi, làm giảm tầm nhìn xa, gây biến đổi khí hậu, gây bệnh cho con người và sinh vật. Tác nhân gây ô nhiễm không khí • Các loại khí oxit: CO, CO2, SO2, NOx . • Các hợp chất khí halogen: HCl, HF, HBr • Các chất hữu cơ tổng hợp RH, bay hơi xăng, sơn • Các khí quang hóa: PAN, O3 • Các chất lơ lửng: sương mù, bụi • Nhiệt độ. • Tiếng ồn. NGUYÊN NHÂN GÂY Ô NHIỄM KHÔNG KHÍ * Ô NHIỄM DO KHÓI THUỐC LÁ Người Việt Nam chúng ta trước đây có tỷ lệ hút thuốc lá cao. Hiện nay người Trung Hoa cũng hút thuốc lá nhiều hơn người Mỹ. Người Mỹ càng ngày càng ý thức nhiều hơn về hiểm họa gây ung thư phổi do hút thuốc lá và do các cố gắng vận động quần chúng của các ngành y tế phối hợp với các cơ quan lập pháp, những biện pháp giới hạn việc hút thuốc lá nơi công cộng và quảng cáo thuốc lá trên các phương tiện truyền thông, các cố gắng này làm cho số người hút thuốc lá giảm hẳn xuống và do đó tỷ lệ bị ung thư phổi cũng giảm sút hẳn ở nam giới. Tuy nhiên ung thư phổi vẫn là ung thư số một ở đàn ông và ở đàn bà, ung thư phổi sắp hạng thứ nhì sau ung thư vú. Ngoài ung thư phổi, thuốc lá còn làm chúng ta dễ bị những rối loạn khác về hô hấp như hen suyễn, nhiễm trùng phổi. Ðàn bà hút thuốc trong lúc có thai dễ sanh non và bé sanh ra nhỏ con hơn bình thường. Một điều không kém quan trọng là thuốc lá làm ô nhiễm không khí của cả những người chung quanh tuy họ không hút. Một số khảo cứu cho thấy các bà vợ của những ông chồng hút thuốc lá dễ bị ung thư phổi hơn những người đàn bà khác. Kinh nghiệm thường ngày cũng cho thấy khói thuốc lá trong gia đình ảnh hưởng đến sức khỏe của trẻ em cùng ở chung nhà, nhất là những gia đình chật chội đông người. Ở Việt Nam, sau năm 1975 mặc dù thiếu thốn đủ thứ, không hiểu tại sao thuốc lá lại luôn luôn đầy đủ. Trong các trại cải tạo, do hoàn cảnh tù túng buồn chán rất nhiều người bắt đầu ghiền thuốc mặc dù trước đó không bao giờ hút, và những người đã ghiền lại càng ghiền nặng hơn. Có lẽ đây là một nguyên do giải thích tình trạng khói thuốc mịt mù trong một số gia đình Việt Nam chúng ta. Tình trạng này là một khó khăn không nhỏ đối với người bác sĩ điều trị những bệnh hô hấp cho người lớn, cũng như trẻ em nhất là về những tháng lạnh mùa đông. Trang 3 Tổ 4 – Lớp 9a1 * Ô NHIỄM DO KHÍ RADON Gần đây, dân trong vùng được nhờ nhiều về vấn đề khí radon. Các dụng cụ đo radon bán rất chạy, và một số hãng cũng làm ăn khá giả trong ngành này. Radon xuất phát từ chất phóng xạ radium năm trong lòng đất. Radon len lỏi qua các kẽ nứt của nền móng nhà hoặc các kẽ hở chung quanh các đường ống đi từ bên ngoài vào trong nhà. Do đó mức radon trong nhà tuỳ thuộc vào thế đất của ngôi nhà, loại đất khu vực đó (địa chất) có thuận tiện để radon bốc ra hay không, tình trạng nền móng của ngôi nhà. Cho nên những phòng dưới hầm sẽ có mức radon cao hơn. Lượng radon trong nhà cũng tuỳ theo độ thoáng khí của nhà đó. Mức radon được đo bằng đơn vị becquerelmétt khối không khí. Trung bình nhà ở Mỹ có mức radon 50 becquerel/mét. Lượng phóng xạ những người trong nhà bị nhiễm do khí radon tương đương với ba lần lượng phóng xạ người Mỹ trung bình hấp thu lúc đi chụp hình quang tuyến hoặc được trị liệu bằng những phương pháp khác. Nói một cách khác, đối với đa số các nhà cửa, nguy cơ do phóng xạ từ khí radon còn thấp hơn nguy cơ chết do những tai nạn xảy ra trong nhà. Do một yếu tố đặc biệt đã nêu lên trước đây, một số nhà cửa có một mức phóng xạ do radon lên đến mức nguy hiểm và những người ở trong những ngôi nhà đó sẽ có nguy cơ bị ung thư cao hơn mức trung bình. Lượng phóng xạ mà cơ thể họ hấp thụ đôi khi tương đương với lượng phóng xạ những người Liên Xô sống chung quanh vùng lò nguyên tử Chernobyl đã hấp thụ lúc lò này nổ năm 1986 và thải các chất phóng xạ vào không khí. Biện pháp chính để giảm mức radon trong nhà gồm hai cách: thứ nhất là làm cho nhà thoáng khí hơn, thứ hai là làm cho khí radon bớt len lỏi vào nhà. Thường người ta đặt một ống thông hơi vào đất dưới nền móng nhà, nhờ một quạt máy hơi đất sẽ được hút lên và thải ra ngoài không khí, tạo nên áp suất thấp trong lòng đất, do đó ngăn chặn không cho radon vào nhà qua các kẽ hở. Trên một bình diện rộng lớn hơn, để bảo vệ lớp ozone đang che chở đời sống trên trái đất, hoặc để ngăn chặn cái gọi là "green house effect" có lẽ đã đến lúc chúng ta phải định nghĩa lại những chữ như "văn minh, tiến bộ" và biết đâu nếu chúng ta tiếp tục tiến nhanh tiến mạnh về vật chất như hiện nay, chúng ta lại đe dọa chính nền văn minh của loài người trong những thế kỷ sắp tới. Có thể triết lý tri túc của phương Ðông sẽ giúp con người tư chế trong tham vọng tận dụng hết mọi nguồn sống trên trái đất và để dành một cái gì đó cho thế hệ mai sau. * NGỘ ĐỘC DO CO Một vấn đề ô nhiễm không khí gần đây được phát giác là ngộ độc carbon monoxide (CO) do các tàu thuyền giải trí. Thanh thiếu niên bơi theo sau các thuyền , tàu và hít khói thoát ra từ các ống khói tàu mà không biết. Bịnh nhân có thể ngất xĩu, chết đuối trong lúc đó môi vẫn hồng đỏ vì carbon monoxide kết hợp với hemoglobin làm một chất đỏ tươi làm hemoglobin không chuyên chỡ oxy như bình thường được. Trường hợp này cũng xảy ra nếu ngồi trên xe hơi cũ, hoặc cửa sau không đóng, để carbon monoxide tụ vào trong cabin xe quá nhiều. * HỘI CHỨNG NHÀ BỊNH Ðối với trẻ em, hiện tượng ô nhiễm ở trường học thường còn quan trọng hơn cả ô nhiễm ở nhà vì trẻ sinh hoạt một lượng thời gian dài ở trong lớp học. Một số trường học ở Mỹ bị xếp vào loại Trang 4 Tổ 4 – Lớp 9a1 sick building syndrome, nghĩa là hội chứng ngôi nhà bịnh. Chỉ một ống nước (chôn trong vách tường) rỉ kinh niên tạo nên một góc phòng ẩm ướt (vì nhà không mở cửa sổ thoáng hơi như ở VN), hoặc trần nhà ẩm ướt làm các loại nấm độc sinh sôi nẩy nở và thải những chất có hại vào không khí. Không khí này lại được tuần hoàn quanh quẩn trong suốt ngôi nhà bít bùng để bảo toàn năng lượng (đỡ tốn máy lạnh hoặc máy sưởi nóng hết cả ngôi nhà). Trẻ em đi học có thể bị ho kinh niên, sổ mũi, choáng váng, nhức đầu, chóng mặt, không tập trung tâm trí được vì cơ thể dị ứng với các chất trong bầu khí hoặc tệ hơn, do tác dụng độc trực tiếp của các chất do nấm thải ra trong không khí và làm khó chịu hoặc gây bịnh kinh niên trên đường hô hấp. Ðịnh bịnh khó vì có thể lầm với bịnh cảm cúm, bịnh dị ứng riêng từng người, bịnh trẻ con lười biếng tìm cớ trốn học vân vân (nhất là trẻ em lại khỏi các triệu chứng này lúc chúng được ở nhà). Tuy nhiên, nếu bịnh xảy ra hàng loạt ở một số đông trẻ con và kéo dài, nếu các viên chức y tế công cộng tác với bác sĩ nhi khoa và các chuyên viên về môi trường học, một số sick building có thể được phát hiện và chạy chữa tuy rất tốn kém. KẾT LUẬN Ô nhiễm không khí chúng ta thở có thể xuất phát từ nhiều nơi, nếu ý thức được vấn đề, chúng ta có thể sống một cuộc sống lành mạnh hơn. Hút thuốc lá làm cho người hút thuốc chết sớm (ung thư và bệnh phổi khác), nguy cơ còn lớn hơn cả các nguy cơ khác cộng lại cứ 100 người hút thuốc lá sẽ có 30 người chết sớm vì các bệnh liên hệ. Ðây là loại ô nhiễm mà chúng ta có thể tránh dễ dàng nhất. Các loại ô nhiễm khác cũng có thể tránh được phần nào tùy theo khả năng và hoàn cảnh mỗi người, mỗi nơi. Nếu chúng ta chỉ xài những chất hóa học trong nhà ở mức tối thiểu, giữ không khí trong nhà lưu thông vừa phải và biết những nguồn phát ra khí độc (như khói xe hơi, lò đốt) để tránh, chúng ta sẽ giúp mọi người trong gia đình thở được không khí lành mạnh hơn MỘT SỐ BIỆN PHÁP CHỐNG Ô NHIỄM MÔI TRƯỜNG KHÔNG KHÍ - Đặt các nhà máy xa khu dân cư - Không dùng hoá chất độc hại - Giảm khói do xe cộ bằng cách trồng cây - Đổi mới công nghệ Để đảm bảo sự trong sạch cho không khí trong các thành phố, cần áp dụng các biện pháp tổng hợp sau đây: 1. Biện pháp kỹ thuật - Các loại máy móc và dây chuyền công nghệ lạc hậu, gây nhiều ô nhiễm, cần được thay thế bằng các dây chuyền công nghệ, máy móc hiện đại, ít gây ô nhiễm hơn. - Các loại máy móc chạy bằng than đá, dầu mazut phải được thay thế bằng chạy điện để ngăn chặn ô nhiễm không khí bởi mồ hóng (muội than) và SO 2 - Cần sử dụng rộng rãi điện năng trong vận tải ô tô thiết kê hoặc thay thế loại động cơ đốt trong đốt cháy hoàn toàn nhiên liệu, chạy bằng các loại xăng cao cấp để thải ít nhất các chất gây ô nhiễm không khí Ưu tiên các phương tiện giao thông công cộng và hạn chế xe tư nhân - Với vận tải bằng đường săt, cần điện khí hóa ngành này đồng thời cần phải chuyển các xưởng sửa chữa ra khỏi thành phố. 2. Biện pháp quy hoạch - Không được xây dựng các nhà máy nhiệt điện lớn trong thành phố (nếu xây mới); và phải Trang 5 Tổ 4 – Lớp 9a1 chuyển nó ra khỏi thành phố (nếu đã có từ trước). Do các nhà máy này trong quá trình sản xuất làm không khí bảo hòa hơi nước, và làm thay đổi tiểu khí hậu dẫn tới độ ẩm không khí cao, giảm giờ nắng trong ngày, số ngày mưa và số ngày sương mù tăng, và do sự đốt cháy không hoàn toàn của nhiên liệu (than đá, dầu mazut) đã làm tăng mức độ nhiễm bẩn của không khí thành phố. - Chỉ giữ lại trong thành phố các xí nghiệp trực tiếp phục vụ các nhu cầu sinh hoạt của nhân đân, nhưng cần thay thế những máy cũ bằng máy mới, thay đổi qui trình công nghệ với các kỹ thuật hiện đại , nhờ đó giảm chu vi vùng bảo bệ vệ sinh. - Để giảm mức độ ô nhiễm không khí do khí xả của ô tô, cần phải thực hiên các vấn đề về an toàn giao thông(trong thành phố phải có những bãi đỗ xe công cộng, xây dựng các cầu vượt, tạo ra nhiều đường một chiều, phải xây dựng cầu vượt hoặc đường ngầm cho khách bộ hành qua lại ở các ngã tư - Sau cùng là tạo ra các diện tích xanh rộng lớn trong thành phố (gồm cả diện tích cây xanh và diện diện tích mặt nước), lục hóa các vùng bảo vệ, các quảng trường; thiết lập các dải cây xanh nối liền các khu vực khác nhau của thành phố với các rừng, công viên, tăng diện tích cây xanh cho mỗi đẩu người lên trên 50 m 2 Bên cạnh đó, cần phải qui định những biện pháp nghiêm ngặt kiểm tra trước hết đối với các xí nghiệp công nghiệp mới, đồng thời áp dụng cho cả các xí nghiệp cũ. 3. Biện pháp Y tế-Giáo dục - Cần tăng cường mạnh mẽ công tác tuyên truyền giáo dục dưới mọi hình thức về vấn đề phòng chống ô nhiễm - Cần tiến hành các cuộc nghiên cứu sâu sắc hơn, không chỉ giới hạn trong vấn đề kỹ thuật mà còn là ảnh hưởng của các nhân tố làm không khí bị ô nhiễm tác hại lên sức khỏe và bệnh tật, lên môi trường sinh thái như thế nào. Đề xuất được các chiến lược trước mắt và lâu dài phòng chống ô nhiễm không khí cho một khu công nghiệp hay cho cả một vùng lãnh thổ. Trang 6 Tổ 4 – Lớp 9a1 TRANH ẢNH VỀ Ô NHIỄM KHÔNG KHÍ Trang 7 Tổ 4 – Lớp 9a1 Trang 8 Tổ 4 – Lớp 9a1 Trang 9 Tổ 4 – Lớp 9a1 Ô NHIỄM MÔI TRƯỜNG NƯỚC Trang 10 [...]... chính để quản lý và bảo vệ môi trường nước, gây nên tình trạng thiếu hụt tài chính, thu không đủ chi cho bảo vệ môi trường nước Ngân sách đầu tư cho bảo vệ môi trường nước còn rất thấp (một số nước ASEAN đã đầu tư ngân sách cho bảo vệ môi trường là 1% GDP, còn ở Việt Nam mới chỉ đạt 0,1%) Trang 28 Tổ 4 – Lớp 9a1 Các chương trình giáo dục cộng đồng về môi trường nói chung và môi trường nước nói riêng còn... quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá, cơ sở hạ tầng yếu kém, lạc hậu: nhận thức của người dân về vấn đề môi trường còn chưa cao… Đáng chú ý là sự bất cập trong hoạt động quản lý, bảo vệ môi trường Nhận thức của nhiều cấp chính quyền, cơ quan quản lý, tổ chức và cá nhân có trách nhiệm về nhiệm vụ bảo vệ môi trường nước chưa sâu sắc và đầy đủ; chưa thấy rõ ô nhiễm môi trường nước là loại ô nhiễm gây... ở các thành phố lớn, hàng trăm cơ sở sản xuất công nghiệp đang gây ô nhiễm môi trường nước do không có công trình và thiết bị xử lý chất thải Ô nhiễm nước do sản xuất công nghiệp là rất nặng Ví d : ở ngành công nghiệp dệt may, ngành công nghiệp giấy và bột giấy, nước thải thường có độ pH trung bình từ 9-11; chỉ số nhu cầu ô xy sinh hoá (BOD), nhu cầu ô xy hoá học (COD) có thể lên đến 700mg/1 và 2.500mg/1;... trong trường hợp Việt Nam đã trở thành một vấn nạn lớn cho quốc gia hiện tại vì chúng đã được thải hồi thẳng vào các dòng sông mà không qua xử lý Qua thời gian, nguy cơ ô nhiễm ngày càng tăng dần, và cho đến hôm nay, có thể nói rằng tình trạng ô nhiễm trên những dòng sông ở Việt Nam đã tăng cường độ kinh khủng và hầu như không còn phương cách nào cứu chữa được nữa MỘT SỐ BIỆN PHÁP CHỐNG Ô NHIỄM MÔI TRƯỜNG... trong việc thực hiện chính sách và pháp luật về bảo vệ môi trường, nhưng tình trạng ô nhiễm nước là vấn đề rất đáng lo ngại Tốc độ công nghiệp hoá và ô thị hoá khá nhanh và sự gia tăng dân số gây áp lực ngày càng nặng nề dối với tài nguyên nước trong vùng lãnh thổ Môi trường nước ở nhiều ô thị, khu công nghiệp và làng nghề ngày càng bị ô nhiễm bởi nước thải, khí thải và chất thải rắn ở các thành phố... – Lớp 9a1 Trang 20 Tổ 4 – Lớp 9a1 Ô NHIỄM MÔI TRƯỜNG ĐẤT Trang 21 Tổ 4 – Lớp 9a1 Ô nhiễm môi trường đất là hậu quả các hoạt động của con người làm thay đổi các nhân tố sinh thái vượt qua những giới hạn sinh thái của các quần xã sống trong đất Môi trường đất là nơi trú ngụ của con người và hầu hết các sinh vật cạn, là nền móng cho các công trình xây dựng dân dụng, công nghiệp và văn hóa của con người... và không đúng cách các loại hoá chất trong nuôi trồng thuỷ sản, thì các thức ăn dư lắng xuống đáy ao, hồ, lòng sông làm cho môi trường nước bị ô nhiễm các chất hữu cơ, làm phát triển một số loài sinh vật gây bệnh và xuất hiện một số tảo độc; thậm chí đã có dấu hiệu xuất hiện thuỷ triều đỏ ở một số vùng ven biển Việt Nam Có nhiều nguyên nhân khách quan và chủ quan dẫn đến tình trạng ô nhiễm môi trường. .. kiềm và xuất hiện nhiều độc tố trong môi trường đất như ion Al3+, Fe3+, Mn2+ giảm hoạt tính sinh học của đất và năng suất cây trồng - Thuốc bảo vệ thực vật: Thuốc bảo vệ thực vật có đặc điểm rất độc đối với mọi sinh vật; tồn dư lâu dài trong môi trường đất- nước; tác dụng gây độc không phân biệt, nghĩa là gây chết tất cả những sinh vật có hại và có lợi trong môi trường đất Theo các kết quả nghiên cứu,... loại thuốc bảo vệ thực vật, các nguồn nước ở sông, hồ, kênh, mương bị ô nhiễm, ảnh hưởng lớn đến môi trường nước và sức khoẻ nhân dân Theo thống kê của Bộ Thuỷ sản, tổng diện tích mặt nước sử dụng cho nuôi trồng thuỷ sản đến năm 2001 của cả nước là 751.999 ha Do nuôi trồng thuỷ sản ồ ạt, thiếu quy hoạch, không tuân theo quy trình kỹ thuật nên đã gây nhiều tác động tiêu cực tới môi trường nước Cùng với... nên đã gây ô nhiễm nặng nề các nguồn nước mặt trong vùng dân cư Mức độ ô nhiễm nước ở các khu công nghiệp, khu chế xuất, cụm công nghiệp tập trung là rất lớn Tại cụm công nghiệp Tham Lương, thành phố Hồ Chí Minh, nguồn nước bị nhiễm bẩn bởi nước thải công nghiệp với tổng lượng nước thải ước tính 500.000 m3/ngày từ các nhà máy giấy, bột giặt, nhuộm, dệt ở thành phố Thái Nguyên, nước thải công nghiệp . Lớp 9a1 Ô NHIỄM MÔI TRƯỜNG KHÔNG KHÍ Trang 2 Tổ 4 – Lớp 9a1 Chúng ta đang sống trong một xứ mà khoa học kỹ thuật kiểm soát hầu hết mọi mặt của môi trường. ta ít để ý đến, đó là ô nhiễm ngay trong không khí mà chúng ta đang thở. Ô nhiễm không khí là sự thay đổi lớn trong thành phần của không khí hoặc có sự xuất