Hiện tượng Elnino là gì ?• Theo một định nghĩa đơn giản nhất thì El nino là hiện tượng phá vỡ điều kiện bình thường của hệ thống đại dương - khí quyển ở khu vực nhiệt đới Thái Bình Dương
Trang 1Chủ đề: Hiện tượng Elnino
trong tự nhiên
Trang 21 Hiện tượng Elnino là gì ?
• Theo một định nghĩa đơn giản nhất thì El nino là hiện tượng phá vỡ điều kiện bình thường của hệ thống đại dương - khí quyển ở khu vực nhiệt đới Thái Bình Dương gây nên những ảnh hưởng đến thời tiết trên qui mô toàn cầu
• Theo một định nghĩa khác El nino là hiện tượng vùng biển ở khu vực nhiệt đới Thái Bình Dương ấm lên một cách bất thường
• La nina là gì?
• La nina theo tiếng Tây Ban Nha nghĩa là "đứa bé gái",
Trang 3• La nina là hiện tượng vùng biển ở khu vực nhiệt đới
Thái Bình Dương lạnh đi một cách bất thường La nina còn được gọi là El Viejo hay Anti - El nino
2 Tên gọi
• El Nino trong tiếng Tây Ban Nha có nghĩa là "đứa trẻ",
chỉ đến Chúa hài đồng Cứ trung bình 4-6 năm, ngư dân vùng biển tại Peru phát hiện ra nước biển ấm dần lên vào mùa đông, khoảng vài tuần trước Lễ Giáng Sinh
• Đây chính là một nghịch lý, nhưng nó vẫn tồn tại có chu
kì và kéo theo hiện tượng hơi nước ở biển bốc lên nhiều hơn, tạo ra những cơn mưa như thác đổ Và ngư dân đã
gọi hiện tượng này là El Nino để đánh dấu thời điểm xuất
phát của nó là gần Giáng Sinh
Trang 4• Trong khí tượng học người ta còn gọi hiện tượng El
Nino là Dao động phương Nam (Southern oscillation) 3 Tác
động
• Mưa bão, lụt lội, đó là các hiện tượng dễ thấy nhất
của El Nino Lý do là dòng nước ấm ở phía đông Thái Bình Dương chạy dọc theo các nước Chile, Peru đã đẩy vào không khí một lượng hơi nước rất lớn Hậu quả
là các quốc gia ở Nam Mỹ phải hứng chịu một lượng
mưa bất thường, có khi lượng mưa lên đến 15 cm mỗi ngày
• Điều bất ngờ là những cơn gió ở Thái Bình Dương tự dưng đổi hướng vào thời điểm có El Nino Chúng thổi ngược về phía đông thay vì phía tây như thời tiết mỗi
Trang 5• Như vậy, một vùng rộng lớn của tây bán cầu bị El Nino khống chế Năm 1997, toàn vùng này bị thiệt hại ước
tính 96 tỷ USD do mưa bão, lũ lụt từ El Nino gây ra
Ngược lai, hiện tượng khô hạn lại xảy ra trên các quốc gia thuộc đông bán cầu Do mây tập trung vào một khu vực có mật độ quá cao, do đó, phần còn lại của thế giới phải hứng chịu đợt hạn hán nghiêm trọng
• Các nước thường xuyên chịu ảnh hưởng khô hạn do
El Nino gây ra có thể kể: Úc, Philippines, Indonesia,
Thái Lan, Việt Nam Đợt hạn hán gần đây nhất ở Úc đã làm hàng triệu con kangaroo, cừu, bò chết vì khát
Bang New South Wales suốt chín tháng không có mưa,
hồ nước ngọt Hinze (bang Queensland) cạn kiệt Tại
Thái Lan, hơn một triệu gia đình bị thiếu nước trầm
trọng
Trang 6Các dòng khí đối lưu trên Nam Thái Bình Dương
Trang 7• El Nino không phải là hiện tượng do con người tạo ra,
mà chính là thiên nhiên Vì sao lại xuất hiện dòng nước
ấm đột ngột ở phía đông Thái Bình Dương để khởi đầu hiện tượng El Nino?
• Một trong những nguyên nhân lớn gây ra hiện tượng El Nino là sự thay đổi hướng gió, tuy nhiên đến nay các
nhà khoa học vẫn chưa có lời giải đáp hoàn toàn thống nhất Những nguyên nhân khác bao gồm sự thay đổi áp suất không khí, Trái Đất nóng dần lên, hay cả các cơn động đất dưới đáy biển
4 Nguyên nhân sinh ra El nino?
Trang 8• El nino là kết quả của sự tương tác của bề mặt biển ở khu vực nhiệt đới Thái Bình Dương với lớp khí quyển ngay bên trên nó.
• Đây là hiện tượng xảy ra do nội lực giữa hai cực đại dương - khí quyển Chiều rộng của Thái Bình Dương cũng là một trong những nguyên nhân sinh ra hiện
Trang 9• Những trận phun núi lửa liên
tiếp có thể tạo điều kiện để
ElNino xuất hiện, các chuyên
gia về thời tiết ở ĐH Virginia,
Mỹ cho biết Nghiên cứu này
trước hết cung cấp những
thống kê bổ sung những lý
thuyết về phóng xạ nguyên tử
núi lửa có thể ảnh hưởng đến
khí hậu trên toàn thế giới khi
mà hàng tấn tro phun ra từ
núi lửa tồn tại ở tầng khí
quyển trên cao trong một thời
gian
Núi lửa
Trang 10• Những cơn gió mậu dịch từ hướng đông tây không hoạt động có thể là nguyên nhân làm cho những vùng nước nóng lớn ở những nơi thuộc miền tây của các đại dương
• Điều này tác động đến khí hậu, và có thể phản xạ lại theo hướng nam bán cầu, gây ra một số hiện tượng như: sự tan chảy của tuyết và sạt lở đất ở Nam Mỹ, hạn hán ở Nam Phi, những trận bão nhỏ ở Đại Tây Dương và cháy rừng ở Indonesia
• Sự thay đổi thời tiết đột ngột làm cho mùa vụ cây
trồng và sự di trú của cá bị tác động, và nó cũng gây tác động đến cuộc sống của con người
Trang 12• Trong điều kiện bình thường gió mậu dịch wind) thổi từ Đông sang Tây và dồn dòng nước nóng lại ở phía Tây Thái Bình Dương Do đó mực nước biển ở Indonesia cao hơn mực nước biển ở Ecuador khoảng 0,5 m Nhiệt độ bề mặt biển ở phía Tây cao hơn ở phía Đông khoảng 80c
(trade-• Ở Nam Mỹ bề mặt phân cách giữa lớp nước ấm
bên trên và lớp nước lạnh bên dưới không sâu lắm, tạo điều kiện cho nước lạnh từ bên dưới lớp nước mặt nổi lên bề mặt.chúng chứa nhiều chất dinh
dưỡng, thúc đẩy sự phát triển của các sinh vật sản xuất sơ cấp, làm cho hệ sinh thái biển đa dạng hơn
và sản lượng cá đánh bắt được tăng Trong thời gian này vũ lượng tăng ở khu vực biển ấm (Tây Thái Bình
Trang 13• Khi hiện tượng El nino, gió mậu dịch yếu dần ở khu trung tâm và Đông Thái Bình Dương Dòng nước nóng lan dần từ bờ Tây Thái Bình Dương về bờ Đông Thái Bình Dương
• Quá trình này làm cho bề mặt phân cách lớp nước nóng phía trên và lớp nước lạnh phía dưới hạ xuống sâu hơn, do đó kiềm hãm sự nổi lên của lớp nước
lạnh, làm cho khu vực phía Đông ít đi sinh vật sản
xuất và cá Vũ lượng cũng tăng theo chiều di chuyển của dòng nước nóng gây lũ lụt ở Peru và khô hạn ở Indonesia và úc
Trang 14• Các nhà khoa học Mỹ phát hiện hiện tượng nóng lên
bất thường của bề mặt đại dương tại vùng xích đạo Thái Bình Dương trong hai tuần qua có thể là nguyên nhân
hình thành hiện tượng El Nino trong tương lai
• Theo các nhà khoa học, El Nino hình thành bởi sự
dịch chuyển khí hậu trên phạm vi lớn của lớp khí
quyển đại dương, kết hợp với sự nóng lên theo chu kỳ của nhiệt độ bề mặt đại dương ngang khu vực tâm
xích đạo và phía Đông đường xích đạo tại Thái Bình
Dương
• El Nino thường xuất hiện theo chu kỳ 3 năm, có thể gây
ra những đảo lộn thời tiết dữ dội với những trận bão lớn hay thời tiết khô hạn gây thiệt hại lớn về người và kinh
Trang 15• Hiện tượng nóng lên bất thường của bề mặt đại dương tại vùng xích đạo Thái Bình Dương
• Trái đất đang nóng lên
Trang 165 Hậu quả
• Hiện tượng El Nino đã gây nhiều nơi ở Úc,
Indonesia bị khô hơn bình thường, hạn hán đã xảy ra
và gây ra thiệt hại kinh tế nặng nề ở Úc, cũng như
cháy rừng chưa từng có ở Indonesia Ảnh hưởng của hiện tượng El Nino không chỉ giới hạn ở trong vùng Indonesia, Úc châu mà còn khắp nhiều nơi trên thế giới
• Hiện tượng El Nino lần cuối xảy ra là năm 1997/1998 với cường độ mạnh nhất Ở Đông Nam Á, nạn hạn hán xảy ra ở nhiều nơi, kể cả Việt Nam Hệ quả trầm trọng nhất là ở Indonesia, gây ra nạn cháy rừng kéo dài cả tháng Cũng trong năm 1997, ở thành phố Hồ Chí Minh nhiệt độ đạt kỷ lục cao nhất
Trang 17• Ảnh hưởng khí hậu của hiện tượng El Nino không
những ở vùng Đông Nam Á mà còn thay đổi khí tượng
ở nhiều nơi trên thế giới, đặc biệt là các quốc gia dọc
bờ Tây và Đông của Thái Bình Dương từ Úc, Nam Mỹ, bắc Mỹ đến Nhật Bản, Trung Quốc Trong khi ở Đông Nam Á và Úc có hạn hán thì ở Nam Mỹ mưa lũ, lụt lội xảy ra trên mức bình thường
• Ngoài ra trong những năm El Nino, mặc dầu giông bão
ít xảy ra, nhưng nếu có thì cường độ sẽ mạnh hơn Thí
dụ như trong năm El Nino 1997/1998, ở miền nam Việt nam, cơn bão lớn Linda đã xảy ra nhanh chóng và bất ngờ gây những thiệt hại nặng nề về nhân mạng và kinh
tế Sản xuất nông nghiệp đã có bị ảnh hưởng nhưng
không hại bằng các thiệt hại kinh tế khác
Trang 18• Những vùng bị ảnh hưởng
Trang 196 Những biện pháp đối phó :
• Các nhà khoa học đã đề ra ba giải pháp đối phó
• Khai thác tất cả tiềm lực văn minh nhân loại để dự báo
thời điểm chính xác xuất hiện, dự báo đường đi và sức công phá
• Không làm các công việc tiếp tay cho El Nino như phá rừng, thải khí cácbonic vào không khí, vì El Nino càng mạnh mẽ hơn nếu mặt đất thiếu cây xanh hay để xảy ra hiện tượng nhà kính.
• Chuẩn bị những điều kiện tối thiểu để sống chung với
El Nino, ví dụ như xây nhà phao tránh lũ (đối với vùng lũ lụt) hay dự trữ nước (đối với vùng khô hạn)
Trang 207 Lợi ích của El Nino
• Không phải El Nino lúc nào cũng gây tai họa cho con
người Cách đây hơn 5000 năm, khi mà hiện tượng này
mới được ngư dân Peru phát hiện thì El Nino đồng
nghĩa với "tin mừng" Vì nước biển lúc ấy tăng lên đủ
ấm để vi sinh vật phát triển Chúng là thức ăn cho cá
biển Nhờ thế nền đánh bắt cá của các nước ven biển
Nam Mỹ phát triển mạnh
• Nếu năm nào mà hiện tượng El Nino không làm cho nhiệt
độ nước biển tăng lên quá cao thì năm đó sẽ có mùa cá bội thu
Trang 218 Ảnh hưởng của Elnino đối
với nước ta:
• Theo bản tường trình của Nha Khí tượng, Thủy văn và Trung tâm nghiên cứu Môi trường, Giáo dục và Phát triển
ở Việt Nam cho thấy là hiện tượng El Nino vào năm
1997/1998 đã gây hạn hán và thiếu nước trầm trọng ở
nhiều nơi Đồng bằng sông Cửu Long bị nước mặn lấn vào từ biển Mực nước ở các đập thủy điện Hoà Bình, Trị
An, Thác Bà đã xuống đến mức báo động Ước tính thiệt hại kinh tế(kể cả nông nghiệp) là vào khoảng 5000 tỉ đồng Việt Nam
• Ngoài ra trong những năm El Nino, mặc dầu giông bảo
ít xảy ra, nhưng nếu có thì cường độ sẽ mạnh hơn, gây những thiệt hại nặng nề về nhân mạng và kinh tế
Trang 22• Vì Elnino là hiện tượng thiên nhiên xảy ra có chu kỳ
(như các mùa trong một năm) nên chúng ta không thể
nào ngăn chặn sự tái phát của Elnino.Tuy nhiên, chúng
ta có thể nghiên cứu để biết được các tác nhân gây ra
Elnino, từ đó đưa ra biện pháp nhằm phòng ngừa và
giảm bớt hậu quả nghiêm trọng của nó
9 Phòng chống Elnino ở Việt Nam:
Ở Việt Nam, dự án phòng ngừa và chương trình quản
lý khẩn cấp là do Nha Khí tượng và Thuỷ văn điều hành với sự hợp tác của các chính quyền địa phương Đã có những hội thảo được tổ chức để rút ra các kinh nghiệm
từ El Nino 1997/1998