D23 1 r quản trị vận hành

Phần 1 CÁC NỘI DUNG TRỌNG TÂM Chương 1: TỔNG QUAN VỀ QUẢN TRỊ VẬN HÀNH  Mô hình hóa quá trình sản xuất  Các hình thức cạnh tranh  Các chiến lược trong sản xuất Chương 2: THIẾT KẾ

TRƯỜNG ĐẠI HỌC MỞ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

KHOA QUẢN TRỊ KINH DOANH

LƯU HÀNH NỘI BỘ

MỤC ĐÍCH

Tài liệu này nhằm hỗ trợ cho học viên hình thức giáo dục từ

xa nắm vững nội dung ôn tập và làm bài kiểm tra hết môn hiệu quả

Tài liệu này cần được sử dụng cùng với tài liệu học tập của môn học và bài giảng của giảng viên ôn tập tập trung theo chương trình đào tạo

NỘI DUNG HƯỚNG DẪN

Nội dung tài liệu này bao gồm các nội dung sau:

 Phần 1: Các nội dung trọng tâm của môn học Bao gồm các nội

dung trọng tâm của môn học được xác định dựa trên mục tiêu học tập, nghĩa là các kiến thức hoặc kỹ năng cốt lõi mà người học cần có được khi hoàn thành môn học

 Phần 2: Cách thức ôn tập Mô tả cách thức để hệ thống hóa

kiến thức và luyện tập kỹ năng để đạt được những nội dung trọng tâm

 Phần 3: Hướng dẫn làm bài kiểm tra Mô tả hình thức kiểm

tra và đề thi, hướng dẫn cách làm bài và trình bày bài làm và lưu ý về những sai sót thường gặp, hoặc những nỗ lực có thể được đánh giá cao trong bài làm

 Phần 4: Đề thi mẫu và đáp án Cung cấp một đề thi mẫu và

đáp án, có tính chất minh hoạ nhằm giúp học viên hình dung yêu cầu kiểm tra và cách thức làm bài thi

Phần 1

CÁC NỘI DUNG TRỌNG TÂM

Chương 1: TỔNG QUAN VỀ QUẢN TRỊ VẬN HÀNH

 Mô hình hóa quá trình sản xuất

 Các hình thức cạnh tranh

 Các chiến lược trong sản xuất

Chương 2: THIẾT KẾ QUY TRÌNH VÀ CÔNG NGHỆ

 Các loại quy trình sản xuất

 Bài tập xác định công suất hòa vốn và lựa chọn quy trình sản

xuất

Chương 3: BỐ TRÍ MẶT BẰNG

 Các kiểu bố trí mặt bằng khác nhau

 Bài tập cân bằng dây chuyền lắp ráp

Chương 4: HOẠCH ĐỊNH TỔNG HỢP

 Các chính sách trong hoạch định tổng hợp

 Quá trình hoạch định tổng hợp

 Bài tập tính toán

Chương 5: QUẢN LÝ TỒN KHO

 Các loại chi phí trong tồn kho

 Bài tập mô hình tồn kho EOQ

 Xác định điểm tái đặt hàng ROP

Chương 6: HOẠCH ĐỊNH NHU CẦU VẬT TƯ, JIT VÀ LEAN PRODUCTION

 Cấu trúc cây sản phẩm

 Các nhân tố của hệ thống Just-In-Time (JIT)

 7 loại lãng phí trong sản xuất tinh gọn (Lean Production)

Chương 7: ĐIỀU ĐỘ SẢN XUẤT

 Bài tập sắp xếp các đơn hàng trên 1 máy

 Phương pháp Jonhson cho trường hợp 2 máy

Phần 2

CÁCH THỨC ÔN TẬP

Chương 1: TỔNG QUAN VỀ QUẢN TRỊ VẬN HÀNH

 Mô hình hóa quá trình sản xuất

 7 yếu tố đầu vào của quá trình sản xuất

- Nhà xưởng: vị trí, diện tích

- Con người: các kỹ năng thực hiện công việc

- Vật liệu: thành phần cơ bản để tạo sản phẩm

- Thiết bị: công cụ để biến đổi vật liệu thành sản phẩm

- Vốn: khả năng tài chính

- Quản lý: kết hợp các yếu tố trong sản xuất một cách hiệu quả

- Công nghệ: phương pháp sản xuất

 Quá trình chuyển hóa:

- Vật lý: cắt, vận chuyển …nguyên vật liệu

- Hóa học: phản ứng, biến đổi thành phần

- Thông tin: phân tích, biến đổi dữ liệu

 Đầu ra:

- Sản phẩm

- Dịch vụ

 Hai công thức căn bản:

- Giá trị gia tăng= Đầu ra –Đầu vào

- Năng suất= Đầu ra/ Đầu vào

 Đọc TLHT: Bài 1: TỔNG QUAN VỀ QUẢN TRỊ VẬN HÀNH/Chương: Nội Dung Chính/Mục 1: Tổng quan về quản trị sản xuất và vận hành/Phần 1.1: Sản xuất-Quản trị sản xuất

 Các hình thức cạnh tranh

 Dựa trên chi phí: sản phẩm có chi phí sản xuất thấp

 Dựa trên chất lượng: sản phẩm có chất lượng vượt trội

 Dựa trên tính linh hoạt: sản phẩm đa dạng

 Đọc TLHT: Bài 1: TỔNG QUAN VỀ QUẢN TRỊ VẬN HÀNH/Chương: Nội Dung Chính/Mục 5: Sự cạnh tranh

 Các chiến lược trong sản xuất

 Sản xuất để tồn kho (MTO:Make To Stock): sản xuất sản phẩm trước nhu cầu khách hàng

 Sản xuất theo nhu cầu (MTO: Make To Order): chỉ sản xuất sản phẩm khi khách hàng đặt hàng

 Đọc TLHT Bài 1: TỔNG QUAN VỀ QUẢN TRỊ VẬN HÀNH/Chương: Nội Dung Chính/Mục 6: Sự cạnh tranh/Phần 6.1: Sản xuất theo đặt hàng với sản xuất để tồn kho

 Làm các bài tập tự luận và trắc nghiệm, có kèm đáp án trong TLHT để kiểm tra nội dung kiến thức trong chương 1: Bài 1: TỔNG QUAN VỀ QUẢN TRỊ VẬN HÀNH/Chương: CÂU HỎI TỰ LUẬN và CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM

Chương 2: THIẾT KẾ QUY TRÌNH VÀ CÔNG NGHỆ

 Các loại quy trình sản xuất

 Sản xuất đơn chiếc/dự án:

- ví dụ công ty chế tạo máy bay

 Sản xuất theo lô:

- ví dụ phân xưởng cơ khí

 Sản xuất hàng loạt:

- ví dụ công ty lắp ráp ô tô

 Sản xuất liên tục:

- ví dụ công ty sản xuất xăng dầu, điện…

 Đọc TLHT: Bài 2: THIẾT KẾ QUY TRÌNH VÀ CÔNG NGHỆ/Chương: Nội Dung Chính/Mục 4: Các loại quy trình sản xuất

 Bài tập xác định công suất hòa vốn và lựa chọn quy trình sản

xuất

 Dựa trên công thức Lợi nhuận= Doanh Thu-Chi phí

 Doanh thu= giá bán * sản lượng

 Chi phí= chi phí cố định + chi phí biến đổi

 Đọc TLHT: Bài 2: THIẾT KẾ QUY TRÌNH VÀ CÔNG NGHỆ/Chương: Nội Dung Chính/Mục 5: Lựa chọn quy trình sản xuất/Phần 5.1: Phân tích điểm hòa vốn

 Làm các bài tập tự luận và trắc nghiệm, có kèm đáp án trong

TLHT để kiểm tra nội dung kiến thức trong chương 2: Bài 2: THIẾT KẾ QUY TRÌNH VÀ CÔNG NGHỆ/Chương: Câu Hỏi

Tự Luận và Câu Hỏi Trắc Nghiệm

Chương 3: BỐ TRÍ MẶT BẰNG

 Các kiểu bố trí mặt bằng khác nhau

 Bố trí theo quy trình:

- ví dụ: ở quy trình sản xuất theo lô

 Bố trí theo sản phẩm:

- ví dụ: ở quy trình sản xuất hàng loạt hoặc liên tục

 Bố trí theo vị trí cố định:

- ví dụ: ở quy trình sản xuất đơn chiếc

 Đọc TLHT: Bài 3: BỐ TRÍ MẶT BẰNG/Chương: Nội Dung Chính/Mục 4: quy trình sản xuất/Phần 4.3: Các kiểu bố trí mặt bằng tiêu chuẩn

 Bài tập cân bằng dây chuyền lắp ráp

 Thời gian chu kỳ

- là thời gian cần thiết để tạo 1 sản phẩm: được tính bởi thời gian làm việc trong ngày và số sản phẩm sản xuất

trong ngày

 Số trạm làm việc tối thiểu

- là số trạm cần thiết để sản xuất được số lượng sản phẩm

theo yêu cầu, có mối liên hệ với thời gian chu kỳ

 Cân bằng dây chuyền theo 2 phương pháp

- thời gian gia công lớn nhất: chọn công việc tự do (không

có công việc trước nó) có thời gian hoàn thành lớn nhất

bỏ vào trạm đầu tiên, và lần lượt cho các công việc khác

- số công việc theo sau nhiều nhất: chọn công việc tự do

có số lượng công việc theo sau nhiều nhất bỏ vào trạm đầu tiên

 Đọc TLHT: Bài 3: BỐ TRÍ MẶT BẰNG/Chương: Nội Dung Chính/Mục 4: quy trình sản xuất/ từ Phần 4.5: Cân bằng dây chuyền lắp ráp đến hết Phần 4.8: Hiệu quả

 Làm các bài tập tự luận và trắc nghiệm, có kèm đáp án trong

TLHT để kiểm tra nội dung kiến thức trong chương 3: Bài 3:

BỐ TRÍ MẶT BẰNG/Chương: Câu Hỏi Tự Luận và Câu Hỏi Trắc Nghiệm

Chương 4: HOẠCH ĐỊNH TỔNG HỢP

 Các chính sách trong hoạch định tổng hợp

 Chính sách tồn kho:

- giữ mức sản xuất trung bình ổn định; chấp nhận hàng tồn kho khi nhu cầu thấp, và sẽ bù lại khi nhu cầu cao

 Chính sách nhân sự:

- tuyển mới khi có cao và sa thải khi có nhu cầu thấp

 Chính sách tăng giản ca:

- làm thêm giờ hoặc giảm giờ làm tương ứng với nhu cầu

 Chính sách hợp đồng ngoài:

- dùng các nhà thầu phụ bên ngoài để đáp ứng nhu cầu cao

 Đọc TLHT: Bài 4: HOẠCH ĐỊNH TỔNG HỢP/Mục: những khái niệm cơ bản trong bài và cách học

 Quá trình hoạch định tổng hợp

 Xác định nhu cầu

- cố gắng dự báo chính xác nhu cầu sản phẩm cho những tháng trong tương lai từ 3-18 tháng

 Kiểm tra các chính sách

- xem xét 4 chính sách hoạch định ở trên thì chính sách nào thích hợp với công ty để lựa chọn

 So sánh chi phí các phương án

- chi phí định mức sản phẩm

- chi phí làm thêm giờ

- chi phí thuê và sa thải công nhân

- chi phí tồn kho

- chi phí hợp đồng phụ

 Đọc TLHT: Bài 4: HOẠCH ĐỊNH TỔNG HỢP/Chương: Nội Dung Chính/Mục 3: Quy trình hoạch định

 Bài tập tính toán:

 Xem ví dụ tính toán 4 phương án khác nhau trong hoạch định tổng hợp ở trong TLHT: Bài 4: HOẠCH ĐỊNH TỔNG HỢP/Chương: Nội Dung Chính/Mục 3: Quy trình hoạch định/Ví Dụ: Một nhà máy sản xuất đã dự đoán mức tiêu thụ sản phẩm vỏ xe đạp của doanh nghiệp mình như sau

 Làm các bài tập tự luận và trắc nghiệm, có kèm đáp án trong TLHT để kiểm tra nội dung kiến thức trong chương 4: Bài 4: HOẠCH ĐỊNH TỔNG HỢP/Chương: Câu Hỏi Tự Luận và Câu Hỏi Trắc Nghiệm

Chương 5: QUẢN LÝ TỒN KHO

 Các loại chi phí trong tồn kho

 Chi phí vốn:

- chi phí bỏ ra để mua sản phẩm

 Chi phí tồn trữ:

- chi phí bỏ ra để bảo vệ sản phẩm khỏi bị thiệt hại, mất mát…

 Chi phí đặt hàng:

- chi phí bỏ ra để lấy sản phẩm từ kho nhà cung cấp sang kho của công ty

 Đọc TLHT: Bài 5: QUẢN LÝ TỒN KHO/Chương: Nội Dung Chính/Mục 4: Chi phí tồn kho

 Bài tập mô hình tồn kho EOQ

 Nhu cầu hàng năm: D

 Chi phí tồn trữ đơn vị: H

 Chi phí đặt hàng: S

 Số lượng đặt hàng: Q

 Chi phí đặt hàng hàng năm= S*D/Q

 Chi phí tồn trữ hàng năn= H*Q/2

 Sản lượng EOQ xảy ra khi chi phí đặt hàng=chi phí tồn trữ

 Đọc TLHT: Bài 5: QUẢN LÝ TỒN KHO/Chương: Nội Dung Chính/Mục 6: Mô hình lượng đặt hàng kinh tế

 Xác định điểm tái đặt hàng ROP

 Thời gian từ lúc đặt hàng đến lúc nhận hàng: L

 Lượng hàng dùng trong ngày: d

 Đọc TLHT: Bài 5: QUẢN LÝ TỒN KHO/Chương: Nội Dung Chính/Mục 7: Điểm tái đặt hàng(Reorder Point)/Phần 7.1: Khoảng thời gian từ lúc đặt hàng đến lúc nhận hàng(lead time)

 Làm các bài tập tự luận và trắc nghiệm, có kèm đáp án trong TLHT để kiểm tra nội dung kiến thức trong chương 5: Bài 5: QUẢN LÝ TỒN KHO/Chương: Câu Hỏi Tự Luận và Câu Hỏi

Trắc Nghiệm

Chương 6: HOẠCH ĐỊNH NHU CẦU VẬT TƯ, JIT VÀ LEAN PRODUCTION

 Cấu trúc cây sản phẩm

 Là bảng danh sách vật tư được liệt kê toàn bộ các chi tiết cần và số lượng tương ứng để chế tạo hay lắp ráp thành sản phẩm

 Đọc TLHT: Bài 6: HOẠCH ĐỊNH NHƯ CẦU VẬT TƯ, JIT

VÀ LEAN PRODUCTION/Chương: Nội Dung Chính/Mục 3: Cách tiếp cận hoạch định như cầu vật tư(MRP)

 10 nhân tố của hệ thống Just-In-Time (JIT)

 Tài nguyên linh động: công nhân và thiết bị đa năng trong sản xuất

 Mặt bằng phân thành từng ô: tăng sự linh động cho công nhân

 Hệ thống kéo: chỉ sản xuất khi có nhu cầu khách hàng

 Hệ thống kiểm tra sản xuất Kanban: các Kanban thường chứa các thông tin về: tên và mã số các bộ phận; nơi sản xuất ra bộ phận; nơi cần vận chuyển đến…

 Sản xuất lo nhỏ: hạn chế tồn kho

 Điều chỉnh nhanh: giảm thời gian sản xuất các sản phẩm khác nhau

 Sản xuất đều đặn: thường sản xuất kết hợp nhiều sản phẩm

 Cải tiến chất lượng: vì không có tồn kho để dự trữ

 Quan hệ tốt với nhà cung cấp: giảm tối đa tồn kho

 Cải tiến liên tục: để luôn gia tăng năng suất

 Đọc TLHT: Bài 6: HOẠCH ĐỊNH NHƯ CẦU VẬT TƯ, JIT

VÀ LEAN PRODUCTION/Chương: Nội Dung Chính/Mục 6: Hệ thuống Just-In-Time(JIT)

 7 loại lãng phí trong sản xuất tinh gọn (Lean Production)

 Sản xuất dư thừa: sản xuất nhiều hơn nhu cầu

 Nhiều thời gian chờ đợi: do chậm trễ so với kế hoạch

 Vận chuyển lãng phí: khoảng cách giữa các phòng ban không hợp lý

 Quy trình sản xuất chưa hợp lý: bố trí máy móc không phù hợp

 Tồn kho cao: nguyên vật liệu quá nhiều

 Thao tác nhân viên chưa chuẩn: nhân viên yếu tay nghề

 Sản xuất kém chất lượng: sửa chữa lại sản phẩm gây tốn chi phí

 Đọc TLHT: Bài 6: HOẠCH ĐỊNH NHƯ CẦU VẬT TƯ, JIT

VÀ LEAN PRODUCTION/Chương: Nội Dung Chính/Mục 7: Sản xuất tinh giản(Lean Production)

 Làm các bài tập tự luận và trắc nghiệm, có kèm đáp án trong TLHT để kiểm tra nội dung kiến thức trong chương 6: Bài 6: HOẠCH ĐỊNH NHƯ CẦU VẬT TƯ, JIT VÀ LEAN PRODUCTION/Chương: Câu Hỏi Tự Luận và Câu Hỏi Trắc Nghiệm

Chương 7: ĐIỀU ĐỘ SẢN XUẤT

 Bài tập sắp xếp các đơn hàng trên 1 máy

 Đến trước làm trước (FCFS):

- theo nguyên tắc này thì công việc nào đến máy trước thì thực hiện trước

 Thời gian gia công ngắn nhất (SPT)

- trong nguyên tắc này, công việc nào có thời gian gia công ngắn nhất sẽ thực hiện trước

 Thời gian giao hàng sớm nhất (EDD)

- công việc có thời gian giao hàng cho khách hàng sớm nhất sẽ được chọn để làm trước

 Đọc TLHT: Bài 7: ĐIỀU ĐỘ SẢN XUẤT/Chương: Nội Dung Chính/Mục 3: Xếp thứ tự gia công

(Sequencing)/Phần 3.1: Xếp thứ tự gia công trên một máy (one machine scheduling)

 Phương pháp Jonhson cho trường hợp 2 máy

 Thứ tự công việc theo phương pháp Johnson:

- nếu thời gian ngắn nhất xảy ra trên máy 1 thì công việc tương ứng nó sẽ được làm trước; nếu thời gian ngắn nhất xảy ra trên máy 2 thì công việc tương ứng được thực hiện sau Lập lại tương tư cho đến khi hết các công việc

 Sơ đồ Gantt:

- mục tiêu vẽ sơ đồ này để hiển thị thời gian hoàn thành các công việc trên 2 máy Từ đó xác định được thời gian hoàn thành, thời gian trễ hay sớm so với ngày hẹn khách hàng

 Đọc TLHT: Bài 7: ĐIỀU ĐỘ SẢN XUẤT/Chương: Nội Dung Chính/Mục 3: Xếp thứ tự gia công (Sequencing)/Phần 3.2: Xếp thứ tự gia công trên hai máy

 Làm các bài tập tự luận và trắc nghiệm, có kèm đáp án trong

TLHT để kiểm tra nội dung kiến thức trong chương 7: Bài 7: ĐIỀU ĐỘ SẢN XUẤT/ Chương: Câu Hỏi Tự Luận và Câu Hỏi Trắc Nghiệm

Phần 3

HƯỚNG DẪN LÀM BÀI KIỂM TRA

a Hình thức kiểm tra và kết cấu đề

Đề kiểm tra bao gồm 55 câu hỏi trắc nghiệm bao gồm lý thuyết

và bài tập Hình thức thi đề mở, các câu hỏi được ra ngẫu nhiên trong 7 chương, thời gian làm bài 60 phút

b Hướng dẫn làm bài

- Trả lời tất cả các câu, không nên để trống

- Làm câu dễ trước, không cần theo thứ tự

- Đối với câu lý thuyết, đọc kỹ đề và lựa chọn đáp án hợp lý nhất trong các phương án; có thể dùng phương pháp loại suy

- Đối với câu bài tập, lựa chọn công thức phù hợp và tính toán cẩn thận

Phần 4

ĐỀ THI MẪU VÀ ĐÁP ÁN

ĐỀ THI MẪU

1 Mục tiêu chính của hoạch định tổng hợp là

a hạn chế tồn kho

b không làm biến động nhân sự

c cực tiểu chi phí sản xuất

d tăng giờ làm cho nhân viên

2 Cạnh tranh mà sử dụng các công cụ của quản trị vận hành :

a giảm chi phí lưu trữ hàng tồn kho

b tăng cường quảng cáo và tiếp thị

c thay đổi chính sách giá bán sản phẩm

d các câu trên đều đúng

3 Ba chức năng cơ bản của một công ty là:

a quản trị vận hành, kế toán và sản xuất

b kế toán, nhân sự, quản trị vận hành

c nhân sự, tài chính, sản xuất

d quản trị vận hành, marketing, tài chính

4 Giá trị gia tăng là:

a Tỷ lệ đầu ra và đầu vào

b Hiệu số đầu ra và đầu vào

c Tổng của đầu ra và đầu vào

d Tích của đầu ra và đầu vào

5 Khi chọn phương án trong hoạch định tổng hợp, người ta quan tâm đến:

a Thị trường lao động

b Công suất nhà máy

c Chi phí cho từng phương án

d Khả năng của nhà thầu phụ

Dữ liệu sau dùng cho các câu 6-10

Một nhà máy có hai phân xưởng A và B, đang có 6 đơn hàng cần phải gia công.Các đơn hàng phải lần lượt qua phân xưởng A, phân xưởng B rồi mới giao hàng, số liệu cho trong bảng sau Sử dụng phương pháp Johnson

Đơn hàng A B C D E F

Thời gian gia công

PX.A(ngày)

2 7 14 4 10 1

Thời gian gia công

PX.B(ngày)

7 8 4 9 7 5

Thời gian giao

hàng(ngày)

25 19 30 16 45 10

6 Thời gian hoàn thành đơn hàng D là:

a 22 ngày b 30 ngày c 37 ngày

d Câu a, b, c đều sai

7 Thời gian hoàn thành đơn hàng A là

a 6 ngày b 13 ngày c 30 ngày

d Câu a,b,c đều sai

8 Số đơn hàng trễ là:

a 0 b 1 c 2 d 3

9 Tổng thời gian trễ là:

a 22 ngày b 23 ngày c 28 ngày d 29 ngày

10 Thời gian hoàn thành tất cả đơn hàng

a 42 ngày b 41 ngày c 40 ngày d 38 ngày