3 RL TRONG DDTANG TRUONG TB

Nguyễn Văn Nhã 2 Bất dưỡng Bình thường Triển dưỡng Bội triển Biến triển Triển dưỡng Bội triển Thoái triển... Bất dưỡng Bình thường Triển dưỡng Bội triển Biến triển Triển dưỡng Bội triển

DINH DƯỠNG VÀ TĂNG

TRƯỞNG TẾ BÀO

PGS.TS Nguyễn Văn Khanh

BSTY Lê Nguyễn Phương Khanh

ThS Nguyễn Văn Nhã

2

Bất dưỡng Bình thường Triển dưỡng

Bội triển

Biến triển

Triển dưỡng Bội triển

Thoái triển

Bất dưỡng Bình thường Triển dưỡng

Bội triển

Biến triển

Triển dưỡng Bội triển

Thoái triển

Nội dung

2 Kém triển - hypoplasia

3 Bất dưỡng – teo - atrophy

4 Triển dưỡng – phì đại – hypertrophy

5 Bội triển – tăng sản – hyperplasia

6 Thoái triển - anaplasia

7 Biến triển - metaplasia

8

1 BẤT TRIỂN (APLASIA)

tử cung.

Căn nguyên:

Khiếm khuyết di truy ền, chết do tai nạn của một tế

Sự bất triển ở tr ong những c ơ quan đôi như thận,

Nội dung

1 Bất triển - aplasia

2 KÉM TRIỂN

(HYPOPLA SIA)

3 BẤT DƯỠNG (ATROPHY)

ĐN: Tình trạng tế bào

hay cơ quan không đạt

đến kích thước bình

thường của chúng

Giảm kích thước của tế bào sau khi đã đạt đến sự phát triển đầy đủ hay trưởng thành

2.1 Căn nguyên:

•Quái trạng bẩm sinh

•Thiếu cung cấp thần

kinh vận động

•Dinh dưỡng sai lạc

•Sinh lý: cơ quan sinh dục già

•Thiếu ăn, Thần kinh, Nội tiết

•Không sử dụng: gãy xương (không cử động)

•Thuộc huyết quản: có thể do thiếu máu hay cương mạch thụ động mãn tính

•Sức ép: mô gần bướu, bọng mủ

14

2 KÉM TRIỂN

(HYPOPLASIA)

3 BẤT DƯỠNG (ATROPHY)

2.2 Đại thể:

•Kích thước nhỏ, nhẹ

•Màu sắc bình thường

haynhạt

•Cơ quan kém triển y ếu

ớt

Teonhỏ, nhão, mềm v à mất cường tính

Màusắc nhạt

Ở những cơ quan có bao (lách): bao sẽ nhăn lại Các bắp cơ bất dưỡng thường

có mô liênkết sợi xâm nhập

2.3 Vi thể:

Tb nhỏ hơn, hoặc số

lượng ít hơn

Córất ít nhu mô

Nhiều mô mỡ v à mô

liênkết

Tồn tại v ĩnh v iễn

3.3 Tầm quan trọng và hậu quả

Cơ quan hay mô bất dưỡng sẽ trở lại bình thường nếu nguy ên do gây bất dưỡng được loại ra

Môbất dưỡng mất hay giảm khả năng thi hànhnhững nhiệm v ụ bình thường

Nội dung

1 Bất triển - aplasia

2 Kém triển - hypoplasia

3 Bất dưỡng – teo - atrophy

(HYPERTROPHY) MỨC/HYPERPLASIA

Định nghĩa:

Giatăng kíc h thước c ủa mô hay

cơ quan mà không gia tăng s ố

lượng tế bào

Giatăng kíc h thước c ủa mô, hay c ơ quan do gia tăng bất thường s ố lượng tế bào

Bội triển và triển dưỡng thường xảy

ra trên cùng một cơ quan và khó phânbiệt

4.1 Căn nguyên:

- Sinh l ý: sự lớn lên c ủa tử

cung có mang

-TD bùđắp:thường thấy khi

một cơ quan của cơ quan đôi bị

hư hại (thận)

-Kích t híc h kéo dài vàlặp đi lặp l ại:

cơ học, nhiệt…

-Xáotr ộn nội ti ết:tăng sinh biểu mô tuyến tiền liệt ở chó già

-Xáotrộn dinh dưỡng:thiếu iod

-Cảm nhiễm:đậu bò, đậu gia cầm

4 2 Đ ại thể: Lớn và nặng hơn

bìnhthường

Giatăng kích thước và tr ọng l ượng, méo mó

(HYPERTROPHY) HYPERPLASIA

4.3 Vi thể

Số tb trong một vi trường c ó thể giảm đi

Cóthể không ảnh hưởng đến mô khác trong cơ quan

Số tế bào gia tăng

Môtăng si nh c ó thể ép vào mô và những cấu tạo kế cận

Biểu mô tăng sinh có nhiều tầng hơn

4 4 Tầm qu an trọng và hậu quả

-Đáp ứng nhi ệm vụ gia tăng của mô hay cơ quan

-Tuy nhiêntri ển dưởng thái quá gây rối l oạn trao đổi oxy, dinhdưỡng

-Nghẽn: thấy ở thực q uản ngựa, ở hồi tràng c ủa ngựa

và heo

Biểu mô tăng sinh sẽ bi ến mất nếu nguyên dođược loại bỏ

MLKtăng sinh thì hiện hữu vĩnh viễn Tuyến nội tiết bội tri ển có thể mất một phần hay hoàn toàn nhi ệm vụ và c ó thể gây rabệnh lý (tr ường hợp tuyến não thùy, giáptrạng tăng sinh quá mức)

Tăng sinh quá mức kéo dài c ó thể dẫn đến hi ện tượng tân bào như thường thấy

ở nhũ tuyến của chó 26

6 THOÁI TRIỂN (ANAPLASIA)

Là sự đảo ngược của một loại tế bào chuyên

hóa cao thành một loại tế bào biệt hóa thấp

hơn, mô bình thường thành một loại mô phôi

thai hơn và đâ y là một loại thay đổi thấy trong

các tế bào khối u (tumors)

7 BIẾN TRIỂN (METAPLASIA)

Là sự biến đổi của một loại mô thành một loại

mô khác như mô liên kết sợi thành xương

hay biểu mô trụ thành biểu mô vảy kép

31 32

7.1 Căn nguyên biến triển

+ Xáo trộn nội tiết:

Bướu ở nhũ tuy ến c ủa chó: biểu mô nang tuyến

Thiếu s inh tố A: biểu mô khối đơn trong c ác tuyến

thực quản gia cầm biến triển thành biểu mô vẩy

kép.

7.2 Đại thể

những vị trí bất thường

Thí dụ: Biểu mô tr ụ biến thành vẩy kép, làm cho

lớp biểu mô đục đi

7.3 Vi thể:

Tìm thấy một loại tế bào ở vị trí bất thường

7.4 Tầm quan trọng và hậu quả

Biểu mô biến triển có thể trở lại loại tế bào

nguyên thủy của nó

Sụn và xương là những thay đổi vĩnh viễn

và không biến mất cho dù căn nguyên

được loại bỏ

40

45 46

Chó Labrador 9 tuổi này được đưa đến phòng khám của

bạn có dấu hiệu bị què chân trước

Bạn quyết định lấy một sinh thiết cơ Dưới đây là một phần

Mucosal hyperplasia caused by superficial mycotic rumentitis, from Candida albicans proliferation

53 54

61 62

69 70

Normal

Ventral > Dorsal Scroll

75 76