Trong văn bản Chương trinh Giáo dục phổ thông - cấp Tiểu học QĐ 16, môn Tiếng Việt được xác định: Mục tiêu, Nội dung Kế hoạch dạy học, Nội dung dạy học từng lớp và Chuẩn kiến thức, kĩ
Trang 1Hướng dẫndạy học theo chuẩn kiến thức, kĩ
N NG Ă
N NG Ă
môn Tiếng Việt
Trang 2Trong văn bản Chương trinh Giáo dục phổ thông - cấp Tiểu học (QĐ 16), môn Tiếng Việt đư
ợc xác định: Mục tiêu, Nội dung
(Kế hoạch dạy học, Nội dung dạy học từng lớp) và Chuẩn kiến thức,
kĩ n ă ng
Trang 3Chuẩn kiến thức, kĩ năng (gọi tắt là Chuẩn) trong văn bản Chương trỡnh nói trên được
cụ thể hoá ở các chủ đề của môn học theo từng lớp, ở các lĩnh vực học tập cho từng lớp
và cho cả cấp học
Chuẩn môn Tiếng Việt là cơ sở để biên soạn sách giáo khoa, quản lí và đánh giá kết quả dạy học môn Tiếng Việt nhằm bảo đảm tính thống nhất, tính khả thi của Chương trỡnh môn Tiếng Việt cấp Tiểu học.
Trang 4C ă n cứ Chương tr ỡ nh Giáo dục phổ thông nh Giáo dục phổ thông – –
Trang 5Tuy nhiên, do nhiều nguyên nhân khác nhau (điều kiện dạy học, đặc điểm HS vùng miền, trènh độ GV, ), việc giảng dạy và quản lí dạy học theo Chuẩn còn gặp những khó khăn nhất định Để tạo
điều kiện thuận lợi cho GV và cán bộ quản lí, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành tài liệu Hướng dẫn thực hiện Chuẩn kiến thức, kĩ năng các môn học
dành cho từng lớp ở tiểu học
Trang 6Tài liệu Hướng dẫn thực hiện Chuẩn kiến thức, kĩ năng môn Tiếng Việt được soạn theo văn bản Chương trỡnh GDPT - cấp Tiểu học; theo SGK Tiếng Việt (1, 2, 3, 4, 5) đang được sử dụng trong các trường tiểu học.
Hướng dẫn thực hiện Chuẩn kiến thức, kĩ năng môn Tiếng Việt ở từng lớp được trỡnh bày chi tiết theo bảng Hướng dẫn cụ thể, gồm 4 cột : Tuần Bài Yêu cầu cần đạt Tuần Bài Yêu cầu cần đạt – – – –
Ghi chú
Trang 7Nội dung Yêu cầu cần đạt về kiến thức,
kĩ nn ăng đối với từng bài học (tiết dạy)
được hiểu là Chuẩn (cơ bản, tối thiểu)
đòi hỏi toàn bộ HS phải đạt được
Nội dung Ghi chú ở một số bài thường giải thích rõ thêm về yêu cầu cần đạt ở mức cao hơn đối với HS khá, giỏi
Riêng với HS yếu, GV cần có biện pháp dạy học thích hợp nhằm tạo điều kiện cho đối tượng này từng bước đạt Chuẩn
Trang 8Đ ể tiện theo dõi và sử dụng, bảng Hướng dẫn cụ thể (mục B) trỡnh bày nội dung đầy đủ ở
Tuần 1 , không nhắc lại các yêu cầu giống nhau ở một số loại bài học ở các tuần sau.
Trang 9VD ( TV lớp 2) : Đ ọc rõ ràng, rành mạch, ( Tập đọc ) ; không mắc quá
5 lỗi trong bài ( Chính tả ), viết ch ữ
rõ ràng, liền mạch và tương đối đều nét( Tập viết )
Riêng về tốc độ đọc (đọc thông), tốc
độ viết (viết chính tả), căn cứ các văn n bản hướng dẫn chuyên môn của
Bộ GDĐT.
Trang 10Tài liệu Chuẩn môn Tiếng Việt ở từng lớp đều có bảng chia mức độ cần đạt theo từng giai đoạn (gắn với
4 lần kiểm tra định k ĩ môn Tiếng Việt) để GV xác định rõ các mốc “ ”
Việt) để GV xác định rõ các mốc “ ”
cần đạt.
Tuỳ điều kiện dạy học cụ thể, trong từng giai đoạn, HS có thể đạt tốc độ quy định ghi trong bảng ở những thời điểm khác nhau.
Trang 11Để tạo điều kiện cho GV vận dụng linh hoạt, nội dung hướng dẫn không xác định tốc độ cần đạt sau từng bài học mà chỉ ghi ở tuần ôn tập sau mỗi mỗi giai đoạn nhằm phục vụ cho việc kiểm tra, đánh giá định kĩ trong năm học theo hướng dẫn riêng của Bộ Giáo dục và Đào tạo
Trang 12Để nâng cao chất lượng môn học, GV sử dụng tài liệu
Hướng dẫn thực hiện Chuẩn kiến thức, kĩ năng môn Tiếng
như sau:
Trang 131 So¹n gi¸o ¸n lªn líp
cho tõng bµi d¹y (tiÕt häc) theo
gi¸o ¸n mét c¸ch ng¾n gän
thÓ hiÖn râ c¸c phÇn c¬ b¶n :
Trang 14- Phần 1 : Nêu mục đích, yêu cầu của bài học (gắn với yêu cầu cần
đạt đã ghi trong tài liệu)
Chú ý : cần đọc kĩ hướng dẫn ở
tuần 1 để ghi đầy đủ yêu cầu cần
đạt ở các tuần sau, đối với các tiết dạy của một số loại bài học có yêu cầu giống nhau
Trang 15VD : Tiếng Việt 4
Tuần 1, Tập đọc - Dế Mèn bênh vực kẻ yếu : Cột Yêu cầu cần đạt có ghi “Đọc rành mạch, trôi chảy ; bước đầu có giọng đọc phù hợp tính cách của nhân vật (Nhà Trò, Dế Mèn)”
Tuần 2, Tập đọc - Dế Mèn bênh vực kẻ yếu
(tiếp theo) : Cột Yêu cầu cần đạt chỉ ghi
“Giọng đọc phù hợp tính cách mạnh mẽ của nhân vật Dế Mèn”, nhưng GV cần ghi đầy đủ trong giáo án là : “Đọc rành mạch, trôi chảy ; giọng đọc phù hợp tính cách mạnh mẽ của
Trang 16VD : B¶ng phô (ghi gîi ý kÓ chuyÖn)
Tæ chøc HS kÓ chuyÖn theo cÆp, kÓ tr
íc líp
Trang 18Lưu ý: Để soạn tốt phần này, GV thường phải căn cứ vào điều kiện, hoàn cảnh dạy học, phải nắm được khả năng học tập của từng HS trong lớp và
Yêu cầu cần đạt ghi trong Tài liệu để xác định nội dung cụ thể của bài học trong SGK (không đưa thêm nội dung vượt quá Yêu cầu cần đạt), xác định cách (biện pháp) hướng dẫn cho từng nhóm đối tượng HS
Trang 19VD : “Dễ hoá” bằng cách gợi mở, dẫn dắt, làm mẫu, đối với HS yếu; “mở rộng, phát triển” (trong phạm vi của Chuẩn) đối với
HS khá, giỏi Việc xác định nội dung dạy học của GV cũng còn phải đảm bảo tính
hệ thống và đáp ứng yêu cầu : dạy nội dung bài học mới dựa trên kiến thức, kĩ
n ă ng của HS đạt được ở bài học trước và
đảm bảo vừa đủ để tiếp thu bài học tiếp sau, từng bước đạt được yêu cầu cơ bản
Trang 202 Tổ chức hoạt động dạy
học trên lớp
Căn cứ Yêu cầu cần đạt và Ghi chú
(nếu có), GV tổ chức các hoạt động dạy học trên lớp một cách linh hoạt, phù hợp với từng đối tượng HS (khá, giỏi, TB, yếu) nhằm đảm bảo yêu cầu phát triển năng lực cá nhân và đạt hiệu quả thiết thực sau mỗi tiết dạy
Trang 21* Dưới đây, xin dẫn một số ví dụ về việc dạy học theo Chuẩn môn Tiếng Việt đối với các phân môn ở các lớp khác nhau
VD 1 : Tiếng Việt 4, Tuần 2, Tập đọc - Dế Mèn bênh vực kẻ yếu (tiếp theo): Cột Yêu cầu cần
đạt có ghi “Chọn được danh hiệu phù hợp với tính cách của Dế Mèn”; cột Ghi chú giải thích thêm : “HS khá, giỏi chọn đúng danh hiệu hiệp
sĩ và giải thích được lí do vì sao lựa chọn (CH4)” Như vậy, GV không đòi hỏi nh ữ ng HS
ở đối tượng khác phải thực hiện đầy đủ yêu cầu
Trang 22VD 2 : TV2 , Tuần 1, Kể chuyện –
“ Có công mài sắt, có ngày nên kim ”
Cột Yêu cầu cần đạt có ghi “ Dựa theo tranh và gợi ý dưới mỗi tranh,
kể lại được từng đoạn cuả câu chuyện ”
Cột Ghi chú giải thích thêm : “ HS khá, giỏi biết kể lại toàn bộ câu chuyện ”
Trang 24VD 3 : Tiếng Việt 3, Tuần 4, Chính tả (nghe – viết) – Người mẹ
Cột Yêu cầu cần đạt ghi “Nghe-viết đúng bài CT ; trỡnh bày đúng hỡnh thức bài văn xuôi Làm đúng BT(2) a / b, hoặc BT(3) a / b, hoặc
BT CT phương ngữ do GV soạn”
Như vậy, nội dung chính tả phương ngữ (bài tập lựa chọn) trong tiết học chỉ chiếm một thời lượng nhất định, GV cần dành thời gian tập trung hướng dẫn HS viết đầy đủ bài chính tả trong SGK đạt kết quả tốt.
Trang 25VD 4 : TV 2, Tuần 1, Tập viết – Ch ữ hoa A.
Cột Yêu cầu cần đạt ghi “Viết đúng ch ữ hoa A (1 dòng cỡ vừa, 1 dòng cỡ nhỏ), ch ữ và câu ứng dụng :
Anh (1 dòng cỡ vừa, 1 dòng cỡ nhỏ), Anh em thuận hoà (3 lần) Chữ viết rõ ràng, tương đối đều nét, thẳng hàng, bước đầu biết nối nét giữa chữ viết hoa với chữ viết thường trong chữ ghi tiếng”;
Cột Ghi chú giải thích thêm : “ở tất cả các bài Tập viết, HS khá, giỏi viết đúng và đủ các dòng (Tập viết
ở lớp) trên trang vở Tập viết 2” Như vậy, tuỳ đối tư ợng HS trong lớp, GV tạo điều kiện cho các em thực hiện được mức độ yêu cầu cần đạt nêu trên
Trang 26VD 5 : Tiếng Việt 4, Tuần 7, Luyện từ
và câu - Cách viết tên người, tên địa lí Việt Nam : Cột Yêu cầu cần đạt ghi
“Nắm được quy tắc viết hoa tên người, tên địa lí Việt Nam ; biết vận dụng quy tắc đã học để viết đúng một số tên riêng Việt Nam (BT1, BT2, mục III), tìm và viết đúng một vài tên riêng Việt Nam (BT3)”; cột Ghi chú giải thích thêm : “HS khá, giỏi làm được đầy đủ BT3 (mục III)”
Trang 27Như vậy, yêu cầu Viết tên và tỡm trên bản đồ (BT3) “Các quận, huyện, thị xã / danh lam thắng cảnh, di tích lịch sử ở tỉnh hoặc thành phố của em” chỉ đặt ra
đối với HS khá, giỏi; những HS khác chỉ cần “tỡm và viết đúng một vài tên riêng Việt Nam” theo nội dung BT3 là
đạt Chuẩn
Trang 28VD 6 : Tiếng Việt 4, Tuần 2, Tập làm văn - Tả ngoại hình của nhân vật trong bài văn kể chuyện : Cột Yêu cầu cần đạt ghi “Hiểu : Trong bài văn kể chuyện, việc tả ngoại hình của nhân vật là cần thiết để thể hiện tính cách của nhân vật (ND Ghi nhớ) / Biết dựa vào đặc điểm ngoại hình để xác định tính cách nhân vật (BT1, mục III) ; kể lại được một đoạn câu chuyện
Nàng tiên ốc có kết hợp tả ngoại hình bà lão
hoặc nàng tiên (BT2)"; cột Ghi chú giải thích thêm : “HS khá, giỏi kể được toàn bộ câu chuyện, kết hợp tả ngoại hình của 2 nhân vật (BT2)"
Trang 29Việc xác định rõ mức độ yêu cầu cần đạt như trên giúp GV
tạo điều kiện đạt Chuẩn môn học ở lớp dạy cụ thể cho mọi
đối tượng ở các vùng miền khác nhau trên toàn quốc.
Trang 303 Kiểm tra, đánh giá kết quả
định được các mức độ trên Chuẩn (khá, giỏi)
Trang 31- Nội dung Yêu cầu cần đạt có những yếu tố
(hoặc để khen ngợi, động viên, khuyến khích, tiếp tục giúp đỡ, )
VD : Bài CT của HS, nếu trỡnh bày đúng
"yêu cầu cần đạt", không mắc quá 5 lỗi là
giúp đỡ, tạo điều kiện cho HS phấn đấu đạt kết quả cao hơn), mắc 1 lỗi hoặc không mắc lỗi là trên Chuẩn ở mức Giỏi (9-10 điểm)
Trang 32HoÆc, ë bµi LuyÖn tõ vµ c©u MRVT
Trung thùc - Tù träng (TiÕng ViÖt líp
Trang 33- Nội dung Yêu cầu cần đạt chỉ là yếu tố
định tính, GV căn cứ vào "chất lượng" đạt
được để phân định mức độ VD : HS kể lại được từng đoạn câu chuyện rõ ràng,
đúng ý (Tiếng Việt lớp 2, lớp 3) là đạt Chuẩn (trung bỡnh) ; kể lại được từng
đoạn câu chuyện đúng, đủ ý và diễn đạt bằng lời của mình một cách khá sinh động hoặc kể được toàn bộ câu chuyện rõ ràng,
đúng nội dung là trên Chuẩn (khá, giỏi)
Trang 34Hoặc, ở bài Kể chuyện đã nghe, đã đọc
(Tiếng Việt lớp 4, Tuần 3), nếu HS "Kể
được câu chuyện (mẩu chuyện, đoạn truyện) đã nghe, đã đọc có nhân vật, có ý nghĩa, nói về lòng nhân hậu (theo gợi ý ở SGK – truyện trong SGK); kể rõ ràng, rành mạch, bước đầu biểu lộ t ỡ nh cảm qua giọng kể” là đạt Chuẩn; kể được câu chuyện ngoài SGK đúng yêu cầu đề bài,
đạt yêu cầu về lời kể là trên Chuẩn,
Trang 35Riêng đối với các bài kiểm tra định k ỡ, ngoài
Yêu cầu cần đạt nêu trong tài liệu (Tuần ôn tập), GV còn dựa vào mức độ cần đạt nêu ở
Tiêu chí ra đề kiểm tra môn Tiếng Việt (đối với bài kiểm tra cuối học k ỡ I, cuối năm học) nêu trong tài liệu Đ ề kiểm tra học k ỡ cấp Tiểu học
dành cho từng lớp, đối với các môn học đánh giá bằng điểm số, kèm theo các văn bản hướng dẫn chuyên môn của Bộ Giáo dục và Đ ào tạo (Vụ Giáo dục Tiểu học), các văn bản chỉ đạo của Sở, của Phòng GD&ĐT
Trang 36Ngoài những phương diện nêu trên, tài liệu Hướng dẫn thực hiện Chuẩn kiến thức,
kĩ năng môn Tiếng Việt còn phát huy tác dụng trong việc bồi dưỡng, nâng cao năng lực chuyên môn, nghiệp vụ của GV ; là căn cứ để nhận xét, đánh giá giờ dạy, tạo
điều kiện thuận lợi cho việc quản lí, chỉ
đạo chuyên môn, góp phần ổn định và nâng cao chất lượng dạy học môn Tiếng Việt tiểu học ở các vùng miền khác nhau