ĐỀ CƯƠNG CHI TIẾT MÔN NGUYÊN LÝ CƠ BẢN CỦA CHỦ NGHĨA MÁC LÊ NIN HỌC PHẦN 2 (2018 2019)
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐH KINH TẾ TP.HCM
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc CHƯƠNG TRÌNH TRÌNH ĐỘ ĐẠI HỌC
NGÀNH ĐÀO TẠO: KẾ TOÁN – KIỂM TOÁN
CHUYÊN NGÀNH: KIỂM TOÁN
ĐỀ CƯƠNG CHI TIẾT HỌC PHẦN
1 Tên môn học: Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác-Lênin (Học
phần 2) (Basic principles of Marxism-Leninism ( module 2))
2 Mã học phần :
3 Số tín chỉ : 3 tín chỉ.
4 Trình độ: sinh viên năm thứ nhất
5 Phân bổ thời gian:
+Lên lớp: 44 tiết
+Thực tập: 0tiết
+Tự học, tự nghiên cứu: 1tiết
6 Điều kiện tiên quyết:
Học xong Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lênin học phần 1: Thế giới quan và phương pháp luận Triết học của chủ nghĩa Mác-Lênin
7 Mục tiêu:
1) Hiểu biết về học thuyết kinh tế của chủ nghĩa Mác-Lênin về phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa
2) Hỉểu biết kinh tế hàng hóa;kinh tế thị trường
3) Hỉểu biết về sản xuất giá trị thặng dư- quy luât kinh
tế cơ bản của chủ nghĩa tư bản;về tiền công , tích lũy tư bản chủ nghĩa 4) Hỉểu biết về sự vận động cùa tư bản
5) Hỉểu biết về các hình thái tư bản và hình thức biểu hiện của giá trị thặng dư
6) Hỉểu biết về học thuyết kinh tế của chủ nghĩa tư
bản độc quyền và chủ nghĩa tư bản độc quyền nhà nước
7) Hiểu biết học thuyết Mác-Lênin về chủ nghĩa xã
hội; về sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân và cách mạng xã hội
chủ nghĩa
8) Hỉểu biết về những vấn đề chính trị-xã hội có tính quy luật trong tiến trình cách mạng xã hội chủ nghĩa
9) Hỉểu biết về chủ nghĩa xã hội hiện thực và triển
vọng
8 Mô tả vắn tắt nội dung học phần :
Phần 1: Học thuyết kinh tế của chủ nghĩa Mác-Lênin về phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa:
Chương IV: Học thuyết giá trị
Chương V: Học thuyết giá trị thặng dư
Trang 2Chương VI: Học thuyết kinh tế về chủ nghĩa tư bản độc quyền và
chủ nghĩa tư bản độc quyền nhà nước
Phần 2: Lý luận của chủ nghĩa Mác-Lênin về chủ nghĩa xã hội:
Chương VII: Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân và cách
mạng xã hội chủ nghĩa
Chương VIII: Những vấn đề chính trị-xã hội có tính quy luật
trong tiến trình cách mạng xã hội chủ nghĩa
Chương IX: Chủ nghĩa xã hội hiện thực và triển vọng
9 Nhiệm vụ của sinh viên:
Thảo luận tại lớp
Làm bài tập tại lớp ở nhà
Thuyết trình theo nhóm
10 Tài liệu học tập
Tài liệu bắt buộc
1) Giáo trình Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác-lênin của bộ
giáo dục và đào tạo
Tài liệu tham khảo:
2) Giáo trình Kinh tế chính trị Mác-Lênin ; Hội đồng Trung ương chỉ
đạo biên soạn giáo trình quốc gia các bộ môn khoa học Mác-Lênin, tư tương Hồ Chí Minh, Nxb Chính trị quốc gia, HN 2006
3) giáo trình Chủ nghĩa xã hội khoa học; Hội đồng Trung ương chỉ đạo
biên soạn giáo trình quốc gia các bộ môn khoa học Mác-Lênin, tư tương
Hồ Chí Minh, Nxb Chính trị quốc gia, HN 2006
4) Tài liệu hướng dẫn ôn tập Nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác-Lênin-Học phần 2; Bộ môn Nguyên lý cơ bản của Chủ nghĩa Mác – Lênin, trường Đại học kinh tế TPHCM
11 Tiêu chuẩn đánh giá sinh viên:
Đánh giá quá trình: 50%
- Dự lớp:
- Thảo luận, Thuyết trình:
- Thi giữa học phần:
Thi kết thúc học phần: 50%
- Hình thức Tự luận, được tham khảo tài liệu, 75 phút làm bài
12 Thang điểm: (Theo học chế tín chỉ)
13 Nội dung chi tiết học phần:
Ngày
(số tiết) (Tên chương, phần, phương phápNội dung giảng dạy
giảng dạy)
Tài liệu đọc
( chương, phần) Chuẩn bị sinh viên
(bài tập, thuyết trình,
Đáp ứng yêu cầu
Trang 3giải quyết tình huống)
Buổi 1
(4 tiết)
Chương IV: Học thuyết giá trị
I Điều kiện ra đời, đặc trưng và ưu
thế sản xuất hàng hóa: (GV giới thiệu
: 0,5 tiết)
1 Điều kiện ra đời và tồn tại của
sản xuất hàng hóa:
2 Đặc trưng và ưu thế của sản xuất
hàng hóa
II Hàng hóa: (GV giảng: 3 tiết)
1 Hàng hóa và hai thuộc tính của
hàng hóa
2 Tính hai mặt của lao động sản
xuất hàng hóa
3 Lượng giá trị hàng hóa và các
nhân tố ảnh hưởng đến lượng giá
trị hàng hóa
III Tiền tệ: (GV giới thiệu: 0,5 tiết)
1 Lịch sử ra đời và bản chất của
tiền tệ
2 Các chức năng của tiền tệ
GT Những NLCB của CN Mác – Lênin,
Bộ GD-ĐT, Nxb CTQG HN
2009, Tr 191- 225
- SV chuẩn bị phần III chương IV để thảo luận vào buổi thứ 2
1,2
Buổi 2
(4 tiết)
IV Qui luật giá trị (GV giảng: 1 tiết)
1 Nội dung của qui luật giá trị
2 Tác động của qui luật giá trị
Chương V: Học thuyết giá trị thặng
dư
I Sự chuyển hóa của tiền thành tư
bản
1 Công thức chung của tư bản (GV
giới thiệu )
2 Mâu thuẩn của công thức chung
của tư bản (GV giới thiệu)
3 Hàng hóa sức lao động (GV
giảng 1 tiết)
II Quá trình sản xuất ra giá trị thặng
dư trong xã hội tư bản
1 Sự thống nhất giữa quá trình sản
xuất ra giá trị sử dụng và quá
trình sản xuất ra giá trị thặng dư (GV giới thiệu )
2 Bản chất của tư bản Sự phân chia
tư bản thành tư bản bất biến và tư bản khả biến (GV giới thiệu )
3 Tỷ suất giá trị thặng dư và khối
GT Những NLCB của CN Mác – Lênin, Bộ GD-ĐT, Nxb CTQG HN
2009, Tr, 226 - 315
- SV thảo luận trên lớp phần III chương IV (1tiết)
- SV chuẩn bị
phần II chương
V để thảo luận, trao đổi vào buổi thứ 3
1,2,3
Trang 4lượng giá trị thặng dư (GV giới thiệu )
4 Hai phương pháp sản xuất giá trị
thặng dư và giá trị thặng dư siêu ngạch (GV giảng 1 tiết)
THẢO LUẬN 1 TIẾT
Buổi 3
(4tiết:)
5 Sản xuất giá trị thặng dư – qui
luật kinh tế tuyệt đối của CNTB (GV giới thiệu )
III Tiền công trong CNTB
1 Bản chất kinh tế của tiền công
( GV giảng 1,5 tiết )
2 Hai hình thức cơ bản của tiền
công trong CNTB (GV giới thiệu )
3 Tiền công danh nghĩa và tiền
công thực tế (GV giới thiệu )
IV Sự chuyển hóa của giá trị thặng
dư thành tư bản- tích lũy tư bản
1 Thực chất và động cơ của tích lũy tư
bản (GV giảng 1,5t)
2 Tích tụ tư bản và tập trung tư bản
(GV giới thiệu )
3 Cấu tạo hữu cơ của tư bản (GV
giới thiệu)
THẢO LUẬN 1 TIẾT
- SV thảo luận trên lớp phần II chương V (1 tiết)
- SV chuẩn bị
phần IV chương V để thảo luận, trao đổi vào buổi thứ 4
1,2,3
Buổi 4
(5 tiết)
V Quá trình lưu thông của tư bản và
giá trị thặng dư
1 Tuần hoàn và chu chuyển của tư
bản (GV giảng 1 tiết)
2 Tái sản xuất và lưu thông của TB
XH(GV giới thiệu)
3 Khủng hoảng kinh tế trong
CNTB (GV giới thiệu)
VI Các hình thái tư bản và các hình
thức biểu hiện giá trị thặng dư ( GV
giảng 2 tiết)
1 Chi phí sản xuất TBCN, lợi
nhuận và tỷ suất lợi nhuận
2 Lợi nhuận bình quân và giá cả
sản xuất
3 Sự chuyển hóa của giá trị hàng
hóa thành giá cả SX
THẢO LUẬN 1 TIẾT
- SV trao đổi,thảo luận trên lớp phần
IV chương V (1 tiết)
- SV chuẩn bị
phần V chương Vđể thảo luận, trao đổi vào buổi thứ 5
1,3,4
1,3,5
Buổi 5 4 Sự phân chia giá trị thặng dư giữa
Trang 5(4 tiết)
các giai cấp bóc lột trong CNTB
a Tư bản thương nghiệp và lợi nhuận thương nghiệp (GV giảng 1 tiết)
b Tư bản cho vay và lợi tức cho vay (GV giảng 1 tiết)
c Quan hệ tín dụng TBCN, ngân hàng và lợi nhuận ngân hàng (GV giới thiệu)
d Công ty cổ phần, tư bản giả và thị trường chứng khoán (GV giới thiệu)
e Quan hệ sản xuất TBCN trong nông nghiệp và địa tô TBCN
(GV giảng 1 tiết)
THẢO LUẬN 1 TIẾT
- SV trao đổi, thảo luận trên lớp phần V chương V (1 tiết)
- SV chuẩn bị
chương VI để thảo luận, thuyết trình vào buổi thứ 6
1,2,3,4,5
Buổi 6
(4 tiết) Chương VI: Hoc thuyết kinh tế về
CNTB độc quyền và CNTB độc
quyền nhà nước
I Chủ nghĩa tư bản độc quyền
1 Nguyên nhân chuyển biến của
CNTB từ cạnh tranh tự do sang độc quyền (GV giảng 0,5 tiết )
2 Những đặc điểm kinh tế cơ bản
của CNTB độc quyền (GV giảng
1 tiết)
3 Sự hoạt động của qui luật giá trị
và qui luật giá trị thặng dư trong giai đoạn CNTB độc quyền (GV giới thiệu)
II Chủ nghĩa tư bản độc quyền nhà
nước
1 Nguyên nhân hình thành và bản
chất của CNTB độc quyền nhà nước (GV giảng 0,5 tiết)
2 Biểu hiện chủ yếu của CNTB độc
quyền nhà nước (GV giới thiệu)
III Những nét mới trong sự phát triển
của CNTB hiện đại (GV giới thiệu: 1
tiết)
1 Sự phát triển nhảy vọt về lực lượng
sản xuất
2 Nền kinh tế đang có xu hướng
chuyển từ kinh tế công nghiệp sang kinh tế tri thức
3 Sự điều chỉnh về quan sản xuất
và quan hệ giai cấp
GT Những NLCB của CN Mác – Lênin,
Bộ GD-ĐT, Nxb CTQG HN
2009, Tr, 316-357
- SV trao đổi, thảo luận trên lớp phần III chương VI (1 tiết)
1,3,5,6
Trang 64 Thể chế quản lý kinh doanh trong
nội doanh nghiệp có những biến đổi lớn
5 Điều tiết vĩ mô của nhà nước
ngày càng được tăng cường
6 Các công ty xuyên quốc gia có
vai trò ngày càng quan trọng trong hệ thống kinh tế TBCN, là lực lượng chủ yếu thúc đẩy toàn cầu hóa kinh tế
7 Điều tiết và phối hợp quốc tế
được tăng cường
THẢO LUẬN 1 TIẾT
Buổi 7
(4 tiết)
IV Vai trò hạn chế và xu hướng vận
động của CNTB
(GV giới thiệu )
1 Vai trò của CNTB đối với sự phát
triển của nền sản xuất xã hội
2 Hạn chế của CNTB
3 Xu hướng vận động của CNTB
Chương VII: Sứ mệnh lịch sử của
Giai cấp công nhân và cách mạng
XHCN
I.Sứ mệnh lịch sử của Giai cấp công
nhân (GV giảng 3t)
1 Giai cấp công nhân và sứ mệnh
lịch sử của giai cấp công nhân
2 Những điều kiện khách quan quy
định sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân
3 Vai trò của Đảng Cộng sản trong
quá trình thực hiện sứ mệnh lịch
sử của Giai cấp công nhân
THẢO LUẬN 1 TIẾT
GT Những NLCB của CN Mác – Lênin,
Bộ GD-ĐT, Nxb CTQG HN
2009, Tr, 361-357
SV trao đổi,thảo luận trên lớp phần
IV chương VI (1tiết)
- SV chuẩn bị
phần I và II , III chương VIIIđể thảo luận, vào buổi thứ 8
3,6,7
Buổi 8
(4 tiết) II Cách mạng xã hội chủ nghĩa (GV
giới thiệu& thảo luận 1,5t)
1 Cách mạng xã hội chủ nghĩa và
nguyên nhân của nó
2 Mục tiêu, động lực và nội dung
của cách mạng xã hội chủ nghĩa
3 Liên minh giữa giai cấp công
nhân với giai cấp nông dân và các tầng lớp lao động khác trong cách mạng XHCN
III Hình thái kinh tế -xã hội CSCN
3,6,7
Trang 71 Xu hướng tất yếu của sự xuất
hiện hình thái kinh tế- xã hội CSCN (giới thiêu 0,5 t)
THẢO LUẬN 2 TIẾT
Buổi 9
(4 tiết)
2 Các giai đoạn phát triển của hình
thái KT-XH CSCN (giảng 1 t)
Chương VIII : Những vấn đề chính
trị - xã hội có tính quy luật trong
tiến trình cách mạng XHCN
I Xây dựng nền dân chủ XHCN và nhà
nước XHCN (GV giới thiệu& thảo luận
1,5 t)
1 Xây dựng nền dân chủ XHCN
2 Xây dựng Nhà nước XHCN
II Xây dựng nền văn hóa XHCN (GV
giới thiệu& thảo luận 1,5 t)
1 Khái niệm nền văn hóa XHCN
2 Tính tất yếu của việc xây dựng nền
văn hóa XHCN
3 Nội dung và phương thức xây dựng
nền văn hóa XHCN
- SV thảo luận, thuyết trình trên lớp phần I và II chương VIII (1 tiết)
3,6,8
Buổi
10
( 4
tiết)
III Giải quyết vấn đề dân tộc và tôn
giáo ( GV giảng 3 tiết)
1.Vấn đề dân tộc và những nguyên tắc
cơ bản của chủ nghĩa Mác- lê nin trong việc giải quyết vấn đề dân tộc
2 Tôn giáo và những nguyên tắc cơ
bản của chủ nghĩa Mác- lê nin trong việc giải quyết vấn đề tôn giáo
THẢO LUẬN 1 TIẾT
- SV chuẩn bị
phần I và III chương IX để thảo luận, vào buổi thứ 11
7,8
Buổi
11
(4
tiết)
Chương IX: Chủ nghĩa xã hội hiện thực
và triển vọng
I Chủ nghĩa xã hội hiện thực (GV giới
thiệu& thảo luận 1,5 t)
1 Cách mạng Tháng Mười Nga và mô
hình CNXH hiện thực đầu tiên trên thế giới
2 Sự ra đời của hệ thống XHCN và
những thành tựu của nó
II Sự khủng hoảng, sụp đổ của mô hình
chủ nghĩa xã hội
Xô Viết và nguyên nhân của nó (GV
giảng 1 tiết)
1 Sự khủng hoảng và sụp đổ của mô
GT Những NLCB của CN Mác – Lênin,
Bộ GD-ĐT, Nxb CTQG HN
2009, Tr, 467- 491
- SV thảo
luận trên lớp phần I và III chương IX (1,5 tiết)
7,8,9
Trang 8hình CNXH Xô Viết
2 Nguyên nhân dẫn đến sự khủng
hoảng và sụp đổ của mô hình CNXH
Xô Viết
III Triển vọng của CNXH (GV giới
thiệu)
1 CNTB – Không phải là tương lai của
xã hội loài người
2 CNXH – là tương lai của xã hội loài
người
THẢO LUÂN&TỔNG KẾT 1,5TIẾT
Buổi
12
(1
tiết)
Tự học, ôn tập
Tổng
cộng
45tiết
Tp.HCM,ngày 17 tháng 04 năm 2012
PHÊ DUYỆT CỦA TRƯỞNG BỘ MÔN NGƯỜI BIÊN SOẠN
Nguyễn thị Diệu Phương