CÁC D NG BÀI T P
CACBOHIDRAT
TH Y NGUY N V N THÁI
23- NGÕ HU - HAI BÀ TR NG – HÀ N I
D NG 1: PH N NG TRÁNG B C C A
CACBOHIDRAT
Ví d 1: Th y phân h n h p g m 0,2 mol saccaroz và 0,1 mol mantoz m t th i gian thu đ c dung dich X (hi u su t ph n ng th y phân m i ch t b ng 75%) Khi cho toàn
b X tác d ng v i dung d ch AgNO3 trong NH3d thu đ c Ag là:
A.0,9 mol B 0,95 mol C 1,2 mol D 0,6 mol
HD: B
Ag
Ta cã n 0,2.0,75.4 0,1.0,75.4 0,1.0,25.2 0,95 mol
Ví d 2: un nóng 3,42 gam mantoz trong dung d ch H2SO4 loãng, trung hòa axit sau
ph n ng r i cho h n h p tác d ng hoàn toàn v i l ng d dung d ch AgNO3 trong NH3
đun nóng thu đ c 3,78 gam Ag Hi u su t ph n ng th y phân mantoz là:
A.87,5% B 75% C 69,27% D 62,5%
HD: B
mantozo
n 0,01 mol
Ta cã n 0,035 mol n 0,01.4.H 0,01.(1 H).2 0,035 H 0,75
HiÖu suÊt: H%
Ví d 3: H n h p X g m saccaroz và mantoz có t l kh i l ng t ng ng là 1 : 2
Th y phân m gam X trong môi tr ng axit (hi u su t ph n ng đ u đ t 60%), trung hòa
dung d ch sau ph n ng sau đó thêm ti p m t l ng d dung d ch AgNO3 trong NH3 vào
thì thu đ c 95,04 gam Ag Giá tr c a m là:
A.102,6 B 82,56 C 106,2 D 61,56
HD: A
Trang 2saccarozo mantozo
Ag
Gäi n a mol n 2a mol
95,04
n 0,6.4.a 0,6.4.2a 0, 4.2a.2 0,88 mol a 0,1 mol m 102,6
108
D NG 2: BÀI TOÀN L N MEN GLUCOZ
Ví d 1: T 10 t n v bào (ch a 80% xenluloz ) có th đi u ch đ c bao nhiêu t n c n
th c ph m 45°C (bi t hi u su t c a toàn b quá trình đi u ch b ng 64,8%, kh i l ng
riêng c a c n nguyên ch t là d = 0,8 g/ml)
A.0,294 B 7,44 C 0,93 D 0,744
HD: B
2
ancol
cån
H O
V 0,8.2.46 .0,648 3,68 lÝt
162 0,8
3,68.0,55
V 4,498 lÝt
0, 45
Ví d 2: Lên men m gam glucoz , cho toàn b l ng CO2 sinh ra h p th vào n c vôi
trong d t o thành 10 gam k t t a Kh i l ng dung d ch sau ph n ng gi m đi 1,2 gam
so v i ban đ u Hi u su t quá trình lên men là 90% Giá tr c a m là:
A.20 B 15 C 10 D 12
HD: A
Ta cã n 0,2 mol n 0,1 mol m 20 gam
Ví d 3: T 0,5 kg t n khoai mì ch a 20% tinh b t, b ng ph ng pháp hóa h c lên men
đi u ch đ c 50 lít ancol etylic nguyên ch t có D = 0,8g/ml Hi u su t quá trình lên men
là:
A.70% B 75% C 69,43% D 70,43%
HD: D
2 5
2 5
C H OH (lt ) tinh bét
C H OH (thùc tÕ)
100
m 2.46 56,79 kg 500.20
162
Ta cã m 100 kg
100
m 50.0,8 40 kg 40
H 100% 70, 43%
56,79
D NG 3: BÀI TOÁN XENLULOZ PH N NG V I
HNO3, ANHIDRIT AXETIC
Ví d 1: Xenluloz trinitrat đ c đi u ch t ph n ng gi a axit nitric v i xenluloz
(hi u su t ph n ng là 60% tính theo xenluloz ) N u dùng hai t n xenluloz thì kh i
l ng xenluloz trinitrat đi u ch đ c là:
Trang 3A.3,67 t n B 2,97 t n C 1,1 t n D 2,2 t n
HD: D
xenlulozo
297.2 60
ta có m 2,2 tấn
162 100
Vớ d 2: Tớnh th tớch dung d ch HNO3 99,67% (D = 1,52 g/ml) c n đ s n xu t 59,4 kg xenluloz trinitrat v i hi u su t ph n ng là 90%
A.24,32 B 26,7 C 27,723 D 28,2
HD: C
3 3
dd HNO
dd HNO
37,8.100
Từ phương trình ta suy ra m 37,925 kg
99,67 37,925.100
V 27,723 lít
90.1,52
Vớ d 3:Cho xenluloz ph n ng v i anhidrit axetic (cú H2SO4đ c làm xỳc tỏc) thu đ c
11,1 gam h n h p X g m xenluloz triaxetat, xenluloz điaxetat và 6,6 gam CH3COOH
% kh i l ng cỏc ch t cú trong h n h p X l n l t là:
A.77,84 và 22,16 B 22,16 và 77,84 C 84,27 và 15,73 D 15,73 và 84,27 HD: A
xenlulozo trinitrat xenlulozo diaxetat
[C H O (OCOCH ) ] : x mol 288nx 246ny 11,1 x 0,03 mol
Đặt
[C H O (OCOCH ) OH] : y mol 60.3nx 60.2ny 6,6 y 0,01 mol
288.0,03
%m 100% 77,84% %m 22,16%
11,1
BÀI T P HU N LUY N Bài 1: Th y phõn h n h p g m 0,03 mol saccarozo và 0,02 mol mantoz trong mụi
tr ng axit v i hi u su t ph n ng là 70% thu đ c dung d ch X Trung hũa dung d ch X thu đ c dung dich Y, sau đú cho toàn b dung d ch Y tỏc d ng v i l ng d dung d ch
AgNO3 trong NH3 thu đ c m gam Ag Giỏ tr c a mlà:
A.12,3 B 17,28 C 16,416 D 15,2
HD: C
Ta có n 0,03.4.0,7 0,02.4.0,7 0,02.2.0,3 0,152 mol m 16,416 gam
Bài 2: Cho m gam tinh b t lờn men thành ancol etylic hi u su t 81% Toàn b l ng
CO2 sinh ra cho h p th hoàn toàn vào dung d ch Ca(OH)2 thu đ c 550 gam k t t a và
dung d ch X un k dung dich X thu thờm đ c 100 gam k t t a Giỏ tr c a m là:
A.550 B 810 `C 750 D 650
HD: C
Trang 4tinh bét thùc tÕ
550 100
Ta cã n 2 7,5 mol; m 3,75.162 607,5 gam
100 100 607,5
m 100% 750 gam
81
Bài 3: T 10 kg g o n p (ch a 80% tinh b t) khi lên men s thu đ c bao nhiêu lít c n
96°C Bi t hi u su t c a quá trinh ph n ng lên men là 80% và c n 96°C có kh i l ng
riêng b ng 0,807 g/ml
A.4,56 B 4,69 C 4,37 D 5,86
HD: B
2 5
2 5
tinh bét thùc tÕ
C H OH nguyªn chÊt
dd C H OH 96 C
16
Ta cã m 46.0,8 3,63456 kg
162 3634,56
0,807 4503,8.100
96
Bài 4:Ti n hành lên men m gam gluoz thành C2H5OH hi u su t b ng 75% Toàn b
l ng CO2 sinh ra đem h p th h t vào 1 lít dung d ch NaOH 2M (d =1,05 g/ml) thu
đ c dung d ch ch a h n h p hai mu i có t ng n ng đ là 12,276% Giá tr c a m là:
A.150 B 90 C 180 D 120
HD: C
2
2
BT (C )
CO
2 3
CO
glucozo glucozo
a b n a 1 mol NaHCO : a mol
Na CO : b mol
84a 106b n 1,5 mol
0,12276
1050 44(a b)
0,75.180
n 0,75 mol m 180 gam
0,75
Bài 5: Th y phân m t l ng mantoz , trung hòa dung d ch sau ph n ng b ngph ng
pháp thích h p, tách thu đ c 71,28 gam h n h p X thành 2 ph n b ng nhau
-Ph n 1 ph n ng v i H2 d thu đ c 29,12 gam sobitol
-Ph n 2 tác d ng v i m t l ng dung dich AgNO3 trong NH3 thu đ c m gam Ag
Giá tr c a m là:
A.69,12 B 38,88 C 43,2 D 34,56
HD: B
Trang 5hh
Ag
mantozo : a mol
glucozo : b mol n 0,16 mol
182 Xét trong 1/2 hỗn hợp X m 35,64 342a 180b a 0,02 mol
n 0,16.2 0,02.2 0,36 mol m 0,36.108 38,88 gam
Bài 6: H n h p X g m glucoz và mantoz Chia A làm 2 ph n b ng nhau
-Ph n 1 hũa tan vào n c, l c l y dung d ch r i cho tỏc d ng v i dung d ch
AgNO3 trong NH3 d thu đ c 0,02 mol Ag
-Ph n 2 đun v i dung d ch H2SO4 loóng, H n h p sau ph n ng thu đ c trung
hũa b i AgNO3 trong NH3thu đ c 0,03 mol Ag
S mol glucoz và mantoz trong A l n l t là:
A.0,005 và 0,005 B 0,0035 và 0,0035 C 0,01 và 0,01 D.0,0075và
0,0075
HD: C
glucozo : a mol 2a 2b 0,02 a 0,005 mol Xét trong 1/2 hỗn hợp A
mantozo : b mol 2a 4b 0,03 b 0,005 mol Glucozo : 0,01 mol
A
Mantozo : 0,01 mol
Bài 7: Th y phõn m t l ng saccaroz , trung hũa dung d ch sau ph n ng và b ng
ph ng phỏp thớch h p tỏch thu đ c m gam h n h p X g m cỏc gluxit, r i chia thành 2
ph n b ng nhau
-Ph n 1 tỏc d ng v i m t l ng H2d (Ni, t°) thu đ c 14,56 gam sobitol
-Ph n 2 hũa tan v a đỳng 6,86 gam Cu(OH)2 nhi t đ th ng
Hi u su t ph n ng th y phõn saccaroz là:
A.40% B 80% C 50% D 60%
HD: A
2
sobitol
Cu(OH) saccarrozo dư
Glucozo : 0,04 mol
n 0,08 mol saccarozo bị thủy phân: 0,04 mol
Saccarozo : 0,04 mol
Ta có
n 0,07 mol n 0,14 (0,04 0,04) 0,06 mol
0,04
H 100% 40%
0,04 0,06
Bài 8: i u ch axit axetic t tinh b t đ c th c hi n theo s đ sau:
H O,H ,t men rượu O ,men giẩm
Tinh bột C H O 2C H OH 2CH COOH
Bi t hi u su t ph n ng c a c quỏ trinh b ng 60% KH i l ng tinh b t c n dựng
đ đi u ch đ c 120 kg dung d ch axit axetic 10% theo s đ trờn là:
A.27 kg B 24,3 kg C 17,7 kg D 21,9 kg
Trang 6HD: A
Ta cã n 0,2 mol m 162 27 kg
Bài 9: Th c hiên ph n ng lên men ancol t 2,025 kg khoai ch a 80% tinh b t (còn l i là
t p ch t tr ) thu đ c C2H5OH và CO2 Toàn b CO2 sinh ra cho h p th h t vào dung
d ch Ca(OH)2 đ c 450 gam k t t a, l c k t t a đem nung dung d ch l i th y 150 gam k t
t a n A Hi u su t ph n ng lên men là:
A.30% B 85% C 37,5% D 18%
HD: C
2
Ta cã n 2 7,5 mol; n n 10 mol
7,5
H 100% 37,5%
10,2
Bài 10: t cháy hoàn toàn m gam cacbohidrat c n 13,44 lít khí O2 (đktc) sau đó đem
h p th hoàn toàn s n ph m cháy trong 200 ml dung d ch ch a đ ng th i NaOH 1,75M
và Ba(OH)21M thu đ c k t t a có kh i l ng là:
A.39,4 B 9,85 C 19,7 D 29,55
HD: D
2
2 2
3
CO OH
BaCO
n 0,75 0,6 0,15 mol n
Ta cã 1< 2 T¹o 2 muèi
n 0,15 mol m 0,15.197 29,55g
Bài 11: Th y phân m gam h n h p mantoz và saccaroz có s mol b ng nhau, trong môi tr ng axit (hi u su t c a các ph n ng đ u là 50%) Sau ph n ng thu đ c dung
d ch X Ki m hóa dung d ch X r i cho tác d ng v i m t l ng d dung d ch AgNO3
trong NH3, sau ph n ng hoàn toàn thu đ c a gam Ag M i quan h gi a a và m là:
A.3m = 9,5a B 3m = 7,45a C 3m = a D 3m = 3,8a HD: D
Ag
m 342.2x saccarozo : x mol
mantozo : x mol n 0,5x.4 0,5x.4 0,5x.2 5x mol
108
m a
3m 3,8a
684 540
Bài 12: đi u ch 100 kg thu c súng có ch a 89,1% xenluloz trinitrat thì c n dùng ít
nh t V lít axit nitric 94,5% (D = 1,5 g/ml) ph n ng v i l ng d xenluloz (hi u su t
ph n ng b ng 80%) Giá tr c a V là:
A.40 B 50 C 60 D 80
HD: B
Trang 73 3
xenlulozo trinitrat xenlulozo trinitrat
89,1
Ta cã m 89,1 kg m 0,3k mol
297 0,9.63.100 100
n 0,3.3 0,9 kmol V 50 lÝt
94,5.1,5 80
Bài 13: T 180 gam glucoz b ng ph ng pháp lên men ancol thu đ c a gam ancol
etylic (hi u su t 80%) Oxi hóa 0,1a gam ancol etylic b ng ph ng pháp lên men gi m thu đ c h n h p X trung hòa X c n 720 ml dung d ch NaOH 0,2M Hi u su t ph n
ng quá trình lên men là:
A.90% B 10% C 20% D 80%
HD: A
3
2 5
2 5
C H OH C H O
CH COOH NaOH
C H OH dem oxh
C H OH dem oxh
180
n 2n 2 .0,8 1,6 mol
180
n 0,1.1,6 0,16 mol
0,144
n 0,144 mol H 100% 90%
0,16
Bài 14: Trung bình m t lo i cây g thu ho ch có kh i l ng g là 100 kg ch a 50% xenluloz N u dùng 500 cây lo i trên đ s n xu t ancol etylic thì s thu đ c bao nhiêu
t n ancol v i hi u su t chung c a c quá trình s n xu t là 70%
A.9,94 t n B 14,2 t n C 6,96 t n D 7,1 t n
HD: A
2 5
25000
Ta cã m 100.0,5.500 25000 kg n 2.46.0,7 9938,27 kg
162
Bài 15: Trong th c t ng i ta th ng n u ancol (ancol etylic) t g o Tính b t chuy n hóa thành ancol etylic thành 2 giai đo n
Tinh bétGlucozoAncol etylic
Tính th tích ancol etylic 46° thu đ c t 10 kg g o ch a 81 % tinh b t Bi t hi u
su t m i giai đo n là 80%, kh i l ng riêng c a C2H5OH là 0,8 g/ml
A.4 lít B 16 lít C 8 lít D 2,5 lít
HD: C
2 5
2 5
C H OH
8,1
Ta cã m 10.81% 8,1 kg m 2.46 4,6 kg
162 4,6 100
V 0,8.0,8 8 lÝt
0,8 46
Bài 16: Lên men m gam tinh b t (hi u su t ph n ng đ t 80%), d n toàn b khí thu đ c
vào dung d ch n c vôi trong thu đ c 18 gam k t t a tr ng và dung d ch X L y dung
d ch X đun nóng nh thu đ c 10 gam k t t a tr ng Giá tr c a m là:
A.38,475 B 30,78 C 76,95 D 61,56
HD: A
Trang 8CO
Ta cã n 2 0,38 mol m 162 38,475kg
Bài 17: M t h n h p X g m glucoz và fructoz v i l ng glucoz nhi u g p đôi fructoz t cháy hoàn toàn h n h p X c n V lít O2 (đktc), toàn b s n ph m cháy b
h p th b i n c vôi trong d thu đ c 15 gam k t t a
A.2,24 B 1,12 C 3,36 D 4,48
HD: C
2
2 2
O CO
O
Ta cã n 18x 0,15 x mol
120 glucozo : 2x mol
18 .2 18 3 .6
120 120 120
2
Bài 18: Khí CO2 chi m t l 0,03% th tích không khí Mu n t o ra 500 gam tinh b t thì
c n bao nhiêu lít không khí (đktc) đ cung c p đ CO2 cho ph n ng quang h p?
A.1382600 lít B 1382716 lít C 1382766 lít D 1402666 lít HD: B
2
CO
kk
500 500
162 27
Ta cã
500 100
V 22,4 1382716 lÝt
27 0,03
Bài 19: Th y phân hoàn toàn m gam hõn h p X g m saccaroz và mantoz thu đ c
dung d ch Y Cho Y tác d ng v i l ng d dung d ch AgNO3 trong NH3 thu đ c 0,2
mol Ag M t khác, th y phân m gam h n h p X m t th i gian (hi u su t ph n ng th y phân m i ch t đ u b ng 80%) thu đ c dung d ch Z Cho Z tác d ng v i l ng d dung
dich AgNO3 trong NH3 thu đ c 0,168 mol Ag % kh i l ng c a nhóm saccaroz trong
h n h p là:
A.55% B 45% C 40% D 60%
HD: D
saccarozo
saccarozo : x mol 4x 4y 0,2 x 0,03 mol
Ta cã
mantozo : y mol 4x.0,8 4y.0,8 2y.0,2 0,168 y 0,02 mol
0,03
%m 100% 60%
0,05
Bài 20: Th y phân 51,3 gam mantoz trong môi tr ng axit v i hi u su t ph n ng x% thu đ c h n h p X Trung hòa X b ng NaOH thu đ c dung d ch Y Cho Y tác d ng
h t v i l ng d dung d ch AgNO3 trong NH3 đun nóng sinh ra 58,32 gam Ag Giá tr
c a x là:
A.90 B 85 C 82 D 80
HD: D
Trang 9ph ° n øng: 0,15.x%
Ta cã mantozo:0,15 mol
d:0,15 0,15.x%
n 4.0,15.x% 2.(0,15 0,15.x%) 0,54 x 0,05 mol
m 5x.342 85,5 gam
Bài 21: Khi lên men n c qu nho thu đ c 100 lít ancol vang 10° (bi t hi u su t ph
ng lên men b ng 95% và ancol etylic nguyên ch t có kh i l ng riêng b ng 0,8 g/ml)
Giá thi t trong n c qu nho ch có m t lo i đ ng glucoz Kh i l ng đ ng glucoz
trong n c qu nho đư dùng là:
A.16,476 kg B 15,652 kg C 19,565 kg D 20,595 kg HD: A
glucozo
Ta cã V 100.0,1 10 lÝt m 10.0,8 8 gam
8 1 100
m 100 16, 476 kg
46 2 95
Bài 22: Th y phân hoàn toàn mgam h n h p X g m mantoz và saccaroz có t l mol
t ng ng là 3 : 2 và hi u su t th y phân l n l t là 80% và 75% thu đ c dung d ch Y
Cho Y tác d ng v i m t l ng d dung d ch AgNO3 trong NH3 đun nóng thu đ c 90,72
gam Ag Giá tr c a m là:
A.85,5 B 108 C 75,24 C 88,92
HD: A
Ag
mantozo : 3x mol
Gäi n 3x.4.0,8 2x.4.0,75 3x.2.0,2 0,84
saccarozo : 2x mol
x 0,05 mol m 5x.342 85,5 gam
Bài 23: L y 16,2 kg xenluloz tác d ng h t v i anđehit axetic d trong đi u ki n thích
h p đ đi u ch axetat thu đ c m gam h n h p X g m hai polime trung hòa 1/1000
l ng axit sinh ra c n 140 ml dung d ch NaOH 2M % kh i l ng m t polime trong X là:
A.17,6% B 20% C 22,16% D 29,93%
HD: A
este 2 chø este 2 chøc
este 3 chøc:a mol a b 0,1 a 0,08 mol
Ta cã
este 2 chøc: b mol 3a 2b 0,28 b 0,02 mol
m (162 3.17 59.3).0,08 23,04 gam %m 82, 4%
%m
m (162 2.17 59.2).0,02 4,92 gam
Bài 24: t cháy hoàn toàn 0,855 gam m t ch t đ ng thu đ c 1,32 gam CO2 và 0,495 gam n c CÔng th c c a đ ng là:
A.C6H12O6 B C12H22O11 D (C6H5O5)n D (C6H12O6)n
HD: B
Trang 10O
O
12 22 11
1,32
n 0,03 mol
44
0, 495
Ta cã n 2n 2 0,055 mol n : n : n 12 : 22 :11
18 0,855 0,03.12 0,055
16
C H O
Bài 25: L y 34,2 gam m t saccarit X, hòa tan X trong n c và th y phân hoàn toàn X v i xúc tác axit vô c Dung dich thu đ c tác d ng v i dung d ch AgNO3 trong NH3d thu
đ c 43.2 gam k t t a Xác đ nh X là đisaccarit hay trisaccarit CTPT c a X là
A.đisaccarit, C12H22O11 B isaccarit, C12H24O12
C Trisaccarit, C18H30O15 D Trisaccarit, C18H32O16
HD: A
Ag
Ag
n 43,2 1 34,2
*NÕu X l¯ ®isaccarit n 0,1 mol M 342 C H O
n
*NÕu X l¯ trisaccarit n M 51,3 lo¹i
6
Bài 26: M t m u cacbohidrat, khi ph n ng v i l ng d anhidrit axetic, t o nên 4,92
gam este và 3,6 gam axit axetiC Cùng m u cacbohidrat đó, khi tác d ng v i l ng d
dung d ch AgNO3 trong NH3d t o nên 4,32 gam k t t a CTPT c a cacbohidrat là:
A.C5H10O5 B C3H6O3 C C4H8O4 D C6H12O6
HD: C
4,32
Ta cã n 0,04 mol n 0,02 mol
108
3
R(OH) (CH CO) O
CH COOH
cacbohidrat
n 0,02n 0,06 n 3 0,02.(R 59.3) 49,2
R 69 M 69 17.3 120
Bài 27: T nguyên li u v bào, mùn c a (ch a 50% xenluloz ) ng i ta s n xu t ancol
etylic v i hi u su t 70% T ancol etylic có s n xu t có th s n xu t cao su buna v i hi u
su t 75% KH i l ng nguyên li u c n dùng đ s n xu t 1 t n cao su buna?
A.11428,5 kg B 12345,6 kg C 252510,25 kg D 11348,5 kg HD: A
cao su xenlulozo
vá b¯o
1000 1000 100 100
n m 162 5714,286 kg
Ta cã
100
m 5714,286 11428,5 kg
50