* Nếu đồng ý có thể đưa ra các lí do: - Không phải lúc nào, hoàn cảnh nào bản lĩnh cũng giúp con người giải quyết được vấn đề.. * Phân tích, chứng minh - Ý nghĩa của việc sống bản lĩnh +
Trang 1TRƯỜNG THPT TRIỆU SƠN 2
(ĐÁP ÁN CHÍNH THỨC)
(Đáp án gồm 04 trang)
ĐÁP ÁN ĐỀ THI KHẢO SÁT CHẤT LƯỢNG THEO ĐỊNH HƯỚNG THI THPT QUỐC GIA – LẦN 3
NĂM HỌC 2018 - 2019
MÔN: NGỮ VĂN LỚP 12
Thời gian làm bài: 120 phút (Không kể thời gian giao đề
Phầ
n
Câ
u
Nội dung
Điể m
1 “Bản lĩnh là khi bạn dám nghĩ, dám làm và có thái độ sống tốt. 0,5
2 “Nếu không có phương pháp thì cũng giống như bạn đang nhắm
mắt chạy trên con đường có nhiều ổ gà”.
- Con đường nhiều ổ gà là con đường nhiều khó khăn, chông gai
- Nhắm mắt chạy nghĩa là là hành động mà không hiểu rõ tình hình hoàn cảnh
=> Tác giả sử dụng cách nói hình ảnh để chỉ ra rằng bản lĩnh đúng nghĩa phải được thể hiện ở chỗ con người phải có phương pháp để vượt qua khó khăn Nếu không có phương pháp thì hành động khi ấy chỉ là liều lĩnh không phải bản lĩnh
0,75
3 Tác giả cho rằng “Bản lĩnh tốt là vừa phục vụ được mục đích cá nhân
vừa có được sự hài lòng từ những người xung quanh” Vì + Bản lĩnh tốt nghĩa là con người hội tụ dầy đủ các yếu tố sự tự tin, ý chí, nghị lực và các năng lực, kĩ năng Khi ấy bản lĩnh giúp ta đạt được mục đích của cá nhân, tạo dựng thành công, giúp đỡ mọi người
+ Bản lĩnh của con người phải được chứng minh bằng thực tiễn và được mọi người thừa nhận Muốn vậy, bản lĩnh của con người phải vừa hướng tới đạt được mục đích riêng vừa phải vì mọi người
0,75
4 Anh/chị có cho rằng bản lĩnh phải được thể hiện đúng lúc, đúng nơi,
không tùy tiện không? Vì sao?
HS có thể đồng ý hoặc không đồng ý và phải đưa ra lí lẽ có tính thuyết phục
* Nếu đồng ý có thể đưa ra các lí do:
- Không phải lúc nào, hoàn cảnh nào bản lĩnh cũng giúp con người giải quyết được vấn đề Ví dụ như trong lĩnh vực tình cảm phải cần đến sự khéo léo, tâm lí mới giải quyết được các vướng mắc
- Bản lĩnh thể hiện đúng lúc, đúng nơi và phù hợp sẽ phát huy tác dụng; ngược lại sẽ thành phản tác dụng
- Nếu lúc nào con người cũng thể hiện bản lĩnh dễ trở thành người cứng nhắc, máy móc
* Nếu không đồng ý có thể đưa ra lí do:
- Bản lĩnh thuộc về phẩm chất của con người Nó chi phối suy nghĩ,
1,0
Trang 2hành động của con người trong mọi hoàn cảnh, tình huống.
- Lúc nào, trong tình huống nào con người cũng cần có bản lĩnh để ứng biến
1 Từ văn bản phần đọc hiểu, hãy viết 01 đoạn văn (khoảng 200
chữ) trình bày suy nghĩ của anh/chị về ý kiến: Tuổi trẻ cần sống có
bản lĩnh, dám đương đầu với mọi khó khăn thử thách để theo đuổi
thành công.
2,0
a Đảm bảo yêu cầu hình thức đoạn văn
Thí sinh có thể trình bày đoạn văn theo cách diễn dịch, quy nạp, tổng-phân- hợp, mócxích hoặc song hành
0,25
b Xác định đúng vấn đề cần nghị luận về một tư tưởng đạo lí:
Thái độ tích cực chính là bí quyết nhỏ để làm nên sự khác biệt lớn.
0,25
c Triển khai vấn đề nghị luận: vận dụng tốt các thao tác lập
luận; các phương thức biểu đạt; kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn chứng; Có thể theo hướng sau:
* Giải thích:
- Bản lĩnh là sự tự khẳng định mình, bày tỏ những quan điểm cá nhân và có chính kiến riêng trong mọi vấn đề Người bản lĩnh dám đương đầu với mọi thử thách để đạt điều mong muốn
* Phân tích, chứng minh
- Ý nghĩa của việc sống bản lĩnh + Sống bản lĩnh giúp cho bản thân có được sự tự tin trong cuộc sống, từ đó đề ra những mục tiêu và dám thực hiện chúng
+ Bên cạnh đó, người bản lĩnh cũng dễ dàng thừa nhận những sai sót, khuyết điểm của mình và tiếp thu những cái hay, cái mới, cái hay
+ Trước những cám dỗ của cuộc sống, người bản lĩnh hoàn toàn có thể tự vệ và tự ý thức được điều cần phải làm
* Bình luận, mở rộng
+ Là học sinh, bản lĩnh được biểu hiện qua nhiều hành vi khác nhau Đó là khi bạn cương quyết không để cho bản thân mình quay cóp, chép bài trong giờ kiểm tra Đó là khi bạn sẵn sàng đứng lên nói những sai sót của bạn bè và khuyên nhủ họ Khi mắc sai lầm, bạn tự giác thừa nhận và sửa sai
* Bài học nhận thức và hành động
- Không phải ai sinh ra cũng có được bản lĩnh Bản lĩnh của mỗi người được tôi luyện qua nhiều gian lao, thử thách Bằng sự can đảm, học từ những thất bại, đứng dậy từ những vấp ngã, … mỗi chúng ta đang dần tạo nên một bản lĩnh kiên cường
0,25 0,75
0,25
0,25
Trang 3II 2 * Mở bài:
– Giới thiệu tác giả Tô Hoài, truyện ngắn “Vợ chồng A Phủ”
- Khái quát về nhân vật Mị
* Thân bài
1 Phân tích hình ảnh Mị “ Mỗi ngày Mị càng không nói lùi lũi như con rùa nuôi trong xó cửa”
* Giải thích hình ảnh: Hình ảnh trên đặc tả dáng vẻ của nhân vật Sự
câm lặn, “lùi lũi” kia là “hệ quả” của những ngày tháng đau khổ tủi cực sống kiếp con dâu gạt nợ nhà thống lí Pá Tra
* Phân tích cuộc đời đau khổ của Mị.
- Mị là cô gái trẻ trung, xinh đẹp giàu khát vọng sống tự do Nhưng vì món nợ “truyền kiếp” từ đời cha mẹ nên cha con nhà thống lí PáTra
đã lợi dụng tục cướp vợ bắt Mị về trình ma nhà nó
- Những ngày tháng sống ở nhà thống lí Pá Tra với thân phận con dâu gạt nợ là những trang đời tủi cực đẫm nước mắt của Mị
+ Mị bị bóc lột sức lao động, bị biến thành một thứ công cụ lao động
Làm việc với Mị thành một quán tính, Mị “không nghĩ ngợi nữa mà lúc nào cũng nhớ đi nhớ lại những việc giống nhau, tiếp nhau vẽ ra trước mắt, mỗi năm mỗi mùa mỗi tháng lại làm đi làm lại ” Cuộc
đời Mị không bằng cả con trâu con ngựa bởi con trâu con ngựa ngày
đi làm, tối về còn được đứng nghỉ chân nhai cỏ, còn Mị và những người đàn bà ở nhà thống lí thì vùi đầu vào công việc không kể ngày đêm
+ Mị bị chà đạp về tinh thần: Căn buồng của Mị kín mít như phòng giam; Mị không có chút tự do nào kể cả cái quyền được đi chơi tết như nhiều người phụ nữ có chồng khác; Mị bị ngược đãi, bạo hành
- Cuộc sống đọa đày triền miên khiến Mị “quen rồi” Và Mị trở nên câm lặng, lầm lũi Mị sống mà như không sống, mất cả ý niệm về thời gian, không gian Mị tưởng cứ ngồi trong căn buồng kín mít kia nhìn
ra ngoài trời đến khi nào chết thì thôi mà chết Mị cũng không buồn chết
=> Mị chính là nạn nhân đau khổ của sự áp bức bởi cường quyền và thần quyền
2 Phân tích hình ảnh “ Đã từ nãy, Mị thấy lòng phơi phới trở lại, trong lòng đột nhiên vui sướng như những đêm tết ngày trước”.
* Giải thích hình ảnh: Hình ảnh trên diễn tả sự hồi sinh trong tâm
hồn Mị vào đêm tình mùa xuân Điều này cho thấy sức sống tiềm tàng mà mãnh liệt không thế lực nào có thể hủy diệt được ở nhân vật Mị
* Phân tích diễn biến tâm lí của Mị trong đêm tình mùa xuân.
- Những yếu tố tác động:
+ Không khí mùa xuân ở Hồng Ngài, những đêm tình mùa xuân đã tới
+ Đặc biệt là âm thanh tiếng sáo Với Mị tiếng sáo không chỉ là giai
0,25
1,5
2,5
Trang 4điệu mùa xuân, âm thanh đặc trưng của những đêm tình mùa xuân, đó
còn là tiếng gọi của tự do và tình yêu Chính vì vậy tiếng sáo dội vào
tâm hồn Mị thổi bùng lên ngọn lửa khao khát sống tự do vốn tiềm
tàng trong thẳm sâu hồn nhân vật
+ Tiếng sáo hòa vào men rượu khiến Mị say và say cùng khát vọng
được sống tự do của mình
- Diễn biến tâm lí của Mị:
+ Nghe tiếng sáo vọng lại thấy lòng thiết tha, bổi hổi, Mị ngồi nhẩm
thầm lời bài hát tình yêu của người thổi sáo Hóa ra tâm hồn Mị
không hề “chết”, trái tim khao khát sống, khao khát tự do và tình yêu
chưa bao giờ ngừng đập trong tâm hồn Mị
+ Mị lén lấy hũ rượu uống ực từng bát Mị say, tâm hồn đắm chìm về
quá khứ Nhớ lại những đêm mùa xuân năm trước Khi ấy, Mị tự do,
Mị cũng uống rượu, thổi sáo, Mị uốn chiếc lá trên môi, thổi lá cũng
hay như thổi sáo
+ Hành động của Mị bước vào buồng, ngồi xuống giường nhìn ra
ngoài lặp lại theo quán tính của những ngày tháng đau khổ Nhưng
tâm hồn Mị thì “đã từ nãy Mị thấy lòng phơi phới trở lại, đột nhiên
vui sướng như những đêm tết ngày trước” Điều đó khiến Mị ý thức
được “Mị còn rất trẻ”, “Mị muốn đi chơi”- nghĩa là Mị muốn được
sống tự do Nhưng khát vọng ấy bị trói buộc bởi thực tại đau khổ: Mị
và A Sử không có lòng với nhau và A Sử chẳng năm nào cho Mị đi
chơi tết Thực tại ấy khiến Mị lại muốn chết
+ Mị thắp đèn cho sáng căn phòng
+ Mị sắm sửa đi chơi
+ Ngay cả khi bị trói, Mị dường như không biết mình đang bị trói
Tâm hồn Mị khi ấy chỉ sống với tiếng sáo và thế giới mà tiếng sáo
gợi ra “Tiếng sáo đưa Mị đi theo những cuộc chơi, những đám chơi”.
Sợi dây trói của A sử không thể trói buộc được khát vọng tự do của
Mị “ Mị vùng bước đi”.
+ Nhưng sợi dây trói thít lại đau đớn, Mị không còn nghe thấy tiếng
sáo, thế giới của khát khao tan biến, thực tại phũ phàng ập xuống “Mị
chỉ còn nghe tiếng chân ngựa đạp vào vách”.
=> Vì sự tàn bạo của A Sử khát vọng sống ở Mị lại phải chuyển sang
giai đoạn tiềm tàng chờ cơ hội khác
3 Bình luận,đánh giá:
– Đó là hai chi tiết nghệ thuật đặc sắc, là những “dấu hiệu” đặc trưng
cho những thời điểm quan trọng trong cuộc đời Mị
- Qua hai chi tiết đó ta thấy được cuộc đời và vẻ đẹp của nhân vật Có
thế thấy cuộc đời đau khổ của Mị là điển hình cho cuộc đời cực nhục,
tăm tối của những người lao động Tây Bắc trước ngày cách mạng đến
giải phóng Và nhân vật cũng điển hình cho vẻ đẹp của những con
người Tây Bắc với khát vọng sống tự do tiềm tàng mãnh liệt Chính
khát vọng sống tự do này là cội nguồn sức mạnh để họ từng bước
0,5
0,25
Trang 5vùng lên và tự giải phóng mình khỏi ách áp bức của cường quyền và thần quyền
- Cũng qua hai chi tiết này và qua hình tượng nhân vật Mị ta thấy được tài năng của nhà văn Tô Hoài
* Kết bài: Khẳng định lại vấn đề.
=============== HẾT===============