THUẾ THU NHẬP DOANH NGHIỆP

Đối tượng của thuế TNDN là thu nhập của tổ chức kinh doanh doanh nghiệp được xác định trên cơ sở doanh thu sau khi trừ đi các chi phí có liên quan đến việc hình thành doanh thu đó.. • Th

THUẾ THU NHẬP DOANH NGHIỆP

1 Khái niệm

Thuế TNDN (TNDN) là loại thuế trực thu, còn gọi là thuế thu nhập công ty hay

thuế lợi tức ở nhiều quốc gia Đối tượng của thuế TNDN là thu nhập của tổ chức kinh doanh (doanh nghiệp) được xác định trên cơ sở doanh thu sau khi trừ đi các chi phí có liên quan đến việc hình thành doanh thu đó

2 Đặc điểm

• Thuế TNDN là thuế trực thu,vì vậy đối tượng nộp Thuế TNDN là các doanh nghiệp, các nhà đầu tư thuộc các thành phần kinh tế khác nhau đồng thời cũng là người chịu thuế

• Thuế TNDN phụ thuộc vào kết quả hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp hoặc các nhà đầu tư

• Thuế TNDN được xác định trên cơ sở thu nhập chịu thuế, nên chỉ khi các doanh nghiệp, các nhà đầu tư kinh doanh có lợi nhuận mới phải nộp thuế TNDN

3 Vai trò

• Khuyến khích đầu tư phát triển kinh tế – xã hội, khuyến khích chuyển dịch

cơ cấu kinh tế theo ngành và lãnh thổ thông qua các quy định về ưu đãi thuế, các yếu tố kỹ thuật trong tính thuế, quản lý thuế

• Là công cụ quan trọng và hiệu quả trong việc bảo đảm nguồn thu cho ngân sách nhà nước đáp ứng các nhu cầu chi tiêu của chính phủ

• Mặt khác việc đánh Thuế TNDN nhằm từng bước thu hẹp sự phân biệt giữa đầu tư nước ngoài và đầu tư trong nước, giữa doanh nghiệp nhà nước với doanh nghiệp tư nhân, đảm bảo trong sản sản xuất kinh doanh phù hợp với chủ trương phát triển kinh tế nhiều thành phần ở nước ta

 Vì vậy, Thuế TNDN có ý nghĩa như một công cụ giúp doanh nghiệp tăng cường công tác quản lý nội bộ cũng như xác định chiến lược kinh doanh trong từng thời kỳ

4 Đối tượng chịu thuế và nộp thuế Thu nhập doanh nghiệp

• Đối tượng chịu thuế TNDN là thu nhập thu được từ hoạt động sản xuất kinh doanh

hàng hóa, dịch vụ và thu nhập khác của tổ chức sản xuất kinh doanh

• Người nộp thuế TNDN là tổ chức hoạt động sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch

vụ có thu nhập chịu thu theo pháp luật quy định

• Ngoài ra, các trường hợp sau đây cũng là người chịu thuế TNDN:

o Nhà thầu phụ nước ngoài kinh doanh tại Việt Nam hoặc có thu nhập tại Việt Nam Việc kinh doanh được tiến hành trên cơ sở hợp đồng nhà thầu với tổ chức, cá nhân Việt Nam hoặc với tổ chức, cá nhân nước ngoài khác đang hoạt động kinh doanh tại Việt Nam trên cơ sở hợp đồng nhà thầu phụ

o Tổ chức được thành lập và hoạt động theo pháp luật Việt Nam, tổ chức đăng ký hoạt động theo pháp luật Việt Nam, tổ chức khác và các cá nhân sản xuất kinh doanh có mua dịch vụ, dịch vụ gắn với hàng hóa, hoặc trả thu nhập phát sinh tại Việt Nam trên cơ sở hợp đồng nhà thầu hoặc hợp đồng nhà thầu phụ

5 Thuế suất

Thuế suất thuế TNDN áp dụng đối với các doanh nghiệp (thông thường là các công ty) được quy định trong Luật thuế TNDN như sau:

Doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực tìm kiếm, thăm dò, khai

thác dầu khí tại Việt Nam (tùy theo địa bàn và điều kiện cụ thể

Doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực tìm kiếm, thăm dò, khai

thác tài nguyên quý hiếm: vàng, bạc, đá quý (tùy theo địa bàn) 40% - 50%

6 Cách tính thuế TNDN

* Nếu DN có trích lập quỹ phát triển khoa học và công nghệ thì tính như sau:

Thuế TNDN

phải nộp =

(Thu nhập tính thuế

-Phần trích lập quỹ KH&CN) x

Thuế suất thuế TNDN

a Cách tính thu nhập tính thuế

Thu nhập

tính thuế =

Thu nhập chịu thuế -

(Thu nhập được miễn thuế +

Các khoản lỗ được kết chuyển)

Thu nhập chịu thuế: Là tổng thu nhập của tất cả các hoạt động kinh doanh

như: Hoạt động sản xuất, kinh doanh hàng hoá, dịch vụ và thu nhập khác

Thu nhập chịu

thuế = (Doanh thu - Chi phí được trừ) + Các khoản thu nhập khác

* Doanh thu để tính thu nhập chịu thuế

- Là toàn bộ tiền bán hàng hoá, tiền gia công, tiền cung cấp dịch vụ bao gồm cả khoản trợ giá, phụ thu, phụ trội mà doanh nghiệp được hưởng không phân biệt đã thu được tiền hay chưa thu được tiền

- Nếu DN kê khai thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ: Là doanh thu không có thuế GTGT

Ví dụ: Công ty V.A là đối tượng nộp thuế giá trị gia tăng theo

phương pháp khấu trừ thuế Hóa đơn GTGT gồm các chỉ tiêu như sau:

Thuế

TNDN

 Doanh thu để tính thu nhập chịu thuế TNDN = 500.000 đồng (chưa bao gồm thuế GTGT)

- Nếu DN kê khai thuế GTGT theo phương pháp trực tiếp: Là doanh thu bao gồm cả thuế GTGT

Ví dụ : Công ty B là đối tượng nộp thuế GTGT theo phương pháp trực tiếp trên GTGT Hóa đơn bán hàng chỉ ghi giá bán là 220.000 đồng (giá đã có thuế GTGT)

 Doanh thu để tính thu nhập chịu thuế là 220.000 đồng

* Chi phí được trừ

Có 2 loại chi phí là Chi phí kế toán và Chi phí được trừ tính thuế TNDN:

- Chi phí kế toán: Là tất cả những khoản chi phí mà DN phát sinh

(Vẫn hạch toán vào sổ sách bình thường)

- Chi phí được trừ tính thuế TNDN: Trong tất cả những khoản chi phí

mà DN phát sinh thì sẽ có những khoản Chi phí được trừ khi tính thuế TNDN và không được trừ khi tính thuế TNDN

Ví dụ: DN bạn có phát sinh chi phí > 20tr nhưng thanh toán bằng tiền mặt => Thì các bạn vẫn hạch toán bình thường Nhưng khoản chi phí này sẽ không được trừ khi tính thuế TNDN (vì theo Luật thuế TNDN quy định hoá đơn > 20tr phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt)

* Thu nhập được miễn thuế TNDN

Theo điều 8 Thông tư 78/2014/TT-BTC và đã được sửa đổi, bổ sung theo Điều 6 Thông tư 96/2015/TT-BTC quy định

• Thu nhập từ trồng trọt, chăn nuôi, nuôi trồng, chế biến nông sản, thủy sản, sản xuất muối của hợp tác xã; Thu nhập của hợp tác xã hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp, lâm nghiệp, ngư nghiệp, diêm nghiệp thực hiện ở địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn hoặc ở địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn; Thu nhập của doanh nghiệp từ trồng trọt, chăn nuôi, nuôi trồng, chế biến nông sản, thủy sản ở địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn; Thu nhập từ hoạt động đánh bắt hải sản

• Thu nhập từ việc thực hiện dịch vụ kỹ thuật trực tiếp phục vụ nông nghiệp

• Thu nhập từ việc thực hiện hợp đồng nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ

• Thu nhập từ hoạt động sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ của doanh nghiệp có số lao động là người khuyết tật, người sau cai nghiện ma túy, người nhiễm HIV bình quân trong năm chiếm từ 30% trở lên trong tổng số lao động bình quân trong năm của doanh nghiệp

• Thu nhập từ chuyển giao công nghệ thuộc lĩnh vực ưu tiên chuyển giao cho tổ chức, cá nhân ở địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn

* Các khoản lỗ được kết chuyển

Quy định về việc chuyển lỗ cụ thể như sau:

- Nếu lãithì chuyển lỗ, nếu lỗ thì không được chuyển lỗ từ kỳ trước sang (Không được

chuyển số lỗ lớn hơn số lãi Chỉ có thể là nhỏ hơn hoặc bằng tối đa với số lãi).

- Số lỗ được chuyển toàn bộ và liên tục của những năm tiếp theo

- Số lỗ được chuyển giữa các quý với nhau và giữa các năm với nhau (Không được

chuyển từ quý sang năm, mà chỉ có thể từ năm trước sang quý của năm sau)

- Thời gian chuyển lỗ tính liên tục không quá 5 năm, kể từ năm tiếp sau năm phát sinh lỗ

Ví dụ:

- Năm 2017 Công ty A&E có phát sinh lỗ là 10 tỷ đồng,

- Năm 2018 có phát sinh thu nhập tính thuế (Lãi) là 15 tỷ đồng

- Thì toàn bộ số lỗ phát sinh năm 2017 là 10 tỷ đồng được chuyển vào thu nhập năm

2018 (Vì lỗ nhỏ hơn lãi nên được chuyển toàn bộ)

*Thuế suất TNDN

Từ 01/01/2018

 Thuế suất 20% áp dụng cho tất cả các DN được thành lập theo quy định của pháp luật Việt Nam

 Thuế suất từ 32% đến 50% sẽ áp dụng cho những DN có hoạt động

tìm kiếm, thăm dò, khai thác dầu khí và tài nguyên quý hiếm khác tại Việt Nam

 Thuế suất 50% sẽ áp dụng đối với hoạt động tìm kiếm, thăm dò, khai thác các mỏ tài nguyên quý hiếm (bao gồm: bạch kim, vàng, bạc, thiếc, wonfram, antimoan, đá quý, đất hiếm trừ dầu khí)

* VÍ DỤ:

Năm 2017 tại A&E có phát sinh các nghiệp vụ như sau:

Năm 2016: Lỗ 50.000.000

Năm 2017:

- Doanh thu hoạt động bán hàng, dịch vụ là: 500.000.000

- Doanh thu từ hoạt động Tài chính (Lãi tiền gửi): 6.000.000

- Chi phí giá vốn: 200.000.000

- Chi phí bán hàng: 80.000.000

- Chi phí quản lý DN: 90.000.000

- Chi phí tài chính (Chi phí lãi vay): 5.000.000 (Không được trừ vì Công ty chưa góp đủ

vốn điều lệ)

- Thu nhập khác (Thanh lý TSCĐ): 100.000.000

- Chi phí khác: 20.000.000

Yêu cầu: Tính thuế TNDN phải nộp năm 2017

- Biết rằng: Thuế suất thuế TNDN là 20%

Giải:

Thuế TNDN phải nộp = Thu nhập tính thuế x Thuế suất thuế TNDN

Thu nhập tính thuế = Thu nhập chịu thuế - (Thu nhập được miễn thuế + Các khoản lỗ được kết chuyển)

Thu nhập chịu thuế = (Doanh thu - Chi phí được trừ) + Thu nhập khác

=> Thu nhập chịu thuế = [(500.000.000 + 6.000.000) - (200.000.000 + 80.000.000

+ 90.000.000 + 20.000.000)] + 100.000.000 = 216.000.000

=>Thu nhập tính thuế = 216.000.000 - 50.000.000 = 166.000.000

=> Thuế TNDN phải nộp năm 2017 = 166.000.000 x 20% = 33.200.000