mạng truy nhập...
Trang 1đ L
Trang 2H
Trang 31.3.1 UNI (User Network Interface)
1.3.2 SNI (Service Network Interface)
1.6.2 Nh ng yêu c u đ i v i công trình ngo i vi
1.6.3 Các v n đ quan tâm khi thi t k đ ng dây thuê bao b ng cáp kim lo i
1.6.3.1 i v i cáp treo
1.6.3.2 i v i cáp ng m
1.7.1 Gi i thi u
1.7.3 Video trên ATM
1.7.4 Qu ng cáo theo nhu c u mua bán t xa
Trang 41.8.6 ATM forum 22
2.1.1 K t c u cáp đ i x ng
2.1.1.1 K t c u dây d n 2.1.1.2 Ch t cách đi n 2.1.1.3 V ch ng m và gia c ng 2.1.1.4 Màng bao che
2.1.3.6 t c m 2.1.3.7 i n dung 2.1.3.8 i n d n cách đi n 2.1.3.9 Tr kháng đ c tính 2.1.3.10 Suy gi m tín hi u 2.1.3.11 Suy hao d i hay suy hao ph n h i 2.1.3.12 T c đ truy n d n s
2.1.3.13 Xuyên kênh
2.1.4 Phân lo i cáp
2.1.4.1 Cáp UTP 2.1.4.2 Cáp ScTP 2.1.4.3 Cáp STP
2.1.5 Các đ u k t n i cáp
2.1.5.1 u n i UTP 2.1.5.2 u n i ScTP 2.1.5.3 u n i STP 2.1.5.4 u n i STP-A
2.1.6 K t cu i cáp
2.1.6.1 Các b c ti n xác đ nh 2.1.6.2 K t cu i IDC cáp đ ng xo n đôi
2.1.7 o th cáp
2.1.7.1 Gi i thi u 2.1.7.2 Mô t các lo i l i cáp 2.1.7.3 Các phép đo th cáp
Trang 63.5.5.4 Ánh x ph c a cable modem 3.5.6 POTS trên HFC
3.5.7 An toàn trong môi tr ng HFC
3.5.7.1 Gi i thi u3.5.7.2 An toàn và bí m t trong m ng HFC
Trang 73.6.2.2 Các kh i ch c n ng
3.6.3 Topology và các áp d ng c a truy nh p quang
3.6.3.1 Aggregated Point to Point Using a Single Channel per Optical Fiber
3.6.3.2 Aggregated Multichannel Point to Point
3.7.3.2 Dùng FWA thay th đo n B và C
3.7.3.3 Dùng FWA thay th đo n C
3.7.4 C u hình c b n FWA
3.7.4.1 Áp d ng công ngh chuyên dùng
3.7.4.2 Áp d ng công ngh viba đi m-đa đi m
3.7.5 Ch tiêu k thu t c a FWA
3.8.3 K thu t truy n d n c a VSAT
3.8.3.1 Mã hóa ngu n tin
3.8.3.2 Mã hóa kênh và s a sai
Trang 83.9.3 Các h th ng v tinh di đ ng
3.9.3.1 INMARSAT 3.9.3.2 MSAT 3.9.3.3 ARIES 3.9.3.4 ELLIPSO 3.9.3.5 IRIDIUM 3.9.3.6 ORBCOMM 3.9.3.7 GLOBALSTAR
3.9.4 Các b ng t n trong h th ng thông tin v tinh di đ ng
3.9.5.1 Gi i thi u 3.9.5.2 Ki n trúc LMDS
177
Trang 9L U
đào t o t xa t i H c vi n công ngh b u chính vi n thông N i dung Bài gi ng này có ba
v m ng truy nh p, phân lo i m ng truy nh p, xu h ng phát tri n m ng truy nh p, các c s h
t ng đ xây d ng m ng truy nh p, các d ch v m ng truy nh p h tr và m t s n i dung c n thi t đ d dàng ti p c n hai ch ng sau
trình bày đ sinh viên n m đ c các v n đ :
• C u trúc, các thông s k thu t, đo th , và nguyên lý ho t đ ng c b n c a các lo i cáp đ ng xo n đôi, cáp đ ng tr c và cáp quang
• C u t o, các thông s k thu t, đo th c a các lo i đ u n i cáp đ ng xo n đôi, cáp
đ ng tr c và cáp quang
• C u trúc m ng cáp c a các h th ng m ng đi n tho i, m ng máy tính
• Yêu c u k thu t c b n c a các m ng đi n tho i và m ng máy tính có ph m vi
ho t đ ng v a và nh đ có th thi công l p đ t m ng cáp và thi t b cho hai m ng này
mà sinh viên h c ngành k thu t vi n thông c n đ c trang b Ví d : đ i v i m ng b ng h p có công ngh truy nh p đi n tho i truy n th ng, v i m ng b ng r ng h u tuy n có truy nh p ISDN, x.DSL, HFC, PLC, v i m ng b ng r ng vô tuy n có h th ng thông tin v tinh c đ nh VSAT và các h th ng thông tin v tinh di đ ng: GEO, LEO, MEO N i dung ch ng này trình bày các công ngh nêu ra trên
H c vi n công ngh b u chính vi n thông
Bài gi ng này không tránh kh i nh ng ch thi u sót, r t mong s đóng góp c a đ ng nghi p và b n đ c
Ng i biên so n chân thành c m n tác gi c a các tài li u và ki n th c tham kh o c ng
nh các h tr khác đ biên so n bài gi ng này./
TP H chí Minh, ngày 08 tháng 5, n m 2007
Lê Duy Khánh
Trang 10M ng truy nh p là ph n m ng n m d m cu i cùng c a m ng thông tin
liên l c S ra đ i và phát tri n c a nó nh m ph c v cho nhu c u s d ng thông
tin liên l c c a con ng i ngày càng phong phú h n T đi n tho i truy n th ng,
fax, cho đ n các d ch v mang tính t ng tác h n nh đi n tho i h i ngh truy n
hình, h c t p t xa, xem truy n hình theo yêu c u, internet, …
Nh v y m ng truy nh p đã tr nên đa d ng t b ng h p nh truy nh p
quay s theo ki u truy n th ng và ISDN cho đ n b ng r ng nh x.DSL, HFC và
Cable modems, PLC, cáp quang, h th ng thông tin v tinh, …
Trang 11S i
M ng vi n thông hi n nay đ c phát tri n theo h ng hoàn toàn s hóa đa ph ng ti n và internet i u này làm cho vi c tìm ki m ph ng án gi i quy t truy nh p b ng r ng có giá thành
th p, ch t l ng cao đã tr nên r t c p thi t
Cùng v i s phát tri n c a xã h i thông tin, nhu c u s d ng d ch v vi n thông ngày càng
t ng, t d ch v đi n tho i đ n d ch v s li u, hình nh, đa ph ng ti n Vi c tích h p các d ch
v này vào cùng m t m ng sao cho m ng vi n thông tr nên đ n gi n h n đang tr thành v n đ nóng b ng c a ngành vi n thông qu c t
p
M ng truy nh p v trí cu i c a m ng vi n thông, tr c ti p đ u n i v i thuê bao, bao g m
t t c các thi t b và đ ng dây đ c l p đ t gi a tr m chuy n m ch n i h t v i thi t b đ u cu i
c a thuê bao Có th hi u khái ni m v m ng truy nh p theo các n i dung sau đây:
M ng truy nh p (AN) là ph n m ng gi a SNI và UNI, có nhi m v truy n t i các tín
hi u đ n thuê bao
Mô hình tham chi u v t lý c a m ng truy nh p đ c mô t qua hình sau:
Ph m vi c a m ng truy nh p đ c chia ra thành ba ph n: SNI n i đ n nút d ch v ; UNI n i
đ n thuê bao; và Q3 n i đ n TMN
C n c vào ph m vi c a m ng truy nh p mà m ng này có các đ c đi m nh sau:
¬ Th c hi n ch c n ng ghép kênh, n i chéo, và truy n d n M ng truy nh p không th c hi n
ch c n ng chuy n m ch
¬ Cung c p đa d ch v : chuy n m ch, s li u, hình nh, thuê kênh,
¬ ng kính m ng t ng đ i nh : trong n i thành kho ng vài km, ngo i thành kho ng t vài km đ n h n 10 km
¬ Giá thành đ u t m ng ph thu c vào thuê bao: b i vì thuê bao g n nút d ch v c n ít cáp truy n d n h n so v i thuê bao xa nút d ch v S chênh l ch giá thành đ u t có th lên đ n 10 l n
Trang 12¬ Thi công đ ng dây khó kh n: Vi c xây d ng m ng cáp n i h t là ph c t p, nh t là trong khu v c n i thành C n ph i quan tâm đ n nhi u v n đ : m quan, các công trình khác
t và linh ki n quang theo nhi t đ tuân theo hàm m , do đó tính n ng các linh ki n trong thi t b m ng truy nh p x u đi nhanh g p 10 l n thi t b thông th ng
Có th đ a ra vài con s trong quá kh đ th y s quan tâm trong vi c phát tri n m ng truy
nh p: Hãng Bell c a M và nhi u công ty khác đã đ u t 50-60 t USD đ đ i m i m ch vòng thuê bao cho h n 10 tri u thuê bao Công ty Future Vision xây d ng t i bang New Jersey m t
m ng bao g m MPEG-2, ATM, PON và trong tháng 8 n m 1995 đã hoàn thành giai đo n 1 th nghi m 200 h gia đình Nh t B n vào đ u n m 1995 đã đ u t 20 t USD đ xây d ng toàn di n
m ng truy nh p, đ n n m 2000 đã có 10% khu v c th c hi n cáp quang đ n tòa nhà, đ n n m
2015 s th c hi n cáp quang đ n h gia đình T i Anh, c, Trung Qu c c ng có s đ u t đáng
k cho m ng truy nh p
áp ng nhu c u ngày càng cao c a ng i s d ng, thì vi c đ u t m ng truy nh p c a các
n c nói chung và Vi t Nam nói riêng c ng theo các đ nh h ng sau đây:
¬ B ng r ng hóa m ng truy nh p
¬ Cáp quang hóa m ng truy nh p
¬ i m i công ngh cáp đ ng
¬ M ng cáp quang th đ ng l y công ngh ATM làm c s
¬ Truy nh p vô tuy n b ng r ng
¬ Công ngh truy nh p SDH
¬ Công ngh SDV d a trên FITL và ATM
Sau đây là m t s lo i truy nh p đ c phân lo i d a trên b ng thông
ây là m t lo i truy nh p b ng h p d a trên
ph ng th c quay s thông qua modem N u áp d ng trên đ ng dây thuê bao truy n th ng thì modem ch đ t đ c t c đ t i đa 56 Kbps N u áp d ng trên đ ng dây thuê ISDN-BA,
có 2 kênh B v i m i kênh b ng 64 Kbps và m t kênh D b ng 16 Kbps nên còn g i là truy
nh p 2B+D
Trang 13: V i cùng đôi dây đi n tho i truy n th ng có th đ c dùng đ truy n d li u t c đ cao, nh minh h a trong hình 1.2 Có m t vài công ngh cho DSL, khi mà
ng i dùng có nhu c u t c đ đ ng xu ng cao h n t c đ đ ng lên thì có hai lo i DSL b t đ i
x ng : DSL và VDSL Tùy thu c vào chi u dài m ch vòng, các h th ng DSL có th đ t đ n t c
đ t 128Kbps đ n 52Mbps
: Cable Modem là m t lo i modem cung c p truy nh p d li u đ c truy n trên h
th ng truy n hình cáp Cable modem ch y u đ c dùng phân ph i truy nh p internet b ng r ng
B ng thông c a d ch v cable Modem th ng m i thông th ng trong kho ng t 3 Mbps đ n 30 Mbps ho c l n h n
: i u mong mu n c a các công ty vi n thông là đ a cáp quang đ n t n nhà c a ng i
s d ng V i SONET đi m n i đi m và các vòng ring, cáp quang s bao ph các khu dân c , công s đ có th ph c v đi n tho i, d li u, h i ngh truy n hình, và các d ch v khác trong hi n
t i, và c ng d dàng nâng c p khi có yêu c u b ng thông l n h n trong t ng lai V i công ngh APON nh mô t trong hình 1.4, s đáp ng yêu c u đ t ra c ng nh v n đ v chi phí xây d ng
m ng C u trúc m ng GPON có b ng thông 1,244 Gbps cho đ ng lên và 2,488 Gbps cho đ ng
xu ng
: Truy nh p ADSL
: HFC v i cable Modems
Trang 14Các h th ng v tinh có qu đ o th p nh Teledesic và Bridge có th t i hàng ch c Mbps đ n đ u cu i ng i s d ng, còn h th ng LMDS b ng thông đ t đ n 1 Gbps t n s
28 GHz
đi n: ng dây đi n là m t môi tr ng có nhi u nghiêm tr ng, nh ng
nó có kh n ng truy n các d ch v vi n thông có t c đ bit cao Chúng đ c n i v i đ ng dây
đi n trong nhà đ ki n trúc nên m t m ng truy n d n hoàn ch nh Các thi t b đ u cu i đ c k t
n i vào c m đi n trong nhà đ có th truy nh p đ n m ng b ng r ng Ki n trúc này k t h p m t cách hài hòa v i các h th ng t đ ng hóa trong nhà, cho phép đi u khi n t xa các thi t b đ t t i nhà thông qua internet
UNI là m t đi m phân đ nh ranh gi i gi a nhà cung c p d ch v và thuê bao Ranh gi i này thi t l p nên giao di n k thu t và phân ph i các ho t đ ng t ng ng UNI có hai lo i: đ c l p và dùng chung UNI dùng chung là ch m t UNI có th đ m nhi m nhi u nút d ch v , m i truy nh p logic thông qua SNI khác nhau n i v i nút d ch v khác nhau Ví d , trong metro ethernet network, UNI là m t liên k t ethernet hai chi u (bidirectional ethernet link)
Là giao di n phía d ch v c a m ng truy nh p SNI ch y u g m giao di n t ng t (giao
di n Z) và giao di n s (giao di n V) thích ng v i nhi u môi tr ng truy n d n trong m ng truy nh p, ph i h p v i nhi u lo i truy nh p và nhi u lo i d ch v truy nh p, giao di n V đã phát tri n thành giao di n V1 đ n giao di n V5 Giao di n V5 là m t lo i giao di n thuê bao s tiêu chu n qu c t c a t ng đài chuy n m ch s n i h t, nó có th đ ng th i h tr nhi u d ch v truy
nh p thuê bao, có th chia thành giao di n V5.1 và V5.2
S
Trong m ng PSTN truy n th ng, máy đi n tho i đ c c p ngu n t t ng đài Ngu n cung
c p là m t chi u (dc) trên cùng đôi dây đ ng truy n t i tín hi u tho i Các đ u cu i thông th ng
: M ng APON
Trang 15V n đ quan tr ng trong m ng PSTN là dù ngu n đi n l i b s c thì m ng c ng ph i
ho t đ ng ti p t c Các d ch v trong m ng PSTN đ c thi t k đ ho t đ ng không ph thu c vào ngu n đi n l i c a đ a ph ng C ng chính vì t ng đài c p ngu n cho đ u cu i, nên ph m vi
ph c v c a t ng đài b h n ch , n u s d ng cáp có đ ng kính l n thì kh n ng đ u cu i kéo xa
h n, tuy nhiên n u dùng c dây l n thì chi phí cao, n ng, chi m nhi u không gian h n
Nh v y trong m ng PSTN truy n th ng, kho ng cách t t ng đài đ n máy đ u cu i b gi i
h n m t cách t nhiên sao cho phù h p kh n ng truy n d n ngu n đ n đ u cu i Tuy nhiên trong các công ngh m i, gi i h n này không còn là t nhiên, b i vì kho ng cách t t ng đài đ n đ u
cu i ch ph thu c vào vi c tín hi u có truy n đ n đ c đ u cu i hay không, ch không ph thu c vào vi c c p ngu n Do đó s cân b ng gi a v n đ c p ngu n và vùng ph c v không còn n a
M t trong nh ng thách th c đ i v i s cân b ng trong ph ng án truy n th ng dành cho
đi n tho i là vi c t n d ng h t ti m n ng truy n t i thông tin c a nh ng đôi dây đ ng hi n có
Nh ng c g ng tri n khai ý đ này hi n nay th hi n rõ ràng nh t s phát tri n các h th ng HDSL và ADSL, nh ng thách th c ban đ u l i đ n t công ngh l i dây
Khi t t c nh ng đôi dây d tr trên đ ng cáp hi n có đã đ c s d ng h t, thì vi c l p đ t
m t cáp đ ng m i s là t n kém Th m chí còn có th t n kém h n, n u ph i th c hi n vi c này đ đáp ng m t nhu c u v d ch v đ t xu t
Các h th ng l i dây và các h th ng ghép kênh, c t p trung và phân tán, đ u đã đ c phát minh ra đ t n d ng nh ng dung l ng truy n t i thông tin ch a đ c s d ng c a các đôi dây
đ ng Các h th ng l i dây c n c p ngu n cho các thi t b đi n t t i đ u xa c a đôi dây đ ng May thay, có th t n d ng tính ch t d n c m c a nhu c u v ngu n là ch c ch n n m trong kh
n ng c a nó, vì th i gian đ ng truy n không ho t đ ng th ng nhi u h n là ho t đ ng M t accu
có th n p l i đ c có th dùng đ bù ngu n c p t t ng đài khi đ ng truy n ho t đ ng
Trong th c t , vi c tri n khai m t accu n p l i đ c theo cách nh v y t o ra nhi u v n đ ,
b i vì khi s d ng đ ng truy n c ng đ cao, m t khách hàng th ng m i có th làm phóng
h t đi n c a accu m t m c đ nào đó, đi u này có th đ c bù đ p n u vi c l p đ t đ c th c
hi n theo yêu c u c th , sao cho k t cu i s d ng c ng đ cao nh t đ c c p ngu n bình
t
: S d ng m t accu n p l i đ c đ
bù s tiêu hao ngu n
Trang 16k t cu i đó Ngoài ra, th i gian s d ng c a m t accu n p l i đ c là có h n, k c trong đi u ki n môi tr ng t t t i nhà riêng c a thuê bao, d n đ n nh ng chi phí b o d ng l n c bi t, n u không có s c nh báo v s ng ng ho t đ ng c a m t accu s phát sinh vi c b o d ng ngoài k
ho ch khi accu g p s c
áng ti c, không th s d ng m t accu đ đ m (bù) s tiêu th ngu n cho nh ng h th ng
l i dây r t tiêu hao ngu n, các h th ng HDSL và ADSL dung l ng cao h n ó là vì ngu n trung bình cho nh ng h th ng này th ng v t quá kh n ng có th đ c cung c p trên các đôi dây đ ng V n đ này không l n nh v i các h th ng vô tuy n và s i quang, b i vì vi c truy n
d n đ ngu n t i các k t cu i xa b ng vô tuy n ho c s i quang là không kh thi Dù v y, các h
th ng dây đ ng s d ng m t accu đ bù s tiêu th ngu n c a các k t cu i xa, có th không có
u đi m l n so v i các h th ng vô tuy n và s i quang b i chi phí b o d ng và thay th accu
xa
Tho t nhìn thì vô tuy n d ng nh là ph ng ti n kém nh t cho vi c c p ngu n, vì không
th chuy n đi đ c m t l ng ngu n đi n l n d c m t tuy n vô tuy n Trái l i, các s i quang có
th truy n đ c m t l ng n ng l ng có ích, và ng i ta đã cho r ng nó có th đ đ c p ngu n cho m t máy đ u cu i đ c bi t công su t th p Ng i ta c ng cho r ng các tuy n cáp quang/dây
đ ng có th đ c s d ng đ chuy n đi c thông tin và ngu n Nh ng không may, trong nh ng khái ni m này đã có m t s sai l m M c dù m t l ng ngu n nh t đ nh có th đ c chuy n đi trên m t s i quang, nh ng hi u su t bi n đ i sang công su t đi n th p làm cho công su t phát c n thi t ph i r t cao, mà đi u này có th làm nguy hi m cho các ho t đ ng b o d ng Ngoài ra, c ng
có th c n t i m t accu đ m, nh đó có th gi m đ c công su t quang t c c đ nh xu ng g n h n giá tr trung bình, đi u này l i gây ra v n đ v b o d ng accu H n n a, n u nh ng u đi m v chi phí c a vi c chia tách th đ ng đ c t ng lên, thì công su t phát quang s c n đ c t ng lên
v t qua giá tr yêu c u cho ho t đ ng đi m n i đi m, do các b chia quang gây ra vi c gi m công
su t thu Khái ni m v m t cáp lai c ng là sai l ch, b i vì các h th ng dây đ ng th m chí không
th c p đ ngu n t ng x ng v i dung l ng truy n t i thông tin c a chính chúng, m t dung
l ng kém xa dung l ng truy n t i thông tin c a m t s i quang liên đ i
Có m t ng d ng c a vi c dùng s i quang đ c p ngu n, nh ng ng d ng này l i có tính mâu thu n Gi i h n trên đ i v i t c đ d li u c a các h th ng s i quang có th t ng n u s
d ng các b khu ch đ i quang đ khu ch đ i tín hi u quang Các b khu ch đ i này có th đ c
c p ngu n r t hi u qu b ng s i quang, b i vì yêu c u ch y u c a chúng là ngu n quang, ch không ph i ngu n đi n ây là s mâu thu n, b i vì vi c s d ng phù h p nh t c a ngu n quang
là làm t ng dung l ng truy n t i thông tin c a các h th ng s i quang, và vì th làm tr m tr ng
h n v n đ c p ngu n cho các k t cu i xa, b i vì nh ng k t cu i xa đó c n nhi u ngu n h n,
do dung l ng c a h th ng đã t ng lên
D
N u ngu n đi n n i b trong m t t ng đài b s c , thì ngu n kh n c p th ng đ c cung
c p b ng m t máy phát đi n d phòng Nh ng máy phát đi n này luôn có m t s n sàng và có th
đ c b o d ng trong m t môi tr ng t t, th ng v i s có m t c a các nhân viên b o d ng Các máy phát đi n công su t l n có th t o ra nhi u n ng l ng h n so v i nh ng accu n p l i
đ c
Trang 17Trên th c t th ng không s d ng các máy phát đi n t i nh ng đ u xa c a các m ng truy
nh p, dù là nh ng máy phát đi n có công su t nh , b i nh ng khó kh n c a vi c thông gió và b o
d ng Thông gió có th là m t v n đ , b i vì đ u xa đó có th đ t trong m t không gian kín,
ch ng h n m t h p ng m B o d ng c ng là m t v n đ b i vì c n ph i g i m t k thu t viên
b o d ng t i các v trí xa đã b s c v ngu n
B i v y nh ng accu n p l i đ c là gi i pháp hi n nhiên đ i v i v n đ ngu n d phòng t i các đ u xa c a m t m ng truy nh p Nh ng accu này có th đ m b o luôn đ c n p đ y trong khi
ho t đ ng bình th ng, và đ c s d ng đ c p ngu n cho m i đ u xa c a m t m ng truy nh p
n u ngu n c p đi n chính b s c Nh ng accu không n p l i đ c có th đ c s d ng làm gi i pháp thay th cho các accu n p l i đ c cho ho t đ ng m t l n Gi ng nh các máy phát đi n d phòng, đ i v i các accu không n p l i đ c, c n có m t nhân viên k thu t đ n đ thay các accu
đó sau khi chúng đã đ c s d ng h t đi n Các accu không n p l i đ c c ng có m t tu i th h n
ch và vì v y s c n đ c thay th khi chúng quá h n s d ng, cho dù chúng v n ch a đ c s
d ng Các accu n p l i đ c đ c a chu ng b i vì chúng có chi phí b o d ng th p h n, do chúng không c n ph i thay th sau khi s d ng
Tuy nhiên, có m t s v n đ làm cho vi c s d ng các accu n p l i đ c kém h p d n đi
Có l v n đ rõ nh t v m t v t lý là kích th c c a nh ng accu này Nh ng tham s xác đ nh kích th c c a nh ng accu này là các yêu c u v ngu n c a các đ u xa và kho ng th i gian mà ngu n đi n đó ph i cung c p đ c, cùng v i c ng đ ngu n, là tham s xác đ nh m c đ hi u
qu mà các accu đó tích tr ngu n
Còn có nh ng tr ng i v m t môi tr ng đ i v i vi c s d ng các accu n p l i đ c
Nh ng tr ng i này có th tr nên rõ r t h n theo th i gian do s nh n th c ngày càng t ng v các
v n đ môi tr ng Nh ng accu axit chì, nh lo i s d ng trong các xe h i, là lo i accu n p l i
đ c ph bi n nh t Chì trong các accu này gây ra ô nhi m cho môi tr ng, và có m t yêu c u là
nh ng accu c ph i đ c thu h i và h y b m t cách an toàn
Trong vi n thông, m ch vòng n i b (local loop) là m t m ch dây k t n i t thi t b tài s n khách hàng đ n biên c a nhà cung c p d ch v vi n thông Trong m ng PSTN, m ch vòng n i b
là m ch dây cáp k t n i thi t b đ u cu i đ n t ng đài n i h t M ch vòng n i b h tr các ng
d ng truy n thông s li u, ho c k t h p truy n ti ng nói và s li u nh trong DSL
Các k t n i m ch vòng n i b có th đ c s d ng trong các công ngh : Tín hi u tho i
t ng t và báo hi u trong POTS, ISDN, DSL
Các k t n i m ch vòng n i b còn hi n di n trong các công ngh : PLC : Electric local loop, thông tin v tinh: Satellite local loop, Cablemodem: Cable local loop, và LMDS-WiMAX-GPRS: Wireless local loop
¬ Lo i đ n gi n nh t c a m ch vòng n i b có kho ng cách t 2 Km đ n 4 Km v i c dây 0,4 mm ho c 0,5 mm, s d ng cáp đ ng xo n đôi
Trang 18¬ Lo i có áp d ng c dây khác nhau, trong đó kho ng cách đ t đ n 2,5 Km dùng dây 0,4 mm, ti p theo 1,5 Km dùng dây 0,5 mm Kho ng cách dùng dây 0,4 mm có th thay
Công trình ngo i vi có th phân lo i theo ki u m ng, l p đ t, và h th ng truy n d n
Phân lo i theo ki u m ng có các lo i công trình sau đây:
: là công trình nh đó thuê bao, ph ng ti n đi n tho i công c ng,
và thi t b PBX đ c k t n i v i thi t b c a t ng đài trung tâm Cáp dùng cho đ ng dây thuê bao đ c g i là cáp thuê bao và đ c phân thành cáp feeder và cáp phân ph i Cáp feeder là ph n cáp thuê bao đi t t ng đài đ n đi m n i chéo CCP
: là công trình k t n i các t ng đài trung tâm v i nhau
: là công trình k t n i các t ng đài trung tâm đ ng dài v i nhau Thông th ng, các lo i cáp đ ng tr c, cáp quang, vô tuy n đ c s d ng làm k t n i
Phân lo i theo l p đ t, có các công trình nh sau:
: M c dù đ ng dây truy n d n trên không có nh ng
h n ch c b n do b nh h ng c a môi tr ng t nhiên và nhân t o, nó v n đ c s d ng khá
r ng rãi, đ c bi t là đ ng dây thuê bao S d nh v y là vì các công trình ngo i vi trên không thông th ng r t kinh t so v i các công trình ng m
Trang 19: Thông th ng, khi cáp ng m đ c chôn sâu d i lòng đ t trên 1 mét thì ch ng đ c nh ng s phá ho i c a thiên nhiên và nhân t o Tuy nhiên, chi phí xây d ng
đ t h n chi phí công trình trên cao ng truy n d n ng m th ng đ c s d ng cho cáp đ ng dài, cáp trung k và cáp feeder dùng cho thuê bao Chúng đ c chôn tr c ti p hay đ t trong ng
ng m d i lòng đ t Công trình ng m làm đ p c nh quan đô th và không chi m dùng không gian bên trên, nên g n đây có xu h ng ng m hóa các công trình ngo i vi cáp
c: Các dây cáp đ c đ t d i đáy h , sông, g i là cáp d i n c Cáp đ t d i đáy bi n g i là cáp bi n Cáp d i n c và cáp bi n có l p v b c đ c bi t đ ch ng
l i các tác nhân gây nguy h i cho cáp nh : th m n c, n mòn, l c nén,
Phân lo i theo h th ng truy n d n, có các công trình nh : truy n d n h u tuy n, vô tuy n,
và truy n d n quang
Công trình ngo i vi ph i có nh ng tính ch t đi n t t đ truy n các tín hi u thông tin Nó
ph i v ng ch c d i nh ng đi u ki n h y ho i khác nhau c a th i ti t, đ a hình, và nhân t o Sau đây là các yêu c u v đi n và c đ i v i công trình ngo i vi
- Không đ ng đ n các đ ng sá, giao thông và các k t c u do ng i khác qu n lý đi u hành
i: Vùng đ n v là vùng có tuy n cáp d toán nhu c u trong
10 n m cho đ ng dây chính phân ph i c đ nh, có cân nh c đ n thay đ i đ ng sá, nhà c a,
Trang 20M t vùng đ n v đ c phân chia thành các vùng phân ph i, trong m i vùng phân ph i có m t
đ ng dây chính và các tuy n nhánh liên quan đ c ho ch đ nh đ phân ph i Các vùng phân
ph i đ c thi t l p sao cho s phân ph i đ c kinh t nh t có cân nh c đ n các đ ng dây hi n
h u và các đi u ki n đ ng sá
D u: Khi l p d báo nhu c u c n l u ý đ n các đi m sau đây:
- Nhu c u đ i v i các đ ng dây cho thuê và các d ch v phi tho i có th khác v i nhu c u
đ c d báo trong các khu trung tâm c a thành ph l n
- S thu th p thông tin ch a đ y đ t các t ng đài đi n tho i t i th i đi m d báo nhu c u và
vi c thi t k đ ng dây thuê bao có th d n t i các d đoán không chính xác v nh ng s thay đ i trong nh ng đi u ki n t ng lai c a vùng này
- Ngay c trong các vùng mà t i đó các c t đi n tho i đã đ c phân b m t cách đ ng nh t, nhu c u cho m i c t th c t có th thay đ i do s khác nhau di n tích đ t đai cho m i ngôi nhà
- Kh o sát các đi u ki n th c t : đây là m t chu i công vi c đ ki m tra xem nhu c u hi n t i
đ i v i toàn b vùng ph c v c a m t t ng đài đ c phân ph i nh th nào trên các vùng phân ph i c đ nh liên quan đ d báo nhu c u cho t ng lai Tóm t t các b c kh o sát
- ng kính ph i th a mãn suy hao đ ng dây, đi n tr dc, và ch t l ng truy n d n đã ghi
rõ do t ng đài qui đ nh Các giá tr t ng ng c a ph n cáp ng m d i đ t ph i đ c tr đi
chu n hóa v i m t đ ng kính dây cáp
đ h tr cho thuê bao xa nh t trong
Trang 21m i khu v c Cáp đ c tiêu chu n hóa
trong m i vùng phân ph i c đ nh theo
đ ng kính dây d n nh m h tr thuê
bao xa nh t trong vùng
Các vùng ngo i ô
và trung tâm thành ph xen
l p đ t kh i
l ng l n)
: Cáp treo có nhi u lo i khác nhau nh : AP (các lo i SS và round),
CCP-CS, CCP-HS, CCP-ES B ng sau đây trình bày các tiêu chu n có th áp d ng cho nh ng lo i cáp này
Cáp CCP-AP (1) Lo i SS: t t c các khu v c tr khu v c dành cho cáp CCP-CS, CCP-HS và
CCP-EC
(2) Lo i round: các lo i 0,4-400; 0,65-200; 0,9-100
Cáp CCP-CS Nh ng khu v c d b h h ng do chim, côn trùng, đ ng v t, s n b n,
Cáp CCP-HS Nh ng khu v c d b h h ng do chim, côn trùng, đ ng v t, s n b n,
Cáp CCP-ES Nh ng khu v c c n có các bi n pháp ch ng l i hi n t ng can nhi u do c m ng
t: L a ch n lo i c t c n xem xét đ n y u t ti t ki m, kh n ng làm vi c, và các yêu c u xã h i Tuy nhiên khi áp d ng lo i nào thì nó c ng c n đ c xác đ nh theo các yêu c u sau đây:
- Ph i dùng các c t thép n u d ki n ph i thay th trong t ng lai g n do ph i di chuy n ho c
vì b t k lý do nào khác
- N u đã qui đ nh trong các cu c th ng l ng v i nh ng ng i ngoài cu c (các khu đ t t nhân, đ ng sá ho c c dân đ a ph ng) thì các lo i c t quy đ nh ph i đ c s d ng
- Các c t đôi ngo i tr các c t có n p, ch đ c dùng v i các c t h p quy cách
- Các c t kinh t nh t ph i đ c dùng trong các tr ng h p trên
t: Vi c s d ng riêng đ a đi m đ l p đ t c t đã tr nên r t khó kh n do: giá đ t
t ng, quy n l i c a c dân đ a ph ng V trí d ng c t có nh h ng r t l n đ n kh n ng thi công
và an toàn cho vi c xây d ng và b o d ng c t ôi khi chúng có th gây phi n hà cho c dân đ a
ph ng Do v y, các v trí ph i đ c l a ch n c n th n, có l u ý đ n các đi m sau đây:
- N u c t c n ph i xây d ng trên đ ng, ph i đi u tra xem li u b r ng đ ng có đ c d
ki n m r ng hay không N u s m r ng nh v y đã đ c quy ho ch thì ki m tra xem đã
đ c bao lâu r i
Trang 22- N u c t c n đ c xây d ng t i nhà riêng c a c dân, thì b trí v trí c t trên vành đai c a nhà riêng đó sau khi ki m tra xem ch nhà có k ho ch m r ng ho c xây l i nhà, …
- Trong các khu v c có tuy t hay nhi t đ th p c n chú ý đ n các y u t do tuy t và nhi t đ
th p gây h h ng c t
Trong tr ng h p s d ng chung c t v i đ ng dây đi n l c nó cho phép gi m đáng k chi phí l p đ t và b o d ng c t, s d ng hi u qu đ ng sá, gi m thi u các nh h ng c a c t đ n giao thông và c i thi n m quan đô th Vi c s d ng chung này còn có ý ngh a nh ng con
đ ng h p, n i mà chính quy n đ a ph ng, b ph n qu n lý đ ng sá mu n c i thi n tình hình các c t chi m c c hai bên đ ng làm tr ng i giao thông
Các ph ng ti n đ ng dây thuê bao ph i n i m t cách hi u qu các thuê bao phân tán trên
kh p m t vùng nào đó t i m t t ng đài đi n tho i đ t t i trung tâm, nó không gi ng nh các
đ ng trung k n i hai đi m v i nhau Vì v y, các ph ng ti n đ ng dây thuê bao nói chung có hai c u hình: m ng đ ng tr c g n t ng đài đi n tho i đ c g i là h th ng đ ng dây feeder, và
m ng nhánh g n các thuê bao g i là h th ng phân ph i
M i h th ng s d ng m t ph ng pháp phân ph i cáp sao cho phù h p v i tính n ng c a
nó i v i h th ng đ ng dây feeder s d ng ph ng pháp phân ph i FD thay cho ph ng pháp phân ph i feeder c đi n i v i h th ng phân ph i thì dùng ph ng pháp phân ph i t do
đi n:
Ph ng pháp này có m t s đ c đi m nh sau:
- M t s vùng phân ph i c đ nh lân c n nhau (trong vòng 2,5 Km) t o thành m t vùng
đ ng dây chung đ c coi nh m t đ n v
- M t đ ng dây chung k t n i 200 đôi đ c l p đ t đ dùng chung gi a các vùng phân ph i
c đ nh trong ph m vi m t vùng đ ng dây chung
- M t đ ng dây d phòng chung 100 đôi, thêm vào đ ng dây chung đ c dành riêng cho
Trang 23- M t t cáp đ c đ t t i đi m feeder đ hình thành nên m t nhóm đ ng dây hoàn ch nh t o nên t cáp feeder và cáp phân ph i đ ng n ch n s gia t ng c a suy hao chèn vào (insertion loss) trong các đ ng dây chung đa k t n i
Ph ng pháp này có m t s đ c đi m nh sau:
- M t dung l ng ph đ c b sung đ x lý bi n đ ng nhu c u d a trên c s nhu c u t ng
tr ng trong 2 n m (tr c đây là 5 n m), m t kho ng th i gian trung bình k t khi l p k
ho ch đ n khi b t đ u các d ch v
- Các s i cáp đ c chia s m t cách linh ho t gi a các vùng phân ph i chung thông qua phân
ph i liên k t bao g m các dây ph , và dây ph không ph i là dây đa k t n i
Theo quy t c chung, các t FD đ c trang b đ y đ các giao di n gi a m ng cáp feeder và cáp phân ph i đ c đ t t i các đi m feeder đ c i thi n kh n ng thi công cho phân chia dây cáp
và ho t đ ng b o d ng
S l ng cáp quy ho ch cho m i đ ng kính dây =
max
15 15N
nn
∂
Δ+
Trong đó : n15 s l ng các chùm cáp c n cho nhu c u trong th i gian 15 n m
Ấn15 s l ng các chùm cáp t ng ng v i các thay đ i nhu c u có đ c t s gia t ng nhu c u trong 15 n m
liên k t
Trang 24Các d ch v vi n thông lúc đ u phát tri n ch m tr là do ngh r ng chúng ph i đ c đi u khi n t p trung b i các nhà khai thác vi n thông Nhi u d ch v vi n thông tiên ti n ban đ u d
đ nh đ c cung c p b i nhà khai thác vi n thông thông qua các t ng đài s thì nay đ c cung c p
b i chính các máy đi n tho i
M c dù kh i đ u có ch m tr , nh ng s phát tri n c a d ch v vi n thông đã rõ ràng D ch
v ph bi n nh t cho khu v c dân c r t có th là gi i trí video, v i nh ng h ng d n ch ng trình có tính t ng tác và s l a ch n theo nhu c u t nh ng th vi n giàu ch ng trình D ch v nhu c u mua s m t i nhà và các d ch v tài chính c ng đã hình thành
S phát tri n d ch v vi n thông có ý ngh a xã h i nh t có th là giao ti p t xa, đi u khi n
t xa, đó là d ch v cho phép con ng i làm vi c t i nhà, và internet - đó là d ch v cho phép con
ng i truy nh p thông tin b t c đâu trên toàn c u Truy n thông đ n gi n trên toàn c u có th
đ c ph c v t t h n b ng th đi n t ây là m t d ch v nhanh, đ n gi n không c n th i gian
th c
D ng nh s không th a mãn đang ngày càng t ng đ i v i các d ch v đ c cung c p b i truy n hình CATV S ph bi n c a vi c thuê video cho th y hai đi u là khách hàng (thuê bao) r t thích thú có nhi u d ch v và đ c đi u khi n m nh thông qua vi c s p l ch c a h h n là đ c h
tr b i phía truy n hình cáp Các d ch v video trong t ng lai không ch c d a trên ki u phát
qu ng bá trên đ t li n thông th ng, vì ph vô tuy n s n có là h n ch và có th tìm cách s d ng
t t h n ngu n tài nguyên h n ch này T ng lai c a video d ng nh là cùng v i các h th ng v tinh ho c v i các m ng truy nh p có m t c s h t ng c đ nh, h n là truy n hình qu ng bá thông
th ng ho c ki u phân ph i b ng cáp không t ng tác thông th ng
VoD th c t là m t d ch v thuê video đi n t , nh ng có nh ng u đi m là đ a ra yêu c u ngay trên màn hình, có ngay t c thì, đi u khi n gi ng nh các đ u video (VCR), không có nh ng khó kh n do nh ng b phim n i ti ng đ u đang đ c cho m n đ chi u Vi c s d ng các tiêu chu n nén MPEG và truy n d n ADSL cho phép cung c p các video ch t l ng VCR trên h u h t các đôi dây đ ng hi n có D ch v ch t l ng cao h n có th đ c cung c p trên nh ng đ ng
ng n h n ho c tuy n truy n d n đ c b tr b ng các nút tích c c Vi c s d ng các đôi dây đ ng cho VoD có th là m t chi n l c m đ u hi u qu , vì nó s d ng c s h t ng đang có Nh ng
nó ch a ch c là m t gi i pháp lâu dài b i vì nó không cung c p đ c ch t l ng truy n d n t t trên t t c các đ ng truy n n u không có các nút tích c c xa, mà nh ng nút này s gây t n kém chi phí b o d ng
VoD có th bao g m các ng d ng nh sau:
: đây là m t d ch v VoD đ u tiên, cho phép m t thuê bao nhà riêng yêu c u b t k b phim nào t th vi n l u tr phim r ng l n D ch v này t ng t nh vi c
ch n ra m t b phim t b l u tr video o, không có s khó kh n nh đ i v i b l u tr video
th t, thuê m n m t b phim và r i tr l i b ng VHF ho c đ a DVD vào m t ngày khác
: là m t lo i thuê bao có k h n c a VoD, cho phép khách hàng xem đ c t t c n i dung ch ng trình trên m t kênh có phí thông qua l ch ch ng trình c a khách hàng Ví d , toàn b n i dung ch ng trình c a kênh HBO trong tháng 10 đ c l u tr trên các đ a VoD V i m t ít c c phí hàng tháng c ng thêm, các khách hàng HBO có th l a ch n
Trang 25m t d ch v nâng cao (HBO SVoD) cho phép xem b t k ch ng trình nào c a HBO trong tháng
đó D ch v này cho phép th ng th c theo ch ng trình s p x p c a riêng khách hàng
: PVR đang d n tr thành ph bi n đ ghi hình các
ch ng trình bi u di n trên tivi và cho phép xem l i trong th i gian sau đó M t PVR tích h p v i
m t đ a c ng trong m t STB (Set Top Box) đ ghi các ch ng trình d ng nén tín hi u s đ r i xem l i sau đó
V c u trúc VoD bao g m ba d ng c u trúc:
Trang 26ATM đã đ c m t s ng i đ x ng là h t ng c b n cho VoD b i tính linh ho t c a nó ATM có th đ c mô t nh là công ngh có kh n ng cung c p các d ch v trong t ng lai, b i
vì ATM không h n ch b ng thông M t khác, nó đ c xem nh là m t gi i pháp ch p nh n tính không ch c ch n v b n ch t c a m t d ch v VoD, vì chi phí c a vi c s d ng ATM có th đ c
lo i b n u b n ch t c a d ch v này rõ ràng Ng i l c quan có th xem vi c s d ng ATM là
vi c làm đ y c m h ng Còn ng i bi quan có th so sánh nó v i vi c m t ng i s p ch t đu i v
ph i c c
M t trong nh ng u đi m c a ATM là nó cung c p m t t i mang chung đ c l p v i ph ng
ti n v t lý đ c s d ng trong m ng truy nh p i u này cho phép tách các d ch v ra t ph ng
ti n v t lý, cho phép thay đ i ph ng ti n v t lý mà không c n thay đ i ph ng ti n d ch v ATM có th cung c p giá tr gia t ng là nh nó có kh n ng cung c p m t c s h t ng chung cho
m t s d ch v khác nhau và làm đ n gi n s ti n tri n lên các d ch v b ng r ng t c đ cao h n
M t u đi m n a c a ATM là nó cho phép t i thi u ph n b ng thông mào đ u c n cho báo
hi u, vì không c n dành riêng m t kênh có dung l ng c đ nh cho báo hi u mà th ng là không
ho t đ ng i u này tr nên quan tr ng h n n u m t s l ng l n các d ch v t c đ bit th p c n
đ c h tr đ ng th i M t gi i pháp thông th ng h n đ k t h p các kênh báo hi u có th đ a vào m c đ t ng tác cao h n gi a các d ch v , n u nh ng yêu c u báo hi u c a m t trong s các
d ch v đó t ng đ t ng t Tuy nhiên ATM c ng có th ch u đ ng nh ng v n đ t ng tác, vì nó s
d ng ph ng th c ghép kênh th ng kê
Sau đây ta xem xét m t gi i pháp Video trên ATM SVCs c a Cisco MC3810:
Video trên ATM m r ng các kh n ng c a b t p trung truy nh p đa d ch v Cisco MC
3810 đ cung c p tính hi u qu v chi phí, n ng đ ng, và h tr d ch v h i ngh truy n hình m t cách linh ho t S d ng plug-in VDM đ cung c p m t giao di n quay s RS-366 đ n b H.323 video codec, Cisco MC3810 ti p nh n m t cách t đ ng các yêu c u quay s ra ngoài t h th ng video B codec k t n i đ n m t trong các c ng n i ti p c a Cisco MC3810 và c ng n i đ n c ng quay s c a Cisco MC3810
: M t ví d ng d ng video trên ATM
Trang 27Nh ng d ng ban đ u c a mua hàng t i nhà đ n gi n g m nh ng qu ng cáo qu ng bá k t
h p v i vi c đ t hàng b ng đi n tho i, th tín d ng và g i th , v i ph ng th c truy n thông thông th ng qua m ng truy n hình cáp
M t ph ng án hi u qu h n là t o ra nh ng ch ng trình qu ng cáo phù h p cho t ng đ i
t ng khách hàng i u này đ c th c hi n theo m t cách h n ch b ng vi c lên l ch qu ng cáo
đ phù h p v i n i dung ch ng trình i v i mua s m t i nhà tinh vi ph c t p h n, thì vi c phát
qu ng bá ho c phát trên di n h p nh ng ch ng trình qu ng cáo đ c thay b ng s truy nh p
t ng tác, ho c là thông qua s l a ch n các tài li u qu ng bá ho c là thông qua vi c xem l t
b ng video các c a hàng o
Ki u mua s m t i nhà này có th đ c đánh giá quá cao Nó có th hi u qu h n cho nh ng công ty đ t hàng b ng th hi n có đ g i đi các t p chí c a h d ng đ a CD
M c tính vi ph c t p ti p theo, và có l d ng kh thi đ u tiên c a mua s m t xa, lo i b
vi c phân phát b u ph m b u ki n Tuy nhiên vi c này s v n c n đ i v i hàng hóa v t lý, vì công ngh có kh n ng v n chuy n t xa nh ng hàng hóa này t i đích c a chúng v n ch a kh thi Vi c
lo i b phân phát b u ph m b u ki n tr nên kh thi trong nh ng tr ng h p nh t đ nh mà đó hàng hóa đ c phân phát ch a thông tin D ch v VoD là m t d ng thông tin đ c mua bán, m c
dù thông th ng nó không đ c coi là nh v y b i vì thông tin đó không đ c l u tr Âm nh c
c ng có th đ c phân phát theo cách này, và đ i v i âm nh c thì vi c l u tr đ nghe l i sau này
có th thích h p h n, vì âm nh c th ng đ c nghe l i th ng xuyên h n các ch ng trình video Tuy nhiên, trong c hai tr ng h p vi c truy n d li u đi đ l u tr và nghe ho c xem l i sau đó
th ng d h n là phát d li u đi đ hi n th ch đ th i gian th c, vì nh ng tr ng i v tr và
hi n t ng tr t s ít h n
Nh ng d ch v c b n đ c internet cung c p là th đi n t gi a nh ng ng i s d ng, truy
nh p t xa vào các máy tính khác, và truy n file đ n ho c t các máy ch c bi t, internet cho phép truy nh p đ th c hi n truy n thông toàn c u v i chi phí c a m t cu c g i đi n tho i n i h t
t i máy ch , và chi phí đó th m chí còn ít h n n u ng i s d ng đ c n i tr c ti p v i máy ch
Th đi n t c ng là d ch v đ c s d ng ph bi n r ng r i b i vì nó nhanh và cho phép truy n đi
v n b n ho c các tài li u đ c mã hóa phù h p gi a các máy tính khác nhau V i s phát tri n các
đ ng liên k t siêu v n b n và vi c t o ra World-Wide Web (www) và nh ng trình duy t tinh vi, làm cho internet tr nên d truy c p h n v i nh ng ng i bình th ng
S t ng tr ng c a l u l ng internet ph n nào là do nh ng ng i m i s d ng mu n khám phá internet, còn nh ng ng i đang s d ng có th thay đ i ph ng th c làm vi c nên s d ng nhi u h n Nh ng y u t này c ng có th đ c t ng lên b i tính d s d ng c a nh ng công c có tính thân thi n v i ng i dùng
H
H c t xa là m t thu t ng chung dùng đ ch vi c s d ng vi n thông cho giáo d c Nó
th ng có m t yêu c u truy n d n b t đ i x ng t ng t nh VoD, vì c n truy n nhi u thông tin
t i các ng i h c h n là nh ng thông tin nh n t h d ng đ n gi n nh t, h c t xa không c n
gì nhi u h n VoD v i m t n i dung có tính giáo d c M t d ng tinh vi ph c t p h n s cho phép truy n các bài gi ng ch đ th i gian th c đ n ng i h c và cung c p cho h kh n ng đ a ra
Trang 28nh ng câu h i thông qua đi n tho i h i ngh nh là h đang có m t trong cùng m t phòng h c Tùy thu c vào s tri n khai, có th t t h n n u các câu h i đ a ra đ c đánh vào máy h n là nói,
vì âm thanh h i ngh đ t ra nh ng khó kh n cho các m ng máy tính Truy n thông t ng tác đ c
vi t ra có thêm nh ng u đi m là d đi u khi n h n và t o ra nh ng b ng ghi đ xem l i sau này
B ng thông yêu c u cho m t bài gi ng ho c m t bài trình bày ít h n b ng thông yêu c u cho
m t d ch v VoD, vì thông tin đ c trình bày không thay đ i nhanh chóng M t quy t c đ i v i
ng i trình bày là cho phép 2 phút cho m i slide đ nói và ch ra nh ng khía c nh quan tr ng
b ng m t con tr B ng thông cho vi c này nh h n ít nh t hai l n so v i b ng thông cho video thông th ng Nh ng t c đ d li u đó có th d dàng cung c p đ c b ng m t tuy n truy n d n ISDN b ng h p Công ngh c b n đ truy n các bài gi ng cho m t ph m vi h p ng i s d ng đã
đ c th nghi m qua internet, và nh ng lo i modem tinh vi ph c t p h n s cho phép cung c p
h c t p t xa th m chí thông qua truy c p internet trên nh ng đ ng dây t ng t hi n có
Các d ch v c nh báo có th đ c đ c tr ng b i tính t ng t v i các d ch v kh n báo công an, c u h a và c p c u D ch v c nh báo phát hi n tr m khác v i nh ng d ch v c nh báo
c u h a và c p c u, vì nh ng tên tr m có th làm m t tác d ng c a c nh báo này Các tình hu ng
c u h a và c p c u không c g ng làm m t tác d ng c a d ch v h tr cho c nh báo M t d ch v
c nh báo ph i phát ra m t tín hi u c nh báo n u truy n thông b m t ho c b can nhi u, vì nó c n
ph i phát hi n s l c l i tìm ki m c a nh ng tên tr m i u này c ng h u ích cho c p c u và c u
h a, vì l a có th làm cho các thi t b truy n thông không ho t đ ng đ c, và s m t đ ng truy n thông có th gây nguy h i đ n sinh m ng c a con ng i trong tr ng h p c n có c p c u y
t
M t trong nh ng v n đ l n nh t đ i v i c p c u và c u h a là vi c x y ra nh ng c nh báo sai c bi t, m t s ng i s d ng c nh báo y t ch đ th chúng mà không chú ý đ n h u qu
x y ra i u này đ c ch n l i b ng m t th t c xác nh n ch c ch n Ví d , g i đi n cho ng i s
d ng đó đ kh ng đ nh r ng c nh báo là có th t Tuy nhiên, vi c xác nh n l i nh v y gây ra ch m
tr mà có th là m m m ng c a các tình hu ng c p c u và c u h a, c ng nh b ph n tác d ng
n u vi c ch m tr cho phép k đ t nh p b t gi ng i s d ng đó
Nh ng tên tr m c ng có th ch đ ng t o ra m t d ng c nh báo sai đ làm ch m tr thêm cho nh ng ng i có trách nhi m khi nh ng c nh báo th c x y ra Trong nh ng tình hu ng c c đoan, chúng th m chí có th t n công m ng truy n thông sao cho m c tiêu c th c a chúng không
b phát hi n tránh nh ng v n đ nêu trên ng i ta s d ng truy n thông vô tuy n có b o v
ch ng nhi u Các h th ng vô tuy n này thích h p cho các c nh báo y t di đ ng và d dàn ntong
Trang 29có th x lý đ n đ t hàng và sau đó đ t m t đ t các đ n đ t hàng v i kho c a ng i phân ph i chính, nh đó ng i bán l không gi m t kho hàng v t lý
Các d ch v vi n hành yêu c u cho các nhu c u thi t y u (gas, n c, đi n, và vi n thông)
c n đ c xem khác v i các s n ph m khác đ c bán cho khách hàng, vì chúng yêu c u b ng thông th p h n và h tr cho các ch c n ng khác nhau Ch c n ng hi n nhiên là đ c công-t t
xa, vì đi u này tránh đ c chi phí c nhân viên đ n t n n i đ làm vi c này Nó còn có th h tr
l p hóa đ n tr c ti p D ch v này khuy n khích vi c thanh toán các hóa đ n ngay l p t c và vì
th l i t c ti t ki m đ c là m t đ ng c m nh cho các công ty ti n ích L p hóa đ n đi n t tr c
ti p có th còn r h n so v i ph ng pháp l p hóa đ n thông th ng, vì không c n g i hóa đ n
b ng đ ng th Còn đ n gi n h n n a n u vi c thanh toán c ng đ c th c hi n theo ph ng
th c đi n t Th t mâu thu n khi chính các nhà khai thác vi n thông đã không t n d ng s ti t
ki m này đ gi m chi phí c a h trong vi c l p hóa đ n c c phí cho khách hàng
Còn có nh ng u đi m đ i v i vi c qu n lý nhu c u v các m t hàng (d ch v ) ti n ích, đ c
bi t đ i v i đi n, vì khó có th l u tr đ c đi n Vi c qu n lý nhu c u có th đ t đ c b ng vi c
đi u khi n tr c ti p s tiêu th nh d ch v vi n hành ho c là b ng đi u khi n gián ti p thông qua
vi c thông báo v nh ng thay đ i c c phí Ph ng án sau có th đ c tích h p v i m t đi u khi n thông minh đ t t i các gia đình, nó có th tính toán sao cho vi c mua bán th i đi m nào là
: Di n đàn v ADSL ra đ i cu i n m 1994 nh m h tr các công ty đi n tho i Các
ng d ng c a nó đã đem đ n m t ti m n ng th tr ng ADSL to l n V i g n 300 thành viên, trong đó có các thành viên ch đ o v các l nh v c vi n thông, networking, và công ngh thông tin Di n đàn ADSL đ c chia thành 7 nhóm:
1 ATM over ADSL
2 Packet over ADSL
3 Giao ti p và c u hình CPE/CO
Trang 30th ng m i nh li t kê sau đây: B o v , c u hình, th c hi n, l i m ng, k toán và qu n tr
Nhóm IEEE 802.14 t o ra 3 nhóm ph : PHY SWG, MAC SWG, và ki n trúc SWG
: đ c y nhi m đ phát tri n tiêu chu n cho l p v t lý c a cable modem Công b c a
h nh m m r ng s đ mã hóa đi u ch , trong đó c ng ph i t i u hóa t c đ truy n bit, hi u
qu , BER, và kh n ng h tr trên MAC đa truy nh p theo Tree-branching c ly xa có nhi u
ng i s d ng
: đ c y nhi m đ phát tri n tiêu chu n cho l p MAC c a cable modem
: đ c giao nhi m v đ giám sát các liên k t, t ng tác ho t đ ng bên trong, và các giao ti p ch c n ng gi a MAC SWG và PHY SWG Ki n trúc SWG c ng đ c phát tri n trên
mô hình tham chi u OSI cho cable modem và ki n trúc d ch v phân l p c a nó d a trên MAC và PHY
CableLabs th c hi n các d án R&D do các thành viên ch đ nh ho c các nhóm thành viên,
và c ng chuy n giao các công ngh có liên quan đ n các thành viên c a nó CableLabs c ng tác
v i computer industry đ phát tri n các m ng cáp s HFC T ch c c a CableLabs đ c xây d ng xung quanh các ho t đ ng nh sau:
¬ Truy n hình tiên ti n: ph trách các công ngh truy n hình m i (nén hình, HDTV)
¬ Các d án, công ngh , ho t đ ng: ph trách toàn b ho t đ ng có liên quan đ n ban hành
Trang 31¬ u t và thi t k ki n trúc m ng: ph trách vi c thi t k ki n trúc m i (PCS, SONET, hubs, )
Gi ng nh Bellcore, CableLabs không là thành viên c a ANSI Do v y nhi m v c a CableLabs không t o ra các tiêu chu n, nh ng các đ i lý s d ng CableLabs đ ki m tra s phù
h p khi ti p c n các v n đ k thu t c ng nh các tiêu chu n đ i v i th tr ng CATV
ATM Forum đ c thành l p n m 1991, là m t t ch c qu c t phi l i nhu n nh m m c đích thúc đ y vi c s d ng các s n ph m và d ch v ATM nh vào s h i t nhanh c a các đ c tính k thu t có tính liên k t ho t đ ng đ c v i nhau N m 2004, ATM Forum liên k t v i MPLS và Frame Relay đ hình thành nên MFA Forum
ATM Forum không liên k t v i b t k t ch c tiêu chu n nào Có m t vài MOU thi t l p nên nh là ITU, IETF, và các t ch c khác
ATM Forum c ng hình thành ra RBB Working Group vào tháng 2 n m 1995 Nhóm này
đ c đ c trách là đ a ATM đ n t n nhà c a ng i s d ng
ATM Forum còn có các nhóm làm vi c khác, bao g m 14 nhóm sau đây:
1 SIG P-T-P và P-T-M Siganaling Point-to-multipoint
2 SAA Services appects and application
3 TM Traffic management
4 B-ICI Interoffice interface ; +PNNI/B-ICI IW
5 PNNI Private NNI interface specifications
6 NM Network Management (M4, M5 interface specifications)
7 RBB Residential Broadband services
8 MPOA Multiprotocol Over ATM
9 PHY Physical Layer
10 LANE LAN Emulation
11 Testing Testing (PICS)
12 Security Security
13 VTOA Voice Telephone Over ATM
14 WATM Wireless ATM
Trang 32M ng cáp n i h t đã và đang đóng m t vai trò quan tr ng trong m ng thông tin liên l c nói chung và m ng truy nh p nói riêng Các v n đ c u t o c a dây d n, k t c u c a m t s i cáp có nh ng nh h ng quy t đ nh đ n ch t l ng thông tin liên l c
Tín hi u truy n trên các đôi dây trong s i cáp không ch có t n s th p
nh tín hi u đi n tho i truy n th ng, mà còn có các tín hi u t n s cao, t c đ
l n c a công ngh đ ng dây thuê bao s Do đó, c n ph i xem xét các nh
h ng c a tín hi u t n s cao nh các hi u ng b m t dây d n, hi u ng lân
Trang 33• Truy n d n t t, ít tiêu hao n ng l ng tín hi u, có kh n ng ch ng xuyên nhi u gi a các
m ch cao, ch ng đ c s nh h ng xuyên nhi u t các ngu n ngo i lai
• T n ít nguyên v t li u, nh t là kim lo i màu
Ngoài ra tùy thu c vào ch đ khai thác và môi tr ng đ t cáp mà còn có: V gia c ng,
l p bao che đi n t
K
Dây d n có m t yêu c u c b n là ph i d n đi n th t t t, ngh a là đi n tr càng nh càng t t, song yêu c u đó c ng ph i dung hòa v i m t đi u ki n khác là s d ng v t d ki m và r ti n Chính vì v y mà đ ng là kim lo i làm dây d n r t phù h p
Trong ch t o có hai lo i dây đ ng là c ng và m m Dây ru t cáp đ u có c u trúc hình tr tròn, v i yêu c u đ ng kính ph i đ u m t ngoài ph i nh n
Tùy theo yêu c u s d ng mà đ ng kính dây d n có các c khác nhau t 0,4 mm
đ n 1,4 mm, nh ng th ng dùng nh t là c 0,4 mm ho c 0,5 mm cho đ ng dây đi n tho i trong thành ph
C u trúc dây d n c ng tùy thu c vào yêu c u s d ng, có th có các lo i sau đây: dây d n đ c
và tròn, dây d n b n, dây d n l ng kim, và dây d n có nhi u s i xo n quanh m t s i to gi a (hình 2.1)
: C u trúc dây d n c a ru t cáp
Trang 34Khi ch t o ch t cách đi n cho dây d n, các nhà ch t o đã t p trung quan tâm đ n các y u
t sau:
• Ch t cách đi n tiêu hao n ng l ng tín hi u nhi u hay ít, và do đó c ly thông tin đ c rút
ng n hay kéo dài c bi t đ i v i cáp truy n tín hi u cao t n thì y u t này càng quan
• H ng s th m th u c a đi n môi ( ): thông s này đ c tr ng cho đ dày c a l p đi n môi
b phân c c trên b m t c a nó khi có tác d ng c a tr ng đi n t
• L ng tiêu hao ( tg ): i l ng này bi u hi n s tiêu t n n ng l ng c a tr ng vào vi c
xoay chuy n các ph n t l ng c c đi n r i kh i v trí ban đ u c a nó Trong đó là góc
đ chuy n d i đó, càng l n ch ng t các ph n t l ng c c đi n đ c xoay m t góc l n, ngh a là tiêu hao n ng l ng tr ng càng nhi u
Các thông s E , ζ , , và tg nói trên dùng làm tiêu chu n đ ch n dùng ch t cách đi n cho t ng lo i cáp theo yêu c u s d ng c a nó
Trong ch t o ng i ta th ng dùng các v t li u cách đi n nh : polyethylene (PE), polyvinyl chloride (PVC), fluorinated ethylene propylene (FEP), s i thiên nhiên, t nhân t o,
i n dung (C) không ch ph thu c vào v t li u cách đi n mà còn ph thu c vào đ dày c a
l p cách đi n Còn đi n d n (G) ch đ c quan tâm khi truy n tín hi u t n s cao Tuy nhiên, các t n s nh v y thì đi n d n c ng góp ph n đáng k vào suy hao c a cáp
Ch t cách đi n có nh h ng tr c ti p đ n t c đ lan truy n c a tín hi u trong m t m ch dây Th i gian truy n tín hi u t đi m này đ n đi m kia trong m ch dây đ c g i là tr lan truy n, khác v i tr lan truy n gi a các đôi dây trong m t s i cáp, đ c bi t nh là đ l ch c a tr
V
V ch ng m có th làm b ng kim lo i ho c nh a Cáp hi n nay có v ch ng m là nh a
Trang 35l a v t li u làm v ch ng m cho cáp ph i d a trên c s : kh n ng làm ph ng b m t, kh n ng
ch u đ ng th i ti t, tính b c cháy, kh n ng màu s c, kh n ng in n t n s cao, v b c ngoài
c ng gây ra l m phi n toái cho cáp Có th tham kh o vài v t li u làm v b c ngoài b ng sau đây:
Có ba lo i v gia c ng (hình 2.2) thích ng v i môi tr ng đ t cáp khác nhau là:
- Lo i qu n hai b ng s t lá (a): cáp có gia c ng nh v y ch y u chôn tr c ti p d i lòng
Bên c nh vi c xo n dây, chúng ta còn b o v tín hi u tránh b nhi u b i các đôi dây bên
c nh, ho c tín hi u, nhi u t bên ngoài xâm nh p vào Có ba lo i màng bao che c b n đó là: xo n
• Nhi u đi n ma sát (Triboelectric noise)
• Xuyên kênh gi a các đôi dây (Multipair crosstalk)
Trang 36Có ba cách bao che c b n trong s i cáp đó là: phân đôi (a), theo l p (b), và theo chùm (c)
M t v n đ r t quan tr ng là c u trúc c a lõi cáp, các đôi dây trong s i cáp ph i đ c s p
Khi nhóm dây nh v y thì đ ng kính c a các nhóm xo n đ c tính nh sau:
ng kính dây d n k c ch t cách đi n
[mm]
g
g d
d
0 1
1 0 0
Trang 37ng nh t theo chùm: Các nhóm dây c b n xo n chung m t d ng theo t ng chùm, ch ng h n t t
c xo n đôi, ho c t t c xo n hình sao đ thành t ng chùm Trong m i chùm bao g m t 50 đ n
100 nhóm c b n, m i nhóm trong chùm đ c xo n theo b c xo n khác nhau Lo i s p x p này
th ng dùng cho cáp có dung l ng l n
ng nh t theo l p: Các nhóm dây c b n xo n chung m t d ng theo t ng l p, ch ng h n t t c
xo n đôi, ho c t t c xo n hình sao đ thành t ng l p Lo i s p x p này có qui lu t h n Tùy vào dung l ng cáp mà nó bao g m l p trung tâm và nhi u l p phía ngoài Càng ra ngoài s nhóm trong l p càng l n Hai l p sát nhau đ c xo n ng c chi u nhau
H n h p theo chùm: Các nhóm dây c b n v a có lo i xo n đôi v a có lo i xo n sao, đ c xo n
v i nhau thành t ng chùm
H n h p theo l p: Các nhóm dây c b n v a có lo i xo n đôi v a có lo i xo n sao, đ c xo n v i nhau theo l p
Vào n m 1877, Alexander Bell n i đi n tho i qua đ ng dây s t đ n và l y đ t làm đ ng
v c a m ch đi n Ph ng pháp này truy n d n r t kém khi khí h u khô kéo dài
Sau đó v n đ này đ c gi i quy t b ng cách s d ng đôi dây tr n c ng song song cách nhau vài cm Ph ng pháp này cung c p đ ng tr v c a tín hi u đi n tin c y h n Tuy nhiên, khi đó ông phát hi n ra hi n t ng xuyên âm, và c ng bi t đ c r ng xuyên âm có th gi m theo chu k b ng cách thay đ i v trí bên ph i và bên trái c a dây d n
Bell đã phát minh ra đôi dây xo n v i nhau V i b c xo n v a đ , n ng l ng đi n t
tr ng trên m i ph n nh c a dây b tri t tiêu b i n ng l ng bao quanh ph n nh c a dây ti p theo
Ta có:
Dđôi kép = 1,71 Dđôi=1,71.( 1,71 d1) = 2,92 d1
Ta có:
Dsao kép= 2,41Dđôi= 1,71 (2,41d1) = 4,12 d1
Trang 38Khi thi t k cáp vi n thông, ng i ta tránh ch n s i cáp có hai đôi có b c xo n b ng nhau trong nhóm 25 đôi cáp Vi c xo n dây này c i thi n đáng k s m t cân b ng đi n dung và hi u
ng đi n t tr ng, làm t i thi u nhi u và xuyên kênh có h i i u này đòi h i ng i thi t k cáp
ph i quan tâm đ c bi t đ n vi c xo n c a các đôi dây
Sau đó dùng m t m t ph ng c t khác b d c tr c qu n (m t ph ng này vuông góc v i hai
m t ph ng tr c), và tr i m t c t này trên m t ph ng, ta có hình v sau:
sin
dDH
Hb
d
++
H
d D H
H
d D H
Trang 39t : c hai m ch g n nhau, xo n theo b c xo n nào đó, ch ng h n nhóm m t xo n theo b c xo n
h1, nhóm hai xo n theo b c xo n h2 N u các b c xo n đó th a mãn đi u ki n:
D
h h x
; D
h h
b c sóng tín hi u có t n s cao nh t Nh v y s đ m b o cho hai m ch sát nhau nh h ng qua
l i là ít nh t, hay nói xo n dây nh v y có hi u qu nh t
dài LS đ c g i là đo n cân b ng
Ch t l ng truy n d n trên m ch dây cáp thông tin và đ c tính đi n khí c a nó đ c tr ng b i
các tham s : đi n tr (R), đ t c m (L), đi n dung gi a hai dây (C), và đi n d n cách đi n gi a
hai dây (G)
Các tham s này không ph thu c vào đi n áp và dòng đi n, mà ch đ c xác đ nh thông
qua k t c u m ch, v t li u ch t o và t n s c a dòng đi n mà thôi
V ý ngh a v t lý, các tham s m ch dây cáp t ng t nh các tham s c a m t m ch dao
đ ng đ c hình thành b i các ph n t R, G và L,C
Ch khác ch là các tham s c a m ch dao đ ng thì t p trung Còn m ch dây cáp các
tham s R, L, C, G phân b trên m i đi m c a m ch Hình v sau đây là s đ t ng đ ng c a
m ch dây cáp bao g m các tham s trên
: S đ t ng đ ng c a m ch dây cáp
Trang 40ây là s đ t ng đ ng c a m t đo n ng n m ch dây cáp, và trên đo n y ta gi thi t s phân b các đ i l ng R, L, C, G là đ u đ n Trong đó các tham s R và L phân b liên t c theo chi u d c c a m ch và hình thành t ng tr kháng:
Z=R+jωL Còn các tham s G và C hình thành t ng d n n p ngang:
Y=G+jωC Khi truy n tín hi u trên m ch dây, do có s t n t i c a tr kháng d c và d n n p ngang mà
đi n áp c ng nh dòng đi n gi m d n t đ u m ch đi n đ n cu i m ch Do đó, công su t c a tín
hi u cu i đ ng dây nh h n công su t đ u ra c a máy phát
Trong b n tham s R, L, C, G thì ph n t gây ra tiêu hao n ng l ng tín hi u chính là R và
G, nh ng ph n t còn l i đ c đ c tr ng b i kho đi n và kho t , nó tích t n ng l ng đi n t và sau đó l i tr v ngu n, cho nên L và C th ng đ c coi là ph n t tích phóng n ng l ng
R đ c tr ng cho s tiêu hao n ng l ng trong dây d n và nh ng kim lo i k c n
G đ c tr ng cho s tiêu hao n ng l ng trong ch t đi n môi
B n tham s trên đây có th coi nó đ c tr ng đ y đ v b n ch t c a m t m ch dây
M
Nói chung v khái ni m m ch dây đ ng nh t và không đ ng nh t có m t v trí đ c bi t khi
ta nghiên c u s truy n d n tín hi u đi n trên m t m ch dây
Khái ni m v s đ ng nh t có ngh a h p là s phân b các tham s đ u đ n trên m i đi m
c a m ch Ngoài ra còn hi u khái ni m đó là đi u ki n k t c u c a bó dây ru t, ngh a là m i s i dây lõi có cùng chung m t đi u ki n đi n khí nh nhau hay không
Khái ni m đ ng nh t còn có m t đ nh ngh a khác là : m t m ch dây đ ng nh t khi tr kháng
c a ngu n b ng tr kháng sóng c a m ch và b ng tr kháng t i
Ng c l i v i nh ng khái ni m đó là m ch dây không đ ng nh t
Ta hãy nghiên c u m t m ch cáp đ ng nh t thông qua các tham s R, L, C, G c a nó
Tr kháng ngu n là Z0, tr kháng t i là ZL, đi n áp và dòng đi n đ u m ch là U0 và I0, đi n
áp và dòng đi n cu i m ch là UL và IL
T hình v ta l y m t đo n m ch vô cùng ng n là dx Cách đi m đ u c a m ch là x Dòng
đi n truy n qua ph n t m ch dx là I và đi n áp trên hai dây d n đó là U T đó s t áp trên đo n
dx là: