Kiều càng sắc sảo mặn mà, So bề tài sắc lại là phần hơn: Làn thu thuỷ nét xuân sơn, Hoa ghen thua thắm liễu hờn kém xanh.. Truyện Kiều Nguyễn Du Văn bản I.Tìm hiểu chung Nhóm 1: Xác định
Trang 1göi g¾m ®iÒu g× qua lêi th¬ trªn?
KiÓm tra bµi cò
Trang 2- Tư tưởng định mệnh “Tài mệnh tương đố” và quan niệm “Hồng
nhan đa truân”
“ Lời văn phả ra hình như máu chảy ở đầu ngọn bút, nước mắt thấm trên
tờ giấy, khiến ai đọc đến cũng phải thấm thía, ngậm ngùi đau đớn đến đứt ruột Tố Như dụng tâm đã khổ, tự sự đã khéo, tả cảnh đã hệt, đậm tình đã thiết Nếu không phải có con mắt trông thấu cả sáu cõi, tấm lòng nghĩ suốt cả nghìn đời thì tài nào có cái bút lực ấy ”
( Mộng Liên Đường).
Trang 4Mỗi người một vẻ mười phân vẹn mười.
Vân xem trang trọng khác vời, Khuôn trăng đầy đặn nét ngài nở nang.
Hoa cười ngọc thốt đoan trang, Mây thua nước tóc tuyết nhường màu da.
Kiều càng sắc sảo mặn mà,
So bề tài sắc lại là phần hơn:
Làn thu thuỷ nét xuân sơn, Hoa ghen thua thắm liễu hờn kém xanh.
Một hai nghiêng nước nghiêng thành,
Sắc đành đòi một tài đành hoạ hai.
Thông minh vốn sẵn tính trời, Pha nghề thi hoạ đủ mùi ca ngâm.
Cung thương làu bậc ngũ âm, Nghề riêng ăn đứt hồ cầm một trương.
Khúc nhà tay lựa nên chương, Một thiên Bạc mệnh lại càng não nhân.
Phong lưu rất mực hồng quần, Xuân xanh xấp xỉ tới tuần cập kê.
Êm đềm trướng rủ màn che, Tường đông ong bướm đi về mặc ai.
(Nguyễn Du, Truyện Kiều)
Trang 5(Truyện Kiều) Nguyễn Du
Văn bản
I.Tìm hiểu chung
Nhóm 1: Xác định vị trí Văn bản Chị em Thuý Kiều trong tác phẩm Truyện Kiều
Nhóm 2: Văn bản Chị em Thuý Kiều được viết bằng phương thức biểu đạt
nào dưới đây?
A Miêutả B Tự sự, miêu tả
C Tự sự, biểu cảm D Tự sự, miêu tả,biểu cảm.
Nhóm 3: Xác định bố cục của văn bản Chị em Thuý Kiều Nhóm 4: Nhận xét cách trình bày bố cục của đoạn trích ?- Bố cục ba phần :………
- Số câu thơ miêu tả Thuý Vân và Thuý Kiều: …
- Trình tự miêu tả:
Trang 6
I.Tìm hiểu chung
1.vị trí đoạn trích
- Nằm ở phần đầu (“Gặp gỡ và đính ước”), của Truyện Kiều
từ câu 15 đến câu 38 trên tổng số 3254 câu
a 4 câu đầu: Giới thiệu chung chị em Thuý Kiều - Thuý Vân
b 16 câu tiếp : Chân dung Thuý Vân Thuý Kiều
+ 4 câu : Vẻ đẹp của Thuý Vân
+ 12 câu tiếp: Vẻ đẹp tài sắc của Thuý Kiều
c 4 câu cuối: Nhận xét chung về cuộc sống của chị em Thuý Kiều
Trang 7- Bố cục ba phần : Chặt chẽ, hợp lí ( Tương ứng: MB-TB-KB của bài văn)
thơ miêu tả Thuý Kiều nhiều hơn số câu miêu tả Thuý Vân (12/4 câu)
Thuý Vân trước Thuý Kiều sau
(Truyện Kiều) Nguyễn Du
Văn bản
* Gợi ý:
Trang 81 Giới thiệu chung về chị em Thuý Kiều - Thúy Vân
Đầu lòng hai ả tố nga, Thuý Kiều là chị, em là Thuý Vân.
Mai cốt cách tuyết tinh thần, Mỗi người một vẻ mười phân vẹn mười.
Mai cốt cách tuyết tinh thần,
* Nghệ thuật ước lệ, tượng trưng, ẩn dụ
II.Tìm hiểu văn bản
tố nga
Mỗi người một vẻ mười phân vẹn mười
* Vẻ đẹp thanh cao, duyên dáng, trong trắng, tinh khiết
- Tố nga : người con gái đẹp
- Cốt cách mảnh dẻ thanh tao như cây mai, tinh thần trong trắng như tuyết
Trang 9Vân xem trang trọng khác vời, Khuôn trăng đầy đặn nét ngài nở nang
Hoa cười ngọc thốt đoan trang, Mây thua nước
tóc tuyết nhường màu da.
- Nghệ thuật: ước lệ tượng trưng, ẩn dụ, so sánh, liệt kê, nhân hoá
(Truyện Kiều) Nguyễn Du
Văn bản
2 Chân dung của Thuý Vân
Vẻ đẹp đoan trang, phúc hậu
- Khuôn mặt: khuôn trăng
- Đôi lông mày: nét ngài
- Miệng cười : hoa cười
- Tiếng nói : ngọc thốt
- Tóc : mây
- Da : tuyết
* Trang trọng
- Đầy đặn
- Nở nang
- Đoan trang
Trang 10A Khái quát vẻ đẹp của Thuý Kiều
B Chuyển ý từ việc tả Thuý Vân sang tả Thuý Kiều
C So sánh hai vẻ đẹp khác nhau D Cả
Một hai nghiêng nước nghiêng thành,
Sắc đành đòi một tài đành hoạ hai
3 Chân dung Thuý Kiều
Câu hỏi : Hai câu thơ đầu miêu tả chân dung Thuý Kiều:
Trang 12 Vẻ đẹp giai nhân tuyệt thế, đầy sức
sống khiến thiên nhiên phải hờn ghen.
Kiều càng sắc sảo mặn mà,
So bề tài sắc lại là phần hơn:
Làn thu thuỷ nét xuân sơn, Hoa ghen thua thắm liễu hờn kém xanh Một hai nghiêng nước nghiêng thành,
Sắc đành đòi một tài đành hoạ hai.
Hoa ghen thua thắm liễu hờn kém xanh.
3 Chân dung Thuý Kiều
- Sắc sảo mặn mà
- Đôi mắt -Sóng mắt: làn thu thuỷ
-Lông mày: nét xuân sơn
Trang 13Thảo luận nhóm:
- Khi miêu tả Thuý Vân, Nguyễn Du viết:
“Mây thua nước tóc tuyết nhường màu da”
- Khi miêu tả Thuý Kiều, Nguyễn Du viết:
“Hoa ghen thua thắm liễu hờn kém xanh”
a Tìm nghệ thuật miêu tả trong hai câu trên?
b Vì sao khi tả sắc đẹp của Thuý Vân, tác giả dùng từ “thua”, “nhường”, còn khi tả sắc đẹp của Thuý Kiều, tác giả lại dùng từ “ghen”, “hờn”?
(Truyện Kiều) Nguyễn Du
Văn bản
Trang 14b.- Đối chọi gay gắt nhan sắc Thuý Vân và nhan sắc Thuý Kiều
-Nhan sắc của Thuý Vân : hài hoà êm đềm với thiên nhiên ( Thiên nhiên “nhường”) Dự cảm : cuộc đời bình lặng, suôn sẻ
- Nhan sắc của Thuý Kiều : vượt ra ngoài khuôn khổ, ngoài quy luật tự nhiên, khiến thiên nhiên phải “ghen” phải “hờn” Dự cảm
số phận khốn khổ bất hạnh
Trang 15Hoa ghen thua thắm liễu hờn kém xanh.
(Truyện Kiều) Nguyễn Du
Vẻ đẹp giai nhân tuyệt thế khiến
thiên nhiên phải hờn ghen
Tài
Thông minh vốn sẵn tính trời, Pha nghề thi hoạ đủ mùi ca ngâm.
Cung thương làu bậc ngũ âm, Nghề riêng ăn đứt hồ cầm một trương.
Khúc nhà tay lựa nên chương, Một thiên Bạc mệnh lại càng não nhân.
- Thông minh trời phú
-
- Tài làm thơ
- Tài vẽ tranh
- Tài ca hát
- Tài đánh đàn
- Tài soạn nhạc
- Pha nghề
- Đủ mùi
- Làu
-
Ăn đứt
Thành thạo xuất chúng
- Bạc mệnh – não nhân Đa cảm
Sắc tài – –
tình
Trang 164 Cuộc sống của hai chị em Thuý Kiều Thuý Vân
Phong lưu rất mực hồng quần, Xuân xanh xấp xỉ tới tuần cập kê.
Êm đềm trướng rủ màn che, Tường đông ong bướm đi về mặc ai.
- Khá giả, quý phái
- Kín đáo, khuôn phép, gia giáo
- Êm đềm, yên ả
Đứng đắn đoan chính
Trang 17IV Luyện tập
Câu 1:
Hãy nêu điểm giống và khác nhau
trong nghệ thuật miêu tả chân dung hai
nhân vật Thuý Vân và Thuý Kiều?
B Dự cảm về kiếp người tài hoa
mà bạc mệnh
D Gồm Avà B
Trang 18*Khác: -Thuý Kiều : đặc tả, miêu tả
thần thái của chân dung
- Làm nổi bật Sắc- Tài -
Tình
nhiều hơn + Vẻ đẹp toàn diện Sắc - Tài –
Tình + Sử dụng nghệ thuật đòn bẩy
Trang 1923 III Tổng kết
+ Bút pháp ướclệ tượng trưng, so sánh, nhân hoá, ẩn dụ, liệt kê
+ Sử dụng nghệ thuật đòn bẩy+ Miêu tả có ngầm dự cảm về số phận
- Dự cảm về kiếp người tài hoa mà bạc mệnh
- Vẻ đẹp nhân văn của nhà thơ Nguyễn Du
(Truyện Kiều) Nguyễn Du
Văn bản
4 Cuộc sống của hai chị em Thuý Kiều Thuý Vân
3 Chân dung Thuý Kiều
2 Chân dung của Thuý Vân
1 Giới thiệu chung về chị em
Thuý Kiều - Thúy Vân II.Tìm hiểu văn bản
I.Tìm hiểu chung
Trang 212
5 .
6
Làn thu thuỷ Nét xuân sơn
“Bạc mệnh”
Hoa ghen Liễu hờn
Trướng rủ màn che Mặc ai
Khuôn
trăng
Nét ngài Hoa cười Ngọc thốt
Mây thua Tuyết như
ờng
làm thơ
Vẽ tranh
ca ngâm
Hồ cầm
1
4 Trang trọng 3.Sắc sảo, mặn mà
1.Mười phân
vẹn mười
2.Tâm Tài– 5.Nhan sắc 6.Tài năng
Chọn số phù hợp
Trang 22Trang trọng
Nhan sắc
Tài năng
Làn thu thuỷ
Nét xuân sơn
“Bạc mệnh”
Hoa ghen Liễu hờn
Trướng rủ màn che Mặc ai
Khuôn
trăng
Nét ngài Hoa cười Ngọc thốt
Mây thua Tuyết như
ờng
làm thơ
Vẽ tranh
ca ngâm
Hồ cầm Sắc sảo, mặn mà
Trang 23* Ghi nhớ:
pháp nghệ thuật ước lệ, lấy vẻ đẹp của thiên nhiên để gợi tả vẻ đẹp của con người, khắc hoạ rõ nét chân dung chị em thuý kiều ngợi vẻ đẹp tài năng của con người và dự cảm về kiếp ng Cười tài hoa bạc mệnh là biểu hiện của cảm hứng nhân văn ở nguyễn du.
(Truyện Kiều) Nguyễn Du
Văn bản
Trang 24- ViÕt ®o¹n v¨n tõ 6 -> 8 c©u nªu c¶m nhËn cña em sau khi häc xong
®o¹n trÝch
“ChÞ em Thuý KiÒu” cña NguyÔn Du
- So¹n bµi “C¶nh ngµy xu©n”
Trang 25Hoa ghen … lieóu hụứn …
- Taứi naờng : caàm , kỡ , thi, hoùa…
- Taõm hoàn : ủa saàu , ủa caỷm
-> Moọt tuyeọt theỏ giai nhaõn,taứi hoa raỏt mửùc laứm taùo hoựa ghen gheựt ủoỏ kợ
-> dửù baựo soỏ phaọn traàm luaõn, khoồ aỷi
-Khuoõn traờng… neựt ngaứi…
-Hoa cửụứi… ngoùc thoỏt…
-Maõy
thua… tuyeỏt nhửụứng
->Veỷ ủeùp ủoan trang, phuực haọu
Laứn thu thuyỷ, neựt xuaõn sụn -Nhan saộc:
-> Buựt phaựp ửụực leọ tửụùng trửng, lieọt keõ, tửứ ngửừ choùn loùc…
1 Giụựi thieọu chung veà hai chũ em Kieàu:
4- Neỏp soỏng cuỷa hai chũ em: Phong lửu, nhaứn nhaừ, khuoõn pheựp.
-Đầy đặn, nở nang , đoan trang
- Vẻ đẹp hoàn mĩ Mai cốt cách, tuyết tinh thần