Em hãy vẽ ảnh của S qua thấu kính phân kì?. ảnh của vật trên phim trong máy ảnh là : Hãy chọn đáp án đúng S’ Cho S là điểm sáng đặt trước thấu kính phân kì, là trục chính như hình vẽ.
Trang 2Tra
bài cũ
O F
F’
S
Em hãy vẽ ảnh của S qua thấu kính phân kì ?
ảnh của vật trên phim trong máy ảnh là :
Hãy chọn đáp án đúng
S’
Cho S là điểm sáng đặt trước thấu kính phân kì,
là trục chính như hình vẽ
Trang 3Bài tập 1
I
A
S
P
Q P
Q
S
I
Nước
Không khí
Không khí
K
H
O
Thuỷ tinh
Ha
Hb
Hãy quan sát hình vẽ a và
b Biết SI là tia tới, I là điểm
tới , PQ là mặt phân cách
giữa hai môi trường :
1 Đường nào biểu diễn tia
khúc xạ ? Tại sao em chọn
tia đó là tia khúc xạ ?
Đáp án :
Hình a : Tia IK là tia khúc xạ
vì kéo dài IL thì LL ’ là pháp tuyến có
IK nằm ở bên kia pháp tuyến so với
SI và i > r.
Hình b: Tia IA là tia khúc xạ
vì kéo dài CI thì CC ’ là pháp tuyến có
IA nằm ở bên kia pháp tuyến so với
tia SI và r >i.
L
i
r
r i
Trang 4Bài tập 1
Hãy quan sát hình vẽ a và b Biết
SI là tia tới, I là điểm tới , PQ là
mặt phân cách giữa hai môi trư
ờng :
S
Q P
Không khí
i
H O
Thuỷ
r
Nếu tăng góc tới thì góc
khúc xạ thay đổi như thế
nào ?
S
Góc khúc xạ tăng
Vậy tia khúc xạ lúc
này là tia nào trong
các tia IH, IK , IL ,
IO ?
Tia khúc xạ là tia IH
I
thì góc tới và góc khúc xạ bằng bao
nhiêu ?
Khi đó góc tới và góc khúc xạ đều
bằng o.
S
Trang 5Nếu có hai loại thấu kính: Thấu kính hội tụ và thấu kính phân kỳ có những cách nào mà các em đã được học để phân biệt hai loại thấu kính đó?
Các nhóm viết các cách phân biệt vào bảng phụ, nhóm nào viết được nhiều cách
đúng thì sẽ được khen thưởng
Một số cách thường làm để phân biệt thấu kính hội tụ và thấu kính phân kì :
Cách 1 : + Sờ tay vào thấu kính hội tụ có phần rìa mỏng hơn phần giữa Sờ tay vào thấu kính phân kì có phần rìa dày hơn phần giữa.
Cách 2 : + Chiếu chùm sáng song song đến thấu kính nếu chùm
tia ló hội tụ tại một điểm thì đó là thấu kính hội tụ, nếu chùm tia
ló loe rộng ra đó là thấu kính phân kì
Cách 3 : + Đặt vật sáng trước thấu kính quan sát Nếu thấy ảnh
hứng được trên màn hoặc thấy ảnh ảo lớn hơn vật thì đó là thấu
kính hội tụ Nếu thấy ảnh ảo nhỏ hơn vật thì đó là thấu kính phân kì
Trang 6Bài tập :Hãy chọn câu trả lời đúng nhất Câu 1 : Vât AB đặt trước thấu kính phân kì cho :
A ảnh thật , cùng chiều vật, nhỏ hơn vật.
C ảnh ảo, cùng chiều vật , lớn hơn vật
Câu 2 : Vật AB đặt trước thấu kính hội tụ cho :
A ảnh thật
B ảnh ảo
B ảnh ảo , cùng chiều vật, nhỏ hơn vật
C ảnh thật hoặc ảnh ảo
Trang 7Bài 3
.
S
.
S’
Cho S là điểm sáng, S ’ là
ảnh của thấu kính
b Thấu kính đã cho là thấu
kính gì ?
a S’ là ảnh thật hay
ảnh ảo ?
c Hãy xác định quang
tâm, tiêu điểm, bằng cách
vẽ hình
Thấu kính đã cho là thấu
kính hội tụ
O
I
Trang 8O
I
Bài 3
.
Từ S hạ đường vuông góc với
trục chính cắt trục chính tại K
ta có vật sáng KS
Muốn dựng ảnh của SK qua
cắt trục chính tại K’, khi đó S’K’ là
ảnh của SK qua thấu kính.
K
K’
30 cm 10 cm
Cho : OK= 30cm
OF = 10cm
KS = 20cm
Tính : K’O = ? S ’ K ’ = ?
S
'
' S
K
OI
'
' S
K
KS
=
O K
KO
'
(2)
Từ (1) và (2) ta có :
' '
'
F K OF
O K
KO
'
F K
OF
=
10 '
'
30
+
K
' '
10
F K
Ta có :
Bài giải
Trang 9S
S’
’
30 cm 10 cm
O
Nếu di chuyển vật sáng SK lại gần
thấu kính vào trong khoảng OF khi
đó tính chất ảnh thay đổi như thế
nào ?
Bài 3
Khi đó ảnh thu được là ảnh ảo
,cùng chiều vật, lớn hơn vật
Trang 10O F
I
K’
30 cm 10 cm
S
F ’
K
I
S
S’
K
K’
30 cm 10 cm
O
.
Dựa vào hình vẽ trên bảng và hình
vẽ trên máy chiếu hãy nhận xét
tính chất ảnh của vật tạo bởi hai
loại thấu kính ?
* Nhận xét :
ảnh của vật tạo bởi thấu kính hội tụ cho
ảnh thật hoặc ảnh ảo :
+ Cho ảnh thật ,ngược chiều với vật, lớn
hơn vật khi f <d<2f
+ Cho ảnh thật,ngược chiều với vật, nhỏ
hơn vật khi d >2f
+ Cho ảnh ảo, cùng chiều với vật, lớn hơn
vật khi d < f.
ảnh của vật tạo bởi thấu kính phân kì
luôn cho ảnh ảo :
+ ảnh ảo luôn cùng chiều với vật, nhỏ
hơn vật và nằm trong khoảng OF.
Trang 11O
I
.
K
K’
30 cm 10 cm
S
Trong thực tế người ta đã ứng dụng
thấu kính hội tụ để làm gì ?
Trong thực tế người ta đã dùng thấu
kính hội tụ làm vật kính của máy
ảnh ,ngoài ra người ta dùng thấu
kính có tiêu cự nhỏ làm kính lúp để
quan sát vật nhỏ
Trang 12Hướng dẫn về nhà
Các em học kĩ lại tất cả ghi nhớ các bài , ôn tập tốt
Làm bài tập 42.2, 42.4, 44.4, 47.4,trong sách bài tập giờ sau kiẻm tra 45’
