I. Lịch sử Việt Nam (13,0 điểm) Câu 1. (3,0 điểm) Căn cứ vào đâu để khẳng định rằng Xô viết Nghệ Tĩnh là hình thức sơ khai của chính quyền công nông ở nước ta dưới sự lãnh đạo của Đảng? Ý nghĩa của phong trào cách mạng 1930 1931 và Xô viết Nghệ Tĩnh? Câu 2. (5,0 điểm) Trong kháng chiến chống Pháp (1946 1954), thắng lợi quân sự nào của quân và dân ta buộc thực dân Pháp phải chuyển từ chiến lược “Đánh nhanh thắng nhanh” sang “đánh lâu dài” với ta? Hãy trình bày hiểu biết của em về thắng lợi quân sự đó? Câu 3. (5,0 điểm) Nêu sự thành lập, nội dung cơ bản của tuyên ngôn độc lập và ý nghĩa sự ra đời nước Việt Nam dân chủ cộng hòa.
Trang 1PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
HÀ TRUNG ĐỀ THI GIAO LƯU ĐỘI TUYỂN HSG LỚP 9
CẤP TỈNH NĂM HỌC 2018-2019
Môn thi: Lịch sử
Thời gian: 150 phút (không kể thời gian giao đề)
Ngày thi: 21/2/2019
(Đề thi gồm 01 trang, 05 câu)
I Lịch sử Việt Nam (13,0 điểm)
Câu 1 (3,0 điểm)
Căn cứ vào đâu để khẳng định rằng Xô viết Nghệ - Tĩnh là hình thức sơ khai của chính quyền công nông ở nước ta dưới sự lãnh đạo của Đảng? Ý nghĩa của phong trào cách mạng 1930 - 1931 và Xô viết Nghệ - Tĩnh?
Câu 2 (5,0 điểm)
Trong kháng chiến chống Pháp (1946- 1954), thắng lợi quân sự nào của
quân và dân ta buộc thực dân Pháp phải chuyển từ chiến lược “Đánh nhanh thắng nhanh” sang “đánh lâu dài” với ta? Hãy trình bày hiểu biết của em về
thắng lợi quân sự đó?
Câu 3 (5,0 điểm)
Nêu sự thành lập, nội dung cơ bản của tuyên ngôn độc lập và ý nghĩa sự
ra đời nước Việt Nam dân chủ cộng hòa
II Lịch sử thế giới (5,0 điểm)
Câu 4 (5,0 điểm)
“Sau Chiến tranh thế giới thứ hai, nhất là từ năm 1950 khi nền kinh tế các nước Tây Âu được khôi phục, một xu hướng ngày càng nổi bật là sự liên kết kinh tế giữa các nước trong khu vực (…) Tới nay, Liên minh châu Âu là một liên minh kinh tế - chính trị lớn nhất thế giới…”
(Trích SGK Lịch sử 9, trang 42,43 NXB Giáo dục Việt Nam năm 2013)
a Bằng những kiến thức lịch sử thế giới hiện đại đã học, hãy làm rõ ý kiến trên
b Nêu một số hiểu biết của em về mối quan hệ giữa Việt Nam và Liên minh châu Âu (EU)
III Lịch sử địa phương (2,0 điểm)
Câu 5 (2,0 điểm)
Cuộc khởi nghĩa giành chính quyền trong Tổng khởi nghĩa tháng Tám năm 1945 ở Thanh Hóa đã diễn ra trong điều kiện nào? Vì sao khởi nghĩa giành chính quyền ở Thanh Hóa thắng lợi một cách nhanh chóng?
-
Trang 2PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
HÀ TRUNG
HƯỚNG DẪN CHẤM ĐỀ THI GIAO LƯU ĐỘI TUYỂN HSG LỚP 9 CẤP TỈNH NĂM HỌC 2018-2019
Môn thi: Lịch sử
Thời gian: 150 phút Hướng dẫn chấm có: 04 trang
m Câu 1
(3,0đ) Căn cứ vào đâu để khẳng định rằng Xô viết Nghệ - Tĩnh là hình thức sơ khai của chính quyền công nông ở nước ta dưới sự lãnh đạo của Đảng? Ý
nghĩa của phong trào cách mạng 1930 – 1931 và Xô viết Nghệ - Tĩnh?
a Xô viết Nghệ - Tĩnh là hình thức sơ khai của chính quyền công nông ở
nước ta dưới sự lãnh đạo của Đảng
- Dưới khí thế của phong trào cách mạng ở nhiều huyện lị, chính quyền của
bọn đế quốc phong kiến bị tê liệt, nhiều xã bị tan rã Các chi bộ Đảng đã lãnh
đạo nhân dân đứng lên thực hiện quyền làm chủ, tự quản lí mọi mặt về đời
sống của mình
+ Về chính trị: Kiên quyết trấn áp bọn phản cách mạng, thực hiện các quyền tự
do, dân chủ Quần chúng được tự do hội họp Các đội tự vệ đỏ, toàn án cách
mạng được thành lập
+ Về kinh tế: Chia lại ruộng đất cho nông dân, bãi bỏ các thứ thuế vô lý, thực
hiện giảm tô, xoá nợ…
+ Về văn hoá, xã hội: Khuyến khích nhân dân học chữ Quốc ngữ, tổ chức đời
sống mới, bài trừ mê tín dị đoan, …
+ Về trật tự trị an: Ở mỗi thôn xóm đều thành lập các đội tự vệ vũ trang để
trấn áp bọn phản động và bảo vệ cuộc sống của nhân dân
- Mặc dù chỉ tồn tại trong một thời gian ngắn, nhưng những hoạt động của của
Xô viết Nghệ Tĩnh đã thể hiện rõ bản chất ưu việt của chính quyền cách mạng,
xứng đáng là đỉnh cao của phong trào cách mạng 1930-1931 => được coi là
chính quyền của dân, do dân, vì dân
b Ý nghĩa lịch sử
- Khẳng định sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng, quyền lãnh đạo giai cấp công
nhân đối với cách mạng Đông Dương Lần đầu tiên, liên minh công nông
được thiết lập để chống đế quốc, phong kiến và giáng một đòn mạnh vào nền
thống trị của đế quốc phong kiến
- Chứng tỏ sức mạnh của công nhân và nông dân dưới sự lãnh đạo của Đảng,
có khả năng đánh đổ chính quyền thực dân phong kiến, xây dựng xã hội mới
- Với việc thành lập các Xô viết Nghệ - Tĩnh, một chính quyền dân chủ công
nông sơ khai đầu tiên ở nước ta được xây dựng Là nguồn cổ vũ mạnh mẽ
quần chúng nhân dân cả nước
-Đây là cuộc tập dượt đầu tiên của nhân dân ta dưới sự lãnh đạo của Đảng để
0.5 0.25 0.25
0.25 0.25 0.5
0,25
0,25 0,25 0,25
Trang 3chuẩn bị cho thắng lợi của Cách mạng tháng Tám sau này.
Câu 2
(5,0đ)
Trong kháng chiến chống Pháp (1946- 1954), thắng lợi quân sự nào của
quân và dân ta buộc thực dân Pháp phải chuyển từ chiến lược “Đánh
nhanh thắng nhanh” sang “đánh lâu dài” với ta? Hãy trình bày hiểu biết
của em về thắng lợi quân sự đó?
- Trong kháng chiến chống Pháp (1946-1954), thắng lợi quân sự của quân và
dân ta buộc thực dân Pháp phải chuyển từ chiến lược “Đánh nhanh thắng
nhanh” sang “đánh lâu dài” với ta là chiến dịch Việt Bắc thu - đông 1947
*Âm mưu của Pháp:
- Tháng 3-1947, Chính phủ Pháp cử Bôlae sang làm cao ủy Pháp ở Đông
Dương, thực hiện kế hoạch tiến công Việt Bắc nhằm nhanh chóng kết thúc
chiến tranh xâm lược
- Ngày 7-10-1947, Pháp huy động 12000 quân và hầu hết máy bay ở Đông
Dương mở cuộc tiến công lên căn cứ địa Việt Bắc…
*Chủ trương của ta:
- Đảng ra chỉ thị: “Phải phá tan cuộc tiến công mùa Đông của giặc Pháp”.
*Diễn biến chính:
- Cuối tháng 11- 1947 khi địch tiến công lên Việt Bắc, quân dân ta đã chủ
động bao vây và tiến công địch ở Bắc Kạn, Chợ Mới, chợ Đồn, chợ Rã…
- Ở mặt trận hướng Đông, quân dân ta phục kích chặn đánh địch trên đường số
4, tiêu biểu là trận đèo Bông Lau (30-10-1947)…
- Ở mặt trận hướng Tây, quân dân ta phục kích đánh địch nhiều trận trên sông
Lô, tiêu biểu là trận Đoan Hùng, Khe Lau, đánh chìm nhiều tàu chiến, ca nô
của địch
*Kết quả:
- Hai gọng kìm của Pháp bị bẽ gãy Ngày 19-12-1947, quân Pháp rút khỏi Việt
Bắc Cơ quan đầu não kháng chiến được bảo vệ, bộ đội chủ lực ta trưởng
thành…
*Ý nghĩa:
- Thắng lợi của chiến dịch Việt Bắc thu – đông 1947 đã đưa cuộc kháng chiến
chuyển sang một giai đoan mới, buộc Pháp phải thay đổi chiến lược chiến
tranh ở Đông Dương Chuyển từ “đánh nhanh thắng nhanh” sang “đánh lâu
dài”, thực hiện chính sách “Dùng người Việt đánh người Việt, lấy chiến tranh
nuôi chiến tranh”.
0,5
0.5 0.5
0.5 0.5
0.5 0.5
0.75
0.75
Câu 3
(5,0đ)
Sự thành lập, nội dung cơ bản của tuyên ngôn độc lập và ý nghĩa sự ra
đời nước Việt Nam dân chủ cộng hòa.
* Sự thành lập:
- Ngày 25-8-1945, Chủ tịch Hồ chí Minh cùng với Trung ương Đảng và Ủy
ban Dân tộc giải phóng Việt Nam từ Tân Trào về đến Hà Nội
- Ngày 28-8-1945, theo đề nghị của Hồ Chí Minh, Ủy ban Dân tộc giải phóng
Việt Nam cải tổ thành Chính phủ lâm thời nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa .
Trong những ngày lịch sử này, Hồ Chí Minh soạn thảo bản Tuyên ngôn độc
lập, chuẩn bị mọi công việc để Chính phủ lâm thời ra mắt quốc dân.
0.5 0.5
Trang 4Câu 3
(5,0đ)
- Ngày 2-9-1945, tại Quảng trường Ba Đình (Hà Nội), trước cuộc mít tinh lớn
của hàng vạn nhân dân Thủ đô và các vùng lân cận, Chủ tịch Hồ Chí Minh
thay mặt Chính phủ lâm thời đọc Tuyên ngôn độc lập, trịnh trọng tuyên bố với
toàn thể quốc dân và thế giới: nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa thành lập
* Nội dung cơ bản của tuyên ngôn độc lập:
- Khẳng định các quyền cơ bản của con người như: quyền sống, quyền tự do,
quyền mưu cầu hạnh phúc
- Vạch trần tội ác của phát xít Nhật và thực dân Pháp
- Tuyên bố với thế giới về nền độc lập của dân tộc Việt Nam và quyết tâm bảo
vệ nền độc lập ấy
* Ý nghĩa về sự ra đời của Nước Việt Nam dân chủ cộng hoà:
– Nước Việt Nam dân chủ cộng hoà ra đời là một biến cố lịch sử vĩ đại của
dân tộc, nó phá tan xiềng xích của nô lệ Pháp – Nhật và phong kiến lập nên
Việt Nam dân chủ cộng hoà
– Từ một nước thuộc địa chúng ta đã giành được độc lập, tự do và chính quyền
cách mạng Mở ra kỷ nguyên mới trong lịch sử: kỹ nguyên độc lập, tự do gắn
liền với chủ nghĩa xã hội
– Thắng lợi đầu tiên trong thời đại mới của một dân tộc nhược tiểu đã tự giải
phóng khỏi ách đế quốc
– Sự ra đời của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà, nhà nước dân chủ nhân
dân đầu tiên ở Đông Nam Á đã cổ vũ mạnh mẽ tinh thần đấu tranh của nhân
dân các nước thuộc địa và nửa thuộc địa trên thế giới, nhất là ở châu Á và
châu Phi
0.5
0.5 0.5 0.5 0.5 0.5 0.5 0.5
Câu 4
(5,0đ)
a Làm sáng tỏ nhận định
Nguyên nhân của quá trình liên kết
- Các nước Tây Âu đều có chung một nền văn minh, nền kinh tế không cách
biệt nhau lắm Các nước Tây Âu cần phải đoàn kết với nhau để thoát khỏi sự
lệ thuộc vào Mĩ
- Do xu thế toàn cầu hoá, đặc biệt là dưới tác động của cách mạng KH-KT,
hợp tác phát triển là cần thiết
Quá trình liên kết khu vực Tây Âu
- Tháng 4/1951, "Cộng đồng than, thép châu Âu" ra đời gồm sáu nước Pháp,
CHLB Đức, I-ta-li-a, Bỉ, Hà lan, Lúc-xăm-bua
- Tháng 3/1957, sáu nước trên cùng nhau thành lập "Cộng đồng năng lượng
nguyên tử châu Âu", rồi "Cộng đồng kinh tế châu Âu" (EEC)
- Tháng 7 năm 1967, ba Cộng đồng trên sát nhập với nhau thành Cộng đồng
châu Âu (EC)
- Tháng 12/1991, các thành viên EC họp Hội nghị cấp cao tại Ma-a-xtơ-rích
(Hà Lan) quyết định đổi tên Cộng đồng châu Âu thành Liên minh châu Âu
(EU)
Là liên minh KT- CT lớn nhất
- Số lượng thành viên của EU ngày càng tăng: năm 1999 là 15 nước, đến năm
2004 là 25 nước và năm 2007 là 27 quốc gia
0.5 0.5
0.25 0.25 0.25 0.25
0.5
Trang 5- Ngày 1/1/1999 một đồng tiền chung của Liên minh châu Âu đã đươc phát
hành với tên gọi là đồng ơrô EU ra đời không chỉ nhằm hợp tác giữa các nước
thành viên trong lĩnh vực kinh tế, tiền tệ mà còn liên minh trong lĩnh vực
chính trị như xác định luật công dân Châu âu, hiến pháp chung,chính sách đối
ngoại và an ninh chung
- Chính vì vậy: Liên minh châu Âu là một liên minh kinh tế - chính trị lớn nhất
thế giới, có tổ chức chặt chẽ và trở thành một trong ba trung tâm kinh tế thế
giới
b Mối quan hệ Việt Nam - EU:
Tháng 10/1990Việt Nam và EU thiết lập mối quan hệ ngoại giao Tháng
7/1995 Việt Nam và EU kí hiệp định hợp tác phát triển toàn diện trên nhiều
lĩnh vực khác nhau: Kinh tế, văn hóa, giáo dục KH-KT
- Hoạt động thương mại giữa Việt Nam và EU được tăng cường Hai bên giao
lưu trao đổi hàng hoá với nhau Các sản phẩm Việt Nam xuất khẩu sang EU là
quần áo, dày dép, thủy hải sản.Việt Nam thu hút nhiều vốn đầu tư từ EU nhằm
xây dựng và phát triển đất nước
1.0
0.5 0,5
0,5
Câu 5
(2,0đ)
Cuộc khởi nghĩa giành chính quyền trong Tổng khởi nghĩa tháng Tám năm 1945 ở Thanh Hóa đã diễn ra trong điều kiện nào? Vì sao khởi
nghĩa giành chính quyền ở Thanh Hóa thắng lợi một cách nhanh chóng?
* Điều kiện lịch sử
- Ngày 14/8/1945 Nhật đầu hàng Đồng minh không điều kiện, Hội nghị toàn
quốc của Đảng thông qua quyết định Tổng khởi nghĩa…
- Điều kiện khởi nghĩa giành chính quyền ở Thanh Hóa đã chín muồi với việc
huyện Hoằng Hoá đã giành chính quyền (14/8/1945) Trước tình hình đó,
Tỉnh uỷ đã triệu tập Hội nghị mở rộng vào ngày 14-8-1945 tại làng Mao Xá
(Thiệu Toán-Thiệu Hóa) quyết định phát động nhân dân trong tỉnh nổi dậy
giành chính quyền Đến ngày 21/8/1945 cuộc khởi nghĩa giành chính quyền ở
Thanh Hoá giành được thắng lợi
* Nguyên nhân thắng lợi:
- Nhờ sự vận dụng linh hoạt, chủ động, sáng tạo những chủ trương, Nghị
quyết của Trung ương Đảng, của Đảng bộ vào tình hình cụ thể trong tỉnh
- Đảng bộ Thanh Hoá xây dựng được đội quân cách mạng đông đảo ở nhiều
địa phương, được tập dượt qua các thời kì, nên khi thời cơ đến, nhân dân
Thanh Hoá nhanh chóng vùng dậy giành chính quyền
0,5 0,5
0,5 0,5