Tiết 25-Bài 23 Từ phổ - Đường sức từ

TLC1Mạt sắt được sắp xếp thành những đường cong nối từ cực này sang cực kia của nam châm.. KÕt luËn Trong từ trường của thanh nam châm, mạt sắt được sắp xếp thành những đường cong nối

  



Biªn so¹n: NguyÔn V¨n Yªn 19

Phßng GD&§T TP B¾c Ninh

Tr êng THCS Phong Khª

S N

N S B

A

Câu 2 Trong cỏc thớ nghiệm phỏt hiện từ trường của dũng điện, dõy dẫn AB được bố trớ như thế nào?

A Tạo với nam chõm một gúc bất kỡ

B Song song với kim nam chõm

C Vuụng gúc với kim nam chõm

D Tạo với kim nam chõm một gúc bất kỡ

Kiểm tra bài cũ

Câu 1: Trong các hình vẽ sau đây hình vẽ nào đúng

Hình vẽ đúng là D

• Những nơi nào có từ trường?

C¸c em h·y tr¶ lêi

Xung quanh nam châm, xung quanh dòng điện có từ

trường

Làm thế nào để nhận biết sự tồn tại

của từ trường?

• Những nơi nào có từ trường?

Muèn râ h¬n chóng ta cïng t×m hiÓu bµi häc:

TiÕt 25-Bµi 23:

søc tõ

TIÕT 25-BµI 23: TỪ PHỔ - ĐƯỜNG SỨC TỪ

I Từ phổ

1 Thí nghiệm:

Rắc đều một lớp mạt sắt lên

tấm nhựa trong, phẳng Đặt

tấm nhựa này lên trên một

thanh nam châm rồi gõ nhẹ

Quan sát hình ảnh mạt sắt vừa

được tạo thành trên tấm nhựa

( Hình 23.1SGK)

C1: Các mạt sắt xung quanh

nam châm được sắp xếp như

thế nào?

TLC1Mạt sắt được sắp xếp thành những đường cong nối

từ cực này sang cực kia của nam châm Càng ra xa nam châm, các đường này càng thưa dần.

TIÕT 25-BµI 23: TỪ PHỔ - ĐƯỜNG SỨC TỪ

I Từ phổ

1 Thí nghiệm:

2 KÕt luËn

Trong từ trường của thanh nam châm,

mạt sắt được sắp xếp thành những

đường cong nối từ cực này sang cực

kia của nam châm Càng ra xa nam

châm, những đường này càng thưa dần.

Nơi nào mạt sắt dày thì từ trường

mạnh, nơi nào mạt sắt thưa thì từ

trường yếu.

H×nh ¶nh c¸c ® êng m¹t s¾t xung quanh nam ch©m (h×nh trªn)

® îc gäi lµ tõ phæ Tõ phæ cho ta mét h×nh ¶nh trùc quan vÒ

tõ tr êng.

Ta h·y quan s¸t l¹i víi h×nh ¶nh lín h¬n

TIÕT 25-BµI 23: TỪ PHỔ - ĐƯỜNG SỨC TỪ

I Từ phổ

II § êng søc tõ

1 Vẽ và xác định chiều đường sức từ:

Sử dụng kết quả thí nghiệm tạo ra từ

phổ của thanh nam châm ( Hình 23.1)

a Dùng bút chì tô dọc theo các đường

mạt sắt nối từ cực nọ sang cực kia của

nam châm trên tấm nhựa, ta sẽ được

các đường liền nét, biểu diễn đường

sức của từ trường (gọi là đường sức

từ, mô tả trên hình 23.2)

N

S N

Dùng các kim nam châm nhỏ đặt nối tiếp

nhau trên một đường sức từ vừa vẽ được.

S N

b

Ta h·y quan s¸t thªm sù s¾p xÕp cña c¸c kim nam ch©m n»m däc theo mét sè ® êng søc tõ

TIÕT 25-BµI 23: TỪ PHỔ - ĐƯỜNG SỨC TỪ

I Từ phổ

II § êng søc tõ

1 Vẽ và xác định chiều đường sức từ:

C2: Nhận xét về sự sắp xếp của các

kim nam châm nằm dọc theo một

đường sức từ ( Hình 23.3)

TLC2 Trên mỗi đường sức từ, kim nam châm định hướng theo một chiều nhất định

Đường sức từ cho phép ta biểu diễn từ trường Người ta qui ước chiều đường sức từ là chiều đi từ cực Nam đếm cực Bắc xuyên dọc kim nam châm được đặt cân bằng trên đường sức

đó

TIếT 25-BàI 23: TỪ PHỔ - ĐƯỜNG SỨC TỪ

I Từ phổ

II Đ ờng sức từ

1 Vẽ và xỏc định chiều đường sức từ:

c Hãy dùng mũi tên đánh dấu chiều các

đ ờng sức từ vừa vẽ đ ợc

C3: Đường sức từ cú chiều đi vào cực

nào và đi ra từ cực nào của thanh nam

chõm?

TLC3 Bờn ngoài thanh nam chõm, cỏc đường sức từ đều cú chiều đi ra

từ cực Bắc, đi vào cực Nam

TIÕT 25-BµI 23: TỪ PHỔ - ĐƯỜNG SỨC TỪ

I Từ phổ

II § êng søc tõ

1 Vẽ và xác định chiều đường sức từ:

2 KÕt luËn

a. Các kim nam châm nối đuôi nhau dọc theo một đường sức từ Cực Bắc của kim này nối với cực Nam của kim kia.

b Mỗi đường sức từ có một chiều xác định Bên ngoài Nam châm, các các đường sức từ có chiều đi

ra từ cực Bắc, đi vào cực Nam của Nam châm.

c Nơi nào từ trường mạnh thì đường sức từ dày, nời nào từ trường yếu thì đường sức từ thưa

TIÕT 25-BµI 23: TỪ PHỔ - ĐƯỜNG SỨC TỪ

I Từ phổ

II § êng søc tõ

III VËn dông

C4: Hình 23.4 cho hình ảnh

từ phổ của nam châm chữ U

Dựa vào đó, hãy vẽ các

đường sức từ của nó Nhận

xét về dạng các đường sức từ

ở khoảng giữa hai từ cực?

TLC4 Ở khoảng giữa hai từ cực của nam châm hình chữ U, các đường sức từ gần như song song với nhau.

TIÕT 25-BµI 23: TỪ PHỔ - ĐƯỜNG SỨC TỪ

I Từ phổ

II § êng søc tõ

III VËn dông

C5: Biết chiều một đường sức

từ của thanh nam châm thẳng

như trên hình 23.5 Hãy xác

định tên các từ cực của nam

châm?

N S

TLC5 Đầu B của thanh nam châm là cực Nam

TIÕT 25-BµI 23: TỪ PHỔ - ĐƯỜNG SỨC TỪ

I Từ phổ

II § êng søc tõ

III VËn dông

C6: Hình 23.6 cho hình ảnh từ

phổ của hai nam châm đặt gần

nhau Hãy vẽ một số đường sức

từ và chỉ rõ chiều của chúng?

TLC6 Các đường sức từ được biểu diễn trên hình 23.6 SGK có chiều đi từ cực Bắc của nam châm bên trái sang cực Nam của namchâm bên phải.

GHI NHí

• Từ phổ là hình ảnh cụ thể về các đường sức

từ Có thể thu được từ phổ bằng cách rắc mạt sắt lên tấm nhựa đặt trong từ trường

và gõ nhẹ.

• Các đường sức từ có chiều nhất định Ở bên

ngoài thanh nam châm, chúng là những đường cong đi ra từ cực Bắc và đi vào cực Nam của nam châm

Cã thÓ em ch a biÕt

Trong thí nghiệm tạo từ phổ ( Hình 23.1), để có từ phổ của thanh nam châm thì tấm nhựa phải được đặt trên mặt phẳng nằm ngang trùng với mặt của thanh nam châm Lúc đó, các đường mạt sắt sắp xếp dọc theo các đường sức từ Trong trường hợp tấm nhựa đặt nghiêng so với bề mặt của thanh nam châm thì ta vẫn có tập hợp các đường mạt sắt xắp xếp có trật tự Nhưng đường mạt sắt lại không nằm dọc theo các đường sức từ Hình ảnh các đường mạt sắt trong trường hợp này không phải là từ phổ

Bµi häc kÕt thóc t¹i ®©y.

C¸m ¬n c¸c em?