PNT GPB Y3 VIÊM VÀ SỬA CHỮA PHẦN 2

VIÊM MÃN TÍNH Đinh nghĩa Nguyên nhân: Như viêm cấp Tác nhân tồn tại Rối loạn trong qúa trình sửa chữa Đặc điểm mô học 1. Thấm nhập tế bào đơn nhân 2. Tăng sinh mô liên kết mạch máu • Thấm nhập tế bào đơn nhân: đại thực bào, limphô bào, tương bào; BCĐN ái toan a Đại thực bào Sản xuất chất TGHH: interleukin, NO, TNF PGDF, FGF, TGFƒ Cơ chế tập trung ĐTB: thu hút mono bào tăng sinh tại chổ ức chế di chuyển

VIÊM và SỬA CHỮA

(tt)

VIÊM MÃN TÍNH

Đinh nghĩa

Nguyên nhân:

- Như viêm cấp

- Tác nhân tồn tại

- Rối loạn trong qúa trình sửa chữa

Đặc điểm mô học

1 Thấm nhập tế bào đơn nhân

2 Tăng sinh mô liên kết - mạch máu

1 Thấm nhập tế bào đơn nhân:

đại thực bào, limphô bào, tương bào; /BCĐN ái toan

a/ Đại thực bào

Sản xuất chất TGHH:

interleukin, NO, TNF PGDF, FGF, TGF-β

Cơ chế tập trung ĐTB:

- thu hút mono bào

- tăng sinh tại chổ

- ức chế di chuyển

C ơ chế tập trung đại thực bào tại ổ viêm mãn

← MIF

b/ Limphô bào B, T: miễn dịch dịch thể

miễn dịch qua trung gian

tế bào

c/ Tương bào: sản xuất kháng thể đặc hiệu

2 Tăng sinh mô liên kết - mạch máu:

→ sửa chữa tổn thương

a/ Tăng sinh mạch máu:

yếu tố tạo mạch FGF do ĐTB sản xuất → mạch máu phân nhánh

Tăng sinh mạch máu

2 Tăng sinh mô liên kết - mạch máu:

b/ Tăng sinh mô liên kết:

yếu tố tăng trưởng PDGF, TGFβ do ĐTB sản xuất

→ TB trung mô được huy động

→ biệt hóa nguyên bào sợi

→ tổng hợp collagen,

chất căn bản liên kết

Mạch máu, có tế bào nội mô lớn

VIÊM HẠT

Đặc điểm mô học u hạt

- Tế bào dạng biểu mô

- Đại bào (Langhans, ăn dị vật)

- Chất hoại tử bã đậu

- Viền limphô bào, tương bào

U hạt lao

Tế bào dạng biểu mô

Đại bào Langhans Đại bào ăn dị vật (bột Talc)

Đại bào Langhans chứa vi khuẩn lao

Sán máng schistosoma

U hạt ở bệnh sán máng schistosoma

U hạt ở bệnh sán máng schistosoma

U hạt ở bệnh sán máng schistosoma

U hạt ở bệnh cryptococcosis

Naám men crytococcus neoformans / bệnh cryptococcosis

U hạt ở bệnh cryptococcosis

U hạt ở bệnh cryptococcosis

Bệnh sarcoidosis

Sự hình thành & diễn tiến u hạt viêm lao

Cơ chế hình thành u hạt và diễn tiến có thể =/= tùy tác nhân nhưng luôn có 2 yếu tố:

- Tính chất khó tiêu hủy của tác nhân

- Khởi phát sự đáp ứng miễn dịch kiểu quá mẫn qua trung gian TB

Sự hình thành & diễn tiến u hạt viêm lao

VK lao khó tiêu hủy do vỏ bao có yếu tố dây + LAM

→ ức chế sự hòa nhập túi thực bào với tiêu thể

VK lao có thể sống & sinh sản / ĐTB

2-3 tuần,

ĐTB phân hủy VK lao để trình diện KN lên bề mặt

ĐTB/Kn lao ⇄ tương tác ⇄ limpho bào T

→ đáp ứng miễn dịch qua trung gian TB

 limphô bào T hoạt hóa:

+ TB T hỗ trợ CD4+

+ TB T ức chế CD8+ (T gây độc TB)

Tế bào T hỗ trợ CD4+ :

- TNF α → TB nội mô → thấm nhập Mono, Lim

- Interferon ɣ → thực bào, tiêu hủy VK/ ĐTB

TB dạng biểu mô→ ĐB Langhans

→ U hạt lao

- ĐTB tăng sản xuất TGF β, PDGF

→ tăng sinh mô liên kết , gây hóa sợi

Tế bào T ức chế CD8+: tiêu hủy ĐTB

→ nang bả đậu Phản ứng viêm hạt khống chế VK lao:

u hạt → sẹo xơ ngấm vôi

Sự hình thành nang lao

QUÁ TRÌNH SỬA CHỮA

- Tái tạo

- Hóa sẹo

1 Tái tạo:

thay thế mô hoại tử bằng tế bào cùng loại

3 điều kiện:

- mức độ hoại tử không lớn

- khung liên kết mạch máu nguyên vẹn

- tế bào mô có khả năng phân bào

Hoại tử nhẹ, TB gan tăng hoạt động phân bào

Hoại tử nhiều, sự tái tạo TB gan chỉ tạo ra các tiểu thùy giả

2 Hóa sẹo:

thay thế mô hoại tử bằng mô liên kết

qua 3 giai đoạn

- Thành lập mô hạt

- Hóa sợi

- Hoá xơ

2 Hóa sẹo:

- Thành lập mô hạt:

tăng sinh mô liên kết mạch máu

U hạt chùm/ da

Đại thể của mô hạt

Đại thể của mô hạt

U hạt chùm, đại thể

U hạt chùm, vi thể

2 Hóa sẹo:

- Hóa sợi:

mô hạt → mô liên kết sợi do nguyên bào sợi

tăng tổng hợp collagen Sẹo lồi: tổng hợp collgen qúa đáng

Sẹo co kéo: nguyên bào sợi - cơ hoạt động

qúa mức

Vi thể của giai đoạn hóa sợi

2 Hóa sẹo:

- Hoá xơ:

mạch máu, nguyên bào sợi teo lại

và biến mất mô sợi biến thành mô xơ

Vi thể của giai đoạn hóa xơ

Seïo loài

Sẹo lồi và sẹo co kéo

Seïo loài

TÓM TẮT

VIÊM MÃN

Đ/điểm - thấm nhập tế bào đơn nhân

mô học : - tăng sinh mô liên kết - mạch máu

VIÊM HẠT

Đ/điểm - hình thành u hạt

mô học : (TB dạng biểu mô, ĐB Langhans, chất hoại

tử bã đậu, viền limphô bào - tương bào)

QUÁ TRÌNH SỬA CHỮA

Tái tạo: thay thế mô hoại tử bằng tế bào cùng loại Hóa sẹo: - Thành lập mô hạt

- Hóa sợi

- Hoá xơ