giáo án thiết kế giảng dạy theo 5 hoạt động mới nhất của bộ hiện nay, đáp ứng nhu cầu đổi mới chương trình dạy học, theo tiêu chí lấy học sinh làm trung tâm, đánh giá hs qua các hoạt động dạy học từ đó giúp hs đạt được những năng lực nhất định
Trang 1Họ và tên : Trương Ngọc Phan
Tiết: 68 Đọc văn
Ngày dạy: 27/02/2019
CHUYỆN CHỨC PHÁN SỰ ĐỀN TẢN VIÊN
(Tản Viên từ phán sự lục – trích Truyền kì mạn lục)
Nguyễn Dữ
-A Mục tiêu bài học: Hs cần
1.Kiến thức
+ Nắm được một số đặc trưng cơ bản của thể loại truyền kì
+ Thấy được vẻ đẹp nhân vật Ngô Tử Văn – đại diện cho người tri thức nước Việt dũng cảm, kiên cường, yêu chính nghĩa, trọng công lí và có tinh thần dân tộc mạnh mẽ
+ Thấy được nghệ thuật kể chuyện có lớp lang, kết cấu truyện giàu kịch tính, hấp dẫn; tạo dựng thế giới thực - ảo xen lẫn, hòa quyện
2 Kĩ năng
+ Đọc, tóm tắt một tác phẩm tự sự trung đại
+ Phân tích nhân vật trong truyện truyền kì
3 Thái độ
+ Ủng hộ chính nghĩa, đấu tranh chống gian tà và niềm tự hào về trí thức Việt
4 Định hướng phát triển năng lực
+ Năng lực thu thập, xử lí thông tin liên quan đến văn bản
+ Năng lực đọc hiểu và phân tích dữ liệu có trong văn bản
+ Năng lực phân tích chứng minh và rút ra kết luận cần thiết cho văn bản
Trang 2+ Năng lực giải quyết những tình huống liên quan đến văn bản.
+ Năng lực trình bày suy nghĩ, cảm nhận của bản thân
+ Năng lực hợp tác khi trao đổi, thảo luận…
B BẢNG MÔ TẢ CÁC MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT
Nội dung Nhận bi.ết Thông hiểu Vận dụng
thấp
Vận dụng cao
HĐ1 : KHỞI
ĐỘNG
- Trả lời những câu hỏi ngắn để
ôn lại kiến thức
cũ và nền tảng
đi vào bài mới
HĐ2 : HÌNH
THÀNH
KIẾN THỨC
- Nắm được nét chính về tác giả Nguyễn Dữ
- Biết văn bản nằm trong tập truyện nào và thuộc thể loại nào, thời điểm
ra đời của tác phẩm
- Xác định được bố cục văn bản :
“Chuyện chức phán sự đền Tản Viên”
- Xác định được nhân vật
- Hiểu được hoàn cảnh xã hội ảnh hưởng đến Nguyễn
Dữ
+ Giải thích mối quan hệ giữa hoàn cảnh sáng tác
và tác phẩm
- Nắm được nội dung chính của từng đoạn
- Thấy được cách giới thiệu
- Khái quát được quan điểm của tác giả qua
“Truyền kì mạn lục”
- Tìm hiểu một vài thông tin
về thể loại truyền kì
- Biết tóm tắt văn bản
- Nêu cảm nhận về cách
- Vận dụng
các quan điểm,
tư tưởng của Nguyễn Dữ để đọc hiểu các tác phẩm khác của ông
- Giải thích Truyền kì mạn lục là : “ Thiên
cổ kì bút”
Trang 3chính trong tác phẩm
- Biết được nguyên nhân đốt đền của nhân vật Ngô
Tử Văn
nhân vật của tác giả
- Hiểu được tính cách nhân vật Tử Văn qua hành động đốt đền
giới thiệu đó
- Nêu ý nghĩa
và hậu quả từ hành động đốt đền của nhân vật Ngô Tử Văn
- Cảm nhận nhân vật và liên hệ thực tế
HĐ3:
LUYỆN TẬP
- Khái quát lại nội dung chính vừa học của
“Chuyện chức phán sự đền Tản Viên”
- Thực hành một số bài tập trắc nghiệm xoay quanh tư tưởng của tác phẩm
HĐ4: VẬN
DỤNG
- Tìm đọc các tác phẩm khác trong tập
“Truyền kì mạn lục” của
Nguyễn Dữ
- Từ nhân vật Ngô Tử Văn trong Chuyện Chức phán sự đền Tản Viên của Nguyễn
Dữ, viết đoạn văn (7 - 10 dòng) trình bày suy nghĩ của em về tầm quan trọng của đức tính cương trực đối với thế hệ trẻ hiện nay ? Liên hệ
và rút ra bài học cho bản thân ?
Trang 4HĐ5: MỞ
RỘNG VÀ
PHÁT
TRIỂN Ý
TƯỞNG ST
- Sáng tạo sơ
đồ tư duy
C CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH
1. Chuẩn bị của giáo viên
- Thiết kế bài giảng “Chuyện chức phán sự đền Tản Viên”, thiết kế powerpoints
- Chuẩn bị tranh ảnh, các dạng câu hỏi
- Chuẩn bị tài liệu dạy học (SGK, SGV, bài thiết kế )
- Dặn dò HS đọc tác phẩm, soạn câu hỏi trong SGK
2. Chuẩn bị của học sinh
- Đọc tác phẩm, soạn bài theo yêu cầu của GV
- Chuẩn bị đồ dùng học tập: SGK, tư liệu, vở soạn
D PHƯƠNG PHÁP VÀ KỸ THUẬT DẠY HỌC
- GV sử dụng phương pháp tích hợp
- Tổ chức giờ dạy theo hướng phát huy tính tích cực chủ động sáng tạo cho HS: đọc hiểu, phát vấn, giảng bình, thảo luận, tranh luận, trình bày vấn đề
E- TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:
1. Ổn định nề nếp
2. Kiểm tra bài cũ và soạn bài
a. Kiểm tra bài cũ: Không kiểm tra
b. Kiểm tra soạn bài
3. Giới thiệu bài mới
Hoạt động của GV – HS Nội dung cần đạt Năng lực,
KN cần đạt Hoạt động 1: Khỏi động (3p)
Thao tác 1: Giáo viên đưa ra
nhưng câu hỏi ngắn để ôn lại
kiến thức cũ
Câu hỏi 1: Dòng nào nói đúng
về xuất xứ của Chuyện người
con gái Nam Xương ?
A Viết vào thế kỷ XVI, là một
Đáp án : Câu 1 : A Câu 2 : D Câu 3 : D Câu 4 : D
Trang 5trong 20 truyện của Truyền kỳ
mạn lục của Nguyễn Dữ
B Viết vào thế kỷ XVII, là một
trong 20 truyện của Truyền kỳ
mạn lục của Nguyễn Dữ
C Viết vào thế kỷ XVI, là một
trong 20 truyện của Vũ trung tuỳ
bút của Nguyễn Du
D Viết vào thế kỷ XVI, là một
trong 20 truyện của Truyện cũ
trong phủ chúa Trịnh của
Nguyễn Dữ
Câu hỏi 2: Sáng tạo của Nguyễn
Dữ trong Chuyện người con gái
Nam xương là gì?
A Sáng tạo tình huống
B Sắp xếp các tình tiết để tạo
nên kịch tính
C Xây dựng tính cách nhân vật
D Tất cả các ý trên
Câu hỏi 3: Cái bóng
trong Chuyện người con gái
Nam Xương là chi tiết nghệ thuật
đặc sắc nhất của tác phẩm bởi
vì ?
A Là đầu mối dẫn tới sự nghi
ngờ của Trương Sinh, buộc Vũ
Nương phải tìm đến cái chết
B Cũng là đầu mối giải toả sự
nghi ngờ của Trương Sinh về Vũ
Nương
C Cái bóng đã khái quát được
tấm lòng của người vợ xa chồng:
cô đơn và thuỷ chung, khao khát
sum họp
D Tất cả các ý trên
Câu hỏi 4: Tình cảm của tác giả
đối với người phụ nữ
trong Chuyện người con gái
Nam Xương là:
+ Năng lực thu thập,xử lí thông tin liên quan đến văn bản
+ Năng lực sử dụng ngôn ngữ
Trang 6A Nhà văn cảm thông trước số
phận oan trái của nười phụ nữ
trong xã hội cũ
B Khẳng định vẻ đẹp tâm hồn
của họ : hiếu thảo, yêu chồng
thương con và thuỷ chung
C Phê phán sự bất công của xã
hội phong kiến đối với người
phụ nữ
D Tất cả các ý trên
2 Giới thiệu bài mới
Ở chương trình lớp 9 (THCS)
chúng ta đã được học tác phẩm
“Chuyện người con gái Nam
Xương” của tác giả Nguyễn Dữ,
hôm nay chúng ta lại có cơ hội
tìm hiểu thêm một tác phẩm khác
của ông, đó là “Chuyện chức
phán sự đền Tản Viên”
HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH
KIẾN THỨC.
GV Hướng dẫn HS tìm hiểu
phần Tiểu dẫn.
Thao tác 1: Tìm hiểu về tác giả.
TT: GV yêu cầu HS nêu những
nét chính về tác giả Nguyễn Dữ?
(quê quán, xuất thân, tác phẩm
nổi tiếng)
HS: Đọc sgk và trả lời
GV: Nhận xét và chốt kiến thức
Thao tác 2: Tìm hiểu tác phẩm
GV: Nêu những hiểu biết của em
về thể loại truyện truyền kì?
HS: Suy nghĩ và trả lời
GV nhận xét và bổ sung: Qua
I Tìm hiểu chung
1 Tác giả: Nguyễn Dữ
+ Sống vào khoảng thế kỉ XVI + Quê quán: xã Đỗ Tùng – huyện Trường Tân (nay thuộc huyện Thanh Miện tỉnh Hải Dương) + Ông xuất thân trong một gia đình khoa bảng, từng đi thi và làm quan nhưng không lâu sau thì lui về ở ẩn
+ Tác phẩm nổi tiếng: Truyền kì mạn lục
2 Thể loại truyện truyền kì:
- Thể loại: Truyền kì - là một thể
văn xuôi tự sự thời trung đại phản ánh hiện thực lịch sử thông qua các yếu tố kì ảo, hoang đường + Thế giới con người và thế giới
Trang 7truyện truyền kì chúng ta sẽ thấy
được đằng sau những chi tiết
hoang đường kì ảo (phi hiện thực)
lại là những vấn đề cốt lõi của
hiện thực, thể hiện rõ quan niệm
và thái độ của tác giả
TT: GV Giải thích nhan đề tác
phẩm “Truyền kì mạn lục”
(Truyền kì: những chuyện kì lạ
được lưu truyền trong dân gian
Mạn lục: ghi chép một cách rộng
rãi
→ Ghi chép một cách rộng rãi
những chuyện kì lạ được lưu
truyền trong dân gian)
- Thao tác 3 : Dựa vào sách giáo
khoa, em hãy nêu nội dung và giá
trị nghệ thuật của “Truyền kì mạn
lục”
Thao tác 4: Tìm hiểu văn bản
TT: GV hỏi dựa vào phần đọc và
soạn bài ở nhà, hãy chia bố cục
văn bản và nêu nội dung chính
của từng phần?
HS: Trả lời câu hỏi
GV: Nhận xét và chốt kiến thức
cõi âm thánh thần, ma quỷ có sự tương giao
3.Tác phẩm Truyền kì mạn lục của Nguyễn Dữ.
+ Viết bằng chữ Hán, gồm 20 truyện,
+ Ra đời vào nửa đầu thế kỉ XVI
* Giá trị nội dung:
- Thông cảm, bênh vực những con người nhỏ bé với số phận bi thảm, đặc biệt là người phụ nữ với khát vọng hạnh phúc lứa đôi
- Thể hiện tinh thần dân tộc, bộc
lộ niềm tự hào về nhân tài, văn hóa nước Việt, đề cao đạo đức nhân hậu, chung thủy
- Khẳng định quan điểm sống
“lánh đục về trong” của lớp trí thức ẩn dật đương thời
- Tác phẩm vừa có giá trị hiện thực và giá trị nhân đạo cao, vừa
là tuyệt tác của thể loại truyền kì
*Giá trị nghệ thuật: Được Vũ
Khâm Lân (thế kỉ XVI) khen tặng
là “Thiên cổ kì bút”
4 Văn bản: Chuyện chức phán
sự đền Tản Viên
a Xuất xứ: một trong hai mươi
truyện được rút ra từ tập “Truyền
kì mạn lục”
b Bố cục: 4 phần.
Đoạn 1: từ đầu đến “không cần gì
cả”: Giới thiệu nhân vật Tử Văn
và hành động đốt đền
Đoạn 2: “Đốt đền xong…khó
lòng thoát nạn”: Tử Văn gặp tên
+ Năng lực hợp tác khi trao đổi, thảo luận
Năng lực sử dụng ngôn ngữ
+ Năng lực hợp tác khi trao đổi, thảo luận
+ Năng lực hợp tác khi trao đổi, thảo luận
+ Năng lực sử dụng ngôn
Trang 8Thao tác 5 : Gv tổ chức trò chơi
sắp xếp tranh đúng với sự kiện
(2p)
- Câu hỏi : Em hãy sắp xếp các
bức tranh đúng với các sự kiện
trong tác phẩm, dùng 1 - 2 câu
văn nêu nội dung của từng sự
kiện
- Hs suy nghĩ và tiến hành trò
chơi
- GV nhận xét và tìm ra người
thắng cuộc
Thao tác 6 : GV đặt yêu cầu
(5p)
- GV : Dựa vào các sự kiện trên
em nào có thể tóm tắt được văn
bản ?
- GV : Nhận xét, bổ sung và chốt
kiến thức
GV Hướng dẫn HS đọc – hiểu
văn bản
Thao tác 1: Tìm hiều nhân vật
Ngô Tử Văn
TT: GV hỏi mở đầu câu chuyện
tác giả đã giới thiệu NTV là một
Bách hộ họ Thôi và Thổ thần
Đoạn 3: “Tử Văn vâng lời…
không bệnh mà mất”: Tử Văn gặp Diêm Vương, được minh oan và tiến cử làm chức phán sự đền Tản Viên
Đoạn 4: phần còn lại: Cuộc gặp
gỡ tình cờ giữa quan phán sự với người quen cũ và lời bình của tác giả
II Đọc – hiểu văn bản 1.Nhân vật của Ngô Tử Văn a.Lai lịch, tính cách
- Tên chữ (tự): Ngô Tử Văn, tên (tục): Soạn
- Quê: người huyện Yên Dũng, đất Lạng Giang
- Tính tình: khảng khái, nóng nảy
- Phẩm chất: cương trực, dũng cảm, trọng công lí
ngữ
+ Năng lực hợp tác khi trao đổi, thảo luận
+ Năng lực sử dụng ngôn ngữ
Trang 9người như thế nào? Từ đó nhận
xét về cách giới thiệu nhân vật
của tác giả?
HS: suy nghĩ và trả lời
GV: Nhận xét và bổ sung
TT: GV Chia lớp thành 2 nhóm,
trả lời các câu hỏi thảo luận sau:
(5p)
Nhóm 1: Nguyên nhân nào dẫn
đến hành động đốt đền của NTV?
Trước khi đốt đền chàng đã làm
gì?
HS: Suy nghĩ trả lời
GV nhận xét, bổ sung
Nhóm 2: Ý nghĩa hành động đốt
đền của NTV?
HS: Đại diện nhóm trả lời
GV: Nhận xét, bổ sung
HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
Thao tác 1 : GV cho HS thực
hành một số bài tập trắc nghiệm
xoay quanh chủ đề tư tưởng của
→ Giới thiệu nhân vật một cách trực tiếp, ngắn gọn, cụ thể; đặc biệt là tính tình, phẩm chất bằng những lời khen ngợi, khẳng định
Cách giới thiệu nhân vật (mở truyện) theo kiểu truyền thống
→ Tác dụng: định hướng rõ cho
sự tiếp nhận câu chuyện của người đọc
b.Ngô Tử Văn – hành động đốt đền
- Lí do đốt đền: Vì tức giận trước
việc “làm yêu làm quái” của tên hung thần → Đốt đền trừ hại cho dân
- Cách thực hiện: Tắm gội sạch
sẽ, khấn trời đất, châm lửa đốt đền
→ Cẩn trọng, công khai, quyết liệt, đàng hoàng, tôn trọng thần linh
* Ý nghĩa hành động đốt đền:
+ Thể hiện sự khảng khái, chính trực, dũng cảm, muốn vì dân trừ bạo của kẻ sĩ
+ Thể hiện tinh thần dân tộc mạnh
mẽ qua việc diệt trừ hồn ma tên tướng giặc xâm lược hung bạo
+ Năng lực tập hợp thông tin + Năng lực sử dụng ngôn ngữ
Trang 10tác phẩm.
Câu 1: “Truyền kì mạn lục” của
Nguyễn Dữ là tác phẩm ra đời
vào thế kỉ:
A XIV
B XVI
C XV
D XIII
Câu 2: Tên tác phẩm “Truyền kì
mạn lục” của Nguyễn Dữ có
nghĩa là:
A Tập sách ghi chép những
chuyện kì lạ và được lưu truyền
B Tập sách ghi chép những
chuyện hoang đường
C Tập sách ghi chép tản mạn
những chuyện kì lạ và được lưu
truyền
D Tập sách ghi chép những
chuyện kì lạ
Câu 3: Trong “Chuyện chức
phán sự đền Tản Viên” của
Nguyễn Dữ, Ngô Tử Văn đốt đền
vì lí do gì?
A Vì muốn diệt trừ kẻ giả danh
là thần mà lại tác yêu tác quái
trong dân gian
B Vì không tin vào điều mê tín,
dị đoan
C Vì muốn thể hiện thái độ cao
ngạo của mình
D Vì muốn giúp đỡ viên Thổ
công
HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG.
Thao tác 1 : GV giao nhiệm vụ
về nhà
Câu hỏi : Từ nhân vật Ngô Tử
Văn trong Chuyện Chức phán sự
- Năng lực giao tiếp
- Năng lực hợp tác
Trang 11đền Tản Viên của Nguyễn Dữ,
viết đoạn văn (7 - 10 dòng) trình
bày suy nghĩ của em về tầm quan
trọng của đức tính cương trực
đối với thế hệ trẻ hiện nay ? Liên
hệ và rút ra bài học cho bản
thân ?
HOẠT ĐỘNG MỞ RỘNG VÀ
PHÁT TRIỂN ST.
Thao tác 1 : GV yêu cầu
- Vẽ sơ đồ tư duy những sự kiện
có trong tác phẩm
- Năng lực tư duy sáng tạo
F Củng cố và dặn dò
*Củng cố:
+ Tính cách, phẩm chất của Ngô Tử Văn qua diễn biến truyện?
+ Tóm tắt ngắn gọn tác phẩm theo bố cục
*Dặn dò:
+ Nắm vững kiến thức đã học
+ Chuẩn bị tiếp bài “Chuyện chức phán sự đền Tản Viên”