Báo cáo thực tập điện 1

khảo sát lắp đặt mạch điện cầu thang, nguyên lý hoạt động của bóng đèn cầu thang, lắp ráp đấu mạch điện đèn cầu thang...mạch điện sử dụng đóng cắt ở hai nơi khác nhau trong nhà như cầu thang, phòng ngủ...

Trang 1

Bài Thực Hành Số1 :

KHẢO SÁT VÀ LẮP ĐẶT MẠCH ĐÈN CẦU THANG

( Bóng đèn dây tóc)

I Mục Đích :

- Hiểu được ý nghĩa nguyên lý hoạt động của mạch điều khiển đèn cầu thang

- Lắp ráp và đấu được mạch đèn cầu thang sử dụng bo ́ng đèn dây tóc Xác định được nguyên nhân hư hỏng và biết cách khắc phục, sửa chữa

II Nội Dung:

Mạch điện này được sử dụng với trường hợp muốn đóng cắt ở 2 nơi khác nhau như cầu thang, hành lang, phòng ngủ bật tắt tuần tự đèn theo hướng di chuyển của người sử dụng Nhằm mục đích tiết kiệm điện năng tiêu thụ không cần thiết và nâng cao hiệu suất sử dụng thiết bị chiếu sáng

1 Tóm tắt lý thuyết :

Bóng đèn dây tóc: phát sáng nhờ có sợi dây đốt nóng bên trong Bên trong là môi

trường khí trơ nhằm tránh sự ion hóa sợi dây giúp tuổi thọ của bóng cao hơn, sợi dây thường là vonfram có nhiệt độ nóng chảy cao

Công tắc 3 vị trí: là loại công tắc gồm 4 tiếp điểm dùng để điều khiển 2 bóng đèn, thường dùng để điều khiền 2 bóng đèn có tính chất trái nhau (tức cái này sáng thì cái kia tối và ngược lại)

2 Nguyên lý hoạt động :

Khi ta đi lên cầu thang:

Khi nhấn công tắc lúc này dòng điện có mạch lưu thông => bóng đèn sáng lên Sau đó

ta tiếp tục nhấn công tắc thì các tiếp điểm này rời nhau dẫn tới không có dòng điện qua bóng đèn => đèn tắt

Khi ta đi xuống thì làm ngược lại và kết quả tương tự

Trang 3

c Các bước thực hiện :

Bước 1: Xác định, phân biệt các cực động và tĩnh cùa công tắc 3 vị trí Bước 2: Lắp mạch theo sơ đồ ,chú ý dùng dây màu hợp lý

Bước 3: Kiểm tra nguội và sửa chữa nếu sai sót

Bước 4: Mời giáo viên đến kiểm tra, đóng nguồn, kiểm tra nóng và vận hành thử

Bước 5: Quan sát và kiểm định lại nguyên lý hoạt động

d An toan điện :

- Trang bị đầy đủ các trang bị cách điện khi lắp điện như : giày,…

- Thiết bị dụng cụ phải gọn gàng, sạch sẽ,…

- Khi cấp điện cho mạch phải báo với người hướng dẫn

- Ngắt nguồn điện khi sửa chữa

III Câu hỏi kiểm tra :

1

2

Trang 4

Bài Thực Hành Số 2 :

KHẢO SÁT VÀ LẮP ĐẶT MẠCH ĐÈN CẦU THANG

(Bóng đèn huỳnh quang)

- Hiểu được ý nghĩa nguyên lý hoạt động của mạch điều khiển đèn cầu thang

- Lắp ráp và đấu được mạch đèn cầu thang sử dụng bóng đèn huỳnh quang Xác định được nguyên nhân hư hỏng và biết cách khắc phục, sửa chữa

II Nội Dung:

Mạch điện này được sử dụng với trường hợp muốn đóng cắt ở 2 nơi khác nhau như cầu thang, hành lang, phòng ngủ bật tắt tuần tự đèn theo hướng di chuyển của người sử dụng Nhằm mục đích tiết kiệm điện năng tiêu thụ không cần thiết và nâng cao hiệu suất sử dụng thiết bị chiếu sáng

Công tắc 3 vị trí : như đã nêu ở bài 1

Đèn huỳnh quang : không như đèn sợi đốt đèn huỳnh quang phát sáng

nhờ có sự phóng điện trong khí trơ, các hạt electron di chuyển va chạm khí trơ phóng

ra nhiều hạt ion => tỏa nhiệt làm thủy ngân hóa electron ion, khí thủy ngân va chạm phát xạ ra các photon hồng ngoại, tạo ra ánh sáng mà không tỏa nhiều nhiệt

Chấn lưu mắc nối tiếp đèn, đó là một cuộn cảm kháng có tác dụng duy trì độ

tự cảm để điện áp trên bong hầu như không đổi

Tắc te là một tụ điện dung rơle nhiệt, bên trong chứa khí neon, được đấu song song với đèn, khi có dòng điện chạy qua nó tích điện, đến một lúc nào đó nó phóng điện, có tác dụng khởi động đèn ban đầu

Nguyên lý chính của mạch : giống như bài 1 đã trình bày

Nguyên lý hoạt động của đèn huỳnh quang : Khi bật công tắc, điện áp

Trang 5

giữa hai đầu cực của bóng đèn chưa đủ lớn để phóng điện Khi đó tắc te với dòng điện

áp sẽ đóng vai trò mồi điện, phóng điện khiến hai mạch của nó nóng lên chạm vào nhau -> khép kín mạch điện Nhưng sau đó nó sẽ bị nguội và co lại gây hở mạch đột ngột, khi đó sẽ sinh ra một suật điện động chống lại sự mất của dòng điện ban đầu Chấn lưu tạo ra điện áp đặt trên hai đầu bóng đèn là 350-480V gậy ra hiện tượng

phóng điện và phát sáng Khi đèn đã sáng ,chấn lưu sẽ làm giảm điện áp và duy trì ở mức 10-140V trên 2 đầu bóng đèn Lúc này tắc te không hoạt động nữa vì điện áp chưa

đạt tới ngưỡng của nó

Trang 6

c Các bước thực hiện :

Bước 1: Xác định và kiểm tra các thiết bi ̣ điê ̣n có trong ma ̣ch, phân biệt các cực động và tĩnh của công tắc 3 vị trí

Bước 2: Lắp mạch theo sơ đồ,chú ý dùng dây màu hợp lý

Bước 3: Kiểm tra nguội và sửa chữa nếu sai sót

Bước 4: Mời giáo viên đến kiểm tra, đóng nguồn, kiểm tra nóng và vận hành

Bước 5: Quan sát hiện tượng và kiểm định lại nguyên lý hoạt động

- Trang bị đầy đủ các trang bị cách điện khi lắp điện như : giày,

- Thiết bị dụng cụ phải gọn gàng, sạch sẽ,

1

2

Trang 7

Bài Thực Hành Số 3 : Lắp Mạch Điện Mở Máy Động Cơ Xoay Chiều

● Chuẩn bị:

- Sinh viên phải tìm hiểu về tiếp điểm tự giữ, tiếp điểm khóa lẫn

- Sinh viên phải tìm hiểu về cấu tạo và nguyên lý hoạt động của 1 khởi động từ (contactor)

II Nội Dung:

Trước khi đưa các động cơ vào làm việc lâu dài theo yêu cầu của công việc, để đảm bảo an toàn ta cần phải hoạt động thử ( thử nháp ) trong thời gian ngắn Quá trình thử thường được lặp lại vài lần ( ấn nhả liên tục theo kiểu xung nhịp ) bằng cách sử dụng nút ấn có phục hồi nhưng không duy trì Nếu mạch điện hoạt động tốt thì quá trình thử sẽ kết thúc và mạch chuyển sang trạng thái làm việc lâu dài

Khởi động từ là thiết bị điện từ được dung phổ biến để đóng ngắt bảo vệ động cơ điện ba pha xoay chiều thực chất khởi động từ là sự kết hợp giữa công tắc tơ và role nhiệt

Tùy thuộc vào số cuộn dây của công tắc tơ mà người ta chia làm 2 loại:

Khởi động từ đơn chỉ có một cuộn dây…CTT để điều chỉnh động cơ quay theo 1 chiều nhất định

Trang 8

Khởi động từ kép có ít nhất 2 cuộn dây….CTT để điều khiển động cơ quay theo 2 chiều

Khi động cơ hoạt động nếu dòng tăng cao khởi động từ sẻ tác động bảo vệ cho động cơ

Nguyên lí của khởi động từ là khi có dòng điện đi qua, cuộn hút sẻ trở thành nam châm điện tạora lực hút làm thay đổi trạng thái của các tiếp điểm

Tiếp điểm tự giữ khi cuộn hút cơ điện, nó sẻ làm một số tiếp điểm từ mở trở thành đóng, giử cho điện chạy qua, dù ta có ngưng tác động

Tiếp điểm khóa lẫn khi tác động, chuyển sang mở làm hở nhánh mạch, ngăn không cho tác động khởi,

1

Trang 10

- Bước 3: Lắp dây theo thứ tự đánh số

- Bước 4: Tiến hành kiểm tra nguội ,chắc chắn rằng mạch đã thông và đảm bảo

không bị chập mạch, bằng đồng hồ đo điện trở

- Bước 5: Tiến hành kiểm tra nóng bằng V chắc chắn mạch đủ điện áp

- Bước 6: Nhấn các nút điều khiển, lắp động cơ, quan sát hiện tượng

- An toan điện :

- Trang bị đầy đủ các trang bị cách điện khi lắp điện như : găng tay, giày,

-

1

2

Trang 11

Bài Thực Hành Số 4 : Lắp Mạch Đảo Chiều Quay Động Cơ

Ba Pha Bằng Khởi Động Từ Kép

( Kiểu 1: Ấn nút “dừng” trước khi ấn nút “ đảo chiều quay”)

I.Mục Đích:

- Hiểu được nguyên tắc đảo chiều quay động cơ

- Hiểu được ý nghĩa nguyên lý hoạt động của mạch điệnđảo chiều quay động cơ xoay chiều ba pha bằng khởi động từ kép

- Lắp ráp và đấu dây được mạch điện đảo chiều quay động cơ bằng khởi động từ kép Xác định được nguyên nhân hư hỏng và biết cách khắc phục, sửa chữa

●Chuẩn bị:

- Sinh viên phải tìm hiểu vể nguyên lý đảo chiều động cơ 3 pha, 1 pha

- Sinh viên phải biết cách đọc 1 sơ đồ điện và cách lắp đặt 1 mạch điện công nghiệp

II.Nội Dung:

Trong tiến trình làm việc của một số máy móc công nghiệp, sẽ có thời điểm cần phải đảo chiều quay động cơ để chuyển sang chế độ làm việc khác Vlý dụ : Quá trình cắt ren của máy tiện, quá trình nâng hạ của thang máy, băng tải,…

Nguyên llý đảo chiều động cơ 3 pha: đổi thứ tự 2 trong 3 pha nguồn cung cấp vào động cơ

Nguyên lý đảo chiều động cơ 1 pha

- Loại khởi động từ bằng 2 roto lồng sóc có vành ngắn mạch Không đảo chiều

được từ bên ngoài, phải đảo chiều chuyển đổi nối từ bên trong các cuộn stato

Trang 12

- Loại có cuộn dây khởi động nối tiếp qua tụ điện đảo chiều cực tly ́nh của cuộn

khởi động từ

- Nhấn thả SB1 dòng điện qua KM1 sẻ làm thay đổi trạng thái tiếp điểm

KM1,, mạch sẻ tự giữ để động cơ làm việc

- Nhấn thả SB2 không có hiện tượng xảy ra….tiếp điểm KM1 khóa lẫn

- Nhấn SB3 để xác lập mạch như ban đầu động cơ không làm việc

- Nhấn thả SB2 dòng qua KM1 sẻ làm thay đổi các tiếp điểm KM1mạch tự giữ

để động cơ làm việc với chiều ngược lại (vì thay đổi pha cấp vào.)

- Bây giờ dù nhấn SB1 vẫn không thay đổi hiện tượng vì tiếp điểm KM1 khóa

Trang 13

Bước 3: Lắp dây theo thứ tự đánh số

Bước 4: Tiến hành kiểm tra nguội ,chắc chắn rằng mạch đã thông ,và đảm bảo không bị chập mạch,,bằng đồng hồ đo điện trở

Bước 5: Tiến hành kiểm tra nóng bằng V chắc chắn mạch đủ điện áp

Bước 6: Nhấn các nút điều khiển,lắp động cơ,,quan sát hiện tượng

Trang 14

1

2

Trang 15

Bài Thực Hành Số 5 : Lắp Mạch Đảo Chiều Quay Động Cơ

Ba Pha Bằng Khởi Động Từ Kép (Kiểu 2)

- Hiểu được nguyên tắc đảo chiều quay động cơ

- Hiểu được ý nghĩa nguyên lý hoạt động của mạch điện đảo chiều quay tứ thì động cơ xoay chiều ba pha không cần ấn nút dừng

- Lắp ráp và đấu dây được mạch điện đảo chiều quay tức thì động cơ ba pha Xác định được nguyên nhân hư hỏng và biết cách khắc phục, sửa chữa

Chuẩn bị:

- Sinh viên tìm hiểu nguyên lý hoạt động của nút nhấn liên động

- Sinh viên phải hiểu được công dụng và vận hành vào yêu cầu của mạch này

II Nội Dung:

Trong quá trình làm việc của một số máy móc công nghiệp, việc đổi chiều quay diễn ra tức thì Chẳng hạn như trong quá trình cắt ren của máy tiện, khi dao cắt đi hết hành trình cắt thì lập tức người thợ phải kéo dao ra, đồng thởi đổi chiều quay của trục chính để đưa dao về vị trí ban đầu, chuẩn bị hành trình cắt tiếp theo Việc đổi chiều quay yêu cầu diễn

ra một cách nhanh chóng, không có đủ thời gian cho người thợ sử dụng thêm thao tác ấn nút dừng Để đáp ứng được yêu cầu trên ta sử dụng bộ nút ấn 2 tầng tiếp điểm thay thế cho bộ nút ấn một tầng tiếp điểm thông thường

- Nút nhấn liên động: là loại nút nhấn có tác động lên 2 phần tử (công tắc) có tác dụng tạo ra

2 tác động chỉ với một thao tác ( 2 tác động có thứ tự)

Trang 16

- So vớ i nút nhấn thông thường thì loa ̣i nút này có ưu điểm điều khiển được 2 tầng trong thời gian rất nhanh đáp ứng được yêu cầu của việc đổi chiều động cơ tức thì Tuy nhiên,

phương pháp này chỉ ứng du ̣ng được với những đô ̣ng đô ̣ng cơ có công suất nhỏ

- Động cơ không ngay lập tức thay đổi chiều quay mà có một khoảng thời gian rất bé mạch

bị ngắt sau đó mới tác động trở lại

6

7

Trang 17

- Bướ c 2: đi dây như sơ đồ ma ̣ch

- Bướ c 3: dùng đồng hồ kiểm tra nguội ma ̣ch, kiểm tra ngắn ma ̣ch, sửa chữa ma ̣ch nếu có sai sót

- Bướ c 4: mời giáo viên đến kiểm tra, kiểm tra nóng ma ̣ch

- Bướ c 5: đóng điê ̣n cho ma ̣ch vâ ̣n hành, kiểm tra các nguyên lý hoa ̣t đô ̣ng của ma ̣ch

5 An toan điện :

Trang 18

1

2

Trang 19

Bài Thực Hành Số 7 : Lắp Mạch Điện Mở Máy Sao – Tam Giác

Bằng Rơle Thời Gian

- Sinh viên phải tự tìm hiểu về nguyên lý và cấu tạo của Timer Relay ( Rơle thời gian)

và cách vận dụng các tiếp điểm tác động trễ vào mạch khởi động chuyển đổi ∆ / Y

II Nội Dung:

Phương pháp mở máy sao- tam giác dùng rơle thời gian giúp cho việc chuyển “sao” sang “ tam giác” không phải sử dụng thêm nút nhấn và có thể cài đặt được thời gian chuyển đổi

- Role thời gian cấu tạo gồm 1 cuộn giây, 1 mạch đếm, cài đặt thời gian và 2 cặp tiếp điểm thường đóng, thường mở, trong đó 1 cặp hoạt động giống như tiếp điểm trên contacto cặp còn lại thay đổi trạng thái thông qua việc cài đặt thời gian trước.Trong bài này role thời gian sẽ được dùng để lắp mạch mở máy sao tam giác

- Mục đích của phương pháp mở máy sao , tam giác bằng rơ-le thời gian: giảm được dòng khởi động nhưng không phải thao tác nhiều và có thể cài đă ̣t đợc thời gian chuyển đổi

- Nhờ tác đô ̣ng trễ của tiếp điểm rơ-le thời gian mà ta có thể xác đi ̣nh chính xác thời gian khởi đô ̣ng đô ̣ng cơ

Trang 20

-dòng qua cuộn dây KMY => các tiếp điểm KMY thay đổi trạng thái:

+tiếp điểm thường đóng KMY mở => khoá mạch KMA

+tiếp điểm thường mở KMY đóng => đèn HL2 sáng, dòng qua cuộn dây KM => các tiếp điểm KM thay đổi trạng thái, tiếp điểm thuờng mở đóng => đóng mạch tự giữ KM, đèn HL1 sáng, động cơ quay ở chế độ sao

Khi role thời gia hoàn tất đếm giờ, tiếp điểm KT mở => ngắt mạch KMY

- các tiếp điểm KMY trở về trạng thái ban đầu => đèn HL2 tắt, động cơ ngừng quay

-dòng qua cuộn dây KMA => các tiếp điểm KMA thay đổi trạng thái:

+tiếp điểm thường đóng mở => ngắt mạch KT => các tiếp điểm KT trở về trạng thái ban đầu +tiếp điểm thường mở đóng => đèn HL3 sáng, động cơ quay ở chế độ tam giác

Ấn SB3 => mạch điều khiển bị ngắt => mạch tín hiệu, mạch động lực ngừng hoạt động Khi có quá tải trên động cơ, tiếp điểm FR sẽ mở => toàn bộ mạch ngùng hoạt động

Trang 21

- Bướ c 2: đi dây như sơ đồ ma ̣ch

- Bướ c 3: dùng đồng hồ kiểm tra nguội mạch, kiểm tra ngắn ma ̣ch, sửa chữa ma ̣ch nếu có

sai sót

- Bướ c 4: mời giáo viên đến kiểm tra, kiểm tra nóng ma ̣ch

- Bướ c 5: đóng điê ̣n cho ma ̣ch vâ ̣n hành, kiểm tra các nguyên lý hoa ̣t đô ̣ng của ma ̣ch

5 An toan điện :

Trang 22

1

2

Trang 23

Bài Thực Hành Số 9 :

Lắp Đặt Mạch Điện Điều Khiển Mở Máy

Động Cơ Có Cài Đặt Thời Gian

- Sinh viên phải tự tìm hiểu về nguyên lý và cấu tạo của Timer Relay ( Rơle thời gian)

và cách vận dụng các tiếp điểm tác động trễ vào mạch khởi động chuyển đổi ∆ / Y

II Nội Dung:

Mạch điện này được sử dụng với trường hợp muốn hẹn giờ làm việc của một động cơ nào đó, khi tới khoảng thời gian cài đặt sẵn sẽ tự động kích hoạt

Timer relay (Rơ le thời gian): cấu tạo gồm 2 phần chính cuộn dây và tiếp điểm (tiếp điểm tác động tức thời giống rơle thời gian và tiếp điểm thời an, cũng có thường đóng và thường mở

Xét về hoạt động, rơle thơi gian chia làm 2 giai đoạn: ontime và off time

Ontime: khi có điện vào cuộn dây: tiếp điểm tác động tức thời hoạt động giống rơle trung gian, tiếp điểm thời gian sau khi hết thời gian cài đặt (tiếp điểm đóng thành

mở và mở thành đóng)

Offtime: khi có điện vào cuộn dây : tiếp điểm tác động từ tức thời hoạt động giống rơle trung gian, tiếp điểm thời gian, khi có điện vào cuộn dây, tiếp điểm thời gian lập tức đổi trạng thái (đóng thành mở và mở thành đóng) sau khi hết thời gian cài đặt tiếp điểm về trạng thái ban đầu

Định dạng
Số trang	39
Dung lượng	787,48 KB