C7 cặn LẮNG nước TIỂU

xét nghiệm cặn lắng nước tiểu,tại sao phải xét nghiệm cặn lắng nước tiểu, phương pháp xét nghiệm cặn lắng nước tiểu như thế nào, kỹ thuật đếm tế bào, tinh thể... có trong nước tiểu, một số hình ảnh xét nghiệm cặn lắng nước tiểu

CẶN LẮNG NƯỚC TIỂU

MỤC TIỂU BÀI HỌC

 Trình bày nguyên tắc của xét nghiệm CLNT

 Trình bày đúng kỹ thuật lấy nước tiểu để làm XN

 Nhận diện đúng một số t/phần cặn HC và VC hiện diện

trong nước tiểu b/thường và nước tiểu bệnh lý

 Đánh giá được giá trị của xét nghiệm CLNT trong các

bệnh lý về thận - tiết niệu

I PHẦN GIỚI THIỆU

1 Tại sao nên thử nước tiểu ?

 Là một XN cơ bản trong niệu học, giúp

chẩn đoán các bệnh về tiết niệu, gan, tuyến nội tiết , chuyển hóa các chất trong cơ thể, thai nghén , sự bài tiết các chất thuốc đưa vào cơ thể, nhiễm khuẩn và về ký sinh trùng Một

XN NT đầy đủ bao gồm cả XN hóa học và

XN cặn niệu.

 Là một XN quan trọng trong chăm sóc sức

khỏe cho con người Nó giúp cho chẩn đoán ,

theo dõi bệnh lý và phương thức điều trị, đồng thời cũng cung cấp thông tin cần thiết cho sức khỏe.

 Thận rất quan trọng trong sinh lý của cơ thể

khi có bệnh NT sẽ thay đổi trước khi có biểu hiện lâm sàng

 Phân tích NT cung cấp cho bác sĩ những thông tin có

giá trị, cho phép điều trị sớm hay ít ra là ngăn ngừa sự tiến triển của bệnh và hạn chế tổn thương

 Lấy nước tiểu để thử dễ dàng, ko đòi hỏi kỹ thuật hay

thủ thuật đặc biệt, ko gây p/ư nơi bệnh nhân nên XN

này được sử dụng rất phổ biến nhờ tính dễ thực hiện,

thuận lợi, và ít tốn kém của nó.

2. Tính chất chung và thành phần hóa học:

 Màu sắc: thay đổi từ gần như ko màu  màu vàng

sậm (màu hổ phách), hoặc có thể có những màu ko đặc trưng

 Độ trong: Bình thường trong Các TP lơ lửng có thể

làm cho NT có một độ đục ít hay nhiều, nhưng để lâu

sẽ lắng NT có thể trắng đục như sữa trong những

trường hợp tiểu mủ, tiểu dưỡng chấp, tiểu ra cặn (do phosphate cao), hoặc do bệnh giun chỉ,

 Mùi: mới lấy có mùi rất nhẹ Khi để lâu các t/phần

trong nước tiểu có thể tạo ra mùi Amoniac đặc trưng

NT nhiễm trùng có mùi hôi ngay khi mới lấy và giảm khi để lâu

Một số chất bay hơi có thể có mùi đặc trưng của nó TD: Ceton trong NT bệnh nhân tiểu đường

Thay đổi màu sắc nước tiểu Màu nội sinh Màu ngoại sinh

Đỏ

Đỏ nâu

Hemoglobin Myoglobin Đỏ

Trên một vài người sau khi ăn củ cải

đường

Đỏ đục (không ly giải) Hồng cầu Cam

Anthraquinones (thuốc nhuận trường), Rifadin.

Xanh, xanh lá Methylen Blue

Nâu (khi để lâu) L - Dopa

II CÁCH LẤY MẪU NƯỚC TIỂU

 Tốt nhất nên lấy vào buổi sáng sớm lúc ngủ dậy

 Lấy nước tiểu vào một lọ sạch, khô, có nhãn dán ghi tên BN trên lọ

 Với phụ nữ: nên rửa bộ phận SD ngoài trước khi lấy

 Không tiểu bỏ phần nước tiểu đầu

 Nên XN ngay trong vòng 2 giờ sau khi lấy

 B/quản NT: thêm vào 10 giọt Formol 10% cho

300 ml NT - ko được dùng để làm các XN khác được

 Ko bao giờ làm XN CL bằng NT đã để ở tủ lạnh

III DỤNG CỤ - MÁY MÓC THUỐC

NHUỘM

 Máy quay ly tâm

 Chai lọ sạch hoặc bình nón 500 ml

 Ống ly tâm đáy nhọn 15 ml

 Pipette Pasteur (50 giọt # 1ml )

 Lam kính, phiến kính mỏng (Lammelle)

 Kính hiển vi

 Formol 10%

 Thuốc nhuộm: Sternheiner Malbin Staining

IV NGUYÊN TẮC

 Trong NT có lơ lửng các TP rất nhỏ: các tế bào của tổ chức, tinh thể hóa học,

 Khi ly tâm, những TP đó tập trung lại

 Lấy một giọt cặn ly tâm đem soi KHV giữa lam kính và lammelle

4 Nhẹ nhàng nghiêng ống ly tâm đổ phần NT ở trên (H.4)

5 Nhuộm cặn lắng dưới đáy ống nghiệm bằng cách nhỏ 1

giọt Sternheiner Malbin staining (H.5)

6 Dùng pipette Pasteur hút vào thổi ra 3 - 4 lần sao cho

cặn ở đáy ống được đồng nhất (H.6)

7 Lấy 1 giọt cặn đã “đồng nhất” để lên lam kính

-Đậy lammelle lên trên lam kính (nơi có giọt cặn).Ghi số trên lam (Số thứ tự của nước tiểu) (H.7)

8 Có thể xem 2 cặn NT trên cùng một lam kính (H.8)

 mm

 Riêng tế bào ta có thể ghi nhận riêng từng loại một.

Cách biểu thị số lượng hồng cầu và bạch cầu trong