Sang kien kinh nghiem TIN 7 20172018

Vì vậy việc tập dượt cho học sinh biết phát hiện, đặt ra và giải quyết những vấn đề trong học tập, trong cuộc sống cá nhân, gia đình và cộng đồng không chỉ có ỹ nghĩa ở tầm phương pháp d

MỤC LỤC

Danh mục các ký hiệu, chữ viết tắt trong sáng kiến kinh nghiệm 2

Phần I: MỞ ĐẦU 3

1 Lý Do: 3

2 Mục Đích Nghiên Cứu: 3

3 Đối Tượng và Phạm Vi Nghiên Cứu: 3

4 Các Phương Pháp Nghiên Cứu: 4

5 Tính mới của đề tài : 4

Phần II: NỘI DUNG 5

1 Cơ sở lí luận 5

2 Thực trạng của vấn đề 5

3 Các giải pháp 6

3.1 Khai thác phần kiến thức cũ để dễ dàng tìm hiểu phần kiến thức mới và khắc sâu được kiến thức mới 6

3.2 Khai thác phần kiến thức cũ, đặt ra một vấn đề mới đòi hỏi phải nghiên cứu kiến thức mới 7

3.3 Đưa ra một bài toán mà vận dụng kiến thức sắp học sẽ giải quyết nhanh gọn hơn 9

3.4 Đưa ra một tình huống thực tế mà học sinh hay gặp khi làm việc với chương trình bảng tính 11

3.5 Gắn cho các phép tính một nội dung thực tế tạo cho học sinh hứng thú thực hiện phép tính đó 13

3.6 Gắn một nội dung thực tế về các vấn đề “nóng” hiện nay: Như dân số, tai nạn giao thông, bảo vệ môi trường Đồng thời tích hợp kiến thức liên môn (môn Toán, môn Địa lí, giáo dục công dân) để giải bài toán 14 4 Kết quả 17

Phần III: KẾT LUẬN 18

1 Kết Luận 18

2 Ý kiến đề xuất 18

Danh mục các ký hiệu, chữ viết tắt trong sáng kiến kinh nghiệm

- SGK: Sách giáo khoa

- THCS: Trung học cơ sở

- GV: Giáo viên

- HS: Học sinh

Phần I: MỞ ĐẦU

1 Lý Do:

Trong một xã hội đang phát triển nhanh theo cơ chế thị trường, cạnh tranh gay gắt, thì phát hiện sớm và giải quyết hợp lí những vấn đề nảy sinh trong thực tiễn là một năng lực đảm bảo sự thành đạt trong cuộc sống Vì vậy việc tập dượt cho học sinh biết phát hiện, đặt ra và giải quyết những vấn

đề trong học tập, trong cuộc sống cá nhân, gia đình và cộng đồng không chỉ

có ỹ nghĩa ở tầm phương pháp dạy học mà phải đặt như một mục tiêu giáo dục và đào tạo Vì thế Luật giáo dục Việt Nam đề ra mục tiêu như sau:

“Mục tiêu của giáo dục phổ thông là giúp học sinh phát triển toàn diện về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ và các kỹ năng cơ bản, phát triển năng lực cá nhân, tính năng động sáng tạo, hình thành nhân cách con người Việt Nam xã hội chủ nghĩa, xây dựng tư cách và trách nhiệm công dân chuẩn bị cho học sinh tiếp tục học lên hoặc đi vào cuộc sống lao động, tham gia xây dựng và bảo vệ Tổ quốc”

2 Mục Đích Nghiên Cứu:

Với dạy học môn Tin học ở bậc THCS cũng không nằm ngoài mục tiêu

đó Đặc biệt đây là một môn học mới, và là môn có ý nghĩa to lớn đối với

sự phát triển trí tuệ, tư duy cho người lao động, góp phần hình thành học vấn phổ thông cho học sinh Hiện nay có nhiều phương pháp dạy học tích cực Mỗi phương pháp đều có chức năng riêng và đều có ưu, nhược điểm nhất định Tùy từng môn học và bài học và tùy từng đối tượng học sinh mà giáo viên có thể lựa chọn phương pháp phù hợp Là một giáo viên giảng dạy bộ môn Tin học Tự chọn, qua một thời gian công tác giảng dạy tôi xin đưa ra

Sáng kiến kinh nghiệm: “Xây dựng tình huống có vấn đề gây hứng thú cho học sinh khối 7 trường THCS Phú Mỹ khi học môn Tin học”

3 Đối Tượng và Phạm Vi Nghiên Cứu:

3.1 Đối tượng nghiên cứu:

Học sinh khối 7 trường THCS Phú Mỹ

3.2 Phạm vi nghiên cứu:

Vì điều kiện thời gian còn ít cho nên người viết sáng kiến không thể đi hết chương trình Tin Học khối 7 mà chỉ dừng lại ở một số giải

pháp “Xây dựng tình huống có vấn đề gây hứng thú cho học sinh khối 7

trường THCS Phú Mỹ khi học môn Tin học”

4 Các Phương Pháp Nghiên Cứu:

Phương pháp là cách thức là con đường dẫn tới sự thành công nhất định Vì vậy chọn đúng phương pháp nghiên cứu đối với người nghiên cứu làm một bước làm rất cần thiết Chính vì đều đó mà sáng kiến này được hoàn thành bởi các phương pháp sau:

+ Phương pháp quan sát + Phương pháp nghiên cứu tài liệu (SGK Tin học Quển

2, Sách giáo viên Tin Học Quyển 2, hướng dẫn thực hiện chuẩn kiến thức,

kĩ năng môn Tin Học trung học cơ sở)

+ Phương pháp điều tra, khảo sát + Phương pháp phân tích tổng hợp

5 Tính mới của đề tài :

Sáng kiến kinh nghiêm nêu được những khó khăn, hạn chế của việc gây hứng thú cho học sinh khối 7 khi học môn Tin học tại trường THCS Phú

Mỹ Qua những khó khăn, hạn chế đó sáng kiến đã nêu được những giải pháp mới giúp đỡ giáo viên tạo ra những bài giảng để giúp học sinh hứng thú hơn trong học tập, từ đó khuyến khích phát triển tối đa và tối ưu những khả năng của từng cá nhân

Phần II: NỘI DUNG

1 Cơ sở lí luận

Cơ sở triết học: Theo triết học duy vật biện chứng, mâu thuẫn là

nguồn gốc, động lực của sự phát triển Trong quá trình học tập của HS luôn luôn xuất hiện mâu thuẫn đó là mâu thuẫn giữa yêu cầu, nhiệm vụ nhận thức với tri thức, kinh nghiệm sẵn có của bản thân Phương pháp dạy học nêu vấn đề là một phương pháp dạy học mà ở đó GV tạo ra cho học sinh những tình huống có vấn đề (tạo mâu thuẫn)

Cơ sở tâm lí học: Theo các nhà tâm lí học thì con người chỉ tư duy

tích cực khi nảy sinh nhu cầu tư duy, tức là đứng trước một khó khăn trong nhận thức, một tình huống có vấn đề

Cơ sở giáo dục: Luật giáo dục đã quy định rõ: “Phương pháp giáo dục

phổ thông phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh, phù hợp với đặc điểm của từng lớp học, từng môn học, bồi dưỡng năng lực tự học, rèn luyện kĩ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn, tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú trong học tập cho học sinh” (Luật giáo dục, chương 2- mục 2, điều 28”

2 Thực trạng của vấn đề

Hiện nay việc đổi mới phương pháp dạy học đã và đang được tiến hành

ở tất cả các cấp trong ngành giáo dục theo các quan điểm “Tích cực hóa hoạt động học tập”, “Hoạt động hóa người học”, “Lấy người học làm trung tâm” Những quan điểm trên đều bao hàm các yếu tố tích cực, có tác dụng thúc đẩy đổi mới phương pháp dạy học nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục và đào tạo Một số ít giáo viên đã và đang áp dụng phương pháp mới nhưng hiệu quả chưa cao, chưa tích cực hóa và chưa khơi dậy được năng lực học tập của tất cả các đối tượng học sinh Giáo viên cố gắng truyền đạt cho học sinh hiểu được những kiến thức cơ bản trong chương trình và Sách giáo khoa là đủ, chưa khơi dậy được sự hứng thú say mê học tập ở HS dẫn tới không khuyến khích phát triển tối đa và tối ưu những khả năng của từng cá nhân

Mỗi trường học có số lượng máy tính cho học sinh thực hành rất ít Học sinh lại không có máy tính để thực hành thêm ở nhà Tất cả những điều này có ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng của giờ Tin học nói chung và giờ tin học khối 7 nói riêng

Thực trạng khảo sát chất lượng đầu năm học 2017-2018 của HS khối 7 Môn Tin học: (Thời điểm trước khi vận dụng sáng kiến này)

Khối 7 SL

HS

3 Các giải pháp

3.1 Khai thác phần kiến thức cũ để dễ dàng tìm hiểu phần kiến thức mới

và khắc sâu được kiến thức mới

Ví dụ: Khi dạy bài “Chương trình bảng tính là gì?”

Ở phần 2: Màn hình làm việc của Excell

Giáo viên yêu cầu học sinh quan sát màn hình làm việc của Excel, từ

đó yêu cầu học sinh nêu sự khác biệt của màn hình làm việc Excel so với màn hình làm việc của chương trình soạn thảo văn bản (đã học ở lớp 6- Tin học THCS quyển 1) Giáo viên nên khai thác những gì học sinh đã biết để giới thiệu những đặc trưng của MS Excel

Hình 1: Màn hình làm việc của Microsoft Word

Hình 2: Màn hình làm việc của chương trình Bảng tính Excel 3.2 Khai thác phần kiến thức cũ, đặt ra một vấn đề mới đòi hỏi phải

nghiên cứu kiến thức mới

Ví dụ:

Khi dạy bài “ Thực hiện tính toán trên trang tính” :

Phần 1 Nhập công thức học sinh đã biết 4 bước để nhập công thức

Giáo viên trước khi dạy phần 2: Sử dụng địa chỉ trong công thức Giáo viên đưa ra ví dụ như sau:

Trong ô A1 có dữ liệu số là 5; trong ô B1 có dữ liệu số là 7 Nếu muốn tính tổng của nội dung 2 ô A1, và B1 ta làm như thế nào?

HS sẽ dễ dàng trả lời được là: ở ô cần điền kết quả ta nhập: =5+7 Giáo viên tiếp tục đưa ra tình huống: Nếu cô thay giá trị ô A1 là 8 vậy kết quả 15 có còn đúng không ?

Khi đó kết quả sẽ không còn đúng, và ta lại phải sửa công thức Việc làm này sẽ rất mất thời gian

GV: Vậy cô sẽ hướng dẫn các em cách để khi ta thay đổi giá trị của các ô tính thì kết quả sẽ tự động cập nhật theo Từ đây học sinh sẽ rất hứng thú xem làm thế nào để thực hiện được như vậy Và lúc này giáo viên sẽ đưa

ra cách sử dụng địa chỉ ô

Kết quả sẽ được cập nhật theo khi ta thay giá trị của ô A1 là 8:

3.3 Đưa ra một bài toán mà vận dụng kiến thức sắp học sẽ giải quyết

nhanh gọn hơn

Ví dụ 1: Khi dạy bài “Sử dụng hàm để tính toán”

Trước khi vào bài mới giáo viên đưa ra một Bài tập như sau: Cho bảng tính:

Yêu cầu: Tính điểm trung bình chung của môn Toán

- HS sẽ dễ dàng đưa ra 2 cách để tính điểm trung bình của môn Toán Cách 1: Ở ô kết quả (C18) ta nhập:

= 6.5+7+8+6+5+8+9+7.5+8+5.5+7+8.5+7.5+6.5+8 ; rồi nhấn phím Enter Cách 2:

Ở ô kết quả ta nhập:

= C3+C4+C5+C6+C7+C8+C9+C10+C11+C12+C13+C14+C15+C16+C17 ; rồi nhấn phím Enter

-> Giáo viên nhận xét: Cách nhập này là đúng tuy nhiên rất mất thời gian, dễ xảy ra nhầm lẫn khi nhập công thức nhất là đối với những bài toán

có nhiều số hạng

Ở bài này cô sẽ giới thiệu với các em một cách khác để giải quyết bài toán trên sao cho nhanh gọn mà vẫn cho kết quả đúng

Sau đó giáo viên sẽ dạy bài “Sử dụng các hàm để tính toán” và cách giải quyết bài toán trên là:

Ở ô kết quả ta nhập = Average(C3:C17) rồi nhấn Enter

Ví dụ 2: Khi dạy bài “Thao tác với bảng tính”

ở phần 4: Sao chép công thức

Giáo viên đưa ra một bảng tính như sau:

Với yêu cầu như trên của để bài học sinh sẽ nhập công thức hoặc hàm vào từng ô tổng điểm Tuy cách làm này không sai nhưng mất rất nhiều thời gian Nhất là với những bảng điểm mà có nhiều học sinh

Từ đó giáo viên hướng dẫn cách sao chép công thức: mà với cách này học sinh chỉ cần tính điểm cho một em, sau đó sao chép công thức vào các ô tiếp theo

3.4 Đưa ra một tình huống thực tế mà học sinh hay gặp khi làm việc với

chương trình bảng tính

Ví dụ với bảng tính ở trên, trong bảng tính đó có 2 học sinh đều tên là Phạm Thị Hằng, vậy để tránh nhầm lẫn khi nhập điểm ta cần thêm một cột

nữa đó là Cột Ngày sinh (Vì 2 em này có ngày sinh khác nhau) Vậy thì chúng ta có phải xóa cả bảng tính rồi gõ lại từ đầu hay không?

Từ đó Giáo viên giới thiệu cách chèn cột trong chương trình bảng tính Cách chèn thêm cột:

B1: Nháy chọn một cột

B2: Chọn Insert\ Columns

Một cột trống sẽ được chèn vào bên trái cột chọn

Với bài tập trên ta sẽ chèn thêm cột Ngày sinh và nhập được dữ liệu bảng điểm như sau:

3.5 Gắn cho các phép tính một nội dung thực tế tạo cho học sinh hứng

thú thực hiện phép tính đó

Giáo viên nên đưa ra các bài tập gần gũi với các em:

Bài tập: Chỉ số khối cơ thể, thường được biết đến với chữ viết tắt BMI

(Body Mass Index) được dùng để đánh giá mức độ gầy hay béo của của mỗi

người được tính như sau:

BMI= W2

H

Trong đó W là cân nặng của một người (tính bằng Kg) và H là chiều cao của người đó (tính bằng mét) Biết rằng:

BMI <18.5 : người gầy

18.5 �BMI � 25 : người bình thường

BMI� 25 : người béo

Hãy lập bảng tính để kiểm tra chỉ số BMI của các bạn trong tổ em

Dựa vào quy tắc phân loại BMI để điền thông tin vào cột phân loại xem bạn nào béo, bạn nào gầy Xác định xem trong tổ em bạn nào béo nhất? Bạn nào gầy nhất?

3.6 Gắn một nội dung thực tế về các vấn đề “nóng” hiện nay: Như dân

số, tai nạn giao thông, bảo vệ môi trường Đồng thời tích hợp kiến thức liên môn (môn Toán, môn Địa lí, giáo dục công dân) để giải bài toán

Khi dạy bài: Bài thực hành 9: Tạo biểu đồ để minh họa

Ngoài các bài tập sách giáo khoa, giáo viên cần đưa thêm một số bài tập như sau: (Bài tập 9.9: Sách bài tập tin học 7)

Bảng sau đây cho biết dân số thế giới kể từ năm 1950 (đơn vị triệu người) Lập biểu đồ cột hoặc biểu đồ đường gấp khúc để minh họa cho sự tăng dân số sau mỗi giai đoạn Trục x biểu diễn “Năm”, trục y biểu diễn “Dân số”.

- Giáo viên hướng dẫn để học sinh vẽ được biểu đồ như sau:

Khi dạy bài Học toán với Tookit Math Thay vì lấy các ví dụ sách giáo khoa tin học 7 ta nên lấy các ví dụ trong chương trình toán lớp 7 để các em

dễ liên hệ và vận dụng kiến thức giữa môn Toán và môn Tin:

- (Bài 37 – SGK Toán 7 tập 1 trang 22)

Tính giá trị của các biểu thức sau:

a) 4 42103

(0, 2)

Với loại bài tập này từ dòng lệnh ta sẽ nhập:

a) Simplify ((4^2)*(4^3))/2^10

b) Simplify ((0.6)^2)/0.2^2

- (Bài 39 – SGK Toán 7 tập 1 trang 71):

Vẽ trên cùng một hệ trục tọa độ Oxy đồ thị của các hàm số

Với bài tập này từ dòng lệnh ta lần lượt nhập:

a) Plot y = x

b) Plot y=3*x

c) Plot y=-2*x

d) Plot y=-x

- Với mỗi bài tập như trên giáo viên yêu cầu học sinh làm bằng 2 cách (một cách vận dụng những kiến thức toán học để giải, một cách nhập bằng phần mềm Toolkit Math) Từ đó rút ra nhận xét: Thực hiện bằng phần mềm

này rút ngắn thời gian làm việc mà kết quả vẫn chính xác nhất là với những bài toán phức tạp Các em thấy được tác dụng của máy tính Nhất là phục vụ cho chính việc học tập hiện tại cho các em, giúp các em hứng thú hơn với môn Tin học và các môn học khác

4 Kết quả

Với việc áp dụng cách dạy học như đã nêu trên kết hợp những giải pháp nâng cao chất lượng dạy và học, kết quả khao sát học sinh khối 7 mà tôi phụ trách trong năm học 2017 - 2018 đạt được như sau:

Về chất lượng: Đã được nâng cao rõ rệt so với đầu năm học

Khối 7 SL

HS

Về thái độ: Qua quá trình dạy học cho thấy việc vận dụng phương pháp xây dựng tình huống có vấn đề có tác dụng thiết thực phát huy tính tích cực hoạt động của học sinh, học sinh tham gia vào các tiết học sôi nổi, hào hứng, chủ động và tự tin với kiến thức đã lĩnh hội được giúp cho việc học tập của các em đạt kết quả tốt

Phần III: KẾT LUẬN

1 Kết Luận

Phương pháp dạy học nên vấn đề đã và đang là một phương pháp khá hay và hiệu quả đã sớm được đưa vào áp dụng trong dạy học tại Việt Nam

Nó đã kích thích tính chủ động và sáng tạo của học sinh trong việc tìm ra trí thức mới Đồng thời phương pháp này cũng tiếp cận quan điểm mới “ lấy người học làm trung tâm” Thông qua sự gợi mở của thầy cô, người học chủ động tìm đến, khám phá và tiếp thu những cái mới chứ không chỉ thụ động như những cỗ máy chép như cách học trước kia Tuy nhiên, bên cạnh những

ưu điểm chúng ta không thể phủ nhận rằng phương pháp dạy học này vẫn còn tồn tại nhiều nhược điểm như: Sử dụng không khéo phương pháp này sẽ mất nhiều thời gian ảnh hưởng đến kế hoạch của giờ học, những khó khăn trong việc tìm ra phương pháp nêu vấn đề, đòi hỏi sự nỗ lực cao và năng lực tốt từ cả người giáo viên lẫn học sinh,… Do đó, để khắc phục những nhược điểm trên và phát huy cao nhất tính hiệu quả trong việc dạy học, chúng ta cần biết kết hợp linh hoạt nhiều phương pháp trong một bài giảng nhưng trong đó có một phương pháp giữ vai trò chủ đạo Mỗi người giáo viên cần nghiên cứu kĩ về tính chất, đặc điểm của bài học và có sự cân nhắc, chọn lựa

kĩ lưỡng để có phương pháp giảng dạy phù hợp và hiệu quả cao nhất Mỗi người đều cần phát huy tính sáng tạo của mình trong việc truyền thụ tri thức,

đồng thời cũng luôn biết tiếp thu, rút kinh nghiệm từ phương pháp dạy của các đồng nghiệp để tạo hiệu quả cao nhất trong giảng dạy

Tin học là môn học có tính chất đặc thù: Việc dạy bộ môn tin học cần phải linh hoạt, không nhất thiết lấy sách giáo khoa làm chuẩn Trong quá trình dạy học có thể đưa ra thêm một số ví dụ ngoài sách giáo khoa

2 Ý kiến đề xuất

Để tiếp tục nâng cao chất lượng việc dạy và học môn tin học Bản thân tôi có một vài ý kiến xin đề lên các cấp lãnh đạo như sau:

Tôi rất mong được tham dự các lớp tập huấn, các lớp bồi dưỡng mà ngành đã đề ra, để từ đó học hỏi thêm kinh nghiệm cho bản thân từ đó áp dụng vào công tác giảng dạy của mình ngày được hiệu quả cao hơn Thường xuyên bảo trì sửa chữa phòng máy để đảm bảo đủ máy cho học sinh thực hành

Vì thời gian có hạn, và kinh nghiệm giảng dạy thực tế của tôi còn ít nên không thể tránh khỏi sự thiếu sót, rất mong các đồng chí đồng nghiệp đóng góp để hoàn thiện sáng kiến kinh nghiệm này hơn

Tôi xin chân thành cảm ơn!

HIỆU TRƯỞNG

Phú Mỹ, ngày 20 tháng 02 năm 2018

Người viết SKKN

Xác nhận của Phòng Giáo dục và Đào tạo

(Ký, đóng dấu)