Ca dao than thân, yêu thương, tình nghĩa

§«i nÐt vÒ Ca dao: K t h p v i vi c ki m tra HS chu n b ết hợp với việc kiểm tra HS chuẩn bị ợp với việc kiểm tra HS chuẩn bị ới việc kiểm tra HS chuẩn bị ệc kiểm tra HS chuẩn bị ểm tra

kÕt cÊu bµi gi¶ng

Ca dao than th©n, yªu th ¬ng t×nh nghÜa

I §«i nÐt vÒ Ca dao: K t h p v i vi c ki m tra HS chu n b ết hợp với việc kiểm tra HS chuẩn bị ợp với việc kiểm tra HS chuẩn bị ới việc kiểm tra HS chuẩn bị ệc kiểm tra HS chuẩn bị ểm tra HS chuẩn bị ẩn bị ị bài

II Ph©n tÝch: (6 bµi ca dao)

KiÓm tra viÖc chuÈn bÞ bµi

Em hãy đọc 3 bài ca dao

-Về tình yêu Quê hương, Đất nước

-Về tình cảm với Cha Mẹ, t×nh Thầy -Trß

-Về tình yêu đôi lứa

* “Đồng Đăng có phố Kỳ Lừa ”

* “Công cha như núi Thái Sơn ”

* “Cơm ăn mỗi bữa nửa lưng

Uống nước cầm chừng để dạ thương em”

“Qua đình ngả nón trông đình Đình bao nhiêu ngói th ơng mình bấy nhiêu”

Trả lời nhanh bằng cách khoanh đáp án đúng

* Ca dao là những lời tâm tình được hát lên trong môi trường diễn xướng d©n gian Ca

dao có một số kiểu nhân vật trữ tình Người hát như hát về mình, người nghe như nghe

tiếng lòng mình.

* Ca dao là những lời thơ do những người

bình dân sáng tác, là nguồn chất liệu quý giá làm nên những làn điệu dân ca

lập và khác biệt.

O

O

I Đ «i nÐt vÒ ca dao:

-Kh¸i niÖm: Ca dao là tiếng lòng của người bình dân Lời th ơ thường ngắn, phần lớn là lục bát

-Nội dung: Ca dao trữ tình

Ca dao hài hước

II Phõn tớch: (6 bài ca dao)

* Những c õu hỏt than thõn

Bài 1:

“Thân em nh tấm lụa đào

Phất phơ giữa chợ biết vào tay ai”

-“Lụa đào”: đẹp, thắm tươi,

mỏng manh (Tõ l¸y: “PhÊt ph¬”).

-“Giữa chợ”: Chốn xô bồ, bon chen, nơi mua bán vô tình

( b¨n kho¨n: “vµo tay ai” )

=> Cô gái xưa tự ý thức về nhan sắc và than về sự bấp bênh của thân phận.

“ Th©n em nh tÊm lôa PhÊt ph¬ gi÷a chî biÕt vµo tay ai”

Bµi 2: “Th©n em nh cñ Êu gai

Ruét trong th× tr¾ng vá ngoµi th× ®en.

Ai ¬i, nÕm thö mµ xem!

NÕm ra míi biÕt r»ng em ngät bïi ”

Bµi 1:

Qua các mối quan hệ mang ý nghĩa nhân sinh:

Trong- Ngoài, Hình Thức- Nội Dung, Trước- Sau

Đặc sắc của bài ca dao

Tiểu kết: Bài ca dao 1 và 2 :

Bằng Hình t îng NT:

“Tấm lụa đào” – “giữa chợ”

“Củ ấu gai”- “ngọt bùi”

=> Lời buồn về thân phận của người phụ nữ thời phong kiến, không được

quyết định hạnh phúc của chính bản

thân Tuy vậy, tâm sự của mỗi cô gái

vẫn lấp lánh niềm tự tin vào giá trị thực của mình.

Bài 3:

TrÌo lªn c©y khÕ nöa ngµy

Ai lµm chua xãt lßng nµy, khÕ ¬i!

*Những cõu hỏt yêu th ơng:

Bài 3:

-Cách diễn đạt quen thuộc:

(“Trốo lờn cõy bưởi…”, “Trốo lờn quỏn dốc…”)

- Tính t thực không nhiều ả thực không nhiều

(kéo thiên nhiên, kéo c nh vật ả thực không nhiều vào để chia

sẻ tâm t )

(Có đất, có trời với một cây khế làm chốn sẻ chia).

- 2 tÇng ý:

“khÕ”-“chua”:VÞ chua cña qu khÕ khÕ”-“chua”:VÞ chua cña qu khÕ ảo, ngät ngµo ảo, ngät ngµo.

“Ai lµm”- “chua xãt lßng nµy”: C

“Ai lµm”- “chua xãt lßng nµy”: Chua xót cña duyªn phËn, do “ai” tai ¸c cố tình ngăn cách, chia lìa, làm hao vơi.

người qua buæi duyªn C¬ héi yªu, c¬ héi h¹nh phóc ®ang qua Chua x ót b i t b i ởi ởi

sù dë dang

-G i ọi khế ơi :“ ” “ khế” là chốn chia sẻ tâm tỡnh Cô đơn, lẻ loi lắm mới bíu vào khế bộc lộ nỗi lòng , than tỡnh mỡnh.

-Đ a ra các cặp sánh đôi mà xa cách

“Mặt Tr ng- Mặt Trời v ăng- Mặt Trời” v ” v à Sao Hôm- Sao Mai“ ”

+ “sỏnh với”, “chằng chằng” -> Không th tể t ỏch r i.ời

=>Ng ời bỡnh dân đó yêu là sâu nặng

Nối xa -> gần, nối cỏch biệt -> đồng hiện.

“ Mình ơi có nhớ ta

chăng ?

giữa trời”

-Câu ớm hỏi quen thuộc:Công thức chung gây chỳ ý r i ồi đ đưa đến gi i đáp riêng ảo, ngọt ngào.

- Hỡnh tượng hoỏ nỗi đợi chờ: “trơ gan cựng tu nguy t” Lý t ởng hoá b n thân và lý t ởng ế nguyệt” Lý tưởng hoá bản thân và lý tưởng ệt” Lý tưởng hoá bản thân và lý tưởng ảo, ngọt ngào.

Ca dao