Sự cần thiết, mục đích của việc thực hiện sáng kiến: * Sự cần thiết của việc thực hiện sáng kiến: Công tác chủ nhiệm lớp là hệ thống những kế hoạch, những biện pháp mà người giáo viên đ
Trang 1I THÔNG TIN CHUNG
1 Tên sáng kiến: Một số giải pháp để nâng cao chất lượng trong công tác
chủ nhiệm học sinh lớp 7A và lớp 9B trường THCS Số 2 Noong Hẻo Sìn Hồ Lai Châu.
-2 Nhóm tác giả
Họ và tên: Nguyễn Thế Cường
Năm sinh: 22/09/1982
Nơi thường trú: Bản Noong Hẻo 3 - Noong Hẻo - Sìn Hồ - Lai Châu
Trình độ chuyên môn: Cao đẳng sư phạm TD - CTĐ
Chức vụ công tác: Giáo viên
Nơi làm việc: Trường THCS Số 2 Noong Hẻo
Điện thoại: 0982404368
Tỷ lệ đóng góp tạo ra sáng kiến: 70%
Họ và tên: Trần Văn Thụ
Năm sinh: 01/10/1979
Nơi thường trú: Bản Noong Hẻo 3 - Noong Hẻo - Sìn Hồ - Lai Châu
Trình độ chuyên môn: Cao đẳng sư phạm kĩ thuật
Chức vụ công tác: Giáo viên
Nơi làm việc: Trường THCS Số 2 Noong Hẻo
Điện thoại: 0972139022
Tỷ lệ đóng góp tạo ra sáng kiến: 30%
3 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Công tác chủ nhiệm.
4 Thời gian áp dụng sáng kiến
Từ ngày 18 tháng 08 năm 2016 đến ngày 15 tháng 03 năm 2017
5 Đơn vị áp dụng sáng kiến
Tên đơn vị: Trường THCS Số 2 Noong Hẻo
Địa chỉ: Bản Nậm Há I - Noong Hẻo - Sìn Hồ - Lai Châu
Điện thoại: 02316507566
Trang 2II NỘI DUNG SÁNG KIẾN
1 Sự cần thiết, mục đích của việc thực hiện sáng kiến:
* Sự cần thiết của việc thực hiện sáng kiến:
Công tác chủ nhiệm lớp là hệ thống những kế hoạch, những biện pháp mà
người giáo viên đã đưa ra nhằm tổ chức hướng dẫn học sinh thực hiện tốt nhữngnhiệm vụ của mình do nhà trường, Đoàn, Đội đưa ra Trong những năm gần đây,ngành giáo dục đang tập trung đổi mới phương pháp giáo dục nên công tác chủnhiệm lớp càng được quan tâm hơn và có những đòi hỏi cao hơn Qua nhận thức
về công tác chủ nhiệm, qua trao đổi thảo luận cùng đồng nghiệp, được sự chỉ đạosâu sát của nhà trường, bản thân mỗi giáo viên càng ý thức sâu sắc hơn tầm quantrọng của công tác chủ nhiệm và nhiệm vụ cao cả của giáo viên chủ nhiệm Tuynhiên trong quá trình thực hiện vẫn còn tồn tại một số giáo viên có thể là thiếukinh nghiệm, sử dụng phương pháp giáo dục thiếu linh hoạt, hoặc quá trình thựchiện thiếu liên tục và thiếu sự nhiệt tình nên chất lượng giáo dục ở từng lớp có sựchênh lệch rõ rệt Hiện nay ở những nơi vùng sâu, vùng xa, vùng khó khăn, các
em cũng như phụ huynh chưa nhận thức được tầm quan trọng của việc học tập nêncòn coi nhẹ việc học ở nhà cũng như ở lớp, thêm vào đó là các hủ tục lạc hậu củađịa phương dẫn đến hiện tượng các em nghỉ học sớm để lấy chồng, lấy vợ, một sốhọc sinh gia đình có hoàn cảnh khó khăn tự ý nghỉ học đi làm kiếm tiền, làm ảnhhưởng đến số lượng, chất lượng của nhà trường Đây cũng là những khó khăn vànỗi trăn trở chung của nhiều giáo viên nhất là giáo viên nào đã từng làm công tácchủ nhiệm, nhưng mỗi người có một giải pháp riêng và chính vì vậy chúng tôi lựa
chọn cho mình đề tài: “Một số giải pháp để nâng cao chất lượng trong công tác chủ nhiệm học sinh lớp 7A và lớp 9B trường THCS số 2 Noong Hẻo” mà
chúng tôi đã đúc kết được sau những năm công tác và hiện nay chúng tôi đang ápdụng đề tài đó ở tại trường
* Mục đích của việc thực hiện sáng kiến:
Khi đặt ra vấn đề “Làm thế nào để nâng cao hiệu quả trong công tác chủnhiệm lớp 7A và lớp 9B ở trường THCS số 2 Noong Hẻo” Chúng tôi muốn cácđồng nghiệp chia sẻ cùng chúng tôi những kinh nghiệm trong công tác chủ nhiệm,
Trang 3trao đổi bàn luận để tìm ra biện pháp thiết thực, khả thi nhất trong công tác chủnhiệm lớp Mục đích cuối cùng của chúng tôi là mỗi giáo viên chủ nhiệm phải duytrì số lượng đến cuối năm đạt 100% trở lên và các em học sinh có ý thức tự học vàlàm bài tập ở nhà trước khi đến lớp, để làm thế nào học sinh không những có ýthức học tốt, đi học đều mà còn trở thành con ngoan trò giỏi, cháu ngoan Bác Hồ
và sau này trở thành người có ích xã hội, cho đất nước
2 Phạm vi triển khai thực hiện:
Phạm vi: Công tác chủ nhiệm học sinh lớp 7A và lớp 9B Trường THCS Số
2 Noong Hẻo - Sìn Hồ - Lai Châu
3 Mô tả sáng kiến:
a Mô tả sáng kiến trước khi tạo ra sáng kiến:
* Hiện trạng trước khi áp dụng giải pháp mới:
Trường trung học cơ sở số 2 Noong Hẻo cách trung tâm huyện khoảng70km, 100% là người dân tộc Thái, người dân phần lớn sống ở xa khu vựctrung tâm xã, xa trường học Các học sinh hầu hết đều lễ phép với thầy cô, biếtvâng lời cha mẹ, tích cực tham gia các phong trào của lớp, của trường, các hoạtđộng xã hội
* Những thông tin cơ bản về lớp 7A và lớp 9B:
- Học sinh mồ côi cha (mẹ): Lù Văn Vến (9B), Lò Thị Quý (7A)
- Học sinh mồ côi cả cha lẫn mẹ: Quàng Văn Không (9B)
+ Thuận lợi:
Được sự quan tâm của Đảng ủy, chính quyền xã và chỉ đạo sát sao kịp thờicủa Ban giám hiệu đã tạo điều kiện tốt về cơ sở vật chất phục vụ cho việc dạy vàhọc được đảm bảo, đầy đủ
Giữa giáo viên chủ nhiệm, phụ huynh học sinh và Ban giám hiệu luôn có sự
Trang 4phối hợp chặt chẽ trong công tác giáo dục cho các em
Công nghệ thông tin phát triển, nên đa số phụ huynh học sinh đều có sốđiện thoại riêng, sự liên lạc giữa gia đình nhà trường và giáo viên chủ nhiệm dễdàng hơn
Một số học sinh ý thức tốt các em vẫn tích cực đến trường lớp và kết quảhọc tập rèn luyện cũng tương đối ổn định
+ Khó khăn:
Tuy nhiên bên cạnh đó còn một số hạn chế sau: Trường trung học cơ sở số
2 Noong Hẻo, nơi chúng tôi công tác đóng trên địa bàn xã thuộcdiện đặc biệt khó khăn của vùng cao, có tình hình an ninh rấtphức tạp như: Ma túy, trộm cắp,… Có nhiều học sinh tinh thần học tập, ýthức rèn luyện đạo đức cũng như tham gia các hoạt động phong trào của lớp chưanhiệt tình:
Đa số học sinh có hoàn cảnh gia đình khó khăn thuộc diện hộ cận nghèo và
hộ nghèo và nhiều học sinh nhà ở cách xa trường Phụ huynh học sinh chưa thực
sự quan tâm đến con em mình
Kinh tế gia đình các em đa số còn nhiều khó khăn do đó các em phải ở nhàgiúp đỡ công việc cho gia đình Chính vì vậy các em chưa trú tâm đến việc họctập, thời gian học ở nhà rất ít hoặc không học do vậy chất lượng học tập và kết quả
ở các kì thi chưa cao Một số gia đình còn có tư tưởng cho con nghỉ học sớm đểlấy chồng, lấy vợ theo hủ tục
Tỷ lệ chuyên cần hàng ngày còn thấp và chưa thật sự ổn định, vẫn còn hiệntượng học sinh chán học
Bên cạnh đó công tác chủ nhiệm chủ yếu là kiêm nhiệm, thực tế hiện naychưa có một khoá đào tạo chính thức nào cho giáo viên chủ nhiệm Chính vì vậy,không nhiều giáo viên chủ nhiệm thực sự có năng lực, làm chủ nhiệm chủ yếubằng kinh nghiệm của bản thân, cộng với trao đổi học hỏi trong nhà trường, số tiếtdành cho giáo viên chủ nhiệm còn quá ít, chỉ 4 tiết trên tuần, chưa tương xứngcông sức giáo viên đầu tư vào công tác chủ nhiệm, dẫn đến nhiều giáo viên chưahăng say với công tác chủ nhiệm
Trang 5Giáo viên làm công tác chủ nhiệm chưa phát huy hết vai trò của mình, chưa thật sự hăng say với công tác chủ nhiệm Chưa thục sự gần gũi với học sinh để học sinh có thể gửi gắm mọi tâm tư nguyện vọng.
Sự phối kết hợp giữa các lực lượng giáo dục trong việc giáo dục học sinhcòn chưa thường xuyên và hiệu quả chưa cao
b Mô tả giải pháp sau khi có sáng kiến:
* Tính mới, sự khác biệt của giải pháp mới so với giải pháp cũ:
Với các giải pháp chúng tôi đã đề ra trong sáng kiến “Một số giải pháp để nâng cao chất lượng trong công tác chủ nhiệm học sinh lớp 7A và lớp 9B trường THCS Số 2 Noong Hẻo" thì giáo viên chủ nhiệm mới thực sự phát huy được hết
vai trò của mình Giáo viên chủ nhiệm chính là nhà giáo dục và là người lãnh đạogần gũi nhất, người tổ chức, điều khiển, kiểm tra toàn diện mọi hoạt động của tậpthể lớp, là người cha người mẹ thứ hai của các em học sinh, là người anh ngườichị thân thiết gần gũi, là người mà các em có thể chia sẻ mọi tâm tư nguyện vọngcủa tuổi mới lớn Phát huy được vai trò của các lực lượng giáo dục trong và ngoàinhà trường trong công tác chủ nhiệm lớp Phát huy được tính tự quản, ý thức tựgiác trong học tập cũng như trong mọi công việc của từng học sinh trong lớpchúng tôi chủ nhiệm
Các giải pháp thực hiện:
1 Biện pháp thứ nhất: Xây dựng nề nếp, nội quy lớp học
a Nắm thông tin về học sinh
Mỗi giáo viên chủ nhiệm lớp, muốn hoàn thành tốt nhiệm vụ của mình,muốn đề ra các biện pháp giáo dục học sinh phù hợp, đạt hiệu quả thì trước hếtgiáo viên phải hiểu học sinh, phải nắm được đầy đủ các thông tin cần thiết về từnghọc sinh Do vậy, ngay từ ngày đầu nhận lớp, chúng tôi thực hiện ngay công tác
điều tra thông qua phiếu sau đây Chúng tôi phát cho mỗi em một phiếu điều tra
sau đây và yêu cầu các em điền đầy đủ 10 thông tin trong phiếu:
GIỚI THIỆU BẢN THÂN
1 Họ và Tên:………
2 Là con thứ……trong gia đình
Trang 63 Hoàn cảnh gia đình (khá giả, đủ ăn, nghèo)
4 Kết quả học tập năm lớp 6, 8: (Giỏi, Tiên tiến, trung bình)
5 Môn học yêu thích:
6 Môn học cảm thấy khó:
7 Góc học tập ở nhà: (có, không)
8 Những người bạn thân nhất trong lớp:
9 Sở thích:
10 Địa chỉ gia đình:
Số điện thoại của gia đình:( nếu có)
Qua phiếu điều tra này, chúng tôi nắm được đầy đủ các thông tin cần thiết về từng học sinh để ghi vào Sổ Chủ nhiệm Và quan trọng hơn cả là chúng tôi đã hiểu một phần về học sinh của mình, điều đó rất có lợi cho chúng tôi trong công tác giảng dạy và giáo dục học sinh
b Tổ chức bầu Ban Cán sự lớp
Việc bầu chọn và xây dựng đội ngũ Ban Cán sự lớp là một công việc rất quan trọng mà người giáo viên chủ nhiệm nào cũng cần phải làm ngay sau khi nhận lớp mới Những năm học ở bậc tiểu học, Ban Cán sự lớp có thể là do giáo viên chọn lựa và chỉ định học sinh làm Nhưng lên bậc trung học cơ sở các em đã lớn, chúng tôi muốn tạo dựng và rèn luyện cho các em thể hiện tinh thần dân chủ
và ý thức trách nhiệm đối với tập thể, nên chúng tôi đã tổ chức cho các em ứng cử
và bầu cử để chọn lựa ban cán sự của lớp Tiến trình bầu chọn Ban Cán sự lớp được diễn ra như sau:
- Trước hết, chúng tôi phân tích để các em hiểu rõ về vai trò và trách nhiệm của người lớp trưởng, lớp phó
- Chúng tôi khuyến khích các em xung phong ứng cử Sau đó chọn 5 học sinh tiêu biểu để cả lớp bầu chọn
- Tổ chức cho học sinh bỏ phiếu: Lớp trưởng cũ phát cho mỗi học sinh 1 phiếu trống (phiếu chỉ có chữ kí của Giáo viên chủ nhiệm) Chúng tôi hướng dẫn
Trang 7học sinh cách bầu chọn: ghi tên 3 bạn mình chọn vào phiếu
- 3 học sinh đạt số phiếu cao nhất sẽ được bốc thăm để nhận “chức vụ” của mình (lớp trưởng, lớp phó học tập, và lớp phó lao động)
Khi các em được bỏ phiếu, được thể hiện quyền “dân chủ’ của mình, chúng tôi
thấy các em rất vui, rất hào hứng, và 3 em được bầu chọn cũng cảm thấy tự hào
c Phân công nhiệm vụ cụ thể cho Ban Cán sự lớp.
Sau khi đã bầu chọn được Ban Cán sự của lớp, chúng tôi giao nhiệm vụ cụ
thể cho từng em như sau:
* Nhiệm vụ của lớp trưởng:
- Theo dõi, kiểm tra mọi hoạt động của lớp
- Điều khiển các bạn xếp hàng vào lớp, xếp hàng chào cờ đầu tuần, xếphàng tập thể dục
- Đề nghị giáo viên chủ nhiệm tuyên dương, phê bình cá nhân hoặc tập thể
- Theo dõi việc học tập của lớp trong các tiết học
- Làm mọi việc của lớp trưởng khi lớp trưởng vắng mặt hoặc nghỉ học
* Nhiệm vụ của lớp phó lao động:
- Phân công, theo dõi và kiểm tra các tổ trực nhật và chịu trách nhiệm tắtđèn, quạt khi ra về
- Phân công các bạn tưới, chăm sóc bồn hoa và cây trồng của lớp
- Theo dõi, kiểm tra các bạn khi tham gia các buổi lao động do trường, lớp
tổ chức
- Phối hợp với lớp trưởng, lớp phó học tập giữ trật tự lớp
- Lớp phó Lao động: Chịu trách nhiệm về mặt lao động vệ sinh của lớp, phân công trực nhật, kết hợp với lớp trưởng quản lí lớp lao động và báo cáo kết
Trang 8quả cho giáo viên chủ nhiệm
* Nhiệm vụ của thủ quỹ: Thu và chi quỹ lớp và xây dựng kế hoạch khen
thưởng, báo cáo thu chi cho lớp trưởng và cho giáo viên chủ nhiệm (quỹ lớp được xây dựng từ kế hoạch nhỏ)
* Nhiệm vụ của Tổ trưởng: Theo dõi các hoạt động của tổ, nắm kết quả học
tập của từng tổ viên, xếp loại đánh giá tổ viên và báo cáo cho lớp trưởng tổng hợp.
Nhiệm vụ của mỗi em, chúng tôi ghi rõ ràng trong một cuốn sổ, sau
đó phát cho các em Chúng tôi hướng dẫn từng em cách ghi chép trong sổmột cách khoa học, cụ thể, rõ ràng Mỗi em sẽ làm đúng các nhiệm vụ củamình Ngoài ra, lớp trưởng và 2 lớp phó phải đoàn kết và hợp tác chặt chẽ với nhau trong công việc chung
Cuối mỗi tuần, vào tiết sinh hoạt lớp ngày thứ bẩy, lớp trưởng, lớp phó báocáo các mặt hoạt động của lớp Căn cứ vào báo cáo của từng em, chúng tôi nắmđược khả năng quản lí lớp của từng em Và cứ cuối mỗi tháng, chúng tôi tổ chứchọp Ban Cán sự lớp 1 lần để tổng kết các mặt làm được của lớp, động viên khenngợi những việc các em đã làm tốt, đồng thời chỉ rõ những thiếu sót và hướng dẫncác em cách khắc phục
2 Biện pháp thứ hai: Xây dựng kế hoạch hoạt động cụ thể, khoa học để
quản lý và tổ chức việc học tập của học sinh lớp chủ nhiệm tốt hơn
a Sắp xếp chỗ ngồi cho học sinh.
Nắm được tình hình học tập và tính cách của từng em, giáo viên chủ nhiệmsắp xếp chỗ ngồi sao cho phù hợp (xếp em học khá, giỏi ngồi cạnh em học yếuhơn và phân công cho những em học khá, giỏi có nhiệm vụ kiểm tra và hướng dẫncác bạn làm bài tập ở nhà hoặc nhắc nhở các bạn tích cực học tập) Sau mỗi kỳ học chuyển chỗ để các em có trạng thái tốt cho học tập
Khi xếp chỗ ngồi cần chú ý các đối tượng sau:
- Chú ý các em có nhu cầu về tai mắt
- Chú ý tới vóc dáng, chiều cao, giới tính (thấp ngồi trước, cao ngồi sau;nam - nữ ngồi xen kẽ)
b Cùng với học sinh trong lớp thảo luận đưa ra các nội quy của lớp.
Trang 9Giáo viên chủ nhiệm cùng học sinh trong lớp thảo luận nội quy của nhà
trường và đưa ra nội quy của lớp học cho phù hợp với lớp mình Trong nội quyđược gắn với thang điểm thưởng và điểm phạt phù hợp và cụ thể để từng học sinhnắm được Đây cũng là động lực thúc đẩy học sinh thực hiện tốt nề nếp của Đội, ýthức học tập và tỉ lệ chuyên cần và cũng là hình thức thi đua của học sinh trongtừng tuần, từng tháng để dựa vào đó giáo viên chủ nhiệm đánh giá xếp loại học kì,xếp loại cuối năm
- Nghỉ học không lí do: Trừ 5 điểm
- Truy bài nói chuyện to ảnh hưởng đến lớp: Trừ 1 điểm
- Đi học muộn sau khi trống vào lớp 2 phút: Trừ 1 điểm
- Nói chuyện riêng, làm việc riêng khi giáo viên bộ môn nhắc: Trừ 2 điểm
- Không đeo khăn quàng: Trừ 2 điểm
- Thiếu toàn bộ đồ dùng học tập: Trừ 2 điểm (nếu thiếu mỗi đồ dùng theoquy định đoàn đội trừ 0,25 đ)
- Không làm bài tập ở nhà khi giáo viên giao: Trừ 2 điểm
- Không ra hoạt động giữa giờ theo yêu cầu: Trừ 2 điểm (hoạt động khôngnghiêm túc trừ 1 điểm)
- GV bộ môn gọi phát biểu ý kiến xây dựng bài không đứng lên: Trừ 2 điểm
- Trực nhật không sạch, trực muộn, không lau bảng, thiếu dẻ lau bảng: Trừ
2 điểm (nếu 1 trong các công việc đó không làm tốt theo yêu cầu trừ 0,5đ)
- Không trực nhật: Trừ 2 điểm (ngoài ra còn phạt theo ý kiến chung của lớp)
- Không đi lao động: Trừ 2 điểm (lao động bù hôm khác)
- Ăn quà trong lớp học: Trừ 2 điểm
- Xé giấy, đốt giấy, vất rác trong lớp học: Trừ 2 điểm
- Nghe điện thoại hoặc nhắn tin trong giờ học: Trừ 2 điểm
Trang 10- Nói tục, chửi bậy: Trừ 5 điểm.
* Điểm thưởng:
- Mỗi lần xung phong phát biểu ý kiến xây dựng bài đúng: Cộng 2 điểm
- Kiểm tra miệng, hoặc các bài kiểm tra khác đạt từ 7 điểm trở lên:Cộng 2 điểm
- Trực nhật thay nếu bạn trực nhật đi muộn hoặc không đi: Cộng 1 điểm
* Thang điểm trong tuần
- Trong một tuần mỗi học sinh có 60 điểm.
* Công việc của tổ trưởng, lớp trưởng
- Yêu cầu các tổ trưởng theo dõi các thành viên và trừ điểm, cộng điểm theo
quy định
- Cuối tuần tổ trưởng cộng điểm nếu bạn nào dưới 40 điểm: Phạt trực nhật
các buổi trong tuần
- Lớp trưởng theo dõi chung cả lớp và tổng hợp vào giờ sinh hoạt cuối tuần
c Làm sổ liên lạc giữa gia đình và giáo viên chủ nhiệm.
Cứ cuối mỗi tuần chúng tôi ghi nhận xét về học tập, đạo đức của từng họcsinh, lấy ý kiến của gia đình và đầu tuần tiếp theo đó thu lại tổng hợp ý kiến (biệnpháp này mới lạ đối với phụ huynh và nhiều phụ huynh không biết chữ nên hiệuquả cũng chưa cao, tuy nhiên chúng tôi vẫn áp dụng để học sinh thấy rằng sự kếthợp thường xuyên của thầy cô giáo với gia đình mình)
d Quản lí giờ truy bài tốt.
Giờ truy bài (15 phút đầu giờ) rất quan trọng vì các em tái hiện lại kiến thức
đã học ở nhà, trao đổi bài tập khó của các môn, giáo viên chủ nhiệm phải đến sớm
và có mặt trước giờ vào lớp 5-10 phút để đôn đốc các em vệ sinh lớp học trướcgiờ truy bài và theo dõi số lượng học sinh để liên hệ với gia đình kịp thời đối vớihọc sinh nghỉ học không rõ lí do
e Tổ chức tốt giờ sinh hoạt lớp, các chủ điểm hoạt động ngoài giờ lên lớp Giáo viên chủ nhiệm nhất thiết phải dự giờ sinh hoạt lớp và xem trước
kế hoạch sinh hoạt lớp của lớp trưởng và các tổ, giáo viên chủ nhiệm lên một
kế hoạch sinh hoạt riêng cho mình Khi dự sinh hoạt lớp dưới sự điều khiển