Tài liệu " Hướng dẫn kỹ thuật nuôi cá nước ngọt " được biên soạn nhằm cung cấp cho bà con nông dân những hiểu biết cơ bản về đời sống của 1 số loài cá và những kiến thức ban đầu về canh tác nuôi trồng thủy sản, giúp bà con nông dân tăng thu nhập ổn định cuộc sống
Trang 1thể và vận động xoay tròn giống bánh xe, chúng ký sinh trên da, vây và mang cá Giai đoạn cá hương và cá giống dễ
bị cảm nhiễm trùng bánh xe Bệnh nặng làm giảm đáng kể
tỉ lệ sống của cá con, có ao chỉ dat 10 - 20%
Cá bị bệnh thường có biểu hiện ngứa ngáy, bơi không định hướng, cá bị bệnh nặng bơi tách đàn, lờ đờ trên mặt ao, lật bụng rồi chìm xuống chết Cá tra giống bị bệnh nặng, chỉ trong vòng 3 ngày, số lượng cá chết có thể lên đến 90% Bệnh xuất hiện chủ yếu ở những ao tù, nước bẩn Do vậy để phòng bệnh, người nuôi cá cần áp dụng các biện pháp quản lý tốt môi trường nước Khi xuất hiện bệnh trên
cá nuôi, dùng phèn xanh (Sunphat đồng — CuSO,) hoặc muối ăn để trị bệnh Pha 2 — 3 gam phèn xanh hoặc 2 — 3kg muối ăn trong 100lít nước để tắm cho cá giống bị bệnh trong 10 — 15 phút, hoặc phun phèn xanh xuống ao với nêng độ 0,6 — 0,7 gam cho 1m3 nước ao Tuy nhiên, phun phèn xanh sẽ làm chết tảo trong ao
2.4 Bệnh trùng mỏ neo
Trùng mỏ neo có nhiều loài, mỗi loài ký sinh trên một hay một số loài cá nhất định Hình đạng trùng như chiếc
mỏ neo Chúng bám trên da, mang, mất, xoang miệng cá, phần đầu cắm sâu vào các cơ quan bên ngoài cơ thể cá để lấy thức ăn và tạo ra vết thương cho các tác nhân gây bệnh khác xâm nhập
Trong những thời gian có nhiệt độ cao 20 — 30ÖC, các loại cá nuôi trong môi trường nước bẩn đều đã bị nhiễm bệnh Khi bị bệnh, cá có cảm giác khó chịu, bơi mất thăng
Trang 2bằng Cá hương nhiễm bệnh bị di đạng uốn cong Bắt cá lên nhìn bằng mắt thường thất rõ trùng bám vào thân cá
Cá chết nhanh do bị mất dinh đưỡng, không di chuyển và kiếm ăn được
Bệnh phát sinh do môi trường tù ban, do vậy, để phòng bệnh cần trước hết quản lý tốt môi trường ao nuôi
Khi cá bị bệnh, có thể diệt trùng bằng một số phương pháp đơn giản:
~ Dùng lá xoan 0,6kg/m2 nước ao Băm nhỏ 14 xoan và
tung xuống ao
~ Phun Dipterex xuống ao với néng 46 0,5 — 1gam/m? nước ao
Khi dùng lá xoan và các hoá chất trị bệnh trùng mỏ neo, chú ý phải thay nước sau khi thấy trùng chết hoặc trùng không còn bám trên thân cá nữa
Đối với cá giống mới mua về, sát trùng cá bằng nước muối 3 — 4%, trong 5 — 10 phút hoặc dung dịch thuốc tím
10 ~ 15gam/m3 tắm cá trong 1 giờ
2.5 Bệnh trùng quả dưa
Cá bị bệnh trùng quả dưa thường yếu, bơi tách đàn lờ
đờ trên mặt ao Trên da cá xuất hiện những hạt Ì¡ tỉ màu trắng đục Bệnh thường xuất hiện trong mùa Xuân
Trùng quả dưa có thời kỳ sống tự do trong nước, giai đoạn này điệt trùng rất dễ, chỉ cần thực hiện quản lý môi trường ao tốt Giai đoạn chúng ký sinh trên cá điệt tương đối khó Trước đây, các nhà khoa học hướng dẫn cách dùng xanh malachite để trị bệnh, nhưng hiện nay thuốc này đã
120
Trang 3bị cấm sử dụng nên áp dụng biện pháp giữ sạch môi trường
là chính để phòng ngừa bệnh này
2.6 Các sinh vật hại cá
Các sinh vật hại cá phổ biến và gây thiệt hại nhiều là
bọ gạo bấp cày, nòng nọc gây hại cho cá con Phương pháp phòng trị bệnh này, xem trong phần quản lý ao ương cá hương
Trang 4TAI LIEU THAM KHAO
1 Thức ăn tự nhiên của cá ~ Trần Văn Vỹ - NXB Nông nghiệp,
1995
2 Thuỷ sinh vật học —.Lê Thị Nga - NXB Nông nghiệp, 1998
3 Bệnh của động vật thuỷ sản ~ Bùi Quang Té - NXB Nông nghiệp, 1998
4 Dinh đưỡng và thức ăn cho cá, tôm — Trần Văn Vỹ, Lại Văn Hùng, Lê Văn Thắng - NXB Nông nghiệp — 1998
5 Sổ tay hướng đẫn nuôi cá nước ngọt —- Nguyễn Duy Khoát — NXB Nông nghiệp, 1997
6 Kỹ thuật nuôi cá nước ngọt - Lê Như Xuân, Phạm Minh Thanh — 86 KHCN&MT An Giang, 1994
7 Kỹ thuật nuôi cá nước ngọt, phần nuôi cá thịt - Nguyễn Văn Việt - NXB Nông nghiệp, 1993
8 Thức ăn nhân tạo cho cá — Nguyễn Tiến Thành - Viện Nghiên cứu nuôi trêng thuỷ sản I, 1998,
9 Quản lý chất lượng nước trong nuôi trồng thuỷ sản — Nguyễn Đức Hội — Viện Nghiên cứu nuôi trồng thuỷ san I, 1998
10 Tuyển tập các công trình nghiên cứu (1988—1999) của Viện Nghiên cứu nuôi trồng thuỷ sản I ~ NXB Nông nghiệp, 1993
11 Nuôi cá bằng phân vô cơ - Đỗ Đoàn Hiệp va CS - Bao cáo tổng kết để tài khoa học 1992 - 1995, Thư viện Viện nghiên cứu nuôi trồng thuỷ sản 1:
12 Inland aquaculture development handbook ~ David R Blakely and Christopher T Hrusa — Fishing News Books, 1989
13 Integrated Fish Farming in China ~ NACA, 1989
14 Fish culture in pen — IFFC, 1998
122
Trang 5Lãi giới thiệu 3 Lồi cẢm 0n .QQ nh nh sa 5
Mở đầu
1 Tiểm năng và hiện trạng nghề nuôi cá nước ngọt ở nước
II Một số tên tại của nghề nuôi cá nước ngọt
TL Xu hướng phát triển nghề nuôi cá nước ngọt
Phần I Kỹ thuật nuôi cá ao nước tĩnh
A Những hiểu biết cơ bản về môi trường ao nuôi cá 13
1 Các yếu tố vật lý, hoá học có ảnh hưởng quan trọng đến
CÁ HUÔI uc Họ Q HH HH HH HH tenet eee 14
II Các yếu tố sinh học có ảnh hưởng quan trọng đến cá nuôi
1II Tổng quát về mối quan hệ đỉnh dưỡng của các yếu tố
trong ao với cá nuôi 26
B Ky thuat quan lý môi trường ao nuôi cá 28
1 Chuẩn bị môi trường ao nuôi trước khi thả cá giống 28
II Quản lý môi trường ao trong quá trình nuôi cá 31
C Gidi thiệu đặc điểm một số loài cá nuôi nước ngọt 43
II Cá Trắm cổ
HI Cá Mè trắng
IV Ca Mé hoa ¬ en een ee
V Cá Rôhu (cá Trôi Ấn Độ)
VIII Ca Chim trắng nước ngọt 50
TX Cá Tra Q LH Q Q LH HH nh nà 51
Trang 6X Ca R6 phi " be be tv ent ecteseesereeeen eens = D2
D Kỹ thuật nuôi cá ao nước tĩnh -‹ - 3
TỊ Kỹ thuật nuôi cá thương phẩm trong ao 69 Phần II Kỹ thuật nuôi cá ruộng
1 Lợi ích từ việc nuôi cá trong ruộng cấy lúa nước
II Các hình thức nuôi cả ruộng . {{ccỉ nho 7
HL Kỹ thuật nuôi cá ruộng {ch nh nh nh nh 7 Phần II Kỹ thuật nuôi cá nước chảy
L Nuôi cá ao nước chây cà ch nh nhe nh nh hình
TL Nuôi cá lễng . -cj hon nh
Phần IV Kỹ thuật nuôi cá mặt nước lớn
1 Đặc điểm của hình thức nuôi cá trong đăng 95
TI Chon thuy vuc để xây dung đăng nuôi cá - 97
TH Xây dựng đăng nuôi cÁ nh nh nh nh nh 97
IV Thả giống -Ÿ ch nh nh
W Chăm sóc -
VI, quản lý chăm sóc đăng nuôi cá
VH Thu hoạch . {{ nh nh nh nh nh nh? Phần V Kỹ thuật chế biến thức ăn nuôi cá
1 Các loại nguyên liệu để chế biến thức ăn nuôi cá 106
IL Mét sé ý phương pháp chế hiến thức ăn cho cÁ 108
II Một số công thức thức ăn nuôi cÁ
Phần VI Phòng trị một số bệnh thường gặp ở cá nuôi nước ngọt
I Phòng bệnh cho cá nuôi {ch nh nh 114
II Trị một số bệnh thường gặp cho cá cóc 117 Tài liệu tham khảo .- ch nh nh nh nh nh 122
124
Trang 7
Gia: 18.000¢